Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2018 r., II SA/Wa 1916/17
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2018 r., II SA/Wa 1916/17
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz(spr.), Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczenia mieszkaniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 17 ust. 3 i 4, art. 120 i art. 121 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (t. j. Dz. U. z 2017 poz. 1456) oraz art. 48d ust. 1, 12 i 13 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2016. poz. 207 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...].08.2017 r. zobowiązującą A.K. do zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego za okres od dnia [...].04.2015 r. do dnia [...].04.2017 r., w łącznej kwocie 16 500,00 zł, i do zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego za okres od [...].04.2015 r. do dnia [...].04.2017 r., w łącznej kwocie 15 994,00 zł.
3 W uzasadnieniu organ wskazał, że A.K., żołnierz służby stałej, pełniąc służbę w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...] i wykonując obowiązki służbowe w garnizonie [...], w dniu [...].11.2010 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] w okresie od [...].12.2010 r. do [...].06.2012 r., realizując wniosek o wypłatę świadczenia, dokonywał na rzecz żołnierza comiesięcznych wypłat tego świadczenia według współczynnika 2,2 dla garnizonu [...]. Po przedstawieniu dokumentów, zgodnie z którymi żołnierz nadal pełni obowiązki służbowe w garnizonie [...], wypłata świadczenia mieszkaniowego była kontynuowana od [...].07.2012 r. również według współczynnika dla garnizonu [...].
4 W dniu [...].12.2016 r. Jednostka Wojskowa nr [...] w [...] poinformowała Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...], że żołnierz pełni służbę w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...], jednak w garnizonie [...]. W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] pismem z dnia [...].03.2017 r. nr [...] zwrócił się o informację, w jakim garnizonie oraz w jakim okresie został wyznaczony i objął stanowisko służbowe Pan A.K..
5 W dniu [...].04.2017 r. Dowódca JW Nr [...] w [...] doprecyzował, że [...] A.K. pełni służbę wojskową w garnizonie [...] i ostatnie wyznaczenie nastąpiło z dniem [...].04.2015 r. Na potwierdzenie powyższego Dowódca przesłał kopię rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] Batalionu [...] z dnia [...].02.2015 r., zgodnie z którym [...] A.K. został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego [...], obsługa stacji [...] Kampania [...], [...] Batalion [...] ([...]) i z dniem [...].04.2015 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe [...], obsługa stacji [...] Kampania [...], [...] Batalion [...] ([...]).
6 W dniu [...].05.2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] pismem nr [...] wezwał A.K., na podstawie art. 48d ust. 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, do zwrotu świadczenia mieszkaniowego wypłaconego nienależnie od [...].04.2015 r. do [...].04.2017 r. w kwocie 16 500,00 zł (wezwanie zostało doręczone w dniu [...].05.2017 r.).
7 A.K. nie dokonał zwrotu świadczenia.
8 Zawiadomieniem z dnia [...].06.2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] poinformował A.K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie "wypłaty świadczenia mieszkaniowego w trybie art. 48d ust. 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP" w związku z niezastosowaniem się do wezwania z dnia [...].05.2017 r. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu [...].06.2017 r.
9 W dniu [...].08.2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] wydał decyzję nr [...], zobowiązując A.K. do zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego za okres od dnia [...].04.2015 r. do dnia [...].04.2017 r. w łącznej kwocie 16 500,00 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].08.2017 r.
10 A.K. wniósł do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odwołanie od tej decyzji w dniu [...].08.2017 r.
11 Organ II instancji, rozpatrując ponownie merytorycznie sprawę, podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 120 i art. 121 ustawy o AMW, połączona Agencja Mienia Wojskowego i Wojskowa Agencja Mieszkaniowa otrzymała nazwę Agencji Mienia Wojskowego. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa była stroną przejmującą. Wskazał, że na podstawie art. 120 ust. 3 ustawy o AMW nastąpiła również sukcesja generalna, tj. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w związku z przejęciem Agencji Mienia Wojskowego wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki Agencji Mienia Wojskowego. Umożliwia to m.in. prowadzenie spraw dotyczących zwrotu świadczenia mieszkaniowego zaistniałych przed połączeniem, tj. przed dniem 1 października 2015 r. przez organy pod nazwą Agencja Mienia Wojskowego.
12 Organ stwierdził, że A.K. przytoczył w odwołaniu przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2016. poz. 207 ze zm.), zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Na tej podstawie zainteresowany uznał, że świadczenie mieszkaniowe należne jest do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej.
13 W ocenie organu, szczegółowe zasady, dotyczące prawa do zakwaterowania, zostały określone w dalszych przepisach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych i wskazują jednoznacznie, że od rodzaju wybranej przez żołnierza formy, zależy tryb i procedura przyznawania tego prawa, zaś ramy czasowe, w zależności od wybranej na wniosek żołnierza formy, to "na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości" lub "na czas pełnienia służby wojskowej w danym garnizonie". Gdyby było tak, jak wskazuje w odwołaniu A.K., to żołnierz byłby zobligowany do złożenia jedynie wniosku informującego o wyznaczeniu go na pierwsze stanowisko służbowe oraz o zwolnieniu go ze służby wojskowej. W takiej sytuacji, w ocenie organu, pod znakiem zapytania stałoby ratio legis większości przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych precyzujących sposób, tryb i czas przyznawania każdej z form zakwaterowania. Jednocześnie organ podkreslił, że niezależnie od formy zakwaterowania przyznawana jest ona jedynie na wniosek żołnierza, a nie z urzędu.
14 Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że instytucja świadczenia mieszkaniowego - jako jedna z form prawa żołnierza do zakwaterowania - została wprowadzona w dniu 01.07.2010 r. i uregulowana w art. 48d ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U z 2010 r. Nr 28 poz. 143). Zgodnie z ust. 1 ww. artykułu, obowiązującym w dniu rozpoczęcia wypłaty świadczenia A.K., świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługiwało żołnierzowi zawodowemu w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu. Stosownie do ust. 2 zd. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoczęcia wypłaty żołnierzowi świadczenia mieszkaniowego, było ono wypłacane w terminie do dziesiątego dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe, przez czas wykonywania obowiązków w danym garnizonie, chyba że wcześniej nastąpiła zmiana jego uprawnień, lub żołnierz zawodowy skorzystał z możliwości przydziału lokalu mieszkalnego.
15 Ponadto przepis art. 48d ust. 3 wyraźnie wskazywał, że świadczenie mieszkaniowe było wypłacane przez dyrektora oddziału regionalnego właściwego miejscowo dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową.
16 Organ wskazał, że dniu 1 października 2015 r. nastąpiła zmiana przepisów, dotyczących świadczenia mieszkaniowego, zgodnie z którą przepis art. 48d ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 207 z późn. zm.) uzyskał następujące brzmienie: świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu. Stosownie zaś do ust. 7 tego przepisu, (który zastąpił w tym zakresie ust. 2), świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane za miesiąc kalendarzowy w terminie do dziesiątego dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji, do dnia zakończenia kadencji lub kontraktu, albo w przypadku żołnierza zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej lub dyspozycji - do dnia zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie określonym w rozkazie personalnym. Zdaniem organu, ustawodawca wiąże zatem przesłankę materialną do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, w tym również ustalenia jego wysokości, z faktem pełnienia przez żołnierza służby w danym garnizonie i złożeniem stosownego wniosku.
17 Istotą sprawy jest fakt, że zarówno przed 1 października 2015 r., jak i po tym dniu, przepisy ustawy o zakwaterowaniu tożsamo określały, że świadczenie mieszkaniowe jest należne tylko w czasie pełnienia służby (wykonywania obowiązków) w danym garnizonie (por. art. 48d ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu z art. 48d ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym przed 01.10.2015 r. - tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 206 poz. 1367 ze zm.).
18 W przedmiotowej sprawie najistotniejszą kwestią, w ocenie organu, pozostaje ustalenie faktycznego przebiegu pełnienia zawodowej służby wojskowej przez skarżącego. Wskazał, że co do zasady określonej w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej (t. j. Dz. U. 2016 r., 1726 ze zm.), żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową:
19 1) na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej,
20 2) w rezerwie kadrowej;
21 3) w dyspozycji.
