Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2012 r., II SA/Wa 1450/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2012 r., II SA/Wa 1450/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Olczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę

Uzasadnienie

2 Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.:Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] czerwca 2012 r. wydał postanowienie nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku.

3 W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że w dniu [...] kwietnia 2012 r., na podstawie art. 77 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) odwołał delegowanie L. P. do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w W. z dniem [...] kwietnia 2012 r.

4 W dniu [...] kwietnia 2012 r. ww. złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek

5 o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której nastąpiło odwołanie z delegowania,

6 o wydanie decyzji uchylającej decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz o wydanie decyzji oddalającej wniosek Prezesa Sądu Okręgowego w W. o odwołanie go z delegacji do pełnienia obowiązków sędziego w tym Sądzie.

7 W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył treść art. 127 § 3 Kpa

8 i stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy została wydana decyzja administracyjna w rozumieniu art. 104 i art. 107 Kpa.

9 Odwołanie przez Ministra Sprawiedliwości z delegowania do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie nie jest decyzją administracyjną. Jest to swoisty akt właściwy procedurom obowiązującym wewnątrz władzy sądowniczej

10 o charakterze porządkowym, wydany wyłącznie dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostek wymiaru sprawiedliwości w aspekcie ich właściwej obsady kadrowej.

11 W ocenie organu, niedopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika z braku przedmiotu wniosku, którym zgodnie z art. 127 § 3 Kpa może być wyłącznie decyzja administracyjna w rozumieniu Kpa, wydana

12 w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze. Stosownie zaś do treści art. 134 Kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

13 Postanowienie Ministra Sprawiedliwości stało się przedmiotem skargi wniesionej przez L. P., reprezentowanego przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

14 Pełnomocnik skarżącego zarzucił w skardze, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj.:

15 ← art. 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu od dnia 28 marca 2012 r. (dalej jako u.s.p.) w zw. z art. 69 § 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy przepis ten zakreśla ograniczone kompetencje Ministra Sprawiedliwości do kompetencji wynikających z kontroli zarządczej, a zatem do uprawnień

16 w zakresie stosunków organizacyjnych jedynie w stosunku do dyrektorów

17 i urzędników sądów, a tym samym każda decyzja dotycząca odwołania

18 z delegacji sędziego bez jego zgody wymaga decyzji administracyjnej;

19 ← art. 77 § 4 u.s.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu sędziego z delegacji nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 § 1 Kpa, a " swoistym aktem właściwym procedurom wewnątrz władzy sądowniczej";

20 ← art. 77 § 4 u.s.p. w zw. z art. 9 u.s.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu sędziego

21 z delegacji bez jego zgody, jest aktem właściwym władzy sądowniczej, podczas gdy Minister Sprawiedliwości nie jest uprawniony do ingerencji we władzę sądowniczą jako niezwiązany, ani organizacyjnie, ani też w ramach stosunków podwładności z sędzią, a tym samym ingerencja taka wymaga wydania decyzji administracyjnej;

22 ← art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p., poprzez nadużycie prawa pod pozorem kierowania się dobrem wymiaru sprawiedliwości, a tym samym brak obiektywizmu

23 i bezstronności przy podejmowaniu decyzji o odwołaniu z delegacji do Sądu Okręgowego w W., pomimo istnienia konieczności wsparcia kadrowego tego sądu;

24 ← art. 77 § 1 i 4 u.s.p., poprzez podjęcie decyzji o odwołaniu w oparciu

25 o wniosek Prezesa Sądu Okręgowego, w sytuacji, w której przepis ten nie przewiduje udziału prezesa jakiekolwiek sądu powszechnego w zakresie ani doradczym, ani też inicjującym delegowanie czy odwołanie sędziego z delegacji.

26 Pełnomocnik skarżącego zarzucił również, że organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy proceduralne, tj.;

27 ← art. 24 § 1 pkt 1 5 oraz § 3 Kpa, poprzez niewyłączenie pracownika organu, pomimo złożenia takiego wniosku;

28 ← art. 104 § 1 Kpa w zw. z art. 77 § 4 u.s.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja o odwołaniu sędziego z delegacji bez jego zgody nie wymaga wydania decyzji administracyjnej;

29 ← art. 134 Kpa w zw. z art. 127 Kpa, poprzez błędne zastosowanie

30 w sytuacji, w której wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji wydanej przez organ w niniejszej sprawie był dopuszczalny;

31 ← art. 6 – 8 Kpa, poprzez działanie przez organ z naruszeniem przepisów prawa, bez podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego;

