Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2018 r., II SA/Wa 517/18
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2018 r., II SA/Wa 517/18
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Iwona Maciejuk, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku właściwości miejscowej do rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony - oddala skargę -
Uzasadnienie
2 Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. R. G. złożył w Urzędzie Dzielnicy [...] W. wniosek o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że sytuacja jego rodziny nie uległa zmianie, natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydany w jego sprawie upewnił go o słuszności starania się o najem lokalu mieszkalnego.
3 Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., stwierdził brak właściwości miejscowej Zarządu Dzielnicy [...] W. do rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony.
4 Podstawą prawną uchwały był § [...] ust. [...] pkt [...], § [...], § [...] pkt [...] i § [...] Statutu Dzielnicy [...] W., stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r. poz. [...] i poz. [...]) w związku z § [...] pkt [...] uchwały nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] W. do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r. poz. [...]) oraz § [...] ust. [...], § [...] ust. [...] uchwały nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2009 r. Nr [...], poz. [...] zpóźn. zm.).
5 W uzasadnieniu tej uchwały podano, że we wniosku o najem lokalu R. G. oświadczył, iż z uwagi na chorobę córki od listopada 2014 r. razem z rodziną przebywa w Zgromadzeniu Sióstr [...], przy ul. [...] w W.
6 W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że R. G. faktycznie, co jakiś czas nocuje w Zgromadzeniu Sióstr [...], które udziela pomocy rodzinom z chorymi dziećmi i nie ogranicza się tylko do pomocy osobom z Polski. Rodzice chorych dzieci mogą tam czasowo przenocować. Siostry do noclegów udostępniają takim rodzinom 10 pokoi. Następnie podano, że zgodnie z oświadczeniem przełożonej Zgromadzenia Sióstr, R. G. pod wskazanym adresem przebywa z żoną i dzieckiem gościnnie, tzn. wtedy gdy dziecko ma wyznaczone wizyty u lekarzy specjalistów w W. Podano też, że jak wyjaśniła siostra Zgromadzenia, pobyt rodziny wnioskodawcy polega na tym, iż informuje on wcześniej Zgromadzenie o swoim przyjeździe i o tym że będzie chciał przenocować. Podano też w tych wyjaśnieniach, że rodzina nie ma przydzielonego stałego pokoju i w zależności od liczby osób korzystających z pomocy, siostry zakonne udostępniają wolny pokój. Ponadto dołączone do wniosku zaświadczenie ze Zgromadzenia informuje, iż R. G., M. K. razem z dzieckiem z powodu ich trudnej sytuacji bywają gośćmi do chwili obecnej.
7 W związku z tym organ stwierdził, że skoro osoby te bywają gośćmi to trudno uznać zamiar ich stałego pobytu, który wynika z planowanych wizyt lekarskich chorej córki. Pobyt nie ma charakteru stałego, a jedynie doraźny i nie wynika z koncentracji swoich spraw zawodowych i życiowych w W.
8 Organ stwierdził też, że faktyczne zamieszkiwanie w danej miejscowości nie może być usankcjonowane jedynie pobytem wymuszonym koniecznością sporadycznego pobytu. Przebywanie musi wiązać się ze skupieniem w niej aktywności życiowych.
9 Reasumując organ stwierdził, że wniosek R. G. o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, został złożony bez właściwości miejscowej, na podstawie § [...] ust. [...] uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W., z uwagi na fakt, iż jego pobyt i jego rodziny w Zgromadzeniu Sióstr [...] nie jest miejscem faktycznego zamieszkania.
10 W dniu [...] stycznia 2018 r. R. G. wystosował do Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W., odwołanie od pisma z dnia [...] grudnia 2017r., w którym poinformowano go o podjęciu przez Zarząd Dzielnicy [...] W. w dniu [...] grudnia 2017 r., uchwały Nr [...]Urzędu. W uzasadnieniu tego pisma powołał się na wydany w jego sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 2121/2016 i wskazał min., że obecnie z uwagi na zmianę od [...] września 2016 r. uchwały o zasadach przyznawania lokali z zasobów mieszkaniowych [...] W., spełnia wraz z rodziną kryteria dochodowe. Wskazał też, że jego miejscem zamieszkania jest Dom Sióstr Zakonnych, Zgromadzenie Sióstr [...] przy ulicy [...] w W. nie zaś, jak wskazano w uchwale – S., ul. [...]. Podał też, że nieruchomość znajdująca się w S. jest własnością jego teściowej i teścia, gdzie oboje mieszkają, a z którymi oboje z żoną nie utrzymują poprawnych stosunków. Ponadto wskazał, że dwie podane lokalizacje nie są odpowiednie dla jego córki, która jest pod stałą opieką jego i jego żony, a zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności córki z dnia [...] sierpnia 2015 r., dla prawidłowego rozwoju córki wymagany jest oddzielny pokój. R. G. podał też, że nie może starać się o mieszkanie komunalne w S. bowiem nie można tam zapewnić córce specjalistycznej opieki.
