Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2015 r., IV SA/Wa 2117/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2015 r., IV SA/Wa 2117/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi MD. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przekazania do innego państwa członkowskiego i umorzenie postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy -oddala skargę-

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] lipca 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców, działając na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 680, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej "k.p.a." utrzymała w mocy decyzję z [...] marca 2014 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie przekazania M. B., obywatela B. do Francji do dnia 27 sierpnia 2014 r. i umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy.

3 Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

4 M. B., obywatel B., deklarujący narodowość [...], w dniu 10 lutego 2014 r. złożył, za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

5 Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na podstawie art 18(1)b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państwa członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca zwrócił się do władz francuskich o wtórne przejęcie M. B.

6 Wobec zgody władz francuskich na przekazanie do Francji M. B., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] marca 2014 r., na podstawie art. 41 ust 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, postanowił przekazać wnioskodawcę do Francji do dnia 27 sierpnia 2014 r. i umorzył postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy w RP.

7 Od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców M. B. złożył odwołanie, w którym wniósł o przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania w celu przedstawienia okoliczności wskazujących na zastosowanie klauzuli humanitarnej rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003 z dnia 18 lutego 2003 r. ustanawiającego kryteria i mechanizmy określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl, wniesionego w jednym z Państw Członkowskich przez obywatela państwa trzeciego i przeprowadzenie postępowania w zakresie udzielenia Cudzoziemcowi statusu uchodźcy na terytorium RP. Skarżący wskazał, że w Polsce znajduje się jego narzeczona, co w świetle art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jest ewentualną przesłanką - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - do zastosowania klauzuli humanitarnej.

8 Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] lipca 2014 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w stosunku do M. B. zostały spełnione przesłanki z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a w konsekwencji zasadne jest przekazanie Cudzoziemca stronie francuskiej oraz umorzenie postępowania.

9 Jednocześnie Rada odstąpiła od przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania Cudzoziemca, na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

10 Jednocześnie co do wniosku o zastosowanie klauzuli humanitarnej, Rada wyraziła przekonanie, że organy francuskie rozpatrzą sprawę merytorycznie i wnikliwie zbadają sytuację Wnioskodawcy, w tym możliwość zastosowania wobec niego klauzuli humanitarnej unormowanej w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003 z dnia 18 lutego 2003 r.

11 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2014 r. wniósł M. B. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, tj.: art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego, a także brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a więc wykraczającą poza dopuszczalną swobodną ocenę materiału dowodowego. Wskazał również na niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji.

12 W konsekwencji powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

13 Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

15 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

16 Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

17 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz. U. UE.L. 2013, Nr 180, poz. 31), które weszło w życie w dniu 19 lipca 2013 r., jak wynika z zapisu art. 1 ustanawia kryteria i mechanizmy ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej wniesionego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (zwanego dalej "odpowiedzialnym państwem członkowskim").

18 Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia państwa członkowskie rozpatrują każdy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, który składa wniosek na terytorium jednego z nich, w tym na granicy lub w strefach tranzytowych. Wniosek jest rozpatrywany przez jedno państwo członkowskie, którym jest państwo, które kryteria wymienione w rozdziale III wskazują jako odpowiedzialne.

19 W rozdziale III rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. określona została hierarcha kryteriów ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 stosuje się je w kolejności, w jakiej są one wymienione w niniejszym rozdziale. Państwo członkowskie odpowiedzialne zgodnie z kryteriami określonymi w rozdziale III ustalane jest na podstawie stanu istniejącego w chwili, w której wnioskodawca po raz pierwszy złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w państwie członkowskim (art. 7 ust. 2).

20 Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 680, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem jeżeli w toku postępowania inne państwo członkowskie, odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003, wyrazi zgodę na przejęcie wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o ich przekazaniu i o umorzeniu postępowania.

21 Z tym zaznaczeniem, że rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003 z dniem 19 lipca 2013 r. zostało zmienione przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca.