22 Natomiast, zgodnie z treścią § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 września 2014 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. 2014 r., poz. 1292 ze zm.), wyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe uważa się za dokonane po spełnieniu łącznie następujących warunków:
23 1) wydaniu decyzji o wyznaczeniu żołnierza na stanowisko służbowe,
24 2) stwierdzeniu przez dowódcę jednostki wojskowej, w rozkazie dziennym, daty objęcia przez żołnierza obowiązków na stanowisku służbowym.
25 Organ wskazał, że w realiach rozpatrywanej sprawy, bezspornym jest, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] prawidłowo podjął od [...] grudnia 2010 r. wypłatę świadczenia mieszkaniowego A.K., pełniącemu wówczas służbę w garnizonie [...]. Zakończenie wypłaty nastąpiło z dniem [...] marca 2017 r. w związku z powziętą przez organ I instancji informacją, że A.K. pełni służbę w garnizonie [...].
26 W dniu [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] uzyskał informację od Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], że [...] A.K. z dniem [...] kwietnia 2015 r. został wyznaczony do pełnienia służby w garnizonie [...].
27 Jak wynika z treści rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] Batalionu [....] z dnia [...].02.2015 r. Pan A.K. został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego w kompanii [....] w [...] Batalionie [....] i z dniem [...].04.2015 r. wyznaczony na stanowisko służbowe kompanii [...] w [...] Batalionie [...]. Z tym że zwalniane stanowisko znajdowało się w garnizonie [...], zaś wyznaczone nowe stanowisko w garnizonie [...].
28 Organ stwierdził, że z wyjaśnień Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] września 2017 r., uzyskanych w trakcie postępowania odwoławczego wynika, że A.K. objął stanowisko w garnizonie [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r., co zostało ujęte w rozkazie dziennym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.
29 Wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego A.K. był wielokrotnie informowany o brzmieniu przepisu art. 24 ust. 5 ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza. A.K. nie informował organów Agencji o zmianie garnizonu, w którym pełni służbę, w związku z tym Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji w [...] nadal wypłacał żołnierzowi świadczenie mieszkaniowe, należne w związku
30 z pełnieniem służby w garnizonie [...]. Świadczenie to od dnia [....] kwietnia 2015 r., w związku ze zmianą garnizonu przez żołnierza i brakiem wniosku, było nienależne.
31 Organ wskazał, że zwrot świadczenia mieszkaniowego, wypłaconego nienależnie lub w nienależnej wysokości, następuje w formie decyzji administracyjnej, jak stanowi przepis art. 48d ust. 12 ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Natomiast zgodnie z art. 48d ust. 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w przypadku stwierdzenia nadpłaty świadczenia mieszkaniowego, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wzywa do zwrotu należności w terminie 14 dni od otrzymania przez żołnierza wezwania, a po bezskutecznym upływie terminu wydaje decyzję administracyjną.
32 Tak więc zdaniem Prezesa WAM analiza ww. przepisów wskazuje, że powstanie nadpłaty powoduje konieczność podjęcia ściśle określonych prawem czynności, a następnie, przy braku zwrotu nienależnego świadczenia przez zobowiązanego, organ wydaje decyzję o zwrocie. Decyzja o zwrocie nadpłaty nie jest decyzją uznaniową, tj. nie zawiera jakichkolwiek elementów podlegających ocenie, czy też uznaniu przez organ. Pobranie nienależnego świadczenia jest podstawą do żądania jego zwrotu (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 05.03.2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2034/12). W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...], prawidłowo wezwał w dniu [...] maja 2017 r. A.K. do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego. W trakcie postępowania odwoławczego ustalono natomiast, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [....] błędnie określił datę początkową, od której należny jest zwrot nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego, a tym samym organ I instancji nieprawidłowo określił wysokość łącznej kwoty podlegającej zwrotowi, która zdaniem Prezesa WAM powinna wynosić 15 994,00 zł.
33 W dniu 6 listopada 2017 r. skargę na powyższą decyzję złożył A.K., wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji w całości.
34 Zarzucił on organom orzekającym w sprawie:
35 I. naruszenie art. 48d ust. 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych
36 Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 207 ze zm.) poprzez błędne dokonanie ustaleń faktycznych w postaci uznania, że miała miejsce nadpłata świadczenia mieszkaniowego, uprawniająca organ do wysunięcia żądania zwrotu należności, podczas gdy świadczenie było mu należne, zaś zmiana garnizonu, co miało miejsce w tym przypadku, wpływa jedynie na wielkość świadczenia należnego, nie zaś na okoliczność zasadności jego wypłaty;
37 II. naruszenie art. 21 ust. 1-4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych
38 Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie, że istnieje podstawa do żądania od niego zwrotu wypłaconego świadczenia mieszkaniowego, w sytuacji, gdy nie zaistniały żadne okoliczności, będące podstawą zwrotu, albowiem w okresie wypłaty świadczenia, to jest od [...].04.2015 r. do [...].04.2017 r., zajmował on to samo stanowisko etatowe, uległ zmianie tylko garnizon, zaś z art. 21 cytowanej ustawy wynika, że świadczenie jest należne do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, zaś zmiana garnizonu, wpływa jedynie na wielkość świadczenia należnego, a nie na okoliczność zasadności wypłaty;
39 III. naruszenie art. 48 d ust. 1-2, 10, 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych poprzez wysunięcie żądania zwrotu świadczenia mieszkaniowego za okres od [...].04.2015 r. do [...].04.2017 r., w łącznej kwocie w wysokości 15.994 zł, w sytuacji gdy świadczenie w tym okresie było należne, a zmiana garnizonu wpływa jedynie na wysokość świadczenia mieszkaniowego nie zaś na zasadność jego wypłaty, nadto w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła nadpłata, która stanowiłaby podstawę do żądania zwrotu wypłaconej różnicy;
40 IV. naruszenie art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że ciążył na nim obowiązek przesłania dyrektorowi oddziału regionalnego AMW aktualnego rozkazu personalnego o wyznaczeniu na stanowisko, mimo że informacje wynikające z rzeczowego rozkazu nie zawierały okoliczności mających wpływ na przyznane świadczenie mieszkaniowe oraz nigdy nie otrzymał informacji, że wraz ze zmianą garnizonu ma złożyć nowy wniosek o świadczenie mieszkaniowe, zatem nie można wyciągać negatywnych konsekwencje ze zdarzenia, gdy dana osoba nie została pouczona o ciążącym na nim obowiązku wprost;
41 V. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej k.p.a., poprzez dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez ustalenie, że był on wielokrotnie informowany o brzmieniu przepisu art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy miało to miejsce jeden raz, podczas składania po raz pierwszy wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego oraz nigdy nie uzyskał informacji, że zmiana garnizonu obliguje go do poinformowania organów Agencji o tym fakcie, zatem nie można z tej okoliczności wyciągać negatywnych dla niego konsekwencji;
42 VI. naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez uznanie, że świadczenie mieszkaniowe zostało wypłacone mu nienależnie i z tych względów należny jest jego zwrot, podczas gdy świadczenie było należne, zaś zmiana garnizonu, co miało miejsce w tym przypadku, wpływa jedynie na wielkość świadczenia należnego, nie zaś na okoliczność zasadności jego wypłaty, nadto w sprawie nie występuje nadpłata, którą powinien zwrócić;
43 VII. naruszenie art. 8 § 1, art. 11, art. 15 k.p.a., poprzez wydanie przez organ dowolnej decyzji, która nie zawiera wyczerpującego i merytorycznego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione przez organ, nadto nie został wzięty pod uwagę słuszny interes strony;
44 VIII. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia bez odniesienie się przez organ do podnoszonych wątpliwości, dotyczących wypłaty świadczenia mieszkaniowego według niewłaściwego wskaźnika, co pozwoliłoby na stwierdzenie, że nie doszło do nadpłaty, którą powinien zwrócić.
45 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
46 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
47 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego
48 w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
49 Skarga, oceniana w aspekcie tych podstaw, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
50 Na wstępie podnieść należy, że nadrzędnym celem ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 133 ze zm., dalej ustawa o zakwaterowaniu), jest zapewnienie żołnierzowi odpowiednich warunków mieszkaniowych w miejscowości, w której pełni służbę, przy wykorzystaniu zasobów lokalowych, jak i środków pieniężnych, jakimi dysponuje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. Celowi temu służą przyjęte w ustawie rozwiązania prawne.
51 Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe do dnia zwolnienia
52 z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
53 W myśl art. 21 ust. 2 ustawy, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
54 - przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
55 - przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
56 - wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
57 Z ogólnej zasady, wyrażonej w art. 21 ust. 1 i 3 ustawy o zakwaterowaniu, wynika, że uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania w miejscu pełnienia służby, jest realizowane w trzech formach, na wniosek żołnierza, przez cały okres służby. Przeniesienie żołnierza zawodowego do nowego miejsca służby powoduje nabywanie nowych uprawnień do zakwaterowania w każdym nowym miejscu jej pełnienia i wygasanie praw do zakwaterowania w miejscu poprzednim, ale jedynie wtedy, gdy uprawniony złoży stosowny wniosek, co wynika wprost z art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, wedle którego żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają zatem żołnierza.
58 Przyjąć więc należy, że zmiana miejsca pełnienia służby skutkuje nabyciem nowych uprawnień, realizowanych tylko na wniosek żołnierza i nie może być postrzegana jako prosta kontynuacja wypłaty świadczenia (z urzędu) z poprzedniego miejsca pełnienia służby, tym bardziej, że w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego (Dz. U. z 2018 r., poz. 633 ze zm.) zróżnicowano wysokość wskaźnika zależnego od garnizonu. Dodać również należy, że struktura organizacyjna Agencji Mienia Wojskowego oraz jej kompetencje nie uprawniają tego organu do przyznawania i wyliczania świadczeń niejako "z urzędu". Agencja nie jest bowiem częścią Sił Zbrojnych RP, a organy wojskowe nie są zobowiązane do informowania Agencji o każdorazowej zmianie statusu żołnierza zawodowego.
59 Nadto, zgodnie z art. 48d ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu.
60 Przepis art. 48d ust. 7 stanowi z kolei, że świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane w terminie do dziesiątego dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe, przez czas wykonywania obowiązków w danym garnizonie, chyba że wcześniej nastąpiła zmiana jego uprawnień lub żołnierz zawodowy skorzystał z możliwości przydziału lokalu mieszkalnego.
61 Analiza tego przepisu wskazuje, iż świadczenie mieszkaniowe przysługuje przez czas wykonywania obowiązków w danym garnizonie. Żołnierz zatem jest zobowiązany do poinformowania o zmianie miejsca służby, co skutkuje uzyskaniem uprawnienia do otrzymania świadczenia mieszkaniowego w nowym miejscu pełnienia służby. Natomiast ustawa o zakwaterowaniu nie zna możliwości, tak jak chciałby skarżący, automatycznego zaliczania należności ze starego miejsca pełnienia służby w poczet należności z tytułu pełnienia służby w nowym garnizonie.
62 W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia stanu faktycznego. Okres pełnienia służby przez A.K., zarówno
63 w garnizonie [...], jak i w [...], nie budzi wątpliwości.
64 Nie można również zgodzić się, z zawartym w skardze twierdzeniem, że strona była jednokrotnie poinformowana o treści art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu. Z akt sprawy wynika bowiem, że pouczenie o obowiązku informacyjnym żołnierza znajdowało się zarówno we wniosku o przyznanie świadczenia, jak i w zawiadomieniach o umieszczeniu na liście wypłat przyznanego świadczenia z 2010 r. a także w piśmie o zakończeniu wypłaty w 2012 r., z uwagi na brak informacji co do dalszego pełnienia służby.
65 Organ nie naruszył zatem wskazanych w skardze przepisów prawa.
66 Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r, poz. 1302) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 15
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o Agencji Mienia Wojskowego, art. 17
- Ustawa o Agencji Mienia Wojskowego, art. 120
- Ustawa o Agencji Mienia Wojskowego, art. 121
- Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, art. 21
- Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, art. 24
- Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, art. 48d