Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r., IV SA/Wa 2888/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r., IV SA/Wa 2888/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę

Uzasadnienie

2 T.G. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2017 r. rozstrzygającą o zobowiązaniu skarżącej do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Polski.

3 Stan sprawy przedstawia się następująco:

4 Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z [...] maja 2016 r. rozstrzygnął o zobowiązaniu skarżącej do powrotu w terminie 20 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na:

5 1) terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 3 lat od dnia:

6 - wykonania niniejszej decyzji lub

7 - upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji,

8 w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji;

9 2) terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli skarżąca w terminie określonym w decyzji:

10 - nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub

11 - przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Jako przesłanki zobowiązania do powrotu organ I instancji powołał okoliczności z art. 302 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach.

12 Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji.

13 Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...]września 2017 r.:

14 1) uchylił decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] maja 2016 r. w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu i w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu i orzekł co do istoty o określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 20 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji; o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 3 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego; o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa; 2) utrzymał w mocy ww. decyzję w pozostałym zakresie.

15 W uzasadnienie decyzji organ odwoławczy najpierw przytoczył treść art. 302 ust. 1 pkt 7, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 319 ustawy o cudzoziemcach. Następnie podał, że 23 maja 2016 r. skarżąca zgłosiła się do odprawy granicznej w drogowym przejściu granicznym w Placówki Straży Granicznej w [...] w kierunku wyjazdowym z Polski. W trakcie kontroli granicznej ustalono, że dane ww. obywatelki [...] figurują w wykazie cudzoziemców niepożądanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a podstawą wpisu był orzeczony wobec niej wyrok sądowy. W związku z powyższym wszczęto postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemki do powrotu. W dniu 23 maja 2016 r. skarżąca została przesłuchana do protokołu w języku polskim, po oświadczeniu, że zna język polski w stopniu umożliwiającym swobodne porozumiewanie się i nie potrzebuje tłumacza. Skarżąca zeznała, że ostatnio wjechała do Polski 23 marca 2016 r. przez drogowe przejście graniczne w [...] na podstawie paszportu i wizy; w Polsce nie ma rodziny, nie obawia się powrotu na [...] i zadeklarowała dobrowolne opuszczenie terytorium Polski. Skarżąca własnoręcznie podpisała protokół przesłuchania, nie zgłaszając żadnych uwag co do sposobu przeprowadzenia postępowania i otrzymała pouczenie o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu w języku dla siebie zrozumiałym - języku [...]. Dalej organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że podstawą wpisu danych skarżącej do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Polski jest niepożądany, był wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2015 r. (sygn. akt [...]), na mocy którego skarżąca została uznana za winną zarzucanego jej czynu kilkukrotnego przekroczenia granicy wbrew przepisom, tj. przestępstwa z art. 264 § 2 Kodeksu karnego i została skazana na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem orzeczonej kary na okres 2 lat tytułem próby (podstawa wpisu - art. 435 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o cudzoziemcach). Wyrok uprawomocnił się 28 grudnia 2015 r. Dane cudzoziemki zostały wpisane do ww wykazu z terminem obowiązywania wpisu do 27 grudnia 2018 r. Z powyższego wynika, zdaniem organu, że wobec skarżącej niewątpliwie ma zastosowanie przesłanka określona w art. 302 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, gdyż jej dane figurują w wykazie cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany. Zatem podstawą wpisu był ww wyrok. W przedmiotowej sprawie należało też zbadać, czy wobec skarżącej zaszły przesłanki m. in. z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym, w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy:

16 1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub

17 2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub

18 3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7, lub

19 4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub

20 5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub

21 6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

22 7) posiada zezwolenie pobytowe łub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa w art. 314, lub

23 8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub

24 9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub

25 10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub

26 11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub

27 12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170.

28 13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013), zwanego dalej "rozporządzeniem 604/2013". W kontekście art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach organ też przywołał treść art. 348, art. 349 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach.

