Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., IV SA/Wa 84/14
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., IV SA/Wa 84/14
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
2 Wojewoda [...] zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] listopada 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z [...] września 2013 r. w przedmiocie wymeldowania D. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z., dalej zwany również "przedmiotowy lokal".
3 Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
4 J. P., najemca lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z. wnioskiem z 30 stycznia 2013 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta Z. o wymeldowanie D. P. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z.
5 Prezydent Miasta Z., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego stwierdził, że D. P. trwale i dobrowolnie opuścił miejsca pobytu stałego i decyzją z [...] września 2013 r. orzekł o jego wymeldowaniu.
6 D. P. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia.
7 Wojewoda [...], po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz aktami postępowania wydał - w dniu [...] listopada 2013 r. - decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
8 W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z wyjaśnień J. P. wynika, że jego syn D. P. opuścił miejsce pobytu stałego dobrowolnie ponad roku temu, zabrał swoje rzeczy i nie ma z nim kontaktu. Syn nie posiada kluczy do lokalu i nie partycypuje w kosztach jego utrzymania.
9 A. P., pełnomocnik D. P., wyjaśniła natomiast, że wnuk od kilku lat nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z., gdyż przebywa w zakładach karnych. W przerwach pomiędzy odbywaniem kar pozbawienia wolności mieszkał w różnych miejscach - w wynajętym mieszkaniu, u niej bądź u kolegów, gdyż ojciec nie chciał go wpuszczać do lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały.
10 Składając ponownie wyjaśnienia przed organem pierwszej instancji J. P. doprecyzował, że D. P., kiedy pozostawał na wolności, przychodził do miejsca stałego zameldowania tylko na kilka dni. Opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie jako nastolatek (uciekł wtedy z ośrodka szkolno-wychowawczego). Powyższe potwierdziła pełnomocnik D. P. – A. P. i dodała, że opuszczenie przez wnuka ww. lokalu nastąpiło na skutek konfliktu rodzinnego i z powodu utrudniania zamieszkiwania przez ojca. D. P. nie podjął jednak żadnych działań prawnych, aby móc ponownie zamieszkać w miejscu pobytu stałego.
11 Powyższe wyjaśnienia J. P. i A. P. potwierdził D. P. w pisemnym oświadczeniu z 19 sierpnia 2013 r., w którym zawarł jednocześnie wniosek o przydzielenie lokalu socjalnego.
12 W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy wskazuje, że lokal nr [...] przy ul. [...] w Z. dawno temu przestał stanowić miejsce, w którym D. P. miałby ześrodkowane centrum interesów życiowych. Nie mieszka bowiem pod adresem zameldowania od wielu lat, w ww. mieszkaniu nie prowadzi gospodarstwa domowego, nie przechowuje rzeczy osobistych i nie dysponuje kluczami do drzwi. Ponadto wymieniony od kilku lat stara się o otrzymanie lokalu socjalnego z zasobów komunalnych Miasta Z.. Okoliczności te prowadzą do wniosku, że D. P. nie wyraża rzeczywistego zamiaru i woli powrotu do przedmiotowego lokalu. Ponadto ustalone w sprawie okoliczności pozwalają również na stwierdzenie, że opuszczenie przez D. P. przedmiotowego lokalu ma charakter dobrowolny. Pełnomocnik D. P., w toku postępowania przyznała, że wnuk nie skorzystał z żadnych środków ochrony prawnej, aby zapewnić sobie możliwość zamieszkiwania pod adresem stałego zameldowania.
13 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2013 r. wywiódł D. P.
14 Skarżący nie zgadza się z powyższą decyzją i wywodzi, że nie opuścił przedmiotowego lokalu dobrowolnie, lecz w związku z istniejącym konfliktem rodzinnym. Obawia się, że po wyjściu z zakładu karnego nie będzie miał gdzie zamieszkać i stanie się osobą bezdomną. Dotychczas nie został mu przyznany lokal socjalny.
15 Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
17 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
18 Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
19 Badając legalność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, iż nie narusza ona prawa.
20 Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.).
21 Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
22 Pobytem stałym w świetle art. 6 ust. 1 tej ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
23 W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, w świetle którego - miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmując wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 281/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 600/07, te orzeczenia i orzeczenie powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
24 Decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba ta opuściła w sposób trwały i dobrowolny miejsce stałego pobytu. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Skoro opuszczenie lokalu powinno mieć charakter trwały i dobrowolny, to wymeldowanie nie będzie uzasadnione, gdy zostanie stwierdzone, że co prawda dana osoba opuściła lokal dobrowolnie, lecz jedynie tymczasowo i nadal wyraża wolę powrotu i stałego w nim zamieszkiwania.
25 Na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 922/10).
26 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że ustalenia poczynione przez Wojewodę [...]uzasadniają przyjęcie, że istnieją podstawy do wymeldowania skarżącego D. P. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z.
27 Faktem jest niezamieszkiwanie skarżącego D. P. w przedmiotowym lokalu. Wynika to zarówno z wyjaśnień wnioskodawcy J. P., A. P. oraz pisemnego oświadczenia D. P. z dnia 19 sierpnia 2013 r.
28 Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w okresie od 2004 r. do września 2011 r. D. P. przebywał w zakładzie karnym. Przed 2004 r. D. P. nie mieszkał już w miejscu stałego zameldowania. Około roku przed umieszczeniem jego w zakładzie karnym zamieszkał w S., gdzie jak oświadczył w piśmie z dnia 19 sierpnia 2013 r. założył rodzinę. Po opuszczeniu zakładu karnego w S. we wrześniu 2011 r. mieszkał u babci A. P., u kolegów, a 15 października 2011 r. wynajął mieszkanie. W dniu 6 maja 2012 r. uległ wypadkowi, stracił pracę i w konsekwencji musiał opuścić wynajmowane mieszkanie. Ponownie mieszkał u kolegów, następnie u babci do 29 marca 2013 r., kiedy został aresztowany.
29 Stan faktyczny ustalony w sprawie pozwala uznać, że skarżący opuścił miejsce stałego zameldowania jeszcze przed 2004 r. Opuszczenie to miało charakter dobrowolny. Od tego czasu D. P. nie zamieszkał ponownie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z., ani nie podjął kroków prawnych potwierdzających chęć powrotu do niego. Świadczy to o trwałym opuszczeniu miejsca stałego zameldowania.
30 Stwierdzić należy, że organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił. Organ wskazał fakty, które uznały za udowodnione i dowody, na których się oparł.
31 W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż D. P. w sposób dobrowolny i trwały opuścił miejsce pobytu stałego.
32 Skarżący w skardze zawarł wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków, jednakże sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego z zeznań świadków.
33 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
34 O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 ww. ustawy.