11 Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. poinformowano R. G., że w dniu [...] stycznia 2018 r. jego sprawa została ponownie poddana analizie przez Zarządu Dzielnicy [...] W., jednakże stanowisko Zarządu Dzielnicy [...] W. wyrażone w uchwale nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nie zostało zmienione.
12 Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. stała się przedmiotem skargi R. G., działającego przez pełnomocnika - adwokata A. G., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa, a mianowicie.: § [...] ust. [...] Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W., poprzez uznanie się Zarządu Dzielnicy [...] W. za niewłaściwy miejscowo do rozpoznania wniosku skarżącego o zawarcie umowy najmu lokalu, z uwagi na jego rzekomy wymuszony i sporadyczny pobyt na terenie działania urzędu, niepozwalający na uznanie, że pobyt ten ma charakter stały, w sytuacji gdy on, wraz z rodziną, faktycznie i na stałe zamieszkuje na obszarze właściwości urzędu dzielnicy [...] (ul. [...],[...] W.) i w tym miejscu znajduje się jego centrum życiowe oraz skupione są wszelka aktywności i interesy rodziny, a ponadto wnioskodawca spełnia kryteria, wynikające z ww. Uchwały Rady miasta, warunkujące zawarcie umowy najmu lokalu.
13 W oparciu o te zarzuty wniesiono o stwierdzenie nieważności Uchwały Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
14 Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik skarżącego wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, w postaci:
15 a) pisma Burmistrza Dzielnicy [...] W. z dnia [...] października 2016 r., skierowanego do skarżącego;
16 b) skargi z dnia [...] listopada 2016 r., na uchwałę nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lipca 2016 r.;
17 c) pisma Urzędu Miasta [...] W. Urzędu Dzielnicy [...], stanowiącego odpowiedź na skargę z dnia [...] listopada 2016 r.;
18 d) kopii wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2121/16, na okoliczność ustalenia stanu faktycznego sprawy i wykazania, że Zarząd Dzielnicy [...] W. jest właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku skarżącego.
19 W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazała, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu z uwagi na doręczenie skarżącemu stanowiska organu w dniu [...] lutego 2018 r.
20 Odnosząc się zaś do meritum uchwały pełnomocnik wskazała, że złożony przez skarżącego wniosek, w przedmiocie zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, nie był pierwszym w tej sprawie. W 2016 r. skarżący, po raz pierwszy wystąpił bowiem do Burmistrza Dzielnicy [...] W. z takim wnioskiem. W tamtym czasie, jego sytuacja mieszkaniowa i jego rodziny była taka sama jak obecnie.
21 Pełnomocnik podała, że w odniesieniu do poprzedniej sprawy, organ - przy analogicznym stanie faktycznym, w zakresie miejsca zamieszkania skarżącego - nie znalazł podstaw do uznania się za niewłaściwy i rozpoznał złożony wniosek. Wtedy też, uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., Zarząd Dzielnicy odmówił przyznania skarżącemu lokalu mieszkalnego z zasobów [...] W. oraz zakwalifikowania i umieszczenia go na liście osób oczekujących na najem lokalu, podając jako przyczynę rozstrzygnięcia odmownego, przekroczenie minimum dochodowego na osobę oraz na warunki mieszkaniowe teściów wnioskodawcy, dające możliwość zamieszkania jego i jego rodziny w lokalu mieszkalnym w S. WSA w Warszawie, wyrokiem o sygn. akt: II SA/Wa 2121/16 z 22 czerwca 2017 r., oddalił skargę, wskazując w jego uzasadnieniu, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem dochód, jaki uzyskiwała w tym czasie rodzina skarżącego przekraczał minimum dochodowe, określone w § [...] pkt [...] uchwały z dnia [...] lipca 2002 r., a więc wniosek nie spełniał jednej z obligatoryjnych przesłanek, warunkujących rozpatrzenie sprawy. Ponadto Sąd wskazał również, że § [...] ust. [...] lit. [...] uchwały, został zmieniony przez § [...] pkt [...] lit. [...] uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., zmieniającej uchwałę z dniem [...] września 2016 r. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu, minimum dochodowe - wynikające z § [...] pkt [...] uchwały z dnia [...] lipca 2002 r., z zastrzeżeniem ust. [...] - zwiększa się o 30 % w stosunku do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, wymagających stałej opieki, które tworzą wraz z osobami zgłoszonymi we wnioski do wspólnego zamieszkiwania w lokalu gospodarstwo domowe lub osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe. WSA zaznaczył, że wobec zmiany stanu prawnego, skarżący może ponownie wystąpić z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu gminnego i - o ile nie uległa zmianie sytuacja dochodowa jego rodziny i będzie on spełniał kryterium dochodowe, warunkujące pozytywne załatwienie sprawy. Ponadto, w odniesieniu do wskazywanej przez organ kwestii warunków mieszkaniowych teściów wnioskodawcy - zamieszkałych w województwie [...] - Sąd stwierdził, że Zarząd Dzielnicy [...] arbitralnie przyjął, że skarżący może zamieszkiwać z rodziną w S. Zdaniem Sądu, organ nie wziął pod uwagę konieczności bliskiego zamieszkiwania wnioskodawcy i jego rodziny przy Centrum Zdrowia Dziecka, z uwagi na potrzebę leczenia córki skarżącego w ww. specjalistycznej placówce.
22 Pełnomocnik kwestionując zaskarżoną obecnie uchwałę podała, że sytuacja skarżącego i jego rodziny nie uległa żadnej zmianie od czasu, gdy R. G. złożył poprzedni wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu, bowiem w dalszym ciągu miejscem pobytu jego i rodziny jest Dom Sióstr Zakonnych, Zgromadzenie Sióstr [...]. W poprzedniej sprawie, Zarząd Dzielnicy [...] W. uznał się za właściwy - ze względu na miejsce pobytu wnioskodawcy - i rozpoznał sprawę, z uwagi na niespełnienie kryterium dochodowego. W powyższym zakresie brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, do uznania się organu za niewłaściwy, skoro miejsce pobytu wnioskodawcy cały czas jest takie same.
23 Pełnomocnik podała, że skarżący, wraz z rodziną, faktycznie i na stałe (bo już od 4 lat) zamieszkuje na obszarze właściwości urzędu dzielnicy [...] i w tym miejscu znajduje się jego centrum życiowe oraz skupione są wszelka aktywności i interesy rodziny (m.in, wszyscy członkowie rodziny mają dokumenty tożsamości wydane przez Urząd Dzielnicy [...] W.), a ponadto wnioskodawca spełnia pozostałe kryteria, warunkujące uwzględnienie wniosku. Ponadto, pełnomocnik podał, że wskazywany przez organ adres w S., jest jedynie miejscem zameldowania skarżącego i jego rodziny, wynikającym z obowiązku j meldunkowego. Nieruchomość położona pod ww. adresem stanowi wyłączną własność teściowej skarżącego, gdzie zamieszkuje ona ze swoim mężem. Rodzina nie utrzymuje ze sobą poprawnych stosunków, co jest jedną z przyczyn uniemożliwiających wspólne zamieszkanie. Ponadto, pod ww. adresem, właścicielka - teściowa wnioskodawcy - prowadzi działalność gospodarczą (biuro rachunkowe), do którego każdego dnia przychodzi duża liczba klientów. To naraża córkę skarżącego na kontakt z dodatkowymi bakteriami i w konsekwencji może doprowadzić do infekcji i znacznego pogorszenia stanu jej zdrowia. Głównym jednak powodem, dla którego rodzina nie może zamieszkać w S. jest fakt, że ani tam, ani w okolicy nie ma żadnej placówki, która byłaby w stanie zapewnić niepełnosprawnej L. specjalistyczną pomoc. Małoletnia urodziła się w W. i jest leczona w Centrum Zdrowia Dziecka oraz Instytucie Matki i Dziecka przez siedmiu specjalistów, którzy znają jej przypadek. Ponadto, ani lokal w S. ani w Domu Sióstr Zakonnych nie są odpowiednie dla chorego dziecka. Zgodnie z Orzeczeniem o Niepełnosprawności [...], wydanym dnia sierpnia 2015 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R., dla prawidłowego rozwoju L. wymagany jest oddzielny pokój, którego nie zapewniają wyżej wskazane lokale.
24 Ponadto, powołując się na art. 75 Konstytucji RP, wskazała, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanki do tego, by Zarząd Dzielnicy [...] W. uznał się za niewłaściwy miejscowo do rozpoznania wniosku zgłoszonego przez R. G.
