Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r., II SA/Wa 963/22

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r., II SA/Wa 963/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (zwana dalej CKL) orzeczeniem z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 20 ust. 1-3 i art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 586) oraz § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), a także § 12 pkt 1 i § 31 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1078 z późn. zm.), oraz § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P.L., utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa.

3 W dniu 16 marca 2022 r. P.L. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na ww. orzeczenie CKL. W ocenie skarżącego, nie zastosowano prawidłowo przepisów rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2021 r. i nie dokonano właściwej klasyfikacji stanu jego zdrowia i zaliczenia choroby nabytej podczas pełnienia służby wojskowej.

4 Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 1151/22 skarga została przekazana według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

5 Po przekazaniu odpisu skargi do organu, CKL, przekazując akta sprawy i odpowiedź na skargę, wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a., ponieważ sprawy związane z ustaleniem związku chorób ze służbą wojskową, grupy inwalidzkiej i zdolności do pracy nie należą do kognicji sądów administracyjnych. Z ostrożności procesowej organ wniósł również o oddalenie skargi w części dotyczącej określenia zdolności do służby wojskowej.

6 Organ wyjaśnił, że skarżący (zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] listopada 2015 r.) na podstawie skierowania Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem przeprowadzenia badania lekarskiego i ustalenia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej – zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Skierowanie wystawione zostało na wniosek skarżącego i na podstawie zaświadczenia lekarza o pogorszeniu stanu zdrowia skarżącego.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

8 Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

9 Zatem w pierwszej kolejności należy ustalić czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych.

10 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów powszechnych i administracyjnych, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie odrębne grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, ponieważ orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.

11 Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 526), ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2021 r., poz. 1656), ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz.U. z 2017 r. poz. 1950), czy wreszcie powołanej w zaskarżonym orzeczeniu ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny, wojewódzki sztab wojskowy – obecnie: centralne wojskowe centrum rekrutacji lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają jedynie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

12 Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

13 Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Analogiczne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl).

14 W niniejszej sprawie P.L. zaskarżył orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa, w ramach którego ustalono schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej, a także określono grupę inwalidztwa, które nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Zatem zaskarżone orzeczenie stanowi orzeczenie wstępne dla właściwego organu, który rozstrzygnie czy skarżącemu przysługuje renta z tytułu inwalidztwa. Na tę kategorię orzeczeń komisji lekarskich, jako nie podlegających kontroli sądu administracyjnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

15 Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.