22 Stosownie zaś do postanowień art. 18 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. odpowiedzialne państwo członkowskie na podstawie niniejszego rozporządzenia jest zobowiązane do wtórnego przejęcia, na warunkach ustanowionych w art. 23, 24, 25 i 29, wnioskodawcy, którego wniosek jest rozpatrywany i który złożył wniosek w innym państwie członkowskim lub który przebywa na terytorium innego państwa członkowskiego bez dokumentu pobytu.

23 Z akt administracyjnych wynika, że skarżący kraj pochodzenia, tj. B. opuścił 10 marca 2010 r. samolotem, na fałszywym paszporcie i udał się do Włoch, skąd po dwóch dniach pociągiem udał się do Francji. We Francji ok. czerwca 2010 r. skarżący złożył wniosek o azyl, który został rozpatrzony odmownie. W lutym 2012 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy odmowna decyzje organu i instancji. W dniu 5 marca 2012 r. skarżący wyjechał z Francji udając się autobusem do Polski. W dniu 21 czerwca 2012 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej polskiej w trybie abolicji, który został rozpatrzony negatywnie. W dniu 10 lutego 2014 r., M. B., złożył za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

24 Mając na uwadze powyższe skład orzekający uznał, że działanie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców polegające na zwróceniu się do władz Francji jako państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy (udzielenie ochrony międzynarodowej) w trybie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. nie narusza prawa. Co więcej - zdaniem Sądu - wobec tego, że władze francuskie w dniu 14 marca 2014 r. wyraziły zgodę na przekazanie M. B. do Francji zgodnie z art. 18 ust. 1 lit. d ww. rozporządzenia, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zasadnie wydał w dniu 18 marca 2014 r. decyzję w przedmiocie przekazania cudzoziemca do Francji i umorzył postępowanie w sprawie wniosku o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Rada do Spraw Uchodźców zgodziła się z organem pierwszej instancji i jego decyzję utrzymała w mocy. Stanowisko takie również Sąd uznał za prawidłowe. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie budził wątpliwości co do faktu ubieganie się przez skarżącego o nadanie statusu uchodźcy w innym państwie członkowskim UE. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, że władze francuskie wyraziły zgodę na wtórne przejęcie skarżącego, którego wniosek został odrzucony, i który złożył wniosek w innym państwie członkowskim lub który przebywa na terytorium innego państwa członkowskiego bez dokumentu pobytu.

25 W toku postępowania skarżący powołał się na zasadność zastosowania do niego klauzuli humanitarnej przewidzianej rozporządzeniem Rady (WE) 343/2003 i przeprowadzenie postępowania w zakresie udzielenia mu statusu uchodźcy na terytorium Polski. Należy zauważyć, że postępowanie w sprawie toczyło się w oparciu o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r., którego zasady wejścia w życie i obowiązywania reguluje art. 49. Zatem organy nie mogły w sprawie zastosować klauzuli humanitarnej przewidzianej rozporządzeniem Rady (WE) 343/2003.

26 Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. na zasadzie odstępstwa od art. 3 ust. 1 każde państwo członkowskie może, zdecydować o rozpatrzeniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej wniesionego w tym państwie przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, nawet jeżeli za takie rozpatrzenie nie jest odpowiedzialne na podstawie kryteriów ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Rada wyrażając swoje przekonanie, iż organy francuskie rozpatrzą sprawę merytorycznie i wnikliwie zbadają sytuację skarżącego nie uznała za zasadne przejęcia wniosku do rozpoznania.

27 Tym samym nie sposób podzielić zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa procesowego. W ocenie Sądu zarówno Rada do Spraw Uchodźców, jak i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpoznając niniejszą sprawę podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.) oraz oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy okoliczność istotna dla wydanego rozstrzygnięcia została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Rada do Spraw Uchodźców w pełni także zrealizowała dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. i uzasadnienie zaskarżonej decyzji daje jasny obraz motywów przyjętego rozstrzygnięcia.

28 W konsekwencji Sąd stwierdził, iż wydana decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.