29 Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca pozostawała w związku małżeńskim z obywatelem polskim. Według odpisu skróconego aktu małżeństwa wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] T.D. i A.G. wzięli ślub we [...] 10 lipca 2009 r. Tym samym skarżąca zmieniła nazwisko na [...]. Z odpisu skróconego aktu zgonu wydanego również przez Urząd Stanu Cywilnego [...] wynika, że A.G zmarł 6 lipca 2013 r. Z systemów informatycznych wynika też, że skarżąca nigdy nie starała się o udzielenie jej zgody na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na małżeństwo z obywatelem polskim. Organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, by wobec skarżącej w chwili obecnej zachodziły okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach mogące skutkować niewydaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu, a także z art. 348 i art. 351 ww. ustawy, mogące skutkować udzieleniem jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

30 Z ustaleń przeprowadzonych w trakcie postępowania wynika, że skarżąca po wyjeździe 23 maja 2016 r. ponownie wjechała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ została wylegitymowana przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] 2 czerwca 2016 r. Jednocześnie brak jest informacji o ponownym wyjeździe skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

31 Organ odwoławczy zauważył również, że organ I instancji rozstrzygnął o zobowiązaniu skarżącej do powrotu w terminie 20 dni od dnia doręczenia wydanej przez niego decyzji, w związku z czym uchylono wskazaną decyzję w tym zakresie i rozstrzygnięto o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu w terminie 20 dni od dnia doręczenia decyzji organu II instancji i orzec o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 3 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego; a także o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zakaz ponownego wjazdu został wydany na minimalny okres, zgodnie z art. 319 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.

32 Odnosząc się do treści odwołania wniesionego przez skarżącą – działającą przez pełnomocnika będącego adwokatem – organ podkreślił, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji był fakt, iż dane cudzoziemki znajdują się wykazie cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany, tj. zaszła przesłanka wskazana w art. 302 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach. Pełnomocnik stwierdził, że prawomocny wyrok wydany przez Sąd Rejonowy w [...] nie świadczy o popełnieniu przez skarżącą jakiegokolwiek przestępstwa na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak w ww. wyroku Sąd orzekł, że skarżąca T.G. "działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, wbrew przepisom ustawy, używając podstępu przekroczyła granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej. (...) wbrew zakazom i na [...] zmieniła swoje dane personalne z "A.P." na "T.D." a następnie na podstawie zmienionych już danych w dniu 2 grudnia 2006 r. uzyskała paszport serii [...] oraz w polskich placówkach konsularnych polskie wizy pobytowe (...), których to dokumentów użyła podczas odpraw granicznych, wprowadzając w błąd funkcjonariuszy Straży Granicznej co do faktu figurowania w wykazie cudzoziemców niepożądanych (...)". Ponadto podczas przesłuchania przeprowadzonego w toku postępowania w przedmiocie skarżąca zeznała, że postanowiła zmienić swoje dane osobowe, żeby móc wjechać do Polski szybciej. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że cudzoziemka przekroczyła granicę Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisom prawa. Dodatkowo cudzoziemka powoływała się, iż nie wiedziała, że widnieje w wykazie osób niepożądanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy podkreślić, iż nieznajomość przepisów prawa nie zwalnia z ich przestrzegania. W trakcie postępowania skarżąca została przesłuchana do protokołu w języku polskim, po jej oświadczeniu, że zna ten język. Cudzoziemka nie kwestionowała prawidłowości przeprowadzonego postępowania, nie zgłaszała uwag i własnoręcznie podpisała protokół przesłuchania. Cudzoziemka otrzymała ponadto stosowne pouczenie w języku [...].

33 Wobec powyższego organ odwoławczy rozstrzygnął jak w zaskarżonej decyzji.

34 T.G. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie dowodów wymienionych w skardze, w tym jej przesłuchanie w charakterze strony. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego przez nieprawidłową interpretację art. 303 ust. 3 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, tj. zobowiązanie do powrotu skarżącej mimo tego, że zawarła ona związek małżeński z obywatelem polskim, a nie zachodzą przeszkody zawarte w zdaniu drugim przywołanego wyżej przepisu art. 302 ust. 1 pkt 4. W motywach skargi podniesiono naruszenie zasady praw nabytych w stosunku do skarżącej, a mianowicie naruszenie art. 303 ust. 1 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Według skarżącej okolicznością niesporną w całej sprawie jest fakt, że skarżąca 10 lipca 2009 r. we [...] wyszła za mąż za obywatela polskiego A. G., o czym świadczy odpis skrócony aktu małżeństwa z 4 listopada 2009 r. wydany przez USC w [...] pod nr [...]. Wprawdzie mąż skarżącej zmarł, tym nie mniej jednak ona nie utraciła przez to przymiotu małżonki obywatela polskiego, jako prawa nieustającego przez sam fakt śmierci męża. W tej sytuacji zarówno Komendant Placówki SG w [...], jak również Szef Urzędu ds. Cudzoziemców nie mieli prawa wydać decyzji zobowiązującej skarżącą do powrotu, chyba że jej pobyt w Polsce zagrażałby obronności kraju, bezpieczeństwu państwa i porządku publicznego lub jej związek małżeński miał na celu obejście ustawy o cudzoziemcach, o których to okolicznościach się nie wspomina w uzasadnieniach wyżej powołanych decyzji. Do skarżącej nie powinno się też stosować restrykcji w postaci zobowiązania do powrotu, gdyż orzeczoną w stosunku do niej karę deportacji w wymiarze trzech lat odbyła od 2008 r. do 2012 r. nie przekraczając granic Polski. Na wjazd do Polski skarżąca zdecydowała się dopiero 2012 r., a więc po odbyciu już trzyletniego zakazu przekraczania granicy naszego kraju. Poza tym można postawić zarzut obu urzędom, że wydały decyzje w stosunku do innej osoby, albowiem skarżąca nazywa się T.G.. a nie T.G.. Takiego imienia jak "T." w ogóle nie ma za wschodnią granicą. Jest natomiast imię "T." zdrobniale "T.", co należy do faktów powszechnie znanych.

35 Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

36 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2017 r. nie narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym – po analizie akt sprawy i treści wymienionej decyzji – Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzutach skargi, które miałoby wpływ na wynik sprawy, a nadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych naruszeń, w tym naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu w sprawie w sposób wyczerpujący oraz wszechstronny ustalono stan faktyczny sprawy, dokonana jego prawna ocena nie budzi wątpliwości.

37 Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 302 ust. 1 pkt 7, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 319 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1990, ze zm.). I tak stosownie do:

38 1) art. 302 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy - decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy obowiązuje wpis danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany;

39 2) art. 315 ust. 1 ww. ustawy - w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji;

40 3) art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ww. ustawy – w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu; zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której: określono termin dobrowolnego powrotu - na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie: nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa;

41 4) art. 319 pkt 3 ww. ustawy – zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się na następujący okres od 3 lat do 5 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 7, 8, 11 lub 14.

42 Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydawana na podstawie art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ma charakter decyzji związanej (obligatoryjnej), niezależnej od woli (decyzji, uznania) organu właściwego w sprawie. Przez użyty w tym przepisie zwrot "decyzję [...] wydaje się cudzoziemcowi" organ pozbawiony został swobody decyzyjnej i musi zobowiązać cudzoziemca do powrotu w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych ww. przepisie. Tym samym nie można przyjąć, że przy rozstrzyganiu na podstawie tego przepisu organ dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, to jest tzw. uznaniem administracyjnym. Tożsamy pogląd prezentują sądy administracyjne w przykładowych orzeczeniach – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2017 r. (II OSK 2250/16); wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2016 r. (IV SA/Wa 237/16), 15 czerwca 2016 r. (IV SA/Wa 834/16), 18 maja 2016 r. (IV SA/Wa 3828/15).

43 W sprawie bez wątpienia zaszła podstawa do zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, wobec zaistnienia przesłanki w nim unormowanej. Jak ustalił organ, w dniu zatrzymania (23 maja 2016 r.) skarżącej na przejściu granicznym w [...], jej dane figurowały w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. Terminem końcowym okresu obowiązywania wpisu w ww wykazie będzie dzień 27 grudnia 2018 r. Termin obowiązywania wpisu został określony zgodnie z art. 438 ust. 1 pkt 6 (Dane cudzoziemca umieszcza się w wykazie na okres warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności, od dnia uprawomocnienia się wyroku, o którym mowa w art. 435 ust. 1 pkt 2, jeżeli wobec cudzoziemca orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania) w zw. z art. 435 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o cudzoziemcach (W wykazie umieszcza się i przechowuje dane cudzoziemca, jeżeli zachodzi przesłanka, że cudzoziemiec został skazany prawomocnym wyrokiem w Rzeczypospolitej Polskiej - za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe na karę grzywny lub karę pozbawienia wolności). Zgodnie z brzmieniem wyżej przytoczonego art. 435 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. ustawy, podstawą do dokonania wpisu był prawomocny od 28 grudnia 2015 r. wyrok Sądu Rejonowego w [...] [...] z [...] grudnia 2015 r. (sygn. akt [...]), na mocy którego oskarżoną skarżącą uznano za winną popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 264 § 2 K.k. w zw. z art. 12 K.k. i za ten czyn na podstawie art. 264 § 2 K.k. wymierzono oskarżonej karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, w zawieszeniu na okres 2 lat tytułem próby (treść zarzutu i sentencji wyroku - akta adm. sprawy). Z uwagi zatem na wspomniane wyżej, kategoryczne sformułowanie normy art. 302 ust. 1 ww ustawy, wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, wobec ziszczenia się przesłanki, było obligatoryjne. O treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga bowiem przepis prawa materialnego. Zatem fakt, że skarżąca uprzednio została z Polski wydalona i do 2012 r. nie wjeżdżała na terytorium RP, nie zniósł konieczności zastosowania w jej przypadku ww regulacji. Skazanie za popełnienie przestępstwa na karę pozbawienia wolności stanowi - w myśl przywołanego wyżej art. 435 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o cudzoziemcach - samoistną przesłankę wpisania danych do ww. wykazu, w tym przypadku na okres warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności, licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku (art. 438 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy). Jak słusznie też zaznaczył organ – w odpowiedzi na skargę - nie było rolą organu odwoławczego ponowne badanie kwestii odpowiedzialności karnej skarżącej. Kwestia ta została rozstrzygnięta prawomocnie przez Sąd powszechny, który na mocy art. 442 ww. ustawy obwiązany był zawiadomić Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o wydaniu wyroku skazującego. Z kolei w myśl art. 435 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach - Szef Urzędu zobligowany był do dokonania stosownego wpisu ("w wykazie umieszcza się"').

44 W sprawie – wbrew zarzutowi skargi - nie mogło dojść do naruszenia art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W myśl tej regulacji, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Zaprezentowana treść przepisu zatem dowodzi, że nie miał on zastosowania w sprawie.

