Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r., III SA/Wa 678/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r., III SA/Wa 678/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany też "DIS" lub "Dyrektorem") odmówił M. K.(dalej zwanej "Skarżącą") przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2014 r.

3 W ocenie DIS Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedotrzymaniu ustawowego terminu do złożenia zażalenia. Dyrektor wyjaśnił, że korespondencja zawierająca zażalenie została zwrócona nadawcy (pełnomocnikowi Skarżącej) w dniu 17 grudnia 2014 r. z uwagi na błąd w nazwie organu. Na kopercie znalazła się adnotacja: "Zwrot, nazwa adresata jest niedostateczna, przy ul. [...] mieszczą się dwa Urzędy Skarbowe W.". Zdaniem DIS winę za błędne oznaczenie adresata ponosi nadawca przesyłki, a więc pełnomocnik Skarżącej, który nie dołożył należytej staranności w powyższej sprawie.

4 Skarżąca, nie zgadzając się z wydanym postanowieniem, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o uchylenie postanowienia. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej zwanej też "O.p.", poprzez stwierdzenie, iż Skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, co stanowi jedną z przesłanek do jego przywrócenia. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 121 § 1, art. 122 § 1, art. 170 i art. 171 § 3 O.p. W ocenie Skarżącej nieuwzględnienie przez Dyrektora naruszenia powyższych przepisów miało bezpośredni wpływ na niewłaściwą ocenę przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa art. 162 § 1 O.p.

5 Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

7 Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).

8 Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie.

9 Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, przywrócenie uchybionego terminu jest konieczne m.in. wtedy, gdy wnoszący odwołanie (zażalenie) nie był winny uchybienia (pozostałe przesłanki przywrócenia terminu w niniejszej sprawie niewątpliwie spełniono).

10 Obiektywnie rzecz oceniając - Skarżąca (reprezentowana wówczas przez profesjonalnego pełnomocnika) nie zamieściła za kopercie zawierającej zażalenie na postanowienie z [...] listopada 2014 r. pełnego adresu żadnego istniejącego urzędu skarbowego. W oznaczeniu adresata zabrakło wyrazu "[...]", odnoszącego się do Urzędu Skarbowego W. (jakkolwiek organem jest Naczelnik tego Urzędu, a nie Urząd). Można zatem powiedzieć, że adresu w pełnym znaczeniu tego wyrazu nie zamieszczono. Z tego względu nie znajduje tu zastosowania wskazywana w skardze analogia do art. 170 O.p., według którego skierowanie podania do organu niewłaściwego nakłada na ten organ obowiązek przekazania podania do właściwego adresata. Tak więc ten przepis nie stanowi argumentu w sprawie dlatego, że - po pierwsze – po prostu nie było wiadome, który organ został wskazany przez nadawcę (Skarżącą), a po drugie dlatego, że żaden organ tego podania (zażalenia) nie otrzymał, gdyż urząd pocztowy zwrócił je Skarżącej (pełnomocnikowi) ze stosowną adnotacją, iż przy ul. [...] w W. znajdują się dwa urzędy skarbowe.

11 Przyjmując więc wyjściowe, konieczne założenie, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia, w ocenie Sądu nie ponosiła ona winy w tym zakresie. Zamieszczenie na kopercie adresu nie dość dokładnego było wyniknęło z niezawinionej niewiedzy, że pod adresem [...] w W., kod pocztowy [...], znajdują się dwa różne organy podatkowe, ewentualnie z oczywistej omyłki pisarskiej. Co więcej – gdyby konsekwentnie podążać tokiem rozumowania Dyrektora, to zamieszczenie na kopercie wyrazu "[...]" odnoszącego się do [...] Urzędu Skarbowego W., także nie czyniłoby zadość wymogowi odpowiedniej staranności we wnoszeniu zażalenia, gdyż - jak wyżej Sąd zasygnalizował - adresatem zażalenia powinien być Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., a nie [...] Urząd Skarbowy W. Tymczasem należało przyjąć, że dane zawarte na kopercie pozwalały - przy respektowaniu ustawowej zasady zaufania podatnika do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji) – ustalić adresata, tym bardziej, że na tejże kopercie ujawniony był niepowtarzalny numer prowadzonej sprawy Skarżącej. Jakkolwiek więc adresata identyfikuje się według nazwy i adresu, a nie numeru sprawy, jaką prowadzi, zamieszczenie tego numeru dodatkowo wyklucza przyjęcie, że pełnomocnik ponosi winę w braku terminowego wniesienia zażalenia. Okoliczności niniejszej sprawy należało odczytać w dobrej wierze, respektując wskazaną wyżej zasadę pogłębiania zaufania podatnika do organów podatkowych i przy uwzględnieniu faktu, że okoliczności sprawy jasno i niedwuznacznie wskazywały na wolę wniesienia zażalenia, które jednak nie zostało wniesiono na czas z powodu nadzwyczajnego zdarzenia (umieszczenia pod tym samy adresem dwóch różnych organów podatkowych) oraz oczywistej omyłki o charakterze pisarskim (przeoczenie umieszczenia na kopercie jednego wyrazu pozwalającego na bezbłędną identyfikację adresata). W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że oczywisty charakter omyłki pisarskiej (np. w numerze konta bankowego) uzasadnia przywrócenie uchybionego terminu.

12 Powyższej konkluzji nie zmienia fakt, że Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalistę, wobec którego wymagane są podwyższone standardy dotyczące staranności przy wykonywaniu czynności procesowych, i którego obciążają ewentualne zaniedbania osoby, którą się posługuje. Takich zaniedbań, jakie pozwoliłyby przypisać komukolwiek winę w uchybieniu terminu, w sprawie niniejszej nie było.

13 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W kwestii kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy procesowej.