Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017 r., IV SA/Wa 2847/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017 r., IV SA/Wa 2847/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieuznania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu oddala skargę

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2016r. ([...]) - wydana po rozpatrzeniu odwołania M. K. i A. K. - o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nie uznającej zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu Dzielnica [...], dotyczących działki nr ew. [...] w obrębie [...].

3 Wskazaną ostatnio decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezydent [...] nie uznał zastrzeżeń do projektu wskazanego uproszczonego planu urządzenia lasu w zakresie działki nr ew. [...]. Zastrzeżenia te dotyczyły wyłączenia działki lub jej części z projektu Planu.

4 Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. K. i A. K., zarzucając: nie przeprowadzenie dowodu z oględzin, opinii biegłego z zakresu leśnictwa na okoliczność leśnego charakteru przedmiotowej działki; błędne ustalenie leśnego charakteru działki, co skutkowało błędnym nie uwzględnieniem zarzutów do projektu planu; naruszenie art. 3, art. 4, art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach poprzez błędne uznanie leśnego charakteru przedmiotowej działki, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego objęcia działki planem. W odwołaniu zaznaczono, że w ustawie wskazuje się, iż o leśnym charakterze działki decyduje powierzchnia, roślinność, ale i związek z gospodarką leśną. W niniejszej sprawie nie może być mowy, że przedmiotowa działka jest lasem. Działka ta znajduje się na terenach miejskich, zamieszkanych, na których nie prowadzi się gospodarki leśnej.

5 Rozpoznając to odwołanie Kolegium zwróciło uwagę na następujące kwestie.

6 Przede wszystkim dokonało oceny prawidłowości stanowiska organu I instancji w zakresie zakwalifikowania działki nr [...] jako lasu w rozumieniu ustawy o lasach. Przywołując definicję lasu zawartą w art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach wyprowadziło wniosek, że działka skarżących jest działką leśną. Następnie wskazano na orzecznictwo sądowe, które opowiada się za związaniem organów administracji wpisem w ewidencji gruntów, stanowiącym że dany grunt stanowi użytek leśny. O tym bowiem, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z 1991 r. o lasach decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. Tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować organy, poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako lasu wyłącznie w oparciu o definicję ustawową zawartą w ustawie o lasach i z pominięciem zapisu w ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 3021/13 pub. CBOSA).

7 Z informacji z rejestru gruntów dla działki nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. wynika, iż działka ta składa się z obszaru 0,4729 ha stanowiącego lasy (LsVI). Skoro właściciele nie zgłosili stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.) zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków do chwili obecnej, to oznacza, że obszar ten jest lasem. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone w Projekcie Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu - Dzielnicy [...], w którym wskazano, iż działka nr [...] jest zalesiona drzewostanem sosnowym w wieku ok. 75 lat. Leśny charakter działki wykazany został także w księdze wieczystej [...] oraz podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2015 r., podczas której stwierdzono, iż na całym obszarze działki nr [...] znajduje się drzewostan sosnowy. Ustalenia w zakresie zalesienia całej działki [...] potwierdzają zdjęcia poglądowe z serwisu mapowego BGiK Urzędu [...], z których wynika, iż działka nr [...] pokryta jest drzewostanem oraz stanowi fragment większego kompleksu leśnego m. in. z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...].

8 Z tego względu działka nr [...] w obrębie [...] o pow. 0,4729 ha położona na terenie Dzielnicy [...] stanowi las w rozumieniu ustawy z dnia 28 września

9 1991 r. o lasach, a tym samym istniały przesłanki do objęcia jej Projektem Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu - Dzielnicy [...].

10 Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby sporny grunt przeznaczony został na cele nieleśne lub wyłączony został z produkcji leśnej w świetle przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909), czy poprzedzających ją ustaw z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.) oraz z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U. Nr 27, poz. 249 ze zm. ).

11 Odnosząc się do zarzutów i wniosków odwołania odnośnie konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresu leśnictwa na okoliczność leśnego charakteru działki nr [...] to strony nie zakwestionowały faktu posadowienia na działce nr [...] drzewostanu sosnowego, którą to okoliczność potwierdzają inne dowody zgromadzone w sprawie. W kwestii natomiast braku prowadzenia na działce gospodarki leśnej to zdaniem Kolegium brak dokonywania przez odwołujących określonych czynności z zakresu gospodarki leśnej nie oznacza, iż las ten utracił charakter lasu, który może zostać objęty planem urządzenia lasu. Przyjęcie takiej koncepcji oznaczałoby, iż przez sam fakt braku dbania o drzewostan i roślinność leśną grunt leśny traciłby ten charakter.

12 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł M. K.. Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia prawa podnosi tożsame z tymi, które zgłosił w odwołaniu. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Podkreśla, że działka nie ma charakteru leśnego w świetle definicji lasu, bowiem położona jest na terenach miejskich, zamieszkanych, na których nie prowadzi się gospodarki leśnej. Samo istnienie roślinności leśnej nie przesądza jeszcze o tym, że dany obszar jest lasem, który powinien być objęty planem urządzenia lasu.

13 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

15 Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", a prowadzącymi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

16 Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy o lasach. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych – na zlecenie starosty. To właśnie starosta sprawuje nadzór nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.l.). Projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu właściciele mogą składać zastrzeżenia i wnioski. Takie zastrzeżenia zostały zgłoszone do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu Dzielnica [...]

17 w zakresie działki nr ew. [...] w obrębie [...]. Jej właściciele kwestionują leśny charakter tej działki i tym samym objęcie jej spornym planem uproszczonym.

18 W projekcie owego planu uwzględniona została całość działki nr ew. [...] jako las. Spór sprowadza się do tego, czy sporna działka mogła zostać objęta zapisami planu urządzenia lasu. Skarżący wywodzi bowiem że ze względu na położenie w obszarze miejskim nie jest prowadzona na niej gospodarka leśna, co oznacza, że nie został spełniony jeden z wymogów zakwalifikowania danego obszaru jako lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Zgodnie zaś z treścią art. 3 określającego definicję lasu, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

19 Jak wynika ze zgromadzonych dowodów tj. wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2015 r., podczas której stwierdzono, iż na całym obszarze działki nr [...] znajduje się drzewostan sosnowy oraz zdjęcia poglądowego z serwisu mapowego BGiK Urzędu [...] - działka jest pokryta leśnym drzewostanem. Okoliczności tej zresztą nie kwestionuje skarga. Natomiast to, że na działce tej nie jest prowadzona produkcja leśna świadczy jedynie o tym, że właściciel nie wykonuje swoich ustawowych obowiązków. Jak stanowi bowiem art. 13 ust. 1 ustawy o lasach właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do:

20 1) zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk;

21 2) ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu;

22 3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej;

23 4) przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3;

24 5) racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji przez:

25 a) pozyskiwanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu,

26 b) pozyskiwanie surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu w sposób zapewniający możliwość ich biologicznego odtwarzania, a także ochronę runa leśnego.

27 Z owych obowiązków nie zwalnia położenie lasu w obszarze miejskim. Natomiast uproszczony plan urządzenia lasu zawiera skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Służy zatem uporządkowaniu i wyznaczeniu konkretnych zadań mających na celu właśnie owo realizowanie obowiązków właścicieli lasów. Dopóki działka stanowi las podlega ona wszelkim rygorom wynikającym z ustawy o lasach.

28 Po drugie działka wedle ewidencji gruntów jest działką leśna. Należy podzielić stanowisko organów, że o tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach decyduje, co do zasady, zapis w ewidencji gruntów. Stanowisko takie ugruntowane jest w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 1506/05, publ. Lex nr 242985; z dnia 25 listopada 2010, sygn. akt II FSK 1291/09, publ. Lex nr 745606, z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, publ. Lex nr 1415193, z dnia 22 października 1998 r., sygn. akt II SA 1013/98, Lex nr 41795; wyroki WSA: w Warszawie z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1745/10 publ. Lex nr 1127355, w Białymstoku z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 130/05, publ. Lex nr 173757, w Bydgoszczy z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 512 publ. cbois, w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 1023/10, publ. cbois). Jeżeli wedle ewidencji działka stanowi las, jest traktowana na potrzeby ustawy o lasach jako las. Aby zmienić ten stan właściciel musi wystąpić z wnioskiem do organu właściwego w sprawie ewidencji gruntów i budynków o dokonanie zmiany użytku gruntowego.

29 Ponieważ prowadzenie gospodarki leśnej należy do ustawowych obowiązków właściciela lasu, to wola właściciela nie ma znaczenia w zakresie czynności należących do gospodarki leśnej. Tym samym nie ma podstaw prawnych do tego, aby wola właściciela nieruchomości w zakresie prowadzenia produkcji leśnej decydowała o tym, czy dany grunt wpisany do ewidencji gruntów jako las odpowiada pojęciu lasu (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II OSK 95/14).

30 Zdaniem Sądu, prawidłowość zapisów w ewidencji gruntów i budynków nie może być kwestionowana w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń co do zapisów zawartych w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu.

31 Uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na czas sporządzenia przez wykonawcę inwentaryzacji lasu. W procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma zatem możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach – jak już wyżej nadmieniono.

32 W przedmiotowej sprawie w dacie orzekania przez organy administracji, skarżący nie przedstawił stosownej decyzji administracyjnej, z której wynikałaby zmiana lasu na użytek rolny, wyłączenie lasu z produkcji leśnej czy też zmiana gleboznawczej klasyfikacji gruntu.

33 W szczególności jako bezzasadny należało uznać zarzut o charakterze procesowym dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, a także oględzin nieruchomości. Otóż w ocenie Sądu zakres postępowania wyjaśniającego podjęty przez organy był wystarczający do podjęcia decyzji. Nie było potrzeby dowodu z opinii biegłego, gdyż dowód taki przeprowadza się gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne (art. 84 § 1 k.p.a.) Tymczasem organ orzekający dysponuje odpowiednimi służbami posiadającymi wiedzę specjalistyczną, które są w stanie ocenić stan faktyczny. Ponadto wobec zapisów ewidencji gruntów i budynków kwestia ta ma drugorzędne znaczenie. Nie były także wymagane oględziny nieruchomości, gdyż cel zamierzony tym dowodem został osiągnięty przez przeprowadzenie innych dowodów – wizja, zdjęcia poglądowe.

34 W tym stanie sprawy Sąd nie dopatrzył się w decyzjach organów naruszeń prawa materialnego i procesowego, które uzasadniałyby wyeliminowanie tych orzeczeń z obrotu prawnego.

35 Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

36 .