Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2005 r., III SA/Wa 66/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2005 r., III SA/Wa 66/05

Tekst

TEZY

1 Art. 5 ust. 9a ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych /Dz.U. nr 106 poz. 489 ze zm./, wprowadził odstępstwo od określonej w ust. 9 zasady terytorialnego zasięgu działania urzędów skarbowych i izb skarbowych i ustalił, że terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie niektórych kategorii podatników i wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6, może obejmować terytorialny zasięg innych urzędów skarbowych. Art. 5 ust. 9b ustawy, określając kategorie podatników dla których właściwe będą urzędy skarbowe, o których mowa w art. 5 ust. 9a, wskazuje w pkt 7 lit. "a" osoby prawne lub jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które w ostatnim roku podatkowym osiągnęły przychód netto w rozumieniu przepisów o rachunkowości ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln EURO, według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego. Przepisy art. 5 ust. 9a i ust. 9b weszły w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. A zatem od tej daty zostały wprowadzone przesłanki kwalifikujące określone grupy podatników do "dużych urzędów skarbowych" i można mówić o podstawach do zmiany właściwości urzędów skarbowych.

Sentencja

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Sędzia WSA (del.) Maria Grabowska (spr.), Asesor WSA Marta Waksmudzka-Karasińska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skarg "U." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej tytułem opłaty restrukturyzacyjnej na poczet zaległości w podatku od towarów i usług 1) stwierdza nieważność zaskarżonych postanowień oraz poprzedzających ją postanowień Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]sierpnia 2004r. [...],[...], [...], [...], 2) określa, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

3 III SA/Wa 66/05

UZASADNIENIE

4 Postanowieniami z dnia [...] listopada 2004 r. wydanymi w sprawach oznaczonych Nr [...], Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej tytułem opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...] zł, na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. oraz odsetek za zwłokę w tej zaległości, Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej tytułem opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...] zł, na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. oraz odsetek za zwłokę w tej zaległości, Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej tytułem opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...] zł, na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2000 r. oraz odsetek za zwłokę w tej zaległości, Nr [...] w sprawie zaliczenia wpłaty dokonanej tytułem opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...] zł, na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2000 r. oraz odsetek za zwłokę w tej zaległości.

5 III SA/Wa 66/05

6 W uzasadnieniu jako podstawę prawną Dyrektor Izby Skarbowej wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926, ze zm. ). Podniósł , że decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Urząd Skarbowy W. określił dla U. Spółka z o.o. warunki restrukturyzacji, ustalając łączną kwotę należności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym w wysokości [...] zł, wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł oraz opłatę restrukturyzacyjną w kwocie [...] zł. Spółka, tytułem opłaty restrukturyzacyjnej oraz opłaty prolongacyjnej, dokonała wpłaty w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., w sprawie [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. umorzył postępowanie restrukturyzacyjne, z uwagi na niewypełnienie warunków określonych w umowie restrukturyzacyjnej. W dniu [...] sierpnia 2004 r. Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji.

7 Postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydanymi w sprawach wskazanych wyżej, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. , stosownie do art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publiczno – prawnych od przedsiębiorców ( Dz.U. Nr 155, poz. 1287, ze zm. ), zaliczył wniesioną opłatę restrukturyzacyjną na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za

8 III SA/Wa 66/05

9 miesiące luty i marzec 2000 r. – częściowo na należność główną , częściowo na odsetki za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutów Spółki zawartych w zażaleniach od postanowień w przedmiocie zaliczenia opłaty restrukturyzacyjnej na poczet zaległości podatkowej, że postanowienia zostały wydane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. , z naruszeniem przepisów o właściwości. Powołał się na zmianę ustawy z 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych ( Dz.U. Nr 106, poz. 489, ze zm. ), ustawę z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych ( Dz.U. Nr 137, poz. 1302 ), które określiły terminy zmiany właściwości naczelnika urzędu skarbowego, na właściwego wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników oraz wskazały jako podmiotowe kryterium zmiany właściwości dla osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, osiągnięcie przez te podmioty w ostatnim roku podatkowym, przychodu netto w rozumieniu przepisów o rachunkowości ze sprzedaży towarów i usług o równowartości co najmniej 5 mln EURO, licząc według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego. W ocenie organu

10 III SA/Wa 66/05

11 podatkowego, z uwagi na fakt że uzyskany przez Spółkę przychód, według sprawozdania za rok obrotowy 2002 przekroczył 5 mln EURO, z dniem 1 stycznia 2004 r. nastąpiła zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego, co zostało potwierdzone zawiadomieniem złożonym przez Spółkę, stosownie do art. 5a ust. 3 ustawy , które wpłynęło do Urzędu Skarbowego W. w dniu [...] października 2003 r.

12 W skargach złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, U. Spółka z o.o., wnosząc o uchylenie postanowień wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2004 r., zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, przez wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości. Zdaniem skarżącego, zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego na organ podatkowy właściwy wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników, miała nastąpić z dniem 1 stycznia drugiego roku, następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Skarżący wywiódł, że skoro przepisy określające podmioty zaliczone do szczególnej kategorii podatników weszły w życie 1 stycznia 2004 r., to obowiązek zawiadomienia o zmianie właściwości dