Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2023 r., II SA/Wa 367/23
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2023 r., II SA/Wa 367/23
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant referent stażysta Marta Stec, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku operacyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
2 Komendant Służby Ochrony Państwa, dalej: "Komendant SOP" decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [....]na podstawie art. 169 ustawy z dnia
3 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2021 r. poz. 575, z późn. zm.) w zw. z art. 104, art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał
4 w mocy decyzję z dnia [....] października 2022 r. nr [....]o odmowie przyznania st. chor. SOP E. J. dodatku operacyjnego, o którym mowa w § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [....] września 2018 r. w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby (Dz.U. z 2018 r., poz. 346).
5 Wnioskiem z dnia [....] września 2022 r. E. J. zwróciła się do Komendanta SOP o zmianę specjalności wskazanej w rozkazie personalnym nr [....] z dnia [....] stycznia 2021 r. ze specjalności rozpoznanie ([....]) na specjalność operacyjną ([....]) i w konsekwencji powyższej zmiany, przyznanie jej dodatku operacyjnego, o którym mowa w § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [....] września 2018 r. w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby. Wskazała, iż zmiana taka jest zgodna i adekwatna z wykonywanymi obowiązkami służbowymi, na co wskazują również zapisy karty opisu stanowiska służby.
6 W uzasadnieniu wniosku powołała się na § 26 ust. 4 zarządzenia nr [....] Komendanta SOP z dnia [....] listopada 2020 r. w sprawie określenia regulaminu organizacyjnego Służby Ochrony Państwa, w którym wyszczególniono zadania Wydziału 3 (wcześniej Wydział 6) Zarządu IX gdzie pełni służbę od [....] czerwca 2018 r., w szczególności na § 26 ust. 4 pkt 1, 3, wskazujący na zadania w postaci prowadzenia działań obserwacyjnych i kontrobserwacyjnych oraz działań maskujących
7 i dezinformujących, stanowiące metody i formy pracy operacyjnej zgodnie z § 6 pkt 1 ppkt 5, 6 zarządzenia nr [....] Komendanta SOP z dnia [....] sierpnia 2021 r.
8 w sprawie metod i form czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych przez Służbę Ochrony Państwa.
9 Stwierdziła, że specjalność jaką wpisano jej do rozkazu personalnego z dnia [....] stycznia 2021 r. nr [...], tj. [...] rozpoznawanie oraz wszystkich poprzednich rozkazach [...], [...] nie odpowiada faktycznie wykonywanym
10 w przytoczonych powyżej regulacjach prawnych.
11 Podniosła, że w karcie opisu stanowiska służby pkt. 7 jasno określa, że celem stanowiska, które zajmuje jest prowadzenie obserwacji, kontrobserwacji, działań maskujących, dezinformujących oraz innych zadań związanych z rozpoznawaniem
12 i zapobieganiem zagrożeniom skierowanym przeciwko ochranianym osobom
13 i obiektom. Ponadto zadania/zakres obowiązków określone w pkt. 8 i 15 karty opisu stanowiska wskazują na korzystanie z metod, form i środków zawartych w instrukcji pracy operacyjnej m.in. prowadzenie czynności operacyjno-rozpoznawczych w celu pozyskiwania informacji dotyczących zagrożeń względem osób i obiektów, ochranianych przez SOP.
14 Podała, że podczas służby pełnionej w Zarządzie IX realizowała i realizuje czynności operacyjno-rozpoznawcze w ramach wszystkich form pracy operacyjnej, wykorzystując dostępne metody i środki. Zadania realizowane były w oparciu o:
15 • Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września
16 2018 r. w sprawie sposobu tworzenia funduszu operacyjnego w Służbie Ochrony Państwa i gospodarowania nim oraz podmiotów właściwych w tych sprawach,
17 • Zarządzenie nr [...]Komendanta SOP z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie metod i form czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych przez Służbę Ochrony Państwa (uchylone),
18 • Zarządzenie nr [...]Komendanta SOP z dnia [...] lipca 2019 r. zmieniające zarządzenie nr [...] w sprawie metod i form czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych przez Służbę Ochrony Państwa (uchylone),
19 • Zarządzenie nr [...]Komendanta SOP z dnia [...] sierpnia 2021 r. w sprawie metod i form czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych przez Służbę Ochrony Państwa,
20 • Zarządzenie nr [...] Komendanta SOP z dnia [...] listopada 2020 r.
21 w sprawie określenia regulaminu organizacyjnego Służby Ochrony Państwa
22 (§ 26 ust. 4).
23 Podała, że podejmowane przez nią czynności operacyjno-rozpoznawcze odnotowane zostały w stosownej dokumentacji prowadzonych form pracy operacyjnej i zatwierdzone przez przełożonych.
24 Komendant SOP odmawiając przyznania E. J. dodatku operacyjnego, powołał się na kartę [...] teczki akt osobowych funkcjonariuszki, na której znajduje się ostatnia, sporządzona zgodnie z przepisami ww. decyzji karta opisu stanowiska służby. W pkt 8 przedmiotowej karty wskazano zadania i zakres obowiązków funkcjonariusza na zajmowanym stanowisku, tj.:
25 1. Kierowanie podległymi funkcjonariuszami w ramach tworzonych zespołów zadaniowych;
26 2. Sporządzanie, kompletowanie i ewidencjonowanie niezbędnej dokumentacji zadań realizowanych przez Wydział 3;
27 3. Właściwe wydatkowanie środków finansowych przydzielonych do realizacji zadań;
28 4. Współdziałanie z innymi instytucjami i podmiotami zewnętrznymi w zakresie realizacji zadań za zgodą i wiedzą Naczelnika Wydziału 3;
29 5. Przygotowywanie projektów oraz prowadzenie korespondencji z innymi komórkami organizacyjnymi SOP, instytucjami i podmiotami zewnętrznymi za zgodą Naczelnika Wydziału 3;
30 6. Kształtowanie właściwych postaw funkcjonariuszy przydzielonych do realizacji zadań w ramach doraźnych zespołów zadaniowych w zakresie sumiennego wykonywania obowiązków służbowych, doskonalenia zawodowego i podnoszenia sprawności fizycznej;
31 7. Informowanie przełożonego o wszystkich realizowanych przez siebie
32 i przydzielonych mu w ramach grupy zadaniowej funkcjonariuszy czynnościach
33 i zadaniach;
34 8. Prowadzenie rozpoznań i zbieranie informacji w zakresie możliwości pozyskiwania sprzętu i urządzeń (uczestnictwo w targach i wystawach);
35 9. Realizowanie prawidłowej gospodarki materiałowo-technicznej w zakresie przydzielonych pomieszczeń i urządzeń oraz zabezpieczeniem przed uszkodzeniem lub utratą składników majątkowych;
36 10. Przestrzeganie przepisów o ochronie informacji niejawnych i ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych;
37 11. Utrzymywanie odpowiedniego poziomu wyszkolenia na podstawie odrębnych przepisów;
38 12. Realizowanie szkoleń na rzecz własną Wydziału 3 oraz w razie konieczności na rzecz komórki organizacyjnej właściwej w sprawach szkoleń na podstawie odrębnych przepisów;
39 13. Przestrzeganie przepisów bhp i ppoż;
40 14. Zapoznawanie się z powszechnie obowiązującymi aktami prawnymi oraz aktami kierownictwa wewnętrznego w zakresie działania Wydziału 3;
41 15. Prowadzenie pojazdów służbowych;
42 16. Uczestnictwo według potrzeb w realizacji działań ochronnych;
43 17. Obsługa i pilotaż bezzałogowych statków powietrznych;
44 18. Prowadzenie czynności w ramach działań zarządu w celu pozyskiwania informuję dotyczących zagrożeń względem osób i obiektów ochranianych.
45 Wskazał, iż karta opisu stanowiska nie określa zadań dla konkretnego funkcjonariusza ale dla stanowiska, które funkcjonariusz zajmuje. Zgodnie
46 z załącznikami do decyzji w sprawie karty opisu stanowiska, zadania ujęte w pkt 8 odnoszą się do stałych wymogów stanowiska i mają w miarę możliwości chronologiczny układ, np. według ich stopnia trudności, zadania powinny zostać sformułowane w sposób prosty i zwięzły z zachowaniem odpowiedniej precyzji
47 i szczegółowości zapisów stosownie do rangi zadań.
48 Stwierdził, iż wskazane zadania obejmują obowiązki o charakterze administracyjno-ewidencyjnym (np. sporządzanie, kompletowanie i ewidencjonowanie i niezbędnej dokumentacji zadań realizowanych przez Wydział 3), o charakterze ogólnym (np. uczestnictwo w targach i wystawach, realizowanie szkoleń) oraz
49 o charakterze operacyjno-rozpoznawczym.
50 Zdaniem Komendanta SOP, wobec braku definicji legalnej poszczególnych specjalności, wymienianych w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie wymagań wobec funkcjonariusza Służby Ochrony Państwa na stanowisku kierownika komórki organizacyjnej lub innym stanowisku służbowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 471) w Tabeli kwalifikacji zawodowych ustalonych dla poszczególnych grup i specjalności, prymat należy dać regułom semantycznym - z uwzględnieniem ustawowego zadania formacji, wyrażonego w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o SOP. Tak rozumianemu pojęciu "rozpoznawania" odpowiadają obowiązki ujęte w karcie opisu stanowiska.
51 Komendant SOP podkreślił, iż wskazany w pkt 7 cel stanowiska nie stoi
52 w żadnej sprzeczności z obowiązującą na stanowisku specjalnością, tj. "rozpoznanie". Również katalog zadań na zajmowanym stanowisku, określony w pkt 8 karty opisu stanowiska jest zgodny z przydzieloną specjalizacją na danym stanowisku.
53 Wskazał również, iż na mocy art. 14 pkt 1-2 ustawy o SOP ustawodawca uczynił Komendanta SOP odpowiedzialnym za realizację zadań określonych w art. 3 ustawy o SOP (pkt 1), ale jednocześnie umocował Komendanta SOP do kształtowania jej etatu (polityki kadrowej – pkt 2), co obejmuje również określenie specjalności, o których mowa w rozporządzeniu ws. wymagań wobec funkcjonariusza SOP, na konkretnych stanowiskach.
54 Podkreślił, że wnioskodawczyni, będąc w Służbie Ochrony Państwa wyznaczona na stanowisko w komórce właściwej do spraw czynności operacyjno-rozpoznawczych, nie kwestionowała przyznanej jej, zgodnie z etatem, specjalności (rozpoznawanie), poprzez zaskarżenie rozkazów personalnych. Funkcjonariuszka pozbawiła się zatem prawa do weryfikacji przyznanej jej specjalności przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w drodze odwołania od rozkazów personalnych. Na skutek niezakwestionowania tych rozkazów (decyzji administracyjnej), uzyskały one walor ostatecznych i prawomocnych, z pełnymi tego konsekwencjami.
55 W tym stanie rzeczy, niespełniona została pierwsza z przesłanek przyznania
56 w tej grupie dodatku za pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu albo w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub w szczególnym miejscu pełnienia służby - jaką jest wystąpienie specjalności operacyjnej (§ 7 pkt 4 rozporządzenia w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi SOP uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby).
57 Jakkolwiek niespełnienie już pierwszej, powołanej wyżej przesłanki uniemożliwia na gruncie ww. przepisu przyznanie żądanego dodatku, to również
58 w odniesieniu do drugiej z wymaganych przesłanek (ewentualnego pełnienia służby
59 w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu w rozumieniu rozporządzenia) ze stanowiska przedstawionego przez przełożonych wnioskodawczyni nie wynika żeby była ona spełniona.
60 W toku postępowania administracyjnego ustalono, że przełożony funkcjonariuszki potwierdził wykonywanie przez nią czynności operacyjno-rozpoznawczych, wskazując przy tym, iż "dokumentacja z realizacji czynności służbowych nie zawiera informacji wskazujących na zagrożenie życia i zdrowia (opinia Dyrektora Zarządu[...]SOP z dnia [...] października 2022 r.).
61 Z dokumentacji będącej w posiadaniu organu nie wynika więc, aby wnioskodawczyni pełniła służbę w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu
62 w rozumieniu § 7 pkt 4 rozporządzenia w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi SOP uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby (czego nie można utożsamiać ze zwykłym ryzkiem związanym ze służbą - również w pionach ochrony czy operacyjno-rozpoznawczym). Niespełnienie powyższych przesłanek uniemożliwia przyznanie żądanego przez funkcjonariuszkę dodatku, jak też nie daje podstaw do zmiany przyznanej specjalności.
63 Komendant SOP wskazał, iż pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu w rozumieniu § 7 pkt 4 ww. rozporządzenia nie można utożsamiać ze zwykłym ryzkiem związanym ze służbą w uzbrojonej formacji - pełnioną w pionach ochrony, czy operacyjno-rozpoznawczym. Świadczy o tym fakt, że we wspomnianym przepisie dodatek ten przyznano jedynie funkcjonariuszom realizującym nieliczne enumeratywnie wymienione kategorie zadań.
64 Organ zaznaczył przy tym, iż nie kwestionuje tego, iż strona wykonuje czynności operacyjno-rozpoznawcze. Nie twierdzi też, iż czynności wykonywane przez stronę wykraczają poza zakres zadań opisanych w karcie opisu stanowiska.
65 E. J. pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...].
66 Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
67 naruszenie przepisów postępowania tj.
68 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem w/w przepisów,
69 2. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie zawarcia w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności
70 i mocy dowodowej,
71 3. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., poprzez zaniechanie pisemnego zawiadomienia skarżącej o miejscu i terminie, w którym będzie ona mogła zapoznać się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, w tym przeprowadzenia oględzin dokumentacji stanowiącej materiał dowodowy do wydania decyzji,
72 naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
73 1. art. 162 ust. 2 pkt. 2 ustawy o Służbie Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 2017 r.
74 w zw. z § 7 pkt. 4 i nast. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu § 2 pkt. 5 rozporządzenia i w konsekwencji odmowę przyznania dodatku operacyjnego,
75 2. § 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia
76 [...] lutego 2018 r. w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że do przyznania prawa do dodatku, o którym mowa w § 7 pkt. 4 rozporządzenia wymagalne jest, aby służba pełniona była w warunkach realnego i bezpośredniego narażenia na utratę życia i zdrowia, pomijając dalszą część.
77 W związku z powyższym, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji poprzedzającej, ujęcie w uzasadnieniu wydanego wyroku oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania w sprawie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa sądowego w wysokości 480,00 złotych.
78 Uzasadniając skargę podniosła, że zaskarżona decyzja w uzasadnieniu faktycznym, nie zawiera wymagalnych elementów decyzji. Brak odpowiedniego (prawidłowego i pełnego) uzasadnienia decyzji w rozumieniu przepisu art. 107 § 3 k.p.a. pozbawia ją jak również Sąd sprawujący kontrolę administracji poznania motywów, którymi organ kierował się przy wydaniu decyzji.
79 Podniosła, że po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby, Komendant SOP wydał decyzję z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w sprawie ujednolicenia przyznawania funkcjonariuszom o specjalności manewrowej dodatku za pełnienie służby
80 w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu albo w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub w szczególnym miejscu pełnienia służby. To na podstawie tejże decyzji
81 z urzędu, kierując się zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a., organ winien był przeprowadzić analizę faktycznie wykonywanych czynności służbowych przez podległych
82 w określonych komórkach funkcjonariuszy i bez naruszenia zasady równości z urzędu przyznać dodatki specjalne. Na podstawie tejże decyzji grupy ochronne otrzymały wspomniany dodatek, zmieniając ich specjalizację na manewrową.
83 Treść rozporządzenia wskazuje, że dodatek ten przysługuje za pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu albo w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub w szczególnym miejscu pełnienia służby. Pełnienie służby należy utożsamiać z wykonywaniem czynności służbowych (nie tych określonych w karcie opisu stanowiska służbowego, lecz tych które funkcjonariusz faktycznie wykonuje. Za sporządzenie i aktualizację karty opisu stanowiska służby odpowiedzialne są osoby ujęte w decyzji Komendanta SOP z dnia [...] lutego 2020 r. nr V. Przy czym, czas służby oraz charakter zadań jakie funkcjonariusz wykonywał na polecenie przełożonych reguluje zmieniająca decyzja Komendanta Służby Ochrony Państwa
84 z dnia [...] września 2019 r. nr [...] oraz pierwotnie regulująca powyższe kwestie decyzja Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...].
85 Skarżąca zwróciła uwagę, że norma prawna, o której mowa w § 2 pkt. 5 rozporządzenia stanowi nie tylko o narażeniu na życie i zdrowie, lecz również
86 o pełnieniu służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub w szczególnym miejscu pełnienia służby. Podkreśliła, że przepis nie wymusza, aby narażenie na utratę zdrowia czy życia odbywało się w nadzwyczajnych warunkach oraz było realne lub/i żeby zaistniało faktycznie poprzez odniesienie urazów czy ran.
87 W związku z powyższym, stwierdziła, że rolą organu przed wydaniem decyzji było wystąpienie do określonej komórki z zapytaniem nie tylko o czasookres wykonywanych czynności, poza czynnościami, które wykonuje na zajmowanym stanowisku, lecz również o scharakteryzowanie tychże czynności przez przełożonego. Przy czym powołała się na konkretne dni, w których wykonywała czynności
88 w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub w szczególnym miejscu pełnienia służby,
89 a czasami z narażeniem życia lub zdrowia.
90 W odpowiedzi na skargę Komendant SOP wniósł o oddalenie skargi w całości.
91 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
92 Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
93 z 2023 r., poz. 259), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
94 Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie.
95 E. J. we wniosku z dnia [...] września 2022 r. zwróciła się do Komendanta Służby Ochrony Państwa o zmianę przyznanej w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., specjalności [...] - rozpoznawanie na specjalność [...] - operacyjną oraz przyznanie jej dodatku za pełnienie służby warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu albo w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub w szczególnym miejscu pełnienia służby w wysokości od 20 % do 40 % uposażenia zasadniczego, który to dodatek, zgodnie z § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie dodatku uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby (Dz.U. z 2018 r., poz. 346 z późn. zm.), przysługuje funkcjonariuszowi, który pełniąc służbę w opisanych warunkach posiada na stanowisku specjalność menewrową lub operacyjną.
96 Zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy z dnia [...] grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 575 z późn. zm. - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza. Jak natomiast stanowi art. 160 ust. 3 ustawy o SOP, zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem powstania okoliczności uzasadniających tę zmianę. Ponadto, w myśl art. 160 ust. 4 ustawy o SOP, jeżeli prawo do uposażenia powstało lub zmiana wysokości uposażenia nastąpiła w określonym dniu miesiąca kalendarzowego, uposażenie za każdy następny dzień do końca tego miesiąca oblicza się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia. Stosownie do treści art. 161 pkt 1 ustawy o SOP, prawo do uposażenia ustaje z ostatnim dniem miesiąca, w którym funkcjonariusz został zwolniony ze służby.
97 Zgodnie z art. 162 ust. 1 ustawy o SOP, uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym.
98 Według art. 162 ust. 2 ustawy SOP, dodatkami o charakterze stałym są:
99 1) dodatek specjalny oraz
100 2) dodatek uzasadniony szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby.
101 W myśl art. 162 ust. 3 ustawy o SOP, funkcjonariusz otrzymuje dodatek specjalny, którego wysokość wynosi do 50% uposażenia zasadniczego, jednak nie mniej niż 1%.
102 Wysokość dodatku specjalnego ustala Komendant SOP lub minister właściwy do spraw wewnętrznych w drodze decyzji. Wydanie decyzji nie jest wymagane
103 w sytuacji, gdy wysokość dodatku specjalnego nie ulega zmianie (art. 162 ust. 6, ust. 7 i ust. 9 ustawy o SOP). Dodatek ten może być również obniżany (art. 162 ust. 10
104 i ust. 11 ustawy o SOP) lub podwyższany (art. 162 ust. 12) przed upływem okresu, na który został ustalony.
105 Dodatek, o którego przyznanie wniosła skarżąca, to określony w § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby (Dz.U. z 2018 r., poz. 346 z późn. zm. - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji), dodatek za pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu albo w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub w szczególnym miejscu pełnienia służby, który przyznaje się funkcjonariuszowi o specjalności ochrony manewrowej lub operacyjnej w wysokości od 20% do 40% uposażenia zasadniczego. Jest to dodatek o charakterze stałym uzasadniony szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby a zmiana wysokości uposażenia (zatem także dodatku uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby) następuje z dniem powstania okoliczności uzasadniających tę zmianę, a o przyznaniu uposażania (w tym przedmiotowego dodatku) rozstrzyga Komendant SOP w prawnej formie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego).
106 Rozpatrując wniosek skarżącej Komendant SOP, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przeanalizował zakres realizowanych przez nią zadań w czasie służby w SOP i na tej podstawie stwierdził, że wykonywane przez nią czynności miały charakter administracyjno-ewidencyjny (np. sporządzanie, kompletowanie
107 i ewidencjonowanie i niezbędnej dokumentacji zadań realizowanych przez Wydział 3), ogólny (np. uczestnictwo w targach i wystawach, realizowanie szkoleń) oraz charakter operacyjno-rozpoznawczy.
108 Należy podzielić stanowisko Komendanta SOP, iż prawo do dodatku operacyjnego zostało zastrzeżone dla funkcjonariusza, który naraża swoje życie lub zdrowie albo służy w warunkach szkodliwych. Opis czynności, które wykonywała funkcjonariuszka oraz cele zajmowanych stanowisk (karta opisu stanowiska służby)
109 z pewnością nie wskazują na pełnienie przez nią służby w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu albo w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub w szczególnym miejscu pełnienia służby. Sam fakt pełnienia służby w komórce właściwej do spraw operacyjno-rozpoznawczych nie powoduje powstania uzasadnionego roszczenia
110 o przyznanie dodatku operacyjnego, gdyż ten wiąże się z pełnieniem służby
111 w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu. Nie można utożsamiać potencjalnego niebezpieczeństwa, z jakim wiąże się służba każdego funkcjonariusza SOP
112 z warunkami zagrażającymi życiu lub zdrowiu.
113 Organ nie kwestionował, że skarżąca wykonywała czynności mieszczące się
114 w katalogu zadań operacyjno-rozpoznawczych, jednakże czynności faktycznie wykonywane przez funkcjonariuszkę odpowiadały czynnościom rozpoznawczym, a nie operacyjnym, co było zgodne ze specjalnością przyznaną jej w ostatecznych
115 i prawomocnych rozkazach personalnych, tj. rozpoznawanie.
116 Należy przyznać rację Komendantowi SOP, że czynności "operacyjno-rozpoznawcze" nie są równoznaczne ze specjalnościami "ochrony manewrowej lub operacyjnej" (§ 7 pkt 4 rozporządzenia)
117 Trafnie organ zauważa, iż przy wykładni omawianego rozporządzenia nie można przyjąć takiej interpretacji, że każdy funkcjonariusz komórki operacyjno-rozpoznawczej powinien posiadać specjalność operacyjną wiążącą się z dodatkiem finansowym, bowiem wówczas należałoby jednocześnie dostrzec nieracjonalność prawodawcy, który przewidział dla funkcjonariuszy takiej komórki aż [...] specjalności. Zatem nie wystarczy być funkcjonariuszem komórki, która zajmuje się czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi, aby otrzymać specjalność operacyjną. Taka może być przyznana wyłącznie tym, dla których czynności ściśle operacyjne przeważają nad czynnościami przewidzianymi dla pozostałych 5 specjalności.
118 Sąd w związku z tym podziela stanowisko Komendanta SOP, wyrażone
119 w zaskarżonej decyzji, że w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy nie było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku operacyjnego.
120 Zdaniem Sądu powołane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanki były wystarczające do odmowy przyznania skarżącej dodatku operacyjnego, o którym mowa w § 7 pkt 4 ww. rozporządzenia.
121 Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego należy wskazać, iż organ nie naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji sporządzone zostało prawidłowo, organ wskazał fakty i dowody na, których oparł swoje ustalenia, przedstawił też prawidłową wykładnię odnoszących się do sprawy przepisów.
122 W zakresie zaś zarzutu naruszenia przepisów art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. ze skargi nie wynika jakich konkretnie czynności skarżąca nie dokonała i jak ww. okoliczności miałyby się przełożyć na rozstrzygnięcie organu
123 w przedmiotowej sprawie.
124 Reasumując, organ nie naruszył w sprawie przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy
125 i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w zakresie w jakim mogłoby mieć to istotny wpływ na jej wynik. Ponadto, Sąd nie dostrzegł z urzędu lub wobec argumentacji skargi wad w zaskarżonej decyzji, które przemawiałyby za jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
126 Mając powyższe na względzie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak
127 w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 78 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 79 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 81
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 1 (§ 2)
- Ustawa o Służbie Ochrony Państwa, art. 169