25 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżona uchwała została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2017 r., na adres wskazany przez niego, jako adres do korespondencji tj. ul. [...], S. Organ podał, że skarżący pokwitował jej odbiór osobiście. Skarga zaś na powyższą uchwałę została złożona w dniu [...] marca 2018 r. (data stempla pocztowego), co uzasadni jej odrzucenie na podstawie 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a.
26 W przypadku nie podzielenia powyższej argumentacji Zarząd Dzielnicy [...] W. wniósł o oddalenie skargi.
27 W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przypomniał stan sprawy i podał, że w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący wraz z rodziną zameldowany jest na pobyt stały w S., ul. [...]. Od 2014 r., z uwagi na chorobę córki oraz pobyt jej w szpitalu skarżący wraz z rodziną przebywa czasowo w Zgromadzeniu Sióstr [...] w W. przy ul. [...]. Z oświadczenia skarżącego wynika, że podczas pobytu w Zgromadzeniu skarżący wraz z rodziną nie zajmują stale tego samego pokoju. Skarżący wraz z rodziną systematycznie jeździ do lekarzy w różnych miastach w Polsce (P., L., G.). Skarżący oświadczył, że za wynajmowany od Zgromadzeniu Sióstr [...] w W. pokój, płaci od 800,00 zł do 1.000,00 zł. miesięcznie.
28 Następnie organ podał, że zgodnie z oświadczeniem przełożonej Zgromadzenia Sióstr [...] w W., skarżący przy ul. [...] w W. przebywa z żoną i dzieckiem gościnnie, tzn. wtedy, kiedy dziecko ma wyznaczone wizyty u lekarzy specjalistów w W. Informuje wówczas wcześniej Zgromadzenie o swoim przyjeździe i o tym, że będzie chciał przenocować. Rodzina skarżącego nie ma przydzielonego stałego pokoju i w zależności od liczby osób korzystających z pomocy Zgromadzenia, siostry zakonne udostępniają wolny pokój. Zgromadzenie Sióstr [...] w W. udziela pomocy rodzinom z chorymi dziećmi i nie ogranicza się tylko do pomocy osobom z Polski, a rodzice chorych dzieci mogą czasowo przenocować w Zgromadzeniu. Siostry do noclegów udostępniają takim rodzinom 10 pokoi.
29 Następnie organ podał, że skarżący, od lutego 2016 r. otrzymuje z Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., świadczenie pielęgnacyjne oraz zasiłek pielęgnacyjny. Ponadto podlega on ubezpieczeniu społecznemu rolników KRUS w L., jako domownik zam. Przy ul. [...] w S.. Z kolei – M. K., od grudnia 2016 r. otrzymywała zasiłek chorobowy z ZUS - Oddział w O. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego żona pracowała jako lekarz [...]. Dochód rodziny za okres 6 miesięcy poprzedzający datę złożonego wniosku wyniósł 2.014,43 zł miesięcznie na osobę.
30 Organ wskazał też, że korespondencja wysłana na adres: ul. [...] S.- została osobiście odebrana przez skarżącego, korespondencję wysłaną na adres gościnnego pobytu rodziny ul. [...] W. odebrała siostra zakonna.
31 Organ stwierdził, że w przekonaniu Zarządu Dzielnicy [...] W. pobyty skarżącego w W. są wymuszone chorobą córki i wiążą się z wizytami lekarskimi. W. zaś nie jest ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów skarżącego. Ognisko domowe skarżącego jest zlokalizowane w S., tam bowiem skarżący przebywa poza umówionymi wizytami lekarskimi córki, tam jest ubezpieczony, korzysta z pomocy tamtejszych ośrodków pomocy, pod tamtym adresem odbiera osobiście kierowaną do niego korespondencję.
32 Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącego skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, w postaci oświadczenia z dnia [...] marca 2018 r. piekarni [...] sp.j., oświadczenia z dnia [...] marca 2018 r. [...] Usługi Motoryzacyjne oraz oświadczenia z dnia [...] marca 2018 r. [...] nr [...]; na okoliczność ustalenia stanu faktycznego sprawy i wykazania, że Zarząd Dzielnicy [...] W. jest właściwy miejscowo do rozpatrzenia sprawy wnioskodawcy.
33 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
34 Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 R., POZ. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
35 Stosownie do treści art. 134 § 1 (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
36 Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
37 W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych także uchwała Zarządu Dzielnicy rozstrzygająca kwestie właściwości organu do rozpatrzenia wniosku o najem lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy podlega kognicji sądów administracyjnych (v. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 74/16 publ. j.w.).
