Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2019 r., II SA/Wa 1357/19

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2019 r., II SA/Wa 1357/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA w Warszawie - Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 11 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. W. na potrącenie przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] kwoty pieniężnej z uposażenia z tytułu nierozliczenia zaliczki postanawia odrzucić skargę

Uzasadnienie

2 G. W. (zwany dalej: skarżącym), pismem z [...] maja 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], skargę na czynność potrącenia mu

3 z uposażenia przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] kwoty 2.629,72 zł, tytułem nierozliczonej zaliczki.

4 Skarżący wskazał, że pełni służbę w Dowództwie Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych w W. i rozkazem nr [...] Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...] marca 2019 r. został skierowany na ćwiczenia ([...]) na terytorium [...]. W dniu [...] marca 2019 r. pobrał zaliczkę w kwocie 752,50 Euro na diety i wyżywienie podczas podróży. Po powrocie do Polski chciał rozliczyć się z pobranych środków, jednak odmówiono mu rozliczenia kwoty 602 Euro, wydanej na jedzenie, z uwagi na brak rachunku imiennego na wyżywienie. Natomiast w dniu [...] maja 2019 r. z jego uposażenia potrącona została kwota 2.629,72 zł (stanowiąca równowartość 602 Euro) z tytułu nierozliczenia się z otrzymanych środków pieniężnych.

5 W ocenie skarżącego, potrącenie to zostało dokonane z oczywistym naruszeniem przepisów prawa, ponieważ brak było merytorycznych podstaw do dokonania potrącenia oraz właściwy organ, w tym wypadku Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, nie wydał decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Natomiast Dowódca Jednostki Wojskowej [...] nie miał uprawnień do dokonania czynności potrącenia jakiejkolwiek kwoty z jego uposażenia.

6 Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności.

7 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie

8 o jej odrzucenie podnosząc, iż zarzut potrącenia zaliczki bez podstawy prawnej jest chybiony. Wskazał, że pobrane zaliczki podlegają rozliczeniu na podstawie rachunków poniesionych kosztów, a w przypadku braku takiego rozliczenia podlegają potrąceniu na podstawie art. 103 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330). W ocenie organu, sam fakt nierozliczenia zaliczki i powyższy przepis stanowią podstawę do dokonania potrącenia. Organ stwierdził, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt I PKN552/00, wyjaśnił, iż zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi podlegają potrąceniu bez tytułu wykonawczego i bez zgody pracownika. Pobrana przez pracownika zaliczka pieniężna jest mieniem powierzonym mu do wyliczenia się. Ponadto skarżący był pouczony, iż nierozliczenie zaliczki skutkować będzie jej potrąceniem.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Wniesiona skarga podlega odrzuceniu.

11 Stosunki służbowe żołnierzy zawodowych mają charakter stosunków administracyjnoprawnych i wraz z należnymi żołnierzom świadczeniami - uposażeniem - zostały uregulowane w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330), dalej zwanej ustawą, ustawą pragmatyczną.

12 Zgodnie z art. 103 ust. 1 tej ustawy, z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Przez uposażenie rozumie się uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia, dodatkowe uposażenie roczne, dodatkowe wynagrodzenie, odprawę z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i należności pieniężne (świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby oraz ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie). Natomiast z regulacji art. 103 ust. 4 wynika, iż przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do zaliczek pobranych przez żołnierza zawodowego do rozliczenia, które potrąca się z uposażenia, i innych należności, o których mowa w art. 73, w pełnej wysokości, niezależnie od potrąceń dokonywanych z innych tytułów.

13 W ocenie Sądu, świadczenia wypłacane żołnierzowi w związku ze służbą są świadczeniami jednorodnymi z uposażeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu, co wynika z art. 103 ust. 2 ustawy, zaś możliwość potrącenia kwot z uposażenia jest ściśle ograniczona do przypadków wymienionych w art. 103 ustawy. W przedmiocie potrącenia organ zawsze winien wypowiedzieć się w formie decyzji, rozstrzygającej sprawę merytorycznie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 739/10).

14 Zwrócić należy uwagę na przepis art. 104 ust. 1 ustawy pragmatycznej, z którego wynika, że jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w sprawach uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy.

15 Z kolei art. 74 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że wypłaty uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73 dokonuje jednostka wojskowa lub instytucja cywilna, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostaje. Z w.w. przepisów wynika jednoznacznie, że kwestia przyznawania i wysokości uposażenia i należności pieniężnych należy do dowódcy jednostki wojskowej, któremu z racji pełnienia służby żołnierz zawodowy podlega. Natomiast odrębną kwestią jest wypłata uposażenia i określenie płatnika należności finansowych, a więc jednostki wojskowej, na zaopatrzeniu, której żołnierz pozostaje (vide: wyrok NSA z dnia 30 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 216/07, LEX nr 427639).

16 Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w W., jako płatnik należności finansowych nie posiada na mocy art. 104 ustawy pragmatycznej żadnych kompetencji w zakresie decydowania o należnościach pieniężnych skarżącego, który pełni służbę w Dowództwie Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych w W.. Zatem to Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych jest organem właściwym do orzekania w sprawach dotyczących uposażenia skarżącego. O należnościach pieniężnych skarżącego w tym zakresie nie decyduje więc Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...]. w W., który dokonuje jedynie wypłaty uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, jako płatnik w oparciu o art. 74 ust. 1 ustawy.

17 O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, a samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.

18 Skoro określony przez skarżącego przedmiot skargi – czynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] potrącenia nierozliczonej zaliczki z przysługującego mu uposażenia - nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa to skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiotem jest żądanie niemieszczące się w zakresie właściwości tego sądu, który wyznaczony jest treścią art. 3 p.p.s.a. Tym samym wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.

19 Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.