Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2022 r., II SA/Wa 3605/21
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2022 r., II SA/Wa 3605/21
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2022 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie opinii o zamiarze przekształcenia przedszkola oddala skargę
Uzasadnienie
2 Minister Edukacji i Nauki (zwany dalej MEN/Organem) postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] (zwanym dalej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r.) po rozpatrzeniu zażalenia Gminy [...] (zwanej dalej Skarżąca) na postanowienie z dnia [...] marca 2021 r.
3 nr [...] (zwane dalej postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r.) [...] Kuratora Oświaty (zwanego dalej [...] KO) negatywnie opiniujące zamiar przekształcenia z dniem [...] sierpnia 2021 r. Przedszkola Nr [...], poprzez zmianę siedziby przedszkola, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
4 W dniu [...] lutego 2021 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę
5 nr [...], w której wyrażono zamiar przekształcenia Przedszkola Nr [...]
6 w [...] poprzez zmianę siedziby przedszkola. Wykonując powyższą uchwałę Burmistrz [...] pismem z dnia [...] lutego 2021 r. powiadomił [...] Kuratora Oświaty o zamiarze przekształcenia ww. przedszkola oraz wystąpił z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że z dniem 1 września 2021 r. planuje się utworzenie Zespołu Szkolno-Przedszkolnego przy ul.[...], w skład którego wchodzić będą Szkoła Podstawowa Nr [...] oraz Przedszkole Nr [...], znajdujące się obecnie przy
7 ul. [...] w [...], w budynku udostępnionym na podstawie umowy przez Parafię Św. [...] w [...]. Zdaniem Burmistrza, zmiana siedziby przedszkola zaplanowana została z uwagi na wysoką kwotę czynszu i konieczność dysponowania środkami publicznymi w sposób rzetelny, oszczędny i celowy.
8 Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. [...] KO negatywnie zaopiniował zamiar przekształcenia Przedszkola Nr [...] w [...] poprzez zmianę jego siedziby. Uznał, że za wydaniem negatywnej opinii przemawia pogorszenie warunków dowożenia dzieci oraz ograniczenie dostępności wychowania przedszkolnego dla części mieszkańców gminy. Ponadto, zdaniem Kuratora, dzieci
9 w Przedszkolu Nr [...] mają zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki nauki wychowania i opieki a planowane zmiany adaptacyjne, które należy wykonać
10 w Szkole Podstawowej Nr [...], niezbędne przy ewentualnej zmianie siedziby, nie posiadają na dzień przeprowadzanych oględzin bazy lokalowo-dydaktycznej opinii
11 o spełnianiu wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz warunków higieniczno- sanitarnych. W ocenie Kuratora, czynnik ekonomiczny, na który powołuje się strona nie może być priorytetowym czynnikiem decydującym o zmianie siedziby Przedszkola Nr [...] w [...].
12 Burmistrz [...], wniósł zażalenie do MEN. W zażaleniu wniesiono
13 o uchylenie ww. postanowienia [...] KO i wydanie pozytywnej opinii
14 w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Burmistrza, w zaskarżonym postanowieniu Kurator zawarł jedynie argumentację celowościową i słusznościową, której źródłem są opinie społeczności lokalnej, nie zawierającą natomiast uzasadnienia prawnego oraz wskazania, jakie konkretne przepisy prawa stoją na przeszkodzie, aby można było przekształcić przedszkole poprzez zmianę jego siedziby. W opinii Burmistrza,
15 w przypadku przekształcenia przedszkola, organ prowadzący nie jest zobowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji przedszkola, zawiadomić
16 o zamiarze likwidacji rodziców uczniów, do czego zobowiązuje art. 89 ust. 1
17 w związku z art. 89 ust. 9 ustawy - Prawo oświatowe. Zdaniem Burmistrza
18 w przedmiotowej sprawie nie dochodzi do likwidacji przedszkola, a zatem cel ww. przepisu nie będzie istniał w analizowanym przypadku. W zaistniałym stanie faktycznym, zdaniem gminy, zastosowanie znajduje art. 90 a ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym "W przypadku gdy dalsze prowadzenie zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w dotychczasowej siedzibie szkoły nie jest możliwe, zmiana siedziby szkoły lub utworzenie nowej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych przez szkołę może nastąpić
19 w każdym czasie". W ocenie Burmistrza taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż dalsze prowadzenie zajęć w obecnej siedzibie nie jest możliwe,
20 z powodu podwyższenia czynszu przez wynajmującego oraz braku gwarancji utrzymania jego wysokości, co skutkuje koniecznością rozwiązania umowy przez najemcę i w efekcie brakiem tytułu prawnego gminy do lokalu przedszkola.
21 MEN postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie [...] KO z dnia [...] marca 2021 r. Stwierdził, że art. 90a ustawy - Prawo oświatowe, na który powołuje się Gmina [...]
22 w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Zgodnie z art. 90a ust. 2 ww. ustawy - zmiana siedziby szkoły lub utworzenie innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych przez szkołę następuje z końcem roku szkolnego. W przypadku gdy dalsze prowadzenie zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w dotychczasowej siedzibie szkoły nie jest możliwe zmiana siedziby szkoły lub utworzenie innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych przez szkołę może nastąpić
23 w każdym czasie. Należy zauważyć, że lektura przepisu art. 90a ww. ustawy
24 w całości, jasno pokazuje, że przepis ten odnosi się wyłącznie do szkół (przedszkoli) publicznych prowadzonych przez osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne. Nie odnosi się do jednostek systemu oświaty,
25 w tym przedszkoli, prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.
26 W związku z powyższym MEN stwierdza, że powołanie się przez Burmistrza [...] na art. 90a ww. ustawy - Prawo oświatowe nie znajduje uzasadnienia, gdyż przepis ten nie dotyczy przedszkoli samorządowych. Zgodnie z obowiązującym prawem, w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 89 ust. 1 w związku z art. 89 ust. 9 ustawy - Prawo oświatowe. Pomimo, że ustawodawca nie zdefiniował
27 w ustawie pojęcia "siedziby" należy uznać, że pojęcie to ma jednak dość dokładnie ustalone znaczenie w języku prawniczym.
28 Powołując się na orzeczenie NSA stwierdził, że zmiana dowolnego
29 z elementów aktu założycielskiego szkoły jest przekształceniem tej szkoły, o którym mowa w art. 59 ust. 6 u.s.o. (obecnie art. 89 ust. 9 ustawy - Prawo oświatowe) "przekształcenie" to bowiem literalnie "zmiana czegoś", a w tym przypadku dochodzi właśnie do zmiany elementów konstytutywnych dla bytu prawnego szkoły, tj. wspomnianego aktu założycielskiego". Jego zdaniem, przeniesienie siedziby przedszkola jest jego przekształceniem i w związku z tym organ prowadzący przedszkole jest obowiązany do odpowiedniego stosowania art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, a zatem m.in. co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia, zawiadomienia o zamiarze przekształcenia rodziców dzieci uczęszczających do tego przedszkola.
30 Wskazał, że pismem z dnia [...] lipca 2021 r. wezwał [...] KO do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego m.in. ww. kwestię zawiadomienia rodziców uczniów Przedszkola Nr [...] w [...]. Z informacji uzyskanych od Kuratora wynika, że Burmistrz [...] podejmował próby powiadamiania rodziców w różnej formie m.in. listownie, telefonicznie, e-mailowo, osobiście, jednakże nie były one skuteczne w stosunku do wszystkich rodziców. Analiza materiału dowodowego "śledzenie przesyłek" wskazuje, że co najmniej 13 rodziców nie miało realnej możliwości zapoznania się z zamiarem zmiany siedziby przedszkola w ustawowym terminie, ponieważ przesyłki były gotowe do odbioru
31 we właściwej placówce pocztowej dopiero w dniu 1 marca 2021 r. W związku z powyższym, Minister stwierdził niewywiązanie się przez Gminę [...]
32 z ustawowego obowiązku zawiadomienia o zamiarze przekształcenia rodziców dzieci uczęszczających do Przedszkola Nr [...] co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia tego przedszkola, co stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
33 Odnosząc się do argumentów ekonomicznych stwierdził, że zgodnie z art. 8 ust. 15 i 16 ustawy - Prawo oświatowe, zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli należy do zadań własnych gminy, więc argumenty natury ekonomicznej nie mogą stanowić zasadniczej przesłanki powzięcia zamiaru zmiany siedziby czy też likwidacji przedszkola. Optymalizacja wydatków na oświatę i racjonalizacja sieci przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...], nie powinna sprowadzać się do przyjęcia rozwiązania organizacyjnego stanowiącego pogorszenie warunków nauki dla części dzieci czy uczniów w gminie. Minister podkreśla, że głównym argumentem organizowania i utrzymania sieci przedszkoli i szkół na danym terenie jednostki samorządu terytorialnego powinna być przede wszystkim korzyść dla społeczności mieszkańców wyrażająca się m.in. poprzez poprawę warunków nauki dzieci tych mieszkańców.
34 MEN przeanalizował warunki lokalowe w jakich miałoby funkcjonować przedszkole, warunki lokalowe dotychczasowej siedziby przedszkola, a także ocenił czy po zmianie siedziby warunki nauki dzieci Przedszkola Nr [...] nie ulegną pogorszeniu. Stwierdził, że z przedstawionych podczas kontroli protokołów wynika, że budynek przedszkola jest w dobrym stanie technicznym (Protokół okresowej - rocznej kontroli stanu technicznej sprawności obiektu budowlanego z [...] września 2020 r.) Jednakże:
35 - zaistniała konieczność wyłączenia z użytkowania ze względu na zły stan techniczny, znajdującej się na terenie przedszkola, werandy - Protokół 5-letni przeglądu technicznego budynku - maj 2016 r., Zakładu Projektowania, Nadzoru Budowlanego i Mykologicznego,
36 - pożądanym jest remont chodnika wokół przedszkola - Protokół kontroli obiektu przedszkola pod kątem zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków korzystania z tych obiektów, z dnia 1 września 2020 r.,
37 - przedszkole nie realizuje "leżakowania", ze względu na nie zgłaszanie takiej potrzeby przez rodziców - Protokół kontroli [...] z [...] maja 2020 r. z Powiatowej Stacji SANEPID w [...] .
38 Przeprowadzono oględziny budynku Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] w związku z planowanym przeniesieniem Przedszkola Nr [...] oraz zamiarem likwidacji oddziałów przedszkolnych.
39 Minister stwierdził, że baza Szkoły Podstawowej Nr [...] przy ul. [...] w [...] nie została należycie przygotowana na zmianę siedziby Przedszkola Nr [...]. Jego zdaniem, na podstawie oględzin bazy lokalowo-dydaktycznej Przedszkola Nr [...] stwierdzono, że Przedszkole nr [...] nie funkcjonuje, a z analizy przeprowadzonej przez Kuratora wynika, że prawie wszystkie umowy dotyczące wynajmu kuchni wraz z wyposażeniem, na świadczenie usług inspektora danych osobowych, usług w zakresie BHP i usług ochrony przeciwpożarowej, na wywóz odpadów komunalnych, na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, monitoring z interwencją, świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej zostały rozwiązane z dniem [...] czerwca 2021 r. Z dniem [...] lipca 2021 r. zrezygnowano również z usługi N. na korzystanie z modułu A. w ramach systemu S. oraz V., a [...] lipca 2021 r. rozwiązano umowę na korzystanie z usług telefonicznych.
40 MEN stwierdził, że w przypadku przekształcenia Przedszkola Nr [...] w [...], poprzez zmianę jego siedziby, pogorszeniu ulegną również warunki dowożenia dzieci uczęszczających do tego przedszkola.
41 Z informacji zawartych w protokole oględzin wynika, że na dzień jego sporządzenia, ze względu na złożenie przez rodziców uczniów deklaracji kontynuacji wychowania przedszkolnego w Przedszkolu nr [...] oraz potwierdzenie woli uczęszczania dzieci do innych przedszkoli, nie został sporządzony arkusz organizacji pracy przedszkola. Z informacji przekazanych przez [...] KO wynika natomiast, że arkusz organizacji pracy Przedszkola Nr [...] na rok szkolny 2021/2022 wpłynął do zaopiniowania do kuratora w dniu [...] lipca 2021 r. Uwzględniono w nim 6 dzieci przyjętych do ww. przedszkola. Zaplanowano 5 wakatów, w tym na stanowisku dyrektora, 4 nauczycieli, w tym nauczyciela języka angielskiego i religii oraz pracownika niepedagogicznego. Arkusz organizacji przedszkola został pozytywnie zaopiniowany przez Radę Pedagogiczną Przedszkola Nr [...] w [...] w dniu [...] czerwca 2021 r. Kurator poinformował, że w trakcie przeprowadzania oględzin Przedszkola Nr [...], nie uzyskał informacji, że arkusz organizacji pracy przedszkola na rok szkolny 2021/2022 został opracowany i przedstawiony [...] lipca 2021 r. w Urzędzie Miejskim w [...].
