Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2021 r., II SA/Wa 741/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2021 r., II SA/Wa 741/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Z. U. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę

Uzasadnienie

2 Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej Prezes UODO/organ) decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] umorzył postępowanie w przedmiocie skargi Pana Z. U. (dalej Skarżący) na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych Skarżącego przez lek. med. M. G. (dalej Biegły).

3 Organ ustalił, że dnia [...] lipca 2019 r. wpłynęła skarga Skarżącego, który wskazał, iż w dniu [...] lutego 2019 r. w toku zbierania wywiadu lekarskiego przez biegłego postępował on w sposób niedopuszczalny a w szczególności używał telefonu komórkowego do prowadzenia rejestracji dźwiękowej przebiegu badania lekarskiego. W ocenie Skarżącego, Biegły dopuścił się naruszenia ochrony danych osobowych Skarżącego poprzez przetwarzanie ich bez podstawy prawnej, o jakiej mowa w ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych. Jak wskazał Skarżący, Biegły "do mikrofonu prywatnego telefonu komórkowego dyktował obszerne fragmenty z akt postępowania w sprawie z wymienieniem danych personalnych Skarżącego; rejestrował mikrofonem telefonu elementy wywiadu lekarskiego, obejmujące m.in. wiek Skarżącego, zawód i zajęcie, oraz charakter okoliczności powstania ujawnionych schorzeń organizmu, w tym informacje objęte wzmożoną ochroną resortową w stosunku do określonej grupy funkcjonariuszy państwowych. Nadto uzupełnił skargę w ten sposób, że domagał się m.in. wskazania i wyegzekwowania przez Urząd działań koniecznych w praktyce zawodowej tego Biegłego, aby zarzucane naruszenia nie następowały, a skutki naruszeń stwierdzonych dotychczas zostały na pewno skutecznie usunięte." Ponadto Skarżący wskazał, że Biegły rejestrował mikrofonem telefonu głos Skarżącego i wypowiedzi w toku wywiadu lekarskiego.

4 Prezes UODO decyzją z [...] stycznia 2020 r. umorzył postępowanie w sprawie. Wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, iż kwestionowany przez Skarżącego sposób przetwarzania danych osobowych przez Biegłego nie pozostaje w sprzeczności z przepisami ogólnego rozporządzenia o ochronie danych

5 w szczególności zaś z art. 6 ust. 1 lit. c, art. 9 ust. 2 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1,

6 ze zmianą ogłoszoną w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2).

7 Skargę na powyższe orzeczenie Prezesa UODO wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zarzucając naruszenie szeregu naczelnych zasad i przepisów o postępowaniu administracyjnym, w tym oczywistą

8 i uporczywą dowolność postępowania, która doprowadziła urzędników UODO

9 do dowolnych, nie odpowiadających rzeczywistości ustaleń faktycznych, mających wpływ ma istotę rozstrzygnięcia postulowanego przez Prezesa UODO z przyczyn pozaprawnych.

10 Wskazał, że jest stroną postępowania sądowego przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - [...] Oddział w [...] (sygn. akt [...]). Proces toczy się w [...] Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Rejonowego

11 dla [...] w [...]. Przedmiotem postępowania jest roszczenie Skarżącego o zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego za okres

12 od [...] marca 2016 r. do [...] marca 2016 r. i wyrównanie tego zasiłku chorobowego

13 do 100% podstawy wymiaru z tytułu pogorszenia się stanu zdrowia, wynikającego

14 z późnych następstw medycznych wypadku w drodze z pracy w dniu [...] grudnia 1987 r. Istotną społecznie okolicznością jest tu fakt, że do wypadku doszło w wyniku uderzenia Skarżącego ciężkim stalowym przedmiotem, który niespodziewanie spadł na przechodniów ulicznych z dachu wielopiętrowej kamienicy w centrum [...]. Był to kolejny wypadek zaistniały w tym samym miejscu i z tożsamych przyczyn.

15 W toku postępowania Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii Biegłego.

16 Skarżący wskazuje na niewłaściwe zachowanie Biegłego, które jego zdaniem było asekuracyjne, oczywiście nieuczciwe i prowadzone w sposób nie do zaakceptowania. Jego zdaniem Biegły prowadził na terenie sądu badanie Skarżącego w sposób urągający poczuciu zwykłej przyzwoitości międzyludzkiej, było ono sprzeczne ze znanymi Skarżącemu zasadami sztuki medycznej i rygorami wykonywania czynności przez biegłego sądowego.

17 Wskazał, że Biegły prowadził wywiad lekarski i zamierzał kontynuować badanie przedmiotowe Skarżącego w niedostosowanym do tego celu pokoju biurowym na terenie sądu, gdzie osoby postronne dobrze słyszą w korytarzu niemal każde słowo lekarza i badanego człowieka. A jest to poniżej godności.

18 Wskazał, że Biegły w "gabinecie lekarskim" położył na brzegu biurka po stronie Skarżącego swój włączony prywatny telefon komórkowy. Uczynił to w taki sposób, aby zapewnić sobie maksymalną możliwość zarejestrowania przez mikrofon wypowiedzi Skarżącego. Gdy Biegły odczytywał fragmenty akt postępowania

19 w sprawie lub zadawał pytania Skarżącemu, wtedy pochylał się nad biurkiem, by zbliżyć własne usta do mikrofonu, nie odsuwając telefonu od Skarżącego.