38 Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), dalej: "u.s.g.", każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
39 Z powyższego wynika, że warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym o bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu.
40 W przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., R. G. skierował do Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nazwane przez niego odwołaniem, od pisma z dnia [...] grudnia 2017r., w którym poinformowano skarżącego o podjęciu przez Zarząd Dzielnicy [...] W. w dniu [...] grudnia 2017 r., uchwały Nr [...].
41 Następnie organ pismem z dnia [...] lutego 2018 r. poinformował R. G., że w dniu [...] stycznia 2018 r. jego sprawa została ponownie poddana analizie przez Zarządu Dzielnicy [...] W., jednakże stanowisko Zarządu Dzielnicy [...] W. wyrażone w uchwale nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nie zostało zmienione.
42 Ponadto skarżący wniósł skargę z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Spełnione zostały zatem formalne wymogi wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ww. uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] grudnia 2017 r., a to oznacza, że wniosek organu o odrzucenie skargi był bezzasadny.
43 Przechodząc zaś do oceny merytorycznej zaskarżonej uchwały wskazać należy, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił § [...] ust. [...] uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...], ze zm.), który reguluje kwestię właściwości miejscowej urzędów dzielnic [...] W., do których składane są wnioski w ramach umów najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta.
44 Wskazać też należy, że istota zaskarżonej uchwały sprowadza się do uznania się przez Zarząd Dzielnicy [...] W. za organ niewłaściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku R. G., o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...] W., z uwagi na treść § [...] ust. [...] uchwały z dnia [...] lipca 2009 r.
45 W świetle powołanego przepisu, "wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § [...] i § [...], wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § [...] pkt [...], potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania."
46 Zatem dla ustalenia właściwości miejscowej zarządu danej dzielnicy [...] W. do rozpatrzenia spawy, należy wyjaśnić czy urząd danej dzielnicy jest właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy.
47 Norma § [...] ust. [...] uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. odwołuje się do pojęcia zamieszkania. Zgodnie z art. 25 Kodeksy cywilnego pojęcie to definiuje się jako miejsce, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Art. 28 stwierdza, iż można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. W wyroku NSA z dnia 16 września 2014 r. sygn. II OSK 2172/14 wskazano: "o miejscu zamieszkania decydują występujące łącznie dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości (corpus, tj. czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego pobytu (animus, tj. czynnik wewnętrzny). Jeśli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę miejsca zamieszkania. Zamiar stałego pobytu może przejawiać się poprzez zlokalizowanie w danej miejscowości tzw. stałego ogniska domowego (...). O miejscu zamieszkania nie przesądza wyłącznie samo zatrudnienie w danej miejscowości. Przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu chodzi nie tylko o związki natury ekonomicznej, ale też emocjonalnej, czy rodzinnej. Faktyczne przebywanie w danej miejscowości nie może być rozumiane jedynie, jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych czy zarobkowych, ale musi mieć ono jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Przebywanie w miejscowości bowiem musi wiązać się ze skupieniem w niej życiowej aktywności, związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną".
48 O miejscu zamieszkania decydują zatem dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie jest czynnością prawną, a tym samym nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającej na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w danej miejscowości. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej.
49 Jak wynika z akt sprawy R. G. faktycznie, co jakiś czas nocuje w Zgromadzeniu Sióstr [...], które udziela pomocy rodzinom z chorymi dziećmi i nie ogranicza się tylko do pomocy osobom z Polski. Rodzice chorych dzieci mogą tam czasowo przenocować. Siostry do noclegów udostępniają takim rodzinom 10 pokoi. Ponadto jak wynika z oświadczenia przełożonej Zgromadzenia Sióstr, R. G. pod wskazanym adresem, przebywa gościnnie z żoną i dzieckiem, tzn. wtedy gdy dziecko ma wyznaczone wizyty u lekarzy specjalistów w W. Ponadto, jak wyjaśniła siostra Zgromadzenia, pobyt rodziny wnioskodawcy polega na tym, iż informuje on wcześniej Zgromadzenie o swoim przyjeździe i o tym że będzie chciał przenocować. Podano też w tych wyjaśnieniach, że rodzina nie ma przydzielonego stałego pokoju i w zależności od liczby osób korzystających z pomocy, siostry zakonne udostępniają wolny pokój. Skoro zatem osoby te bywają gośćmi to trudno uznać zamiar ich stałego pobytu, który wynika z planowanych wizyt lekarskich chorej córki.
