Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2024 r., II SA/Wa 1332/23
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2024 r., II SA/Wa 1332/23
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego oddala skargę
Uzasadnienie
2 B. D. wniósł skargę na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] marca 2023r., w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
3 B. D. - dyrektor Zespołu Szkół nr [...] w [...] - w dniu [...] listopada 2018r. złożył do [...] Kuratora Oświaty wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego w sprawie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego.
4 Po przeprowadzeniu analizy formalnej, pismem z dnia 30 listopada 2018 r. Nr [...], Wnioskodawca został poinformowany o brakach w dokumentacji i wezwany do ich uzupełnienia w trybie § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 2200). Zgodnie z ww. przepisem
5 Wnioskodawca został poinformowany, że nieusunięcie braków we wskazanym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
6 Pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. B. D. zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty z prośbą o powtórną analizę dokumentacji dołączonej do wniosku o podjęcie postępowania na stopień nauczyciela dyplomowanego oraz złożył wyjaśnienia dotyczące przedmiotowej dokumentacji.
7 Pismem z dnia 21 grudnia 2018r. nr [...] Wnioskodawca został poinformowany o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia 3 stycznia 2019 r. B. D. ponowił swoją prośbę o powtórną analizę dokumentacji, natomiast pismem z dnia 28 stycznia 2019r. wystąpił do [...] Kuratora Oświaty o wydanie decyzji w trybie art. 9b ust. 3a ustawy - Karta Nauczyciela. W odpowiedzi na ww. pisma, Wnioskodawca pismem z dnia 4 lutego 2019 r. nr [...] został poinformowany o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.
8 B. D. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ze skargą na bezczynność [...] Kuratora Oświaty.
9 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt IV SAB/Wr 118/19 oddalił skargę.
10 W dniu 7 stycznia 2020 r. B. D. złoży skargę kasacyjną na powyższy wyrok.
11 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt I OSK 550/20 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.
12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 lutego 2021r., sygn. akt IV SAB/Wr 522/20 stwierdził, że [...] Kurator Oświaty dopuścił się bezczynności i zobowiązał [...] Kuratora Oświaty do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
13 Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela [...] Kurator Oświaty odmówił B. D. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Decyzję uzasadniono nieuzyskaniem akceptacji Komisji Kwalifikacyjnej.
14 W dniu 30 kwietnia 2021 r. B. D. stawił się na posiedzenie Komisji Kwalifikacyjnej.
15 W części IV Komisja ustaliła, po "zapoznaniu się z dokumentacją i po przeprowadzeniu rozmowy kwalifikacyjnej", że nauczyciel nie spełnia niezbędnych wymagań do uzyskania stopnia awansu zawodowego z uwagi na brak zaświadczenia pracodawcy o spełnieniu wymagania dotyczącego nieprzerwanego okresu pracy na stanowisku dyrektora wynoszącego, co najmniej 3 lata oraz brak opisu i analizy sposobu realizacji wymagań określonych w § 8 ust 2 rozporządzenia.
16 Pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. B. D. wniósł odwołanie od decyzji [...] Kuratora Oświaty. Odwołanie wniesiono z zachowaniem terminu.
17 Po zbadaniu materiału dowodowego i analizie stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowym zakresie Minister Edukacji i Nauki stwierdził, iż na podstawie art. 9b ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762) warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej.
18 Stosownie do postanowień art. 9e ust 1 ustawy - Karta Nauczyciela dyrektorzy szkół i placówek zwolnieni są z obowiązku odbywania stażu i mogą złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, jeżeli posiadają na tym stanowisku nieprzerwany okres pracy wynoszący co najmniej 3 lata, a w przypadku nauczyciela posiadającego co najmniej stopień naukowy doktora co najmniej 2 lata oraz legitymują się co najmniej bardzo dobrą oceną pracy. Dyrektor szkoły i placówki może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego po upływie 4 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a w przypadku nauczyciela posiadającego co najmniej stopień naukowy doktora po upływie 3 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego.
19 Zgodnie natomiast z art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i 9b ust. 4 pkt 3 ustawy - Karta Nauczyciela nauczycielowi, który nie spełnia ww. warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej odmawiającej nauczycielowi nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego organ sprawujący nadzór pedagogiczny powinien wskazać, którego z ww. warunków nauczyciel nie spełnia.
20 B. D. wskazał w odwołaniu, że od [...] do [...] sierpnia 2017 r. nie zajmował stanowiska dyrektora. Do dnia 14 sierpnia 2017 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, a później uczestniczył w przekazywaniu stanowiska dyrektora Zespołu Szkól [...] Centrum Kształcenia Kadr w [...] nowo powołanemu dyrektorowi. Skarżący wyraził też pogląd, że przepisy nie precyzują jak należy rozumieć nieprzerwany okres pracy na stanowisku dyrektora wynoszący co najmniej 3 lata, o którym mowa w art. 9e ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela
21 Minister Edukacji i Nauki decyzją z dnia [...] marca 2023 r., utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2021 r. odmawiającą nadania skarżącemu stopnia nauczyciela dyplomowanego. Organ wskazał m.in., iż w orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, że warunki uprawniające do ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego przez dyrektora szkoły określa przepis art. 9e ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela. Treść tego przepisu przesądza o tym, że dotyczy on nauczyciela, który w dacie składania wniosku wykonuje powierzone obowiązki dyrektora szkoły oraz spełnia wymagania dotyczące okresu zatrudnienia na stanowisku dyrektora szkoły oraz oceny pracy. Przesłanki z przepisu art. 9e ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela winny być spełnione łącznie. Brak spełnienia jednej z przesłanek wyklucza możliwość wszczęcia postępowania kwalifikacyjnego, a tym samym stwarza podstawę do odmowy przyznania stopnia awansu zawodowego. Stanowisko takie wyraził m. in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA./Wa 1956/05 (LEX nr 501532).
22 Warunki uprawniające do ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego przez dyrektora szkoły określa przepis art. 9e ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela. W obowiązującym stanie prawnym dyrektor szkoły posiadający na tym stanowisku nieprzerwany okres pracy wynoszący co najmniej 3 lata, a w przypadku nauczyciela posiadającego co najmniej stopień naukowy doktora co najmniej 2 lata oraz legitymujący się co najmniej bardzo dobrą oceną pracy, może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego po upływie 4 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a w przypadku nauczyciela posiadającego stopień naukowy doktora po upływie 3 lat. W dniu złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego, tj. w dniu 5 listopada 2018 r. Skarżący posiadał nieprzerwany okres pracy na stanowisku dyrektora Zespołu Szkól Nr [...] w [...] wynoszący rok, 2 miesiące i 5 dni. Powyższe w ocenie Organu II instancji przesądzało o zgodności z prawem decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2021r.
23 B. D. wniósł skargę na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] marca 2023r., w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
24 B. D. wnosił o zamianę zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Organowi II instancji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania.