45 Dalej należy zanegować zasadność argumentacji zawartej w treści skargi, w istocie nawiązującej do treści art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach i wskazującej, że regulacja ta powinna mieć zastosowanie w przypadku skarżącej, pomimo tego że mąż skarżącej – A.G. zmarł w 2013 r. Zgodnie z brzmieniem przedmiotowej regulacji, w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy. W zakresie niniejszej regulacji Sąd w pełni podziela, uznając go za własny, wywód Szefa Urzędu przedstawiony w odpowiedzi na skargę. Jak słusznie organ zauważył, "w art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, ustawodawca posłużył się sformułowaniem zawierającym czasownik w formie czasu, teraźniejszego – "jest małżonkiem obywatela polskiego", a zatem aby możliwe było zastosowanie ww przesłanki małżeństwo musi trwać w chili wydawania decyzji. Z tym sformułowaniem związany jest nałożony na organy administracji obowiązek badania celu w jakim związek był zawierany lub istnieje. Zgodnie z art. 326 ustawy o cudzoziemcach w postępowaniu w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu dotyczącym cudzoziemca będącego małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ, który prowadzi to postępowanie, ustala, czy związek małżeński został zawarty lub istnieje w celu obejścia niniejszej ustawy a do ustalenia, czy związek małżeński został zawarty lub istnieje w celu obejścia niniejszej ustawy, stosuje się przepisy art. 169 ust. 2, 4 i 5. Żadne ze sformułowań zawartych, w ww regulacjach nie wskazuje, aby mogły mieć one zastosowanie w przypadku cudzoziemców, którzy owdowieli lub rozwiedli się z małżonkami będącymi obywatelami polskimi. Należy także dodać, iż ustawodawca konsekwentnie rozróżnia sytuację cudzoziemca będącego małżonkiem obywatela polskiego od osoby, której związek małżeński ustał skutkiem śmierci współmałżonka bądź rozwodu. Pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim stanowi przesłankę udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, określoną w art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, a w przypadku owdowienia, bądź rozwodu lub separacji cudzoziemcowi posiadającemu zezwolenie na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się jednorazowo kolejnego - zezwolenia na okres nie dłuższy niż 3 lata. W świetle powyższych wyjaśnień nie ma dostatecznych podstaw aby przyjąć, że art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach mógł mieć zastosowanie w przypadku skarżącej, której mąż zmarł ponad 4 lata przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy - jako wyjątek od ww art. 302 ust. 1, którego stosowanie nie ma charakteru uznaniowego musi być wykładany ściśle. Ogólne odwołanie się przez autora skargi do koncepcji "praw nabytych" z pewnością nie może zostać uznane za wystarczający argument dla zastosowania ww wyjątku. Nawet zawarcie i pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie skutkuje nabyciem przez cudzoziemca nieograniczonego podmiotowego prawa do pobytu w Polsce ani do uzyskania ochrony przed wydaleniem z Polski. Jak wyjaśniono powyżej, w przypadku owdowienia możliwe jest udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z ww okolicznością, ale jedynie jednorazowo." Na marginesie należy nadmienić, że skarżąca ani po zawarciu związku małżeńskiego w 2009 r. ani po pierwszym wjeździe do Polski od zawarcia związku, tj. po 2012 r. nie wystąpiła o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (obecnie pobyt czasowy) w związku z zawarciem małżeństwa z obywatelem polskim. Nie uzyskała także zezwolenia na pobyt stały z tego tytułu. W przypadku, gdyby skarżąca uzyskała zezwolenie na pobyt stały, taka okoliczność stanowiłaby przeszkodę w zobowiązaniu jej do powrotu wymienioną nie art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy a w art. 303 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. W związku ze śmiercią męża skarżącej przesłanka wymieniona w art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy nakazująca odstąpienie od zobowiązania jej do powrotu nie mogła zostać w sprawie zastosowana. Wobec powyższego nie sposób uznać za zasadny argumentu, że po śmierci męża skarżąca nie utraciła przymiotu małżonki obywatela polskiego w rozumieniu art. 303 ust. 1 pkt 4 ww ustawy. Organ odwoławczy słusznie też doszedł do właściwego przekonania, że w przypadku skarżącej nie zachodziły pozostałe okoliczności, o których mowa w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, których wystąpienie wyklucza wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu, w szczególności te z pkt 2, który stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych (przesłanki art. 348 ww. ustawy) lub zgody na pobyt tolerowany (przesłanki art. 351) lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia. Na mocy art. 356 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy okoliczność, o której mowa w art. 348 lub art. 351 wyjdzie na jaw w postępowaniu w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, w decyzji kończącej to postępowanie rozstrzyga się w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a w razie jej nieudzielenia w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Podczas przesłuchania skarżąca nie sygnalizowała jakichkolwiek obaw przed powrotem na [...]. W kraju pochodzenia przebywają członkowie jej najbliższej rodziny. Skarżąca w przeszłości regularnie przekraczała granicę [...]. Ostatni raz wjechała do Polski 23 marca 2016 r. Skarżąca obecnie nie prowadzi życia rodzinnego w Polsce. Nie jest małżonką obywatela polskiego ani osiadłego w Polsce cudzoziemca. Jej życie rodzinne koncentruje się obecnie na terytorium [...]. Do Polski przyjeżdżała już jako osoba dorosła, wychowana w języku i kulturze kraju pochodzenia. Skarżąca wjechała do Polski w celu wykonywania pracy. W przeszłości była małżonką obywatela polskiego. Przez pierwsze trzy lata małżeństwa (2009-2012r.) skarżąca zamieszkiwała na [...], podczas gdy jej współmałżonek przebywał w Polsce. Małżonek skarżącej zmarł w połowie 2013r. Skarżąca w czasie trwania związku nie podjęła żadnych prób uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Więzi jakie skarżąca nawiązała podczas pobytu w Polsce nie miały charakteru głębszych relacji, wskazujących na wysoki stopień integracji społecznej. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja nie narusza i art. 8 Konwencji rzymskiej. Należy także zwrócić uwagę na fakt, że w zaskarżonej decyzji orzeczono wobec skarżącej zakaz powrotu do Polski przez okres 3 lat. Jest to okres najniższy z przewidzianych przepisami prawa (art. 319 pkt 3 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy).

