Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r., II SA/Wa 1083/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r., II SA/Wa 1083/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji 2. - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu

Uzasadnienie

2 Komendant Miejski Policji w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. wymierzył [...] S. P. karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Policjant ten został obwiniony o nieprawidłowe wykonywanie zleconej czynności służbowej oraz wprowadzenie w błąd przełożonego. Od tego rozstrzygnięcia [...] S. P. złożył w dniu 25 maja 2004 r. odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., który po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne uchylił w części dotyczącej wymiaru kary i wymierzył łagodniejszą karę – nagany, a w pozostałym zakresie orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w B. utrzymał w mocy.

3 [...] S. P., po otrzymaniu powołanego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

4 Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2005 r. [...] S. P. wystąpił o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej nagany. W uzasadnieniu, powołując przepisy art. 135r ust. 1 pkt 3 w związku z art. 135r ust. 7, ust. 6, ust. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), przytoczył własną interpretację przepisów dotyczących przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego, uregulowanych w tej ustawie. Zarzucając organowi prowadzącemu to postępowanie dyscyplinarne, tendencyjność brak obiektywizmu, wnosił o wznowienie tego postępowania dyscyplinarnego.

5 Komendant Wojewódzki Policji w K. po rozpoznaniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, zakończonego postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia do Komendanta Głównego Policji [...] S. P. podniósł, że skoro organ stwierdził, że uzasadnienie wniosku z dnia 25 stycznia 2005 r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego jest subiektywne, to taki wniosek musiał być rozpatrzony tylko odmownie. Takie stwierdzenie bez przeprowadzenia przewidzianego prawem postępowania jest rażącym naruszeniem wytycznych zawartych w art. 135r oraz art. 135s powołanej ustawy o Policji.

6 Komendant Główny Policji, rozpoznając odwołanie, stwierdził, że procedura prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantom oraz tryb wznowienia postępowania dyscyplinarnego zostały określone w rozdziale 10 ustawy o Policji. Stosownie do art. 135p ust. 1 tej ustawy tylko w zakresie w niej nieuregulowanym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Z przytoczonego uregulowania prawnego jednoznacznie wynika, że przepisy dotyczące spraw dyscyplinarnych policjantów nie odsyłają do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres obowiązywania przepisów k.p.a. został określony w art. 1-3 tejże ustawy i nie obejmuje on postępowań dyscyplinarnych policjantów, a zatem przedmiotem postępowania administracyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy k.p.a., nie może być sprawa dotycząca wznowienia postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantowi.

7 Jeżeli więc postępowanie nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty na podstawie przepisów k.p.a., postępowanie to jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których takie postępowanie zostało wszczęte. W tej sprawie taka sytuacja ma miejsce, bowiem nie można wznowić postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko policjantowi na podstawie przepisów k.p.a.

8 Uwzględniając powyższe, Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., jako bezprzedmiotowe umorzył.

9 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] S. P. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że sentencja tej decyzji jest dla niego niezrozumiała. Nie rozumie czy umorzenie dotyczy czynności, które powinny być prowadzone w trybie określonym w ustawie o Policji. Podnosi, że Komendant Główny Policji zobowiązany był odnieść się w treści zaskarżonej decyzji do tezy zawartej w jego odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Ponadto podniósł zarzut nieważności zaskarżonej decyzji, w jego ocenie spełnione zostały bowiem warunki określone w art. 156 § 1 ust. 2 oraz ust. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

10 W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.

11 Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania.

12 Innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

13 Rozpatrując skargę [...] S. P. pod tym kątem, Sąd stwierdził, że organ przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w stopniu w jakim miało to wpływ na wynik sprawy.

14 Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

15 Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty.

16 Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych, chodzić tu będzie o śmierć osoby fizycznej, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej zmianę tytułu własności rzeczy, jej zniszczenie, o zniesienie uprawnień lub obowiązków, uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach.

17 Orzecznictwo NSA wskazuje na szczególne znaczenie odróżnienia przypadków bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony, np. upływ przedawnienia roszczenia o odszkodowanie jest przesłanką materialnoprawną, która może powodować odmowę przyznania odszkodowania, nie jest natomiast przesłanką procesową, prowadzącą do umorzenia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

18 Przypadek bezprzedmiotowości postępowania będzie miał miejsce wtedy, gdy strona żąda rozstrzygnięcia co do samego prawa (co do zasady), a przepis dopuszcza jedynie przyznanie konkretnie określonego uprawnienia.

19 W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że żądanie skarżącego zgłoszone w jego wniosku z dnia 25 stycznia 2005 r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. o wymierzeniu mu kary nagany, jest bezprzedmiotowe, w rozumieniu powołanego art. 105 § 1 k.p.a.

20 We wniosku tym [...] S. P. wskazał, iż:

21 - podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie mogą być dowolne przypuszczenia, lecz uzasadnione podejrzenie popełnienia przewinienia,

22 - pominięcie przez przełożonego dyscyplinarnego przeprowadzenia jakichkolwiek czynności wyjaśniających uniemożliwiło obwinionemu wyjaśnienie przyczyny naruszenia dyscypliny i wykazanie braku podstaw prawnych i faktycznych wszczęcia postępowania,

23 - rzecznik dyscyplinarny, nie zastosował się do zapewnienia obwinionemu prawa do obrony – informację o prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego otrzymał po 20 dniach od wszczęcia postępowania,

24 - zarzut przedstawiony w postanowieniu nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, zawiera błąd co do osoby, której został przedstawiony,

25 - w postanowieniu nie wyjaśniono obwinionemu w jaki sposób, popełniając błędy piśmiennicze i formalne, mógł faktycznie spowodować zagrożenie wystąpienia szkody służbie,

26 - przesłuchanie obwinionego nastąpiło niezgodnie z przepisami, gdyż rzecznik dyscyplinarny poprzestał na odnotowaniu swobodnej wypowiedzi obwinionego, przesłuchując świadków, nie zadał ani jednego pytania, nie wykonał z urzędu czynności dowodowych, obciążające obwinionego wyjaśnienia złożyli dwaj policjanci przełożeni, zainteresowani w sprawie,

27 - orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. opracowane zostało błędnie,

28 - dowody rzeczowe potwierdzają jedynie błędy piśmiennicze, które same w sobie nie stanowią naruszenia dyscypliny służbowej,

29 - w materiałach postępowania dyscyplinarnego nie ma jakiegokolwiek materialnego dowodu na wprowadzenie w błąd przełożonego i zaistnienia możliwości narażenia na szkodę służby, policjantów i innych osób,

30 - obwiniony neguje czynności rzecznika dyscyplinarnego, komisji powołanej do zbadania sprawy w postępowaniu odwoławczym, jak też uzasadnienie orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., poprzez błędne zinterpretowanie i naruszenie przepisów ustawy o Policji oraz przepisów Kodeksu postępowania karnego.

31 Z przytoczonych powodów należało stwierdzić uzasadnione podstawy do uwzględnienia skargi i dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.