Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r., I SA/Wa 111/10
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r., I SA/Wa 111/10
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Monika Nowicka WSA Maria Tarnowska Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] listopada 2009 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r. nr [...] orzekającą o potwierdzeniu posiadania przez A.B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości R., powiat [...], woj. [...].
3 Z ustaleń organu wynika, że wnioskiem z dnia 14 stycznia 2008 r. A.B. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia przez matkę P.B. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonego w miejscowości R., powiat [...], woj. [...].
4 W aktach sprawy znajduje się oryginał opisu mienia wystawiony przez Pełnomocnika Okręgowego PKWN oraz Przedstawiciela Ukraińskiej S.R.R., który wskazuje, iż poprzedniczka prawna skarżącego P.B. pozostawiła mienie położone w miejscowości R., powiat [...], woj. [...].
5 W aktach sprawy znajduje się również postanowienie Sądu Rejonowego w Z., Wydział I Cywilny, sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 1999 r. stwierdzające, że spadek po P.B., na podstawie ustawy nabył syn A.B. w całości.
6 Wojewoda [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 3 pkt 2, art. 6 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], orzekł o potwierdzeniu posiadania przez A.B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości R., powiat [...], woj. [...], stwierdzając, iż po wydaniu postanowienia, w którym organ dokonał pozytywnej oceny przedłożonych dowodów, wnioskodawca przedłożył oświadczenia z dnia 7 stycznia 2009 r. M.F. i C.L., złożone na okoliczność pozostawienia nieruchomości przez poprzedniczkę prawną, wnioskodawcy , które w myśl art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stanowią dowód świadczący o powierzchni i rodzaju pozostawionych nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tylko w przypadku braku dokumentów wymienionych w art. 6 ust. 4 ustawy, tj. urzędowego opisu mienia lub też orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny.
7 Organ I instancji mając powyższe na względzie, przyjął jako dowód świadczący o powierzchni i rodzaju pozostawionych nieruchomości, załączony do wniosku strony, oryginał opisu mienia pozostawionego wystawiony przez Pełnomocnika Okręgowego PKWN oraz Przedstawiciela Ukraińskiej S.R.R.
8 Organ odwoławczy wskazał, iż kodeks postępowania administracyjnego przyznaje dokumentom urzędowym zwiększoną moc dowodową w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jeżeli zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: tj. dokumenty sporządzono w przepisanej formie oraz sporządziły je powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania.
9 W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia prawidłowo oparł się na znajdującym się w materiale dowodowym opisie mienia pozostawionego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ słusznie wskazał, iż opis mienia ma pierwszorzędne znaczenie w porównaniu do zeznań świadków i dlatego stał się podstawą ustaleń faktycznych w tym zakresie.
10 Rzeczoznawca majątkowy dokonał wyceny nieruchomości pozostawionej na podstawie przedłożonych dokumentów, opierając się na opisie mienia pozostawionego sporządzonego przez Pełnomocnika Rządu Polskiego PKWN i Rządu U.S.R.R.
11 W treści operatu rzeczoznawca majątkowy zaznaczył, że z oświadczenia A.B. z dnia 25 lipca 2008 r. złożonego przy zleceniu na opracowanie operatu szacunkowego wynika, że opis mienia sporządzony w 1945 r. nie ujmuje parceli gruntowej o powierzchni [...] ha, na której usytuowana była działka siedliskowo-zagrodowa oraz przydomowy ogród sadowniczo-warzywny i użytek zielony. Ponadto, na parceli tej znajdowała się studnia z pompą o głębokości około 18 m i 15 szt. Drzew owocowych w wieku 10 i 15 lat.
12 W ocenie organu odwoławczego, rzeczoznawca majątkowy słusznie uznał, że oświadczenie wniesione przy zleceniu na opracowanie operatu nie stanowi dowodu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., opierając obliczenia dotyczące wartości pozostawionego mienia na dokumencie urzędowym, tj. opisie pozostawionego mienia. Należy również zauważyć, że brak jest takiego oświadczenia we wniosku kierowanym do Wojewody [...] z dnia 14 stycznia 2008 r.
13 Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji w sposób błędny dokonał waloryzacji wartości pozostawionego mienia, wskazanej w operacie szacunkowym z dnia 30 lipca 2008 r. Wojewoda [...] dokonał bowiem waloryzacji przedmiotowej kwoty wskaźnikiem ogłoszonym przez Prezesa Głównego Urzędu statystycznego w komunikacie z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w IV kwartale 2008 r., który w stosunku do III kwartału 2008 r. wyniósł 100,6 %. Organ I instancji wydając więc zaskarżoną decyzję w lutym 2009 r. nie uwzględnił waloryzacji za styczeń 2009 r. a ponadto wskaźnikiem kwartalnym odniósł się do całego trzeciego kwartału 2008 r. mimo, iż operat sporządzony został 30 lipca 2008 r., czyli już po upływie 1 miesiąca tego kwartału.
14 Organ odwoławczy podkreślił, iż najbardziej miarodajnymi i odpowiednimi wskaźnikami waloryzacji są wskaźniki miesięczne. Umożliwiają one dokonanie waloryzacji za każdy miesiąc w przypadku, gdy wskaźniki kwartalne "aktywują" się dopiero po upływie kwartału. Natomiast w sytuacji gdy, w chwili wydania decyzji wskaźnik nie został ogłoszony, waloryzacja powinna być dokonana w oparciu o ostatni znany organowi wskaźnik miesięczny.
15 Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że zgodnie z ustawą waloryzacji dokonuje wojewoda na dzień wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji.