32 ← art. 10 § 1 i art. 73 § 1 Kpa, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i tym samym arbitralne, stronnicze podjęcie decyzji o odwołaniu skarżącego z delegacji, mimo istnienia konieczności wsparcia kadrowego w sądzie;

33 ← art. 77 i art. 80 Kpa, poprzez oparcie decyzji o odwołaniu skarżącego

34 z delegacji jedynie na podstawie stanowiska Prezesa Sądu Okręgowego

35 w W.;

36 ← art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 104 § 1 i 2 Kpa, poprzez zaniechanie sporządzenia obligatoryjnego uzasadnienia decyzji o odwołaniu z delegacji, mimo niewyrażenia na to zgody przez skarżącego;

37 ← art. 107 Kpa w zw. z art. 11 Kpa, poprzez niewyjaśnienie czym kierował się organ przy podejmowaniu decyzji o odwołaniu skarżącego z delegacji.

38 Podnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie wydania postanowienia z naruszeniem prawa oraz decyzji jej poprzedzającej na podstawie art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), ewentualnie o jego uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

39 W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, gdyż akt delegowania sędziego oraz akt odwołania z delegowania nie jest objęty katalogiem spraw wymienionych w art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto zgodnie z art. 5 pkt 1 – 3 powołanej ustawy, sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z nadrzędności

40 i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, a także w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi

41 i podwładnymi, jak również w sprawach odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa.

42 Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. odniósł się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, a w szczególności

43 w zakresie dotyczącym wniosku o jej odrzucenie, odmawiając mu zasadności.

44 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

45 Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

46 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

47 Zgodnie z art. 127 § 3 Kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra (...) nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

48 Postępowanie odwoławcze rozpoczyna się od badania przez organ drugiej instancji dopuszczalności odwołania i zachowania terminu do jego wniesienia.

49 Niedopuszczalność odwołania zachodzi m. in. wówczas, gdy odwołanie wniesiono od "decyzji", od której odwołanie nie przysługuje, ponieważ decyzja administracyjna nie została wydana.

50 Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

51 W art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) zostały uregulowane uprawnienia Ministra Sprawiedliwości do delegowania sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie.

52 Minister Sprawiedliwości skorzystał z przysługującego mu uprawnienia

53 i delegował skarżącego do pełnienia obowiązków sędziego Sądu Okręgowego

54 w W. od dnia [...] maja 2011 r. w pełnym obciążeniu, na czas nieokreślony.

55 Zgodnie z art. 77 § 4 powołanej ustawy, sędzia delegowany na podstawie § 1 pkt 2, na czas nieokreślony, może być odwołany z delegowania, względnie z niego ustąpić za trzymiesięcznym uprzedzeniem. W pozostałych przypadkach delegowania sędziego, odwołanie lub ustąpienie sędziego następuje bez zachowania okresu uprzedzenia.

56 Minister Sprawiedliwości skorzystał z przysługującego mu uprawnienia określonego w powyżej przytoczonym przepisie i z dniem [...] kwietnia 2012 r. odwołał skarżącego z delegowania do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w W.

57 Stwierdzić należy, że czynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie delegowania ma w rzeczywistości za swój przedmiot zrealizowanie wyrażonej woli sędziego i może być podjęta wyłącznie wówczas, gdy sędzia na delegację wyraził zgodę. Delegowanie przez Ministra Sprawiedliwości, o którym mowa w art. 71 § 1 powołanej ustawy, można zatem określić jako akt o charakterze porządkowym, wprawdzie niezbędny, ale do celów organizacyjnych (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2007 r. brak sygn.). W przypadku odwołania sędziego z delegowania zgoda taka nie jest wymagana. Czynności Ministra Sprawiedliwości w powyższym zakresie nie mają charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu prawa administracyjnego, rozstrzygającej indywidualna sprawę, ani charakteru aktu władczego ze sfery władzy sądowniczej.

58 Zgodnie z art. 134 Kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

59 Odwołanie może być niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, takich jak brak przedmiotu, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego, czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych.

60 W rozpoznawanej sprawie organ zasadnie wydał zaskarżone postanowienie, gdyż w sprawie wystąpił brak przedmiotu zaskarżenia, tzn. nie została wydana decyzja administracyjna.

61 Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że są one niezasadne, gdyż zostały oparte przy błędnym założeniu, że odwołanie skarżącego z delegacji nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej. Podniesione w uzasadnieniu skargi argumenty, aczkolwiek interesujące, to mogą stanowić jedynie inspirację do zmian legislacyjnych w zakresie przepisów dotyczących delegowania sędziów. Należy zgodzić się ze skarżącym, że wniosek organu o odrzucenie skargi jest chybiony, gdyż kontrola zaskarżonego postanowienia wynika wprost z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

62 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji.