Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r., IV SA/Wa 2464/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r., IV SA/Wa 2464/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Paweł Groński,, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej -oddala skargę-

Uzasadnienie

2 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] września 2013 r. – zaskarżoną skargą przez J. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej.

3 Stan sprawy przedstawia się następująco:

4 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. odmówił J. C. przyznania uprawnień kombatanckich. Następnie utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2005 r. (sygn. akt II SA/Sz 239/04) odrzucił skargę J. C. na decyzję z dnia [...] lutego 2004 r.

5 J. C. w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., uzupełnianym pismami z dnia [...] lipca 2013 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2013 r., wniósł o uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej "k.p.a.".

6 Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Kierownik Urzędu odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. (w decyzji błędnie wskazano datę [...] lipca 2004 r.), wskazując, że wnioskodawca nie powołał się na żadne przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Organ stwierdził, że słuszny interes strony w uchyleniu decyzji nie może zmierzać do obejścia przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Słusznym interesem strony nie jest też dążenie do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był podstawą wydania decyzji ostatecznej.

7 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. C. decyzją z dnia [...] września 2013 r. Kierownik Urzędu utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. Organ podzielił stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej. Dodatkowo podkreślił, że w sprawie nie występuje także interes społeczny. Nadto, że decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. została wydana zgodnie z przepisami ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, która w art. 1-4 zawiera zamknięty katalog tytułów do przyznana uprawnień kombatanckich. Nie zalicza się do nich prześladowań przez władze PRL za przekonania polityczne w latach 70. Z tego względu organ uznał, że zaistniały przesłanki uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

8 J. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] września 2013 r. oraz pismach procesowych ją uzupełniających podniósł, że organ posługiwał się bezprawnym i zaocznym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2005 r. (sygn. akt II SA/Sz 239/04); nie nadał biegu zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa z dnia [...] września 2013 r.; nie zwrócił tego pisma skarżącemu, co uniemożliwiło skarżącemu nadanie pismu biegu; celowo nie chciał rozpoznać dowodów skarżącego co do jego represji.

9 W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący podniósł, że w decyzji z dnia [...] września 2013 r. organ naruszył art. 154 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący stwierdził, że posiada status pokrzywdzonego w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1075), był represjonowany od 1970 roku, przebywał w więzieniu, gdzie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu, kilka razy stracił pracę ze względu na działalność opozycyjną w latach 80. W ocenie skarżącego pominięcie osób w jego sytuacji w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowi naruszenie Konstytucji RP i w tym wypadku art. 32 ust. 1 Konstytucji RP powinien być stosowany bezpośrednio. Dlatego też skarżący podniósł, że w tym zakresie Sąd powinien wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.

10 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – w odpowiedzi na skargę - podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzjach obu instancji i wniósł o oddalenie skargi.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

12 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

13 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja z dnia [...] września 2013 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

14 Jak wskazuje art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

15 Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Jeśli przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana decyzji, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie, wykładnia, od wydania decyzji "pierwotnej" uległa zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, na gruncie art. 154 k.p.a., do zmiany decyzji także o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r., I SA/Wa 908/12).

16 Organ prawidłowo rozważył przesłanki uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2004 r. W sprawie nie wystąpił interes społeczny, ani słuszny interes strony, który przemawiałby za uchyleniem decyzji. Słuszny interes strony - to nie każdy interes strony, a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony, ale wyłącznie interes zgodny przede wszystkim z obowiązującymi przepisami prawa. Oceniając czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem czy zmianą ostatecznej decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (np. zmiana decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt I OSK 428/10, publ. LEX nr 745237). Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Oczekiwane przez skarżącego uchylenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. doprowadziłoby do niezgodności z przepisami wyżej powoływanej ustawy. Rację miał organ, wskazując, że słusznym interesem skarżącego w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. nie może być dążenie do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był podstawą wydania decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie jest kontynuacją postępowania w sprawie zakończonej decyzją, której uchylenia lub zmiany domaga się strona (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2012 r., II SA/Łd 48/12). Ocena organu była zatem słuszna, ponieważ nie zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające podważenie decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2004 r.

17 W odniesieniu do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2005 r. (sygn. akt II SA/Sz 239/04), w który odrzucono skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2004 r., należy zauważyć, że podstawą takiego rozstrzygnięcia były względy formalne (nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi). To postanowienie pozostaje bez znaczenia dla przedmiotowego postępowania, ponieważ decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. nie była przedmiotem oceny merytorycznej sądu administracyjnego. Również kwestie dotyczące złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa nie są przedmiotem tego postępowania i Sąd nie jest właściwy, by rozstrzygać tę kwestię w postępowaniu, w którym przeprowadzana jest ocena legalności decyzji administracyjnej.

18 W dalszej kolejności należy zauważyć, że z kolei przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 154 k.p.a. nie jest ocena zarzutów merytorycznych, które mogły zostać podnoszone w zwykłym trybie odwoławczym lecz jak wskazano wyżej, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W związku z czym podnoszenie przez stronę w tym postępowaniu zarzutów i wątpliwości natury merytorycznej pozostaje bez istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w takim postępowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2012 r., I GSK 913/11). W tej sytuacji Sąd nie odnosi się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów co do odmowy przyznania mu uprawnień kombatanckich, a także rozważań co do konstytucyjności powołanych przepisów ustaw o kombatantach oraz zasadności stosowania w tym przypadku przepisów Konstytucji RP bezpośrednio i wiązania tego z interesem społecznym, ponieważ w postępowaniach, o których mowa w art. 154 i art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalna merytoryczna kontrola wydanego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2012 r. I GSK 792/11). Natomiast skarżący może samodzielnie skorzystać z prawa wniesienia skargi do Trybunału Konstytucyjnego, czyli instytucji wskazanej w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP.

19 Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.