Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2015 r., II SAB/Wa 961/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2015 r., II SAB/Wa 961/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. G. - redaktora naczelnego [...] na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Zarząd Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego P. G. - redaktora naczelnego [...] z dnia [...] września 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] na rzecz skarżącego P. G. - redaktora naczelnego [...] kwotę 928,68 zł (słownie: dziewięćset dwadzieścia osiem 68/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 II SAB/Wa 961/14

UZASADNIENIE

3 |Pismem z dnia [...] września 2014 r. K. M. w piśmie z logo "[...]" i nagłówkiem dziennika, zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego |

4 |Związku Łowieckiego o udzielenie, na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. z |

5 |1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm.), informacji dotyczących ostatniego przeprowadzonego w okręgu kursu dla nowoprzystępujących do PZŁ, poprzez |

6 |podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztów kursu pokrywanego przez jego |

7 |uczestników, z podaniem dat odbywania się kursu, liczby jego uczestników i ile zobowiązany był zapłacić każdy z nich. |

8 |Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w [...], pismem z dnia [...] września 2014 r., zwrócił się do dziennika "[...]" o |

9 |potwierdzenie, czy podpisany pod wyżej wskazanym pismem K. M. pozostaje w stosunku pracy z redakcją dziennika "[...]" albo zajmuje się |

10 |redagowaniem, tworzeniem lub przygotowaniem materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redakcji. |

11 |W takim przypadku prosi o nadesłanie stosownego upoważnienia |

12 |Następnie redaktor naczelny dziennika "[...]" P. G. w dniu [...] października 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu |

13 |Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...], zarzucając mu naruszenie art. 4 ust.|

14 |1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wnosząc o udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. oraz o |

15 |zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 |

16 |ustawy Prawo prasowe, przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są|

17 |obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta |

18 |tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Z kolei przepis art. 3a stanowi, iż w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej|

19 |stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem udostępnienie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie |

20 |ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo prasowe poszerza katalog podmiotów zobowiązanych do |

21 |udzielania prasie informacji o podmioty niewymienione w ustawie o dostępie do informacji publicznej, tj. o przedsiębiorców i podmioty |

22 |niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku. Stąd też w świetle art. 3a ustawy – Prawo |

23 |prasowe, dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma |

24 |ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. W sytuacji bowiem, gdy wniosek taki będzie dotyczył informacji publicznej|

25 |i zostanie skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia |

26 |informacji publicznych, właściwym dla jego załatwienia będzie tryb określony w przepisach tej ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy |

27 |o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także podmioty |

28 |reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby |

29 |prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w |

30 |rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją |

31 |powyższego unormowania. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 |

32 |października 1995 r. – Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 ze zm.) przekazał temu podmiotowi szereg zadań z |

33 |zakresu administracji publicznej, w tym m.in.: zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje |

34 |również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na Związek w drodze |

35 |ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (por. Roman Stec: "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. |

36 |Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne", Lex 2012). Zatem przedmiotowy wniosek z dnia [...] września 2014 r., |

37 |jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo że pochodził |

38 |od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w [...] w trybie przewidzianym w |

39 |ustawie o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie art. 4 ustawy – Prawo prasowe. Ponadto chybione jest stanowisko skarżonego, że |

40 |nie ma on wiedzy, czy K.M. jest dziennikarzem. Pomijając już fakt, że ustawa Prawo prasowe nie nakazuje dziennikarzom występowania z |

41 |upoważnienia redakcji lub redaktora naczelnego oraz to, że dziennikarz występował z wnioskiem z nagłówkiem i adresem redakcji, to |

42 |udzielenie odpowiedzi na jego zapytanie zrealizowane miało być na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej i w tym trybie każdy|

43 |obywatel Rzeczypospolitej Polskiej ma dostęp do informacji, a więc K. M. również. |

44 |W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w [...] wniósł o odrzucenie, bądź o oddalenie skargi. W uzasadnieniu |

45 |podał, że art. 4 ust. 3 ustawy – Prawo prasowe stanowi, iż w razie odmowy udzielenia informacji na żądanie redaktora naczelnego, odmowę |

46 |doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej w terminie trzech dni. Dopiero dostarczenie odmowy pisemnej lub niezachowanie |

47 |wymogów wskazanych dla tej odmowy otwiera skarżącemu 30-dniowy termin do wniesienia skargi do sądu. W przedmiotowej sprawie żądanie |

48 |redaktora naczelnego nie zostało do skarżonego przekazane, zatem skarga staje się przedwczesna i powinna podlegać odrzuceniu. Ponadto |

49 |żądanie zawarte we wniosku nie dotyczyło udzielenia informacji, lecz przekazania dokumentów. |

50 | |

51 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |

52 | |

53 |Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze |

54 |zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem |

55 |zgodności z prawem. |

56 |Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie zaakcentować należy, że przedmiotem skargi jest bezczynność |

57 |Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...], polegająca na niezałatwieniu wniosku z dnia [...] września 2014 r. o udzielenie |

58 |informacji prasowej, złożonego przez K. M. Dokonując analizy powyższego wniosku nie budzi – zdaniem Sądu – wątpliwości fakt, że pochodzi on|

59 |od dziennika "[...]", a nie od K. M., występującego jako osoba fizyczna. Zatem jego źródłem jest prasa w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 |

60 |ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.). Wprawdzie K. M. nie powoływał się w nim na żadne |

61 |pełnomocnictwo, jednak wniosek ten posiada logo i nagłówek dziennika "[...]", a jako jego podstawę prawną wskazano art. 4 ust. 1 Prawa |

62 |prasowego. Zatem nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że z wnioskiem o udzielenie informacji K. M. w niniejszej sprawie występował w |

63 |imieniu własnym, a nie jako dziennikarz dziennika "[...]". |

64 |W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawa prasowego, przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów |

65 |publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na |

66 |podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia |

67 |informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa |

68 |powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, |

69 |oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (ust. 3), a odmowę, o której mowa w ust. 3, lub niezachowanie wymogów |

70 |określonych w tym przepisie, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się |

71 |odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych (ust. 4). Z kolei w myśl art. 3a ustawy, w zakresie prawa dostępu |

72 |prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, |

73 |poz. 1198). |

74 |Wniosek stąd, że udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, natomiast art. |

75 |4 ust. 1 Prawa prasowego poszerza katalog podmiotów zobowiązanych do udzielania prasie informacji o podmioty niewymienione w ustawie o |

76 |dostępie do informacji publicznej. Chodzi tu o przedsiębiorców i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w|

77 |celu osiągnięcia zysku. W konsekwencji dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji w sytuacji, gdy wnioskuje o nią |

78 |prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. W sytuacji bowiem, gdy wniosek taki będzie|

79 |dotyczył informacji publicznej i zostanie skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji |

80 |publicznej, właściwym dla jego załatwienia będzie tryb określony w przepisach ustawie o dostępie do informacji publicznej i z taką sytuacją|

81 |mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z tym przepisem do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze |

82 |publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki |

83 |organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki |

84 |samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji |

85 |i konsumentów. |

86 |Tymczasem Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w [...] jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją |

87 |powyższego unormowania. W tym miejscu powołać należy się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I |

88 |OSK 89/13, w którym m.in. stwierdzono, że ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz. U.|

89 |z 2002 r. Nr 42, poz. 372 ze zm.) przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m.in.: prowadzenie |

90 |gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troskę o rozwój |

91 |łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy |

92 |Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju |

93 |populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw|

94 |środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (por. R. Stec: |

95 |"Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne", Lex 2012). |

96 |Wymaga podkreślenia, iż powyższe zadania mogą być realizowane również przez organy okręgowe Związku, w tym jego zarządy okręgowe (art. 32a |

97 |ust. 4 ustawy – Prawo łowieckie). Publicznoprawny charakter działalności zarządów okręgowych Polskiego Związku Łowieckiego przesądza |

98 |również o tym, że żądane w niniejszej sprawie informacje stanowią informację publiczną, bowiem we wniosku domagano się udostępnienia |

99 |uchwał, odwołań od nich oraz protokołów i – wbrew stanowisku organu – dostarczenie kserokopii tych dokumentów mieści się w pojęciu |

100 |udzielenia informacji. W myśl zaś art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informację publiczną stanowi każda informacja o|

101 |sprawach publicznych. W szczególności informacją taką, podlegającą udostępnieniu w trybie przepisów ustawy, jest informacja o podmiotach, o|

102 |których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o treści dokumentów urzędowych, w szczególności treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć |

103 |(pkt 4 lit. a). Zatem nie budzi wątpliwości fakt, że wniosek z dnia [...] września 2014 r. dotyczył informacji o charakterze publicznym i |

104 |został skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Skoro zaś tak, to pomimo, iż żądanie to pochodziło od prasy w rozumieniu art.|

105 |7 ust. 2 pkt 1 Prawa prasowego, stosownie do art. 3a tej ustawy podlegało ono rozpatrzeniu przez Zarząd Okręgowy Polskiego Łowieckiego w |

106 |[...] w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a nie w art. 4 Prawa prasowego. Stąd też wobec braku odpowiedzi|

107 |na przedmiotowe żądanie, organ pozostawał w bezczynności, a redaktorowi naczelnemu dziennika "[...]" przysługiwała skarga do sądu |

108 |administracyjnego na bezczynność w tym przedmiocie, złożona w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o |

109 |postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I |

110 |OSK 319/13). Zaznaczyć się godzi, że właśnie redaktor naczelny dziennika "[...]" posiadał legitymację do wniesienia w niniejszej sprawie |

111 |skargi, bowiem art. 3a Prawa prasowego wskazuje jedynie tryb, w jakim ma być załatwiony wniosek prasy o udostępnienie informacji |

112 |publicznej, skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępniania takich informacji. Użyte w tym unormowaniu słowo "prasa" wskazuje jednak,|

113 |że w każdej takiej sprawie to "prasa" pozostaje w roli podmiotu żądającego informacji, zaś "Prasą" w rozumieniu Prawa prasowego jest na |

114 |przykład określony dziennik (art. 7 ust. 2 pkt 7). Zatem w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wnosi dziennikarz |

115 |działający w imieniu określonego dziennika, interes prawny w postępowaniu zainicjowanym tym wnioskiem będzie miał dziennik, a nie tylko |

116 |dziennikarz, jako osoba fizyczna. |

117 |Redaktorowi naczelnemu takiego dziennika – jako osobie kierującej na mocy art. 25 ust. 1 Prawa prasowego jego redakcją – przysługuje zatem |

118 |legitymacja do wniesienia skargi w takim postępowaniu. |

119 |W dalszej części stwierdzić należy, że z bezczynnością mamy do czynienia, gdy zobowiązany podmiot nie podjął żadnych czynności w sprawie |

120 |lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, |

121 |postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy – Prawo o postępowaniu przed|

122 |sądami administracyjnymi. Na gruncie spraw z zakresu informacji publicznej bezczynność zachodzi w szczególności wówczas, gdy podmiot |

123 |zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 |

124 |ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy, tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i|

125 |w formie zgodnych z wnioskiem, bądź też w tym terminie nie wydaje, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy, decyzji o odmowie udostępnienia |

126 |informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest ograniczeniem opisanym w art. 5 ust. 1 |

127 |i 2 ustawy). |

128 |Zatem w rozpoznawanej sprawie Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w [...] pozostaje w bezczynności w sprawie wniosku strony |

129 |skarżącej z dnia [...] września 2014 r., ponieważ nie został on dotychczas załatwiony w żaden z opisanych wyżej sposobów. |

130 |Na marginesie już tylko dodać należy, że skarga dotyczy bezczynności w rozpoznaniu wniosku, a nie pisemnej odmowy udzielenia informacji. |

131 |Jednocześnie z drugiej strony Sąd nie dopatrzył się w bezczynności Zarządu rażącego naruszenia prawa, ponieważ postawa organu była raczej |

132 |wynikiem braku nieznajomości obowiązujących przepisów, a nie złej woli i tym samym świadczy, że skarżący nie był lekceważony. Z tego samego|

133 |powodu Sąd nie orzekł z urzędu grzywny wobec Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...]. |

134 |W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 ust. 1 w zw. z art. 151 i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 |

135 |sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec, jak|

136 |w sentencji wyroku. |

137 | |