46 Ostatnim argumentem skargi, który wymagał rozważenia i odniesienia, jest twierdzenie, że organ wydał decyzję w stosunku do innej osoby niż skarżąca. Według pełnomocnika - skarżąca nazywa się "T.G." a nie "T.G.". Według Sądu powyższe twierdzenie w świetle dokumentów sprawy zawierających w treści dane osobowe skarżącej jest nietrafne. Organy posługując się w sprawie, w tym i w wydanych decyzjach, imieniem i nazwiskiem skarżącej (T.G.) oparły się na pisowni i brzmieniu tych danych widniejącej w u[...] paszporcie [...] ważnym do dnia 9 września 2019 r. Zatem dokumencie wydanym bezpośrednio przez organ kraju pochodzenia cudzoziemki, czyli najbardziej władny do określania pisowni danych skarżącej. Tożsame dane widnieją również w wizie nr [...], czy we wnioskach o udostępnienie informacji granicznej i wpisie do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany na terytorium RP. Zaś zapis imienia i nazwiska skarżącej w aktach stanu cywilnego wydanych przez organy państwa polskiego jest zapisem w języku polskim brzmienia danych skarżącej. Zdaniem Sądu, dla wiarygodności i identyfikacji skarżącej jako cudzoziemki, miarodajne są jednak zapisy danych osobowych wynikających z dokumentów urzędowych wydawanych przez władze [...], to jest władze kraju pochodzenia skarżącej. Zwrócić też należy uwagę na fakt, że sam pełnomocnik skarżącej, podnoszący przedmiotowy zarzut, tak w skardze, jak i w pełnomocnictwie posługuje się pisownią "T.G.", a w dokumentach złożonych na etapie postępowania administracyjnego kwestionowaną pisownię danych stosuje zamiennie z pisownią - według niego - prawidłową.

47 W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, a przyjęta w niej ocena zgromadzonych dowodów, nie nosi cech dowolności i nie narusza art. 80 K.p.a. W sprawie zebrano materiał dowodowy w stopniu dostatecznym i materiał ten został poddany należytej ocenie, co z kolei znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie stwierdził zatem z urzędu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a.

48 W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.

49 .