50 Zgodzić zatem się należy ze stanowiskiem Zarządu Dzielnicy [...] W., zawartym w zaskarżonej uchwale, że pobyty skarżącego w W. są wymuszone chorobą córki i wiążą się one z wizytami lekarskimi. W. zaś nie jest ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów skarżącego. Pobyt nie ma charakteru stałego, a jedynie doraźny i nie wynika z koncentracji swoich spraw zawodowych i życiowych w W.
51 Ognisko domowe skarżącego jest zlokalizowane niewątpliwie w S., gdzie skarżący przebywa poza umówionymi wizytami lekarskimi córki, tam jest ubezpieczony, korzysta z pomocy tamtejszych ośrodków pomocy, pod tamtym też adresem odbiera osobiście kierowaną do niego korespondencję.
52 Tak więc, zdaniem Sądu, pobytu czasowego skarżącego wraz z rodziną, w Zgromadzeniu Sióstr [...] w W. przy ul. [...], nie można jednak utożsamiać z miejscem zamieszkania w lokalu mieszkalnym. Nie jest to bowiem lokal służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, lecz obiekt przeznaczony w istocie do krótkotrwałego pobytu osób. Jest to miejsce powołane do pomocy rodzinom. Jest to zatem przejściowa forma pomocy. Nie oznacza to jednak, że staje się on miejscem, w którym osoby te zamieszkują jak w lokalu mieszkalnym.
53 Powyższej oceny nie może zmienić subiektywna ocena sytuacji mieszkaniowej skarżącego. Stanowisku temu przeczy zresztą fakt ubiegania się przez skarżącego o najem lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...] W.
54 Odnosząc się zaś do zarzutów pełnomocnika skarżącego, dotyczących związania organu poglądem Sądu, wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 2121/16, to Sąd obecnie rozpoznający sprawę tego stanowiska nie podziela. Przypomnieć należy, że WSA oddalając wówczas skargę, wskazał w jego uzasadnieniu, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem dochód, jaki uzyskiwała w tym czasie rodzina skarżącego przekraczał minimum dochodowe, określone w § [...] pkt [...] uchwały z dnia [...] lipca 2002 r., a więc wniosek nie spełniał jednej z obligatoryjnych przesłanek, warunkujących rozpatrzenie sprawy.
55 Ponadto Sąd wskazał również, że § [...] ust. [...] lit. [...] uchwały, został zmieniony przez § [...] pkt [...] lit. [...] uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., zmieniającej uchwałę z dniem [...] września 2016 r. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu, minimum dochodowe - wynikające z § [...] pkt [...] uchwały z dnia [...] lipca 2002 r., z zastrzeżeniem ust. [...] - zwiększa się o 30 % w stosunku do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, wymagających stałej opieki, które tworzą wraz z osobami zgłoszonymi we wnioski do wspólnego zamieszkiwania w lokalu gospodarstwo domowe łub osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe.
56 WSA zaznaczył również, że wobec zmiany stanu prawnego, skarżący może ponownie wystąpić z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu gminnego i - o ile nie uległa zmianie sytuacja dochodowa jego rodziny i będzie on spełniał kryterium dochodowe, warunkujące pozytywne załatwienie sprawy.
57 Sąd wyraził również pogląd, że odniesieniu do wskazywanej przez organ kwestii warunków mieszkaniowych teściów wnioskodawcy - zamieszkałych w województwie [...], że Zarząd Dzielnicy [...] arbitralnie przyjął, że skarżący może zamieszkiwać z rodziną w S. Zdaniem Sądu, organ nie wziął pod uwagę konieczności bliskiego zamieszkiwania wnioskodawcy i jego rodziny przy Centrum Zdrowia Dziecka, z uwagi na potrzebę leczenia córki skarżącego w ww. specjalistycznej placówce.
58 Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że kwestionowana uchwała nie została wydana ani w wyniku przekazania jej przez Sąd sprawy do ponownego rozpoznają w wyniku stwierdzenia jej nieważności przez Sąd ani też stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa. Trudno zatem mówić o naruszeniu przez organ art. 153 p.p.s.a. i o związaniu organu stanowiskiem Sądu.
59 Konkludując stwierdzić należy, iż zaskarżona uchwała nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zarząd Dzielnicy [...] W. zasadnie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r.
60 Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 53 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 106 (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153
- Ustawa o samorządzie gminnym, art. 101
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.