25 W odniesieniu do zarzutu, iż wnioskodawca nie spełnił warunku nieprzerwanego okresu pracy na stanowisku dyrektora wynoszącego co najmniej 3 lata Skarżący podniósł, że już w uzasadnieniu wniosku zawarł argumentację wskazującą na spełnienie przedmiotowego warunku: "W drugiej kolejności odniosę się do spełnienia, określonego wart. 9 e ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - dalej: "Karta Nauczyciela" (Dz. U. z 2018 r. poz. 967) nieprzerwanego okresu pracy na stanowisku dyrektora szkoły, wynoszącego, co najmniej 3 lata. W okresie od [...].08.2015 r. do [...].08.2015 r. pełniłem obowiązki dyrektora Zespołu Szkół [...] Centrum Kształcenia Kadr w [...]. W okresie od [...].09.2015 r. do [...].07.2017 r. pełniłem funkcję dyrektora Zespołu Szkół [...] Centrum Kształcenia Kadr w [...] - przy czym byłem zatrudniony przez Organ Prowadzący Szkołę do 31.08.2017 r. Od 01.09.2017 r. do chwili obecnej pełnię funkcję dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w [...]. W okresie od [...].08 do [...].08.2017 r. nie zajmowałem stanowiska dyrektora szkoły. Należy podnieść że w okresie do 14.08.2018 r. przebywałem no urlopie wypoczynkowym (prawo do ww. urlopu uzyskałem pełniąc funkcję dyrektora szkoły), o po powrocie z urlopu uczestniczyłem w przekazywaniu stanowisko dyrektora Zespołu Szkół [...] Centrum Kształcenia Kadr w [...] osobie nowo powołanej no to stanowisko. Ponadto w ostatniej dekadzie sierpnia 2017 r. uczestniczyłem w przejmowaniu obowiązków dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w [...]. Z powyższego wynika, że w sierpniu 2017 r. wykorzystanie urlopu wypoczynkowego i świadczenie pracy miało bezpośredni związek z zadaniami związanymi z funkcją dyrektora szkoły. W sytuacji, kiedy przepisy nie precyzuje istoty nieprzerwanego, wynoszącego co najmniej 3 lato, okresu procy no stanowisku dyrektora szkoły, należy posiłkowo zastosować przepis art. 9 d ust 5 Karty Nauczyciela. Z treści przywołanego artykułu wynika, że dopiero trwająca ponad miesiąc nieobecność nauczyciela w procy skutkuje przedłużeniem stażu o czas trwania tej nieobecności. W moim przypadku przerwo w pozostawaniu na stanowisku dyrektora szkoły (nieobecność w pracy) nie przekroczyło miesiąca, o dodatkowo należy ją skrócić o czas pozostawania no urlopie wypoczynkowym w sierpniu 2017 r. Gdyby intencje ustawodawcy były odmienne, z pewnością zawarłby je w przepisie ort. 9e ust 4 Karty Nauczyciela. Odmienna interpretacjo doprowadziłaby do absurdalnej sytuacji: nauczyciel, który w danym roku szkolnym przestałby zajmować stanowisko dyrektora szkoły, o następnie ponownie objąłby w następnym roku szkolnym z dniem 1 wrześnio stanowisko dyrektora szkoły, musiałby wykazać się nowym, nieprzerwanym trzyletnim okresem zatrudnienia począwszy od powtórnego objęcia stanowisko dyrektora szkoły i byłoby dyskryminujące w stosunku do tych nauczycieli, którzy po zaprzestaniu zajmowania stanowiska dyrektora szkoły mogąc skorzystać ze skróconego stażu, wynoszącego jeden rok i dziewięć miesięcy. W tym stanie faktycznym spełnienie przeze mnie warunku nieprzerwanego, wynoszącego co najmniej 3 lata, okresu procy no stanowisku dyrektora szkoły nastąpiło z dniem [...].08.2018 r.".
26 Skarżący podnosił, iż Organ w żaden sposób nie odniósł się do tej argumentacji, w szczególności nie wskazał, dlaczego nie uznał tej argumentacji.
27 Minister Edukacji Narodowej wnosił o oddalenie skargi w całości.
28 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
29 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
30 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu decyzje Organów obu instancji odpowiadają prawu.
31 Do postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem Skarżącego
32 z dnia [...] października 2018 r. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2023 r., poz. 984 ze zm., dalej: Karta), z tym że należy uwzględnić również część derogowanych przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1730, dalej: nowela z 2022 r.) nauczyciele, którzy przed dniem 1 września 2022 r. rozpoczęli staż na stopień nauczyciela dyplomowanego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela dyplomowanego, stopień nauczyciela dyplomowanego uzyskują według przepisów dotychczasowych.
33 Stosownie do art. 9b ust. 1 pkt 3 Karty (w brzmieniu sprzed noweli z 2022 r.) warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 Karty, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3 Karty, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 5a Karty, oraz w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.
