Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r., III SA 1049/02

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r., III SA 1049/02

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska (spr.), Sędziowie NSA (del.) Krystyna Chustecka, Bogdan Lubiński, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi Z. D., PHU D. w P. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].12.2001 r. nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] zł.) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego

3 w P. z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] określającą zobowiązanie i zaległości wraz z odsetkami z tytułu podatku akcyzowego za miesiące luty-lipiec 2001 r..

4 W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa w W. podała, że badanie dokumentów źródłowych wykazało, iż Podatnik sprowadził z zagranicy 26 samochodów osobowych. Przy imporcie samochodów opłacił należności. Samochody sprowadzone z zagranicy nie były przez skarżącego rejestrowane na terenie Polski, sprzedawał je nabywcom w kraju bez naliczenia podatku akcyzowego. Nie naliczenie i nie odprowadzenie podatku akcyzowego przez Pana Z. D. naruszyło przepis paragraf 19 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 119, poz. 1259 ze zm.). Z tego powodu Urząd Skarbowy

5 w P. określił Podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym za okres od lutego do lipca 2001 r. wraz z odsetkami. W odwołaniu od tej decyzji strona zakwestionowała nałożenie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego, ponieważ zgodnie z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakładanie podatków, określanie podmiotów i przedmiotów opodatkowania oraz stawek podatkowych następuje wyłącznie w drodze ustawy. Ustalona konstytucyjnie bezwzględna wyłączność ustawy ma ten skutek, że upoważnienie zawarte w art. 35 ust. 4 ustawy o VAT do określenia przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia obowiązku podatkowego, nie ma podstaw prawnych. Podatnik powołał się na wyrok NSA z dnia 28 lutego 2001 r. Sygn. akt SA/Sz/2072/99.

6 Izba skarbowa w W. nie znalazła podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji.

7 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pełnomocnik Podatnika wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2002 r., zarzucając jej naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów

8 i usług oraz o podatku akcyzowym w zw. z art. 217 Konstytucji RP i art. 120 Ordynacji podatkowej.

9 Skarżący wywodzi, że określenie obowiązku podatkowego dla sprzedawcy samochodów przed ich pierwszą rejestracją na terenie kraju, nie ustawą, lecz przepisem wykonawczym powoduje naruszenie art. 217 Konstytucji RP.

10 Upoważnienie dla Ministra Finansów do określenia przypadków, gdy podatnikami podatku akcyzowego są osoby lub jednostki inne niż producent lub importer wyrobów akcyzowych przestało być aktualne z dniem wejścia w życie Konstytucji. Zgodnie z art. 217 Konstytucji nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie przedmiotów i podmiotów opodatkowania oraz stawek podatkowych następuje w drodze ustawy, zatem przepisy upoważniające do nakładania tych obowiązków przepisu wykonawczym do ustawy utraciły byt prawny i nie mogą stanowić podstawy prawnej dla określenia i egzekwowania obowiązku podatkowego. Rozwijając przedstawione zarzuty skarżący powołuje się na orzecznictwo NSA i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] marca 2002 r.

11 W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, że wolą ustawodawcy było nadanie uprawnień ministrowi do spraw finansów publicznych do określenia przypadków, gdy podatnikami akcyzy są osoby lub jednostki inne niż producent lub importer wyrobów akcyzowych (art. 35 ust. 4 ustawy o VAT). Minister Finansów wykorzystując delegację ustawową określił w paragrafie 19 ust. 1 pkt 12 Rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego, że podatnikami akcyzy są również osoby sprzedające samochody osobowe przed ich pierwszą rejestracją w kraju. Powyższy przepis rozporządzenia Ministra Finansów nakładał obowiązek egzekwowania obowiązującego prawa na organy podatkowe. Orzekanie w zakresie zgodności obowiązujących przepisów podatkowych

12 z Konstytucją RP nie leży w gestii uprawnień organów podatkowych. Wskazane zaś orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] marca 2002 r. dotyczyło innych grup podatników i organy podatkowe nie mogły przez analogię zastosować go

13 w niniejszej sprawie.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje :

15 Powołany w zaskarżonej decyzji za podstawę prawną powstania obowiązku podatkowego skarżącego w podatku akcyzowym przepis paragraf 19 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 119, poz. 1259 ze zm.) przewidywał, że podatnikami podatku akcyzowego są również osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby prawne, sprzedające samochód osobowy przed jego pierwszą rejestracją dokonywaną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Upoważnienie Ministra Finansów do określenia przypadków, gdy podatnikami akcyzy są osoby lub jednostki inne niż podmiot lub importer wyrobów akcyzowych wynikało z przepisu art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.)

16 Jednakże upoważnienie to przestało być aktualne z chwilą wejścia w życie Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. zgodnie bowiem z art. 217 Konstytucji nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych (...) następuje w drodze ustawy.

17 Ustalona konstytucyjnie bezwzględna wyłączność ustawy dla normowania wszystkich istotnych elementów stosunku podatkowego ma ten skutek, że upoważnienie zawarte w art. 35 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym do określenia przez Ministra Finansów, w drodze rozporządzenia, przypadków, gdy podatnikami są osoby lub jednostki inne niż producent lub importer wyrobów akcyzowych-utraciło byt prawny.

18 Minister Finansów wydając rozporządzenie nakładające podatek akcyzowy na inne niż określone w ustawie podmioty unormował materię zaskarżoną do wyłączności ustawowej z mocy art. 217 obowiązującej od 17 października 1997 r. Konstytucji RP. Od tej daty obowiązuje bowiem bezwzględna wyłączność ustawy dla nakładania podatków i nie może pojawiać się w tej materii żadna regulacja podstawowa.

19 Z tych względów wskazany paragraf 19 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. nie może stanowić podstawy prawnej dla powstania obowiązku podatkowego dla skarżącego w podatku akcyzowym.

20 W związku z tym należało na podstawie art. 145 paragraf 1 pkt 1 lit. a, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 paragraf 1 ustawy

21 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz. U. Nr 153, poz. 1271; zm. Nr 240, poz. 2052) orzec jak w sentencji wyroku.

22 a.z.