20 Jego zdaniem oczywistym jest dla każdego przeciętnie inteligentnego człowieka, że Biegły chciał uzyskać asekuracyjną, pełną rejestrację dźwiękową swojego kontaktu ze Skarżącym, do czego przecież nie miał ani prawa, ani zgody Skarżącego.

21 W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty.

22 Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja z [...] stycznia 2020 r. jest rażąco niesprawiedliwa społecznie i dotknięta istotnymi wadami w takim stopniu, że zasługuje ona tylko na uchylenie.

23 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

25 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

26 Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] stycznia 2020 r.

27 nr [...] umarzająca postępowanie w przedmiocie skargi Skarżącego, w przedmiocie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych Skarżącego przez Biegłego.

28 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby

29 w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

30 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

31 Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

32 W opisie stanu faktycznego Sąd pominął różne rozważania Skarżącego nie mające związku ze sprawą przetwarzania danych osobowych.

33 W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu, że biegły sądowy

34 w specjalności lek. med. ortopeda przetwarzał dane Skarżącego w celu opracowania opinii zleconej przez Sąd, mającej stanowić dowód w postępowaniu, w którym Skarżący występuje jako strona. Podstawę prawną takiego przetwarzania stanowią przepisy art. 278 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019 r. poz.: dalej jako "k.p.c."), zgodnie z którym w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii. Jak stanowi art. 284 k.p.c. Sąd może zarządzić okazanie biegłemu akt sprawy, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Obowiązek sporządzenia opinii przez biegłego, wynikający z powyższych przepisów, wypełnia dyspozycję zawartą w art. 6 ust. 1 lit. c ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, który stanowi, że przetwarzanie jest zgodne z prawem, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze danych.

35 W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą, określone w art. 9 ust. 2 lit. f rozporządzenia RODO, przesłanki uchylające zakaz przetwarzania danych osobowych (wrażliwych), który stanowi, że zakaz przetwarzania danych dotyczących m.in. zdrowia nie ma zastosowania, jeśli przetwarzanie jest niezbędne do ustalenia, dochodzenia, lub obrony roszczeń lub

36 w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy.

37 Sąd uznaje to zapatrywanie organu za prawidłowe, ponieważ znajduje ono uzasadnienie w powołanych przepisach prawa.

38 Według tych przepisów, przetwarzanie danych osobowych, bez zgody osoby, której dotyczą, jest dopuszczalne wtedy, gdy jest niezbędne do wypełnienia obowiązku ciążącego na administratorze (art. 6 ust. 1 lit. c RODO), natomiast danych dotyczących stanu zdrowia, gdy jest niezbędne do ustalenia, dochodzenia, lub obrony roszczeń lub w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy (art. 9 ust. 2 lit. f RODO).

39 W ocenie Sądu organ prawidłowo wykazał, że Skarżący nie wykazał aby Biegły nagrywał jego głos i wypowiedzi w toku wywiadu lekarskiego. Organ oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona zasadnie twierdzi, że Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny

40 i bezsporny, aby doszło do kwestionowanego przez niego przetwarzania danych

41 w postaci nagrania jego głosu i wypowiedzi przez Biegłego. Z wyjaśnień przedstawionych przez Biegłego wynika, iż Biegły nie nagrywał głosu Skarżącego

42 a jedynie nagrywał swój głos i swoje spostrzeżenia w celu sporządzenia notatki głosowej. Organ słusznie uznał, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do odmowy wiarygodności wyjaśnień Biegłego, które były logiczne, korespondowały

43 z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie oraz uzupełniały się

44 z późniejszymi dodatkowymi wyjaśnieniami Skarżącego z [...] września 2019 r.

45 W ocenie Sądu organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające

46 i dokonał ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania decyzji administracyjnej.

47 Postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w granicach przepisów procedury administracyjnej, w tym również zgodnie z zasadą z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron. Prezes UODO, korzystając z instrumentów prawnych wymienionych w art. 58 ust. 1 lit. a) i e) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, odebrał pisemne wyjaśnienia i dowody od stron postępowania, bowiem organ do spraw ochrony danych osobowych rozstrzygając sprawę poddaną jego ocenie oparł się w głównej mierze na pisemnych wyjaśnieniach stron i przesłanych przez nie dowodach, a następnie - po dokonaniu kompleksowej analizy całości zebranego w postępowaniu materiału dowodowego - ocenił przedmiot postępowania w sposób bezstronny.

48 W rezultacie, w ocenie Sądu, kwestionowany sposób przetwarzania danych osobowych przez Biegłego nie pozostaje w sprzeczności z przepisami ogólnego rozporządzenia o ochronie danych w szczególności zaś z art. 6 ust. 1 lit. c), art. 9 ust. 2 lit. f). Organ nie wykazał nieprawidłowości, aby mógł zastosować przewidziane

49 w art. 58 ust. 2 lit. d) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych kompetencje naprawcze, polegające na nakazaniu administratorowi dostosowania operacji przetwarzania do przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych,

50 a w stosownych przypadkach wskazania sposobu i terminu, dlatego postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

51 Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

52 W doktrynie wskazuje się, że: "bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także

53 w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym" (B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 14. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016, s. 491). Wskazać należy nadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2010 r., II OSK 1393/09, w którym wyrażone zostało stanowisko, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś

54 z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku

55 z 15 stycznia 2010 r., I OSK 1167/09, stwierdził, iż przy bezprzedmiotowości postępowania nie można wydać decyzji co do jej istoty.

56 Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.

57 W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny.

58 Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107

59 § 3 kpa.

60 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak

61 w sentencji wyroku.