34 W świetle art. 9e ust. 1 Karty, dyrektor szkoły posiadający na tym stanowisku nieprzerwany okres pracy wynoszący co najmniej 3 lata oraz legitymujący się co najmniej bardzo dobrą oceną pracy, może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego po upływie 4 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Przesłanki oceny oraz okresu pracy powinny zostać spełnione łącznie - tym samym niespełnienie przez stronę choć jednej z dwóch przesłanek wyklucza możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku (Organ zasadnie przywołuje w tym kontekście wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1956/05, CBOSA).
35 Pojęcie nieprzerwanego okresu pracy na stanowisku dyrektora szkoły i jego interpretacja stanowi centralną oś sporu między stronami postępowania. Dokonując wykładni językowo-logicznej, epitet "nieprzerwany" należy rozumieć jako "trwający lub odbywający się bez przerwy" (Wielki Słownik Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, https://wsjp.pl/haslo/do_druku/24103/nieprzerwany, dostęp: 20 lutego 2024 r.). W związku z powyższym okres pracy na stanowisku dyrektora szkoły, o którym mowa w art.9e ust. 1 Karty, powinien trwać co najmniej 3 lata bez żadnej przerwy w zatrudnieniu na tymże stanowisku.
36 W niniejszej sprawie organ zarówno pierwszej i drugiej instancji poprawnie ustalił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowej wykładni art. 9e ust. 1 Karty, a następnie subsumpcji.
37 Z akt sprawy wynika, że Skarżący pozostawał zatrudniony na stanowisku starszego specjalisty ds. szkoleń, pełniąc najpierw funkcję p.o. Dyrektora (w okresie od [...] do [...] sierpnia 2015 r.), a później Dyrektora Zespołu Szkół [...] Centrum Kształcenia Kadr sp. z.o.o. w [...] (w okresie od [...] września 2015 r. do [...] lipca 2017 r.). Następnie Skarżący dnia [...] września 2017 r. rozpoczął pracę na stanowisku Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w [...]. Choć okres zatrudnienia Skarżącego na stanowisku dyrektora, względnie p.o. dyrektora, trwał zgodnie z hipotezą art. 9e ust. 1 Karty więcej niż 3 lata (licząc do dnia złożenia wniosku), to nie charakteryzował się przymiotem nieprzerwania. Skarżący w okresie od [...] do [...] sierpnia 2017 r. nie był zatrudniony na stanowisku dyrektora żadnej szkoły, co prawidłowo stwierdziły organy oby instancji. Do dnia 14 sierpnia 2017 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, a później uczestniczył w przekazywaniu stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] Centrum Kształcenia Kadr w [...] nowo powołanemu dyrektorowi. Co więcej, z uzasadnienia decyzji obu instancji wynika, że niespełnienie przez Skarżącego wymogu nieprzerwania okresu zatrudnienia stanowiło w zasadzie jedyną przesłankę negatywnego rozpoznania wniosku Skarżącego.
38 Odnosząc się do zarzutów Skarżącego podniesionych w skardze, Sąd stwierdził, że nie znajdują one potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a w szczególności zarzut braku właściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Twierdzenie Skarżącego, że okres od dnia [...] do [...] sierpnia 2017r., w którym ww. nie był zatrudniony na stanowisku dyrektora, zalicza się do okresu pracy wymaganego do uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego nie znajdował potwierdzenia w obowiązujących przepisach. Stosowanie takiej wykładni w zakresie dyspozycji art. 9e ust 1 Karty Nauczyciela, który wyraźnie określa, iż "Dyrektor szkoły posiadający na tym stanowisku nieprzerwany okres pracy wynoszący co najmniej 3 lata" może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans zawodowy należy zanegować. Artykuł 9e ust. 1 ustawy jest przepisem wykluczającym wykładnię rozszerzającą z uwagi na swoje jednoznaczne brzmienie.
39 Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.