42 MEN uznaje, że zmiana siedziby Przedszkola Nr [...] w [...] oznacza pogorszenie warunków nauki, wychowania i opieki dla dzieci uczęszczających do tego przedszkola. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Minister stwierdza, że budynek Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] w dniu dodatkowej kontroli nie był gotowy na przeniesienie siedziby Przedszkola Nr [...]. Ponadto, przeprowadzone przez [...] KO postępowanie uzupełniające wykazało, że nie wszyscy rodzice dzieci uczęszczających do ww. przedszkola, zostali skutecznie powiadomieni, w ustawowym terminie, o planowanej zmianie siedziby, co stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
43 Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca, zarzucając:
44 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
45 a) art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U.
46 z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm. zwanej dalej ustawą Prawo oświatowe) - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że powiadomienie rodziców mogło nastąpić wyłącznie rejestrowaną przesyłką pocztową, podczas gdy
47 z przedmiotowego przepisu nie wynika taki obowiązek, a z ugruntowanych poglądów doktryny, wynika, iż zawiadomienie mogło zostać dokonane w dowolny sposób,
48 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
49 sprawy tj.:
50 a) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zwanej dalej Kpa. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i oparcie swojego stanowiska jedynie na błędnych ustaleniach organu I instancji,
51 b) art. 10 oraz art. 81 Kpa. poprzez nieumożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się do co zebranych w sprawie materiałów oraz zajęcia stanowiska w sprawie przeprowadzonych dowodów i uznanie okoliczności rzekomego niepowiadomienia rodziców w ustawowym terminie wynikającym z art. 89 ust.1 ustawy - Prawo oświatowe o likwidacji przedszkola za udowodnioną.
52 Zdaniem Skarżącej niezasadny jest zarzut Organu dotyczący naruszenia przez Burmistrza [...] art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Zgodnie
53 z art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe organ prowadzący jest obowiązany,
54 co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić rodziców uczniów
55 o zamiarze likwidacji. W ocenie Skarżącej, Organ podobnie jak i [...] KO przyjął, że zawiadomienie takie możliwe jest tylko w trybie przewidzianym dla doręczeń przez Kpa., tj. poprzez awizowanie przesyłek pocztowych, bez odniesienia się do innych form dokonywania powiadomień, które wynikają ze zgromadzonego
56 w sprawie materiału dowodowego. Nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do nieprawidłowego zastosowania przez Organ art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Jego zdaniem zawiadomienie mogło zostać dokonane w dowolny sposób i nie musi nastąpić na piśmie.
57 Skarżąca wyjaśniła, iż było kilka prób powiadomienia rodziców o zamiarze przekształcenia przedszkola poprzez zmianę siedziby. W dniu [...] lutego 2021 r. zostały wysłane pisma pocztą, które były doręczane w dniu następnym, tj. [...] lutego 2021 r. Przesyłki, które nie zostały odebrane były gotowe do odbioru we właściwej placówce pocztowej w w/w terminie. Oprócz tego zostały również nadane w dniu [...] lutego 2021 r. przesyłki kurierskie z próbą dostarczenia w sobotę, tj. [...] lutego 2021 r. Materiał dowodowy "śledzenie przesyłek", na który powołuje się kurator dotyczy nadanych przesyłek kurierskich, które zostały wysłane z daleko posuniętej ostrożności, aby mieć pewność, że wszyscy rodzice będą w terminie ustawowym powiadomieni o pojętej uchwale. W dniu [...] lutego 2021 r. pracownik Urzędu Miejskiego w [...], udał się w godzinach porannych do przedszkola
58 i w obecności Dyrektora dostarczał informację rodzicom odprowadzającym
59 do przedszkola dzieci. W godzinach popołudniowych pracownicy Urzędu Miejskiego oraz Straży Miejskiej udali się osobiście pod wskazane adresy z próbą dostarczenia pism. Dyrektor Przedszkola Nr [...] została poproszona o przekazanie informacji mailowej lub telefonicznej z prośbą o zapoznanie się z treścią uchwały, która została umieszczona na stronie [...] oraz na grupie Przedszkola Nr [...] na [...]. Oprócz tego na drzwiach wejściowych oraz bramce do przedszkola została wywieszona treść uchwały, aby rodzice odprowadzający mogli zapoznać się z nią zapoznać. Mieszkańcy [...], między innymi rodzice dzieci, sprawę przeniesienia przytaczali na [...] już od połowy lutego. Należy podkreślić, że w opinii Burmistrza [...], wszyscy rodzice dzieci uczęszczających do przekształcanego przedszkola jeszcze w lutym 2021 roku, albo otrzymali informację o zamiarze przekształcenia, albo mogli się z nią zapoznać, a jeśli tego nie zrobili, to była to ich świadoma decyzja. Należy ponownie podkreślić, że ustawa Prawo oświatowe nie określa formy takiego powiadomienia, a wyżej opisane czynności wskazują, iż Burmistrz podjął wszelkie możliwe kroki zmierzającego do tego aby rodzice zostali zawiadomieni zgodnie z dyspozycją art. 89 ust. 1 Prawo oświatowe. Na podstawie uchwały intencyjnej (wyjaśnienie charakteru, zob. tezy 3 i 7) dokonuje się zawiadomienia o zamiarze likwidacji. Jest ono dokonane skutecznie jedynie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w tym przepisie.
60 Wskazała, że cała dokumentacja dotycząca powiadomień rodziców została przekazana do [...] KO, a nadto w załączeniu dodatkowo przedłożyła dokumentację w zakresie powiadomienia rodziców dzieci uczęszczających
61 do Przedszkola Nr [...] w [...] (dowody doręczeń, listy obecności, notatki służbowe, wysłane maila). Minister Edukacji i Nauki zarzut naruszenia prawa sformułował jedynie na podstawie ustaleń Kuratora i nie przeprowadzając żadnej analizy w tej sprawie i błędnie oceniając okoliczności. Zdaniem Skarżącej działanie takie stanowiło rażące naruszenie art. 80 Kpa., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
62 Skarżąca podniosła, że dokonała zawiadomienia na kilka innych możliwych sposobów i każdy rodzic - gdyby tylko chciał mógł zapoznać się z treścią uchwały Rady Miejskiej w [...].
63 Ponadto wskazała na naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie przepisów art. 81 oraz art. 10 Kpa. Zgodnie z art. 81 Kpa., "okoliczność może być uznano za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa
64 w art. 10 § 2." Jej zdaniem okoliczności wskazane w przepisie art. 10 § 2 Kpa. nie zaszły. Wobec tego uznała, że niniejszym stanie faktycznym Organ nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału to jeszcze uznał okoliczność za udowodnioną jedynie na podstawie dokumentacji zgromadzonej przez Kuratora bez umożliwienia stronie wyrażenia swojego stanowiska na ten temat.
65 Wskazała, że kontrola, o której pisze Minister odbyła się w dniu [...] lipca 2021 r. Było to w momencie kiedy do rozpoczęcia roku szkolnego pozostało jeszcze ponad półtora miesiąca. Zupełnie bezpodstawnym było więc stwierdzenie, iż przedszkole nie powinno zostać przeniesione z uwagi na niedokończone prace remontowe, podczas gdy do rozpoczęcia roku zostało jeszcze w tamtym momencie bardzo dużo czasu. Skarżąca wskazała, że na dzień dzisiejszy, po dostosowaniu budynku Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...], dzieci mają o wiele lepsze warunki nauki i opieki, niż w obecnej siedzibie Przedszkola Nr [...] w [...], które mieści się w starym, drewnianym budynku objętym ochroną konserwatora, co wiąże się z utrudnionym przeprowadzaniem wszelkich prac remontowych, które wymagają również zgody właściciela budynku. Przedszkole Nr [...] w [...] miałoby zostać przeniesione do budynku Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...], w której do [...] sierpnia
66 2017 r. było gimnazjum, przy czym należy podkreślić, że odległość miedzy Przedszkolem Nr [...] a Szkoła Podstawową nr [...] wynosi jedynie około 1,5 km.
67 Podniosła, że za jej stanowiskiem przemawiają względy ekonomiczne szczegółowo opisane w skardze.
68 Jej zdaniem przytoczone powyżej naruszenia przepisów prawa materialnego
69 i postępowania, których dopuścił się Organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, wyraźnie wskazują, że postanowienie to zostało wydane nie tylko
70 z naruszeniem prawa, ale co więcej - naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z powyższym postanowienie powinno zostać uchylone.
71 W związku z powyższym Skarżąca wniosła:
72 1. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Edukacji i Nauki
73 z dnia [...] sierpnia 2021 r.,
74 2. o zobowiązanie do wydania przez MEN postanowienia o uchyleniu postanowienia [...] KO z dnia [...] marca 2021 r. negatywnie opiniującego zamiar przekształcenia z dniem [...] sierpnia 2021 r. Przedszkola Nr [...] z siedzibą w [...] , poprzez zmianę siedziby przedszkola na
75 ul. [...] w [...], i wydania orzeczenia co do istoty sprawy, pozytywnie opiniującego zamiar przekształcenia, względnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
76 w przypadku uznania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,
77 3. na podstawie art. 200 p.p.s.a. - o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
78 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w postanowieniu.
79 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
80 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
81 Przedmiotem skargi jest postanowienie Organu z dnia [...] sierpnia 2021 r.
82 w sprawie utrzymania w mocy postanowienia [...] KO z dnia [...] marca 2021 r. negatywnie opiniującego zamiar przekształcenia Przedszkola Nr [...] , poprzez zmianę siedziby przedszkola.
83 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
84 W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających
85 z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym
86 i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
87 Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a.").
88 W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Organu twierdzącego, że zmiana siedziby przedszkola jest jego przekształceniem i w związku z tym organ prowadzący przedszkole jest obowiązany do odpowiedniego stosowania art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęcia "siedziby" niemniej jednak pojęcie jest dokładnie ustalone zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie. Siedzibą szkoły jest dokładnie wskazany adres, pod którym się ona mieści, a nie jedynie oznaczenie miejscowości. Szkoła może mieć tylko jeden adres siedziby i to znajdujący się na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego. Na potwierdzenie tezy, że zmiana siedziby szkoły stanowi jej przekształcenie Organ zasadnie przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2014 r. (sygn. akt.: I OSK 3045/13), które wprost stanowi, że elementami tworzącymi zręby prawnoustrojowe szkoły są te wskazane w akcie założycielskim: typ i rodzaj szkoły, jej nazwa i siedziba, a w pewnej kategorii szkół także obwód. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zmiana dowolnego z elementów aktu założycielskiego szkoły jest przekształceniem tej szkoły, o którym mowa w art. 59 ust. 6 u.s.o. (obecnie art. 89 ust. 9 ustawy - Prawo oświatowe) "przekształcenie" to bowiem literalnie "zmiana czegoś", a w tym przypadku dochodzi właśnie do zmiany elementów konstytutywnych dla bytu prawnego szkoły, tj. wspomnianego aktu założycielskiego". Podsumowując powyższe, przeniesienie siedziby przedszkola jest jego przekształceniem i w związku z tym organ prowadzący przedszkole jest obowiązany do odpowiedniego stosowania art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, a zatem m.in. co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia, zawiadomienia o zamiarze przekształcenia rodziców dzieci uczęszczających do tego przedszkola.
89 Skarżąca wykazuje, że zawiadomienia rodziców dzieci uczęszczających do Przedszkola Nr [...] o zamiarze przekształcenia, zostały dokonane w różny sposób opisany szczegółowo w skardze. Zawiadomienia te zostały dokonane co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia tego przedszkola, i w związku z tym spełniona jest przesłanka opisana art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Nadto wskazuje, że Organ naruszył przepis art. 10 oraz art. 81 Kpa. dotyczący uniemożliwienia Skarżącej wypowiedzenia się co do materiału dowodowego i zajęcia stanowiska co miało wpływ na orzeczenie.
90 Organ twierdzi, że przeprowadzone dodatkowego postępowanie dowodowe wykazało niewywiązanie się przez Gminę [...] z ustawowego obowiązku zawiadomienia o zamiarze przekształcenia rodziców dzieci uczęszczających do Przedszkola Nr [...] co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia tego przedszkola, co stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
91 [...] KO pismem z dnia [...] lipca 2021 r., przekazał materiał dowodowy oraz wnioski z przeprowadzonego uzupełniającego postępowania administracyjnego. Uznał, że powiadomienie rodziców w innej formie niż listowa jest oczywiście dopuszczalne. Wskazał, że przepis art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe nie wskazuje w jakim trybie ma to powiadomienie zostać przeprowadzone. W jego ocenie, którą Sąd podziela, zasadne jest twierdzenie, że z analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że co najmniej 13 rodziców dzieci przekształcanego przedszkola nie miało realnej możliwości zapoznania się z zamiarem zmiany siedziby tego przedszkola w ustawowym terminie. W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ prowadzący placówkę dokonujący powiadomienia musi uzyskać od powiadamianych rodziców potwierdzenie (np. w formie listy podpisów z przeprowadzonego zebrania czy powiadomienia ustnego). Wywieszenie treści uchwały nawet w widocznym miejscu przy wejściu do przedszkola nie oznacza, że wszyscy rodzice zapoznali się lub mogli zapoznać się z jej treścią. W przypadku zaś powiadomienia listownego, zawiadomienie jest skuteczne jeżeli rodzic zapoznał się lub mógł się zapoznać z treścią zawiadomienia. Jeżeli odmówił jego odebrania, to znaczy, że mógł się zapoznać, ale tego nie uczynił. Jak wynika z załączonych kopii pocztowych potwierdzeń odbioru (tzw. zwrotek) nadanie listu odbyło się takiego dnia, że w niektórych przypadkach 14 dni od pierwszego dnia możliwości odbioru pisma mijało dopiero [...] marca 2021 r. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, Organ prawidłowo przyjął wnioski [...] KO z przeprowadzonego dodatkowego badania. Ponadto pisemne adnotacje pracownika Urzędu Miejskiego w [...] wskazują na niedoręczenie zawiadomienia o zamiarze przekształcenia przedszkola ze względu na nieobecność adresatów w chwili doręczenia. Jeden z rodziców – K. B. [k.[...] i k.[...]] przebywał w zakładzie karnym. Gmina [...] kierowała do niego przesyłkę na niewłaściwy adres. Z pewnością nie miał on możliwości zapoznać się z jej treścią, być na posiedzeniu Komisji czy przeczytać uchwały znajdującej się na wejściu do przedszkola. Z tabeli z imionami i nazwiskami rodziców [k.[...]], sporządzonej przez Gminę [...] wynika, że część rodziców przed [...] marca 2021 r. nie została powiadomiona o zamiarze zmiany siedziby przedszkola. Zgodnie z poglądami NSA zawartymi w wyroku z dnia 22 lutego 2012 r., I OSK 2376/11: "Określony w art. 59 ust. 1 u.s.o. termin ma charakter materialnoprawny, co oznacza, iż nie może zostać przywrócony, a jego niedochowanie przesądza
92 o bezskuteczności zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły."
93 Zdaniem Sądu, Organ odniósł się do innych aspektów zaproponowanego przez Gminę [...] przekształcenia przedszkola poprzez zmianę jego siedziby, co zostało wyjaśnione w tym postanowieniu. Zatem nie naruszył art. 80 Kpa. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.
94 W ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 10 oraz art. 81 Kpa. dotyczący uniemożliwienia Skarżącej wypowiedzenia się co do materiału dowodowego i zajęcia stanowiska nie zasługuje na uwzględnienie. MEN wzywając [...] KO do przeprowadzenia dodatkowego badania przekazał ww. wezwanie do wiadomości Gminy [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Gmina [...] wypowiedziała się także co do poruszonej kwestii skutecznego powiadomienia rodziców dzieci przekształcanego przedszkola załączając materiał dowodowy, z którym Minister się zapoznał.
95 Nadto należy uznać, że MEN analizował i stwierdził oraz wykazał, że zmiana siedziby Przedszkola Nr [...] w [...] oznacza pogorszenie warunków nauki, wychowania i opieki dla dzieci uczęszczających do tego przedszkola. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Organ zasadnie stwierdził, że budynek Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] w dniu dodatkowej kontroli nie był gotowy na przeniesienie siedziby Przedszkola Nr [...]. Ponadto, przeprowadzone przez [...] KO postępowanie uzupełniające wykazało, że nie wszyscy rodzice dzieci uczęszczających do ww. przedszkola, zostali skutecznie powiadomieni, w ustawowym terminie, o planowanej zmianie siedziby, co stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
96 Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 81
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 119
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 120
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo oświatowe, art. 59