16 W związku z koniecznością dokonania prawidłowej waloryzacji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji winien ponadto rozważyć konieczność skierowania sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego pod ocenę organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, w trybie art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami, celem rozwiania wątpliwości co do należytej wyceny pozostawionego mienia, w kontekście zarzutów strony zawartych w odwołaniu a dotyczących wydzielenia działki siedliskowej.
17 W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa A.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący zarzucił, że organ nie uwzględnił odszkodowania za parcelę siedliskowo-zagrodową oraz ogród sadowniczo-warzywny i użytek zielony – łącznie o pow. [...] ha a także za studnię z pompą, ogrodzenie i 15 sztuk drzew owocowych. Skarżący powołał się na to, że brak jest przepisów prawa, na podstawie których nie ma on prawa do odszkodowania za te składniki mienia z tego powodu, że nie zostały one zgłoszone do wniosku z 14 stycznia 2008 r. ani nie zostały ujęte w opisie mienia. Podniósł, że przyznawane są odszkodowania za mienie ustalone na podstawie tylko zeznań świadków.
18 W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
20 Skarga jest bezzasadna.
21 Organ odwoławczy zgodnie z prawem uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji uznając, że organ ten błędnie zwaloryzował wartość pozostawionego mienia, wskazaną w operacie szacunkowym z 30 lipca 2008 r., gdyż nie uwzględnił waloryzacji za miesiąc bezpośrednio poprzedzający miesiąc, w którym została wydana decyzja. Ponieważ ustalenie wysokości rekompensaty należy do organu I instancji, gdyż w przeciwnym razie strona byłaby pozbawiona jednej instancji przy rozpoznawaniu jej żądania, to prawidłowo Minister Skarbu Państwa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
22 Słusznie także organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia przy ustalaniu wysokości rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, mienia zgłoszonego dodatkowo przez skarżącego a obejmującego grunty o pow. [...] ha, studnię z pompą o głębokości około 18 m, 15 sztuk drzew owocowych i ogrodzenie. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej stanowiły własność matki skarżącego P.B.. Po raz pierwszy o rekompensatę za to mienie A.B. wystąpił z wnioskiem, który do organu wpłynął w dniu 27 listopada 1990 r. Do wniosku skarżący załączył oryginał opisu mienia pozostawionego i we wniosku powołał się na pozostawione przez matkę mienia, którego opis został załączony. Wówczas P.B. jeszcze żyła i nie było problemu z ustaleniem jakie mienie pozostawiła. Zmarła dopiero 11 stycznia 1999 r. co wynika z odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z
23 [...] lutego 1999 r. sygn. akt [...]. Ponowny wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej A.B. złożył w dniu 14 stycznia 2008 r. We wniosku tym ponownie odwołuje się do mienia pozostawionego przez matkę wymienionego w opisie mienia. Również i w tym wniosku nie wskazuje żadnego innego majątku pozostawionego przez matkę. Dopiero w oświadczeniu z dnia 25 lipca 2008 r. złożonym do rzeczoznawcy majątkowego H.M. A.B. wymienił inne jeszcze mienie, które miała zostawić jego matka, a które nie jest objęte opisem mienia złożonym przez niego do akt sprawy wraz z pierwszym wnioskiem. Według tego oświadczenia P.B. miała jeszcze pozostawić dodatkowo około [...] ha gruntów na które składało się około [...] ha działki siedliskowej, około [...] ha ogrodu i około [...] ha łąki a także ogrodzenie działki siedliskowej, studnię z pompą wybudowaną w 1939 r. oraz drzewa owocowe. Organy obu instancji odmówiły przyznania rekompensaty za ten dodatkowo zgłoszony majątek. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący złożył oświadczenia świadków C.L. i M.F..
24 Należy uznać stanowisko organów w tym zakresie za uzasadnione i zgodne z prawem. Na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego wszystkie środki dowodowe mają takie samo znaczenie. Kodeks nie dzieli dowodów na ważniejsze i mniej ważne czy też mające większą lub mniejszą moc dowodową. Dlatego równie ważne jest przedstawienie dowodów z dokumentu jak i dowodów osobowych – zeznań świadków czy też przesłuchania stron. Natomiast organ rozpoznający sprawę obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa) i dokonać oceny dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny wyrażoną w art. 80 Kpa.
25 W rozpatrywanej sprawie organy dokonały oceny dowodów zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. A.B. konsekwentnie od 27 listopada 1990 r. wskazywał jako mienie pozostawione przez jego matkę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej mienie wymienione w oryginale urzędowego opisu mienia pozostawionego, który złożył do akt sprawy. Dopiero skład tego mienia rozszerzył w oświadczeniu z 25 lipca 2008 r. Brak jest wiarygodnego wyjaśnienia przez skarżącego dlaczego przez tyle lat nie wykazywał tego mienia a przypomniał sobie o tym dopiero w 2008 r. Wątpliwości budzą także oświadczenia świadków C.L. i M.F.. Do wyjazdu z R. P.B. w 1945 r. świadkowie ci mieli po kilkanaście lat, na co wskazują podane przez tych świadków ich daty urodzenia. Nie jest wiarygodne by kilkunastoletni chłopcy tak szczegółowo interesowali się o jakiej powierzchni i strukturze grunty były własnością matki skarżącego. Dlatego nieuwzględnienie przez organy mienia wskazanego przez skarżącego poza tym, które objęte jest urzędowym opisem mienia pozostawionego odpowiada prawu, a kwestionowanie tego przez skarżącego jest nieuzasadnione.
26 Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.