Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2008 r., I SA/Wa 1465/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2008 r., I SA/Wa 1465/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Powiatu L. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez powiat z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Powiatu L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Uzasadnienie

2 Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu w L. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Powiat L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m², stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...] (d. KW Nr [...]) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3 W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat L. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m², stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...] (d. KW Nr [...]).

4 W wyniku odwołania złożonego przez B. i M. M., Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. uchylił w całości decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wobec nie wyjaśnienia kwestii władztwa.

5 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności ww. działki nr [...].

6 Od decyzji tej odwołał się Zarząd Powiatu w L.

7 W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

8 Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: (1) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, (2) nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, (3) nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

9 Minister Budownictwa stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłaścicielami działki nr [...] byli B. M. i M. M., na prawach wspólności ustawowej. Działka ta w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę – ulicę [...] w L., która na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 17 listopada 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: stołecznym warszawskim, jeleniogórskim, płockim, radomskim i szczecińskim (Dz. U. Nr 42, poz. 205), została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Droga ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071), a więc zgodnie z art. 103 ust. 3 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999.

10 Zdaniem organu, na podstawie znajdujących się w aktach dokumentów nie można uznać, aby przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. była we władaniu publicznoprawnym. Wybudowanie kanalizacji oraz wodociągu, a więc urządzeń podziemnych, nie tylko nie pozbawia właścicieli nieruchomości władania nieruchomością, lecz także nie świadczy o zaistnieniu władztwa przez podmiot publicznoprawny. Władztwo, o którym mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. winno być faktycznie sprawowane, a nie domniemane. Ponadto nigdzie nie wykazano, że urządzenia podziemne mają także dodatkowe urządzenia naziemne w takim stopniu, że uniemożliwiają praktycznie korzystanie z działki przez właścicieli.

11 A zatem, zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących nabycie nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

12 Skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Powiat L.; zarzucając naruszenie (1) art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w związku z art. 1, art. 3 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 20, art. 22 ust.1 i 2 poprzez przyjęcie, że zaliczenie drogi do określonej kategorii dróg publicznych nie stanowi przejęcia nieruchomości, na których urządzona jest droga, w faktyczne władanie, oraz, że w celu wykazania władania tą drogą niezbędne jest przedstawienie dowodów na prowadzenie inwestycji drogowych na tych nieruchomościach, a także podtrzymanie stanowiska wojewody, oraz (2) kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji w oparciu o nie w pełni wyjaśniony stan faktyczny sprawy, co miało wpływ na jej rozstrzygnięcie.

13 Skarżący podniósł, że B. i M. M. nabyli swoją nieruchomość położoną na skrzyżowaniu ulic [...] w L. aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1990 r. W akcie notarialnym zapisano, że część nabytej nieruchomości zajęta jest pod ulicę. Fakt zajęcia części nieruchomości pod ulicę potwierdzają także akty notarialne z dnia [...] września 1989 r. oraz z dnia [...] października 1990 r. Z aktów tych jednoznacznie wynika, że obecni właściciele nieruchomości w dniu zawarcia aktów notarialnych mieli świadomość tego, że część nieruchomości znajduje się pod ulicami i są w faktycznym władaniu władz administracyjnych. Nabywcy nieruchomości, obecnie występujący jako strona w sprawie nigdy nie uzyskali władania faktycznego nieruchomością. Dowodem tego stanu jest wystąpienie przez nich z powództwem na drogę sądową przeciwko Gminie L. i Powiatowi L. o zasądzenie wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z części nieruchomości zajętych pod ulicę, a tym samym potwierdzili, że zarówno Gmina L. jak i Skarb Państwa, którego następcą prawnym jest Powiat L., władają tymi nieruchomościami co najmniej od dnia nabycia tych nieruchomości przez B. i M. M..

14 W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

16 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

17 Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca naruszają prawo.

18 W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nabycia przez Powiat L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy.

19 Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 listopada 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Powiat L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...] (d. KW Nr [...]).

20 Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.

21 Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność B. i M. M., i była zajęta pod drogę publiczną.

22 Wątpliwości zarówno organu, jak i właścicieli nieruchomości budzi pojęcie "władanie", "nieruchomość pozostająca we władaniu".

23 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, władanie nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, oznacza pozostawanie tej nieruchomości w faktycznym władztwie Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA 1441/00, LEX nr 137831), a zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, co w niniejszej sprawie nastąpiło.

24 Z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów art. 19 – 22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

25 Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.