Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2015 r., IV SA/Wa 996/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2015 r., IV SA/Wa 996/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2015 r., nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez W.M. na postanowienie Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 2014r, nr [...] orzekającego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta m. W. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania W.M. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ulicy [...] w W., utrzymał je w mocy.

3 W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał na następujące okoliczności.

4 Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], dalej zwaną decyzją, Prezydent m. W. orzekł o wymeldowaniu W.M., dalej zwanego skarżącym, z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ulicy [...] w W. Interesy skarżącego w tym postępowaniu reprezentował ustanowiony przez Sąd Rejonowy dla W. kurator w osobie K.H., który odebrał decyzję. Od decyzji nie zostało wniesione odwołanie i stała się ostateczna.

5 21 listopada 2014 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] lipca 2011 r. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Prezydent m. W. odmówił przywrócenia terminu a następnie postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. nr [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania.

6 Skarżący wniósł zażalenie.

7 Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...], powołując się na art. 58 § 1 K.p.a. stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania w terminie. Wniosek nie został w żaden sposób umotywowany a skarżący nie wskazał żadnego powodu, który mógłby być uznany za przejaw braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na wnioskującym. Dopiero we wniesionym zażaleniu skarżący wskazał, że przyczyną uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania było nie pouczenie skarżącego przez organ I instancji o możliwości wznowienia postępowania Informację o tej możliwości uzyskał dopiero w dniu 15 listopada 2014 r.

8 Oceniając przedstawioną przez skarżącego argumentacją, organ II instancji uznał ją za nie przekonującą. Wskazał, że z wyjaśnień skarżącego wynika, że o wydaniu decyzji w przedmiocie jego wymeldowania dowiedział się w 2012 r. Od tego czasu próbował nawiązać kontakt z siostrą J.B. z którą chciał omówić kwestie wymeldowania. Poza tym dowiedział się, że jego siostra zeznała nieprawdę co do tego, iż nie wie gdzie przebywa jej brat i w związku z tym złożył zawiadomienie o popełnieniu przez nią przestępstwa. Osobiście zapoznał się z aktami 21 czerwca 2013 r.

9 O braku winy w dochowaniu terminu można mówić w przypadku istnienia przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Przeszkoda jest od strony niezależna i musi istnieć przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Tych okoliczności w żaden sposób skarżący nie uprawdopodobnił. Zdaniem organu skarżący nie zachował 7 dniowego terminu o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Nie ulega natomiast wątpliwości, że składając wniosek o przywrócenie terminu dopełnił uchybionej czynności tj. złożył wniosek o wznowienie postępowania. Kwestia ta ma jednak drugorzędne znaczenie. Zdaniem organu, Skarżący nie złożył wniosku o wznowienie ponieważ nie dochował należytej staranności.

10 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 58 § 1 w zw. z art. 58 § 2 K.p.a. polegające na bezzasadnym przyjęciu, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

11 Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz zasądzenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

12 W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania. Wskazał, że o wydaniu decyzji o wymeldowaniu dowiedział się w 2012 r. Próbował nawiązać kontakt z siostrą, która go unikała. Skarżący nie został pouczony o sposobie odwołania. Decyzja została doręczona kuratorowi, który nie wniósł odwołania. O naruszeniu praw skarżącego doszło na skutek przestępstwa popełnionego przez jego siostrę o czym dowiedział się w dniu 15 listopada 2014 r. Nie był świadomy, że złożenie zeznań przez siostrę o braku przez nią wiedzy na temat miejsca pobytu brata stanowi przestępstwo. A to stało się podstawą do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

13 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

15 Skarga nie jest zasadna.

16 Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

17 Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

18 Przedmiotem oceny organu, a w konsekwencji sądu, było przede wszystkim ustalenie, czy przyczyny wskazane przez Skarżącego uzasadniają przekonanie, że uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy – art. 58 § 1 k.p.a.

19 W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że bez swej winy nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co czyni nieskutecznym zarzut naruszenia art. 58 K.p.a.

20 Organ niewadliwie przyjął, że powody na jakie powołuje się skarżący tj. fakt, że organ nie pouczył go o możliwości wniesienia skargi o wznowienie pozostaje bez istotnego znaczenia dla istnienia przesłanki do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej oraz że skarżący nie wykazał żadnym dowodem aby istniały niezawinione przyczyny niedochowania terminu.

21 Jak wynika z prawidłowo zebranego materiału dowodowego skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji – jak twierdzi w 2012 r. Wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został nadany przez pełnomocnika skarżącego 21 listopada 2014 r. Jako podstawę prawną do złożenia wniosku o wznowienie wskazano art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) oraz art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a.(decyzja została wydana w wyniku przestępstwa). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wznowieniowej nie został natomiast w żaden sposób umotywowany, choć w sprawie strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

22 Zgodnie z art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie składa się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

23 Co do zasady z brakiem winy mamy do czynienia wtedy gdy strona wykaże, że dołożyła należytej staranności w dochowaniu terminu a przyczyna, która była powodem niezachowania terminu była nie do przezwyciężenia.

24 Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Nie ulega wątpliwości, że skarżący o tym, że zapadła decyzja o wymeldowaniu dowiedział się w 2012 r- co wynika z jego twierdzeń oraz skargi. Z aktami postępowania administracyjnego zapoznał się osobiście 21 czerwca 2013 r. w Delegaturze Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu m. W. Wniosek o wznowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został nadany na poczcie 21 listopada 2014 r.

25 Termin do wniesienia skargi wznowieniowej wynosi 1 miesiąc i biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia – art. 148 § 1 K.p.a. W przypadku gdy podstawą wniosku o wznowienie jest art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. termin ten biegnie od daty dowiedzenia się o decyzji – art. 148 § 2 K.p.a.

26 Jeżeli więc okolicznością stanowiącą podstawę do wznowienia było niebranie udziału w sprawie jak i domniemane przestępstwo popełnione przez siostrę skarżącego to o tym skarżący dowiedział się najpóźniej w dacie kiedy zapoznawał sią z aktami administracyjnymi. Wtedy najpóźniej zapoznał się z decyzją (choć twierdził że nawet wcześniej bo w 2012 r.).

27 Wtedy bowiem miał możliwość zapoznania się z zeznaniami jego siostry i możliwość stwierdzenia, że nie są one zgodne z prawdą oraz tego, że jego prawa w postępowaniu o wymeldowanie reprezentował kurator ustanowiony przez sąd. Termin 1 miesięczny upłynął więc najpóźniej 21 lipca 2013 r.

28 Tym samym organ prawidłowo ustalił termin do wniesienia skargi a następnie niewadliwie uznał, że skarżący nie dochował należytej staranności w przedmiotowej sprawie. Nie przedstawił żadnej przekonującej argumentacji uzasadniającej przyjęcie twierdzenia o braku po jego stronie winy w złożeniu wniosku w terminie. Skarżący nie dochował także 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania wskazywanej przeszkody wynikającej z nieznajomości czy to treści decyzji czy treści zeznań siostry.

29 Jak trafnie wskazuje organ przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy a jego przywrócenie jest możliwe gdy strona uprawdopodobni, że go nie dochowała z powodu przyczyny obiektywnie niezależnej od niej, niemożliwej do przezwyciężenia. Nie jest tego rodzaju przyczyną niepouczenie strony o możliwości wniesienia skargi o wznowienie. W tej sprawie, wobec wydania decyzji ostatecznej organ nie miał zresztą obowiązku informowania strony o możliwości wznowienia postępowania. Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, wyrażona w art. 9 K.p.a. dotyczy trwającego postępowania administracyjnego.

30 Strona powinna we wniosku wskazać, że mimo starań z jej strony i dołożenia maksymalnej staranności nie mogła z przyczyn od niej niezależnych złożyć skargi w terminie, nie mogła tego zrobić osobiście ani przy pomocy innej osoby (por wyroki: NSA z: 21 marca 2012, II GSK 278/11, Lex nr. 1137932, z 31 stycznia 2012 r. II OSK 2175/10, LEX nr 1138097 i wyroki WSA we Wrocławiu z 8 marca 2012 r. III SA/Wr 680/11, Lex 1139504, WSA w Warszawie z 6 marca 2012 r. VII SA/WA 2015/11 , Lex nr 1139821, WSA w Warszawie z 6 lipca 2012 r., VI SA/WA 449/12, Lex nr 1230745). Z orzeczeń tych wynika, że nawet w sytuacji gdy strona jest inwalidą lub osobą leżącą tylko wykazanie, że w danych okolicznościach nie mogła się posłużyć osobą trzecią uzasadnia uprawdopodobnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 58 § 1 K.p.a. Trafnie przyjmuje się, że strona w tego rodzaju sytuacji nie musi działać sama a więc może posłużyć się inną osobą a dopiero brak takiej możliwości połączony z faktem niewątpliwej choroby uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Taka wyjątkowa sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Nie było, w ocenie sądu, żadnych przeszkód nie do przezwyciężenia, które uniemożliwiały złożenie wniosku w terminie.

31 Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.