Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2020 r., II SA/Wa 1862/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2020 r., II SA/Wa 1862/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2019 r.

Uzasadnienie

2 W dniu [...] maja 2018 r. do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wpłynął meldunek nr [...] Komendanta Placówki SG w W. , dotyczący nieobecności w służbie [...]. SG K.K. oraz meldunek nr [...] Komendanta Placówki SG w L., dotyczący nierozliczenia się przez [...]. SG K.K. z dokumentacji i sprzętu oraz nieopuszczenia Placówki SG w L..

3 Postanowieniem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2018 r. zostało wszczęte wobec [...]. SG K.K. postępowanie dyscyplinarne nr [...] w którym zarzucono mu dopuszczenie się naruszenia dyscypliny służbowej, polegające na tym, że w dniach [...] i [...]maja 2018 r. ww. funkcjonariusz nie stawił się do miejsca pełnienia służby w Placówce SG w W., tj. o czyn określony w art. 135 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 147, z późn. zm.). S..

4 Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że [...]. SG K.K. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, określonego w art. 135 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 147 z późn. zm.). W związku z powyższym orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2018 r. [...]. SG K.K. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i została mu wymierzona kara upomnienia.

5 Obwiniony zaskarżył przedmiotowe orzeczenie, a Komendant Główny Straży Granicznej wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], którym uchylił orzeczenie wydane w I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem uzupełnienia materiału dowodowego oraz zmiany treści zarzutu postawionego obwinionemu. Organ odwoławczy wskazał, że naruszeniem dyscypliny może być tylko nieusprawiedliwione niestawiennictwo do służby.

6 Po dokonaniu analizy rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji oraz stosownie do jego zaleceń, w dniu [...] marca 2019 r. zostało wydane postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o zmianie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., w którym wskazano, że naruszenie dyscypliny służbowej przez [...]. SG K.K. polegało na tym, że w dniach [...] i [...]maja 2018 r. ww. funkcjonariusz nie stawił się do miejsca pełnienia służby w Placówce SG w W. bez usprawiedliwienia, tj. popełnił czyn określony w art. 135 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 147 z późn. zm.).

7 Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej postanowieniem z [...]maja 2019 r. umorzył powyższe postępowanie dyscyplinarne, powołując się na normę art.137 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej.

8 Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego zażalenia Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu przywołał okoliczności, które w jego mniemaniu świadczą o naruszeniu przez funkcjonariusza dyscypliny służbowej. Wyjaśnił też, iż z uwagi na upływ czasu nie może wymierzyć mu kary dyscyplinarnej.

9 Skargę od powyższego postanowienia wywiódł do tut. Sądu K.K.wnosząc o jego uchylenie i uniewinnienie go od zarzucanego deliktu dyscyplinarnego.

10 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

12 zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz.2167 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno ono zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe.

13 Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy dopuszczalnym było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, zakończonego skarżonym rozstrzygnięciem. Rozpatrując zaś w/w kwestię, należy brać pod uwagę fakt, ze przepisy dotyczące postępowania dyscyplinarnego, winny być stosowane i interpretowane w sposób ścisły i kazuistyczny. Wynika to bowiem wprost z charakteru owego postępowania, dla którego poprawności, konieczne jest bardzo dokładne i szczegółowe przestrzeganie procedur prawnych je regulujących.

14 By móc udzielić odpowiedzi na w/postawione pytanie, w pierwszej kolejności należało przywołać przepis art. 137 ust.1 ustawy o Straży Granicznej stanowiący, że nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, po upływie 90 dni od otrzymania przez przełożonego, wiadomości o popełnieniu przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej. Powyższa regulacja wprowadziła zawity termin, w którym dopuszczalna jest wskazana reakcja przełożonego. Oznacza to, że dokonanie czynności w postaci wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie jest możliwe po upływie w/w terminu.

15 W tym miejscu należało także wyjaśnić, iż w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, należy zawsze oznaczyć szczegółowo czyn, którego popełnienie zarzuca się stronie. Wszczęcie owego postępowania dotyczy bowiem zawsze tylko i wyłącznie czynu sprecyzowanego w postanowieniu o wszczęciu postępowania. To zaś prowadzi do konkluzji, iż wszelkiego rodzaju zmiany postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, polegające na zmianie opisu zarzucanego czynu, stanowią de facto nowe postanowienie o postawieniu innych zarzutów. Skoro bowiem w wyniku postępowania dyscyplinarnego, możliwym jest stwierdzenie popełnienia tylko zarzucanego funkcjonariuszowi naruszenia dyscypliny służbowej czy przewinienia, to oczywistym jest, że orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne – zwłaszcza w opisie czynu – musi w sposób dokładny korelować z treścią postanowienia o wszczęciu owego postępowania.

16 Konsekwentnie więc, jeśli organ zamierza dokonywać jakichkolwiek zmian postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego w zakresie opisu zarzucanego czynu, musi mieć świadomość, że wydaje nowe postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego dotyczącego na nowo opisanego czynu.

17 Przenosząc powyższe uwagi na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż skarżone postanowienie, jak też postanowienie utrzymane nim w mocy, nie powinny zostać wydane w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym zarzutu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa strony w dniach [...] maja 2018 r. do służby w Placówce S.G. W.. Postępowanie dyscyplinarne dotyczące w/w czynu, nie mogło bowiem zostać wszczęte wskutek upływu terminu opisanego w przepisie art.137 ust. 1 ustawy pragmatycznej. Postanowienie o postawieniu powyższego zarzutu zostało wydane dopiero w dniu [...] marca 2019 r. Przełożony o którym mowa w art.136b ust.1 omawianej regulacji prawnej, (tj. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej) otrzymał zaś od Komendanta Placówki S.G. w W. informację o w/w naruszeniu dyscypliny służbowej przez funkcjonariusza już w dniu [...] maja 2018r. (okoliczność przyznana przez organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia utrzymanego w mocy skarżonym rozstrzygnięciem). Okolicznością niesporną jest zaś to, że pomiędzy [...] maja 2018 r. a [...]marca 2019 r. upłynęło więcej niż 90 dni.

18 Dla oceny powyższego, bez znaczenia pozostaje to, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej swoje postanowienie z [...] marca 2019 r. określił jako postanowienie o zmianie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Skoro bowiem w w/w postanowieniu, opisano zarzucany stronie czyn w odmienny sposób, niż uczyniono to w pierwotnym postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, to de facto postanowieniem z [...] marca 2019 r. wszczęto przeciwko stronie postępowanie dyscyplinarne dotyczące właśnie owego (na nowo opisanego) czynu. Z uwagi natomiast, na to, że powyższe uczyniono po upływie terminu z art. 137 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, działanie to uznać należało za niedopuszczalne. Stąd również skarżone rozstrzygnięcie jawiło się jako niedopuszczalne, bowiem zostało wydane w postępowaniu, które nie mogło zostać wszczęte.

19 W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).

20 Na obecnym etapie postępowania organ winien więc podjąć stosowne kroki procesowe, w celu urzeczywistnienia konkluzji wynikających w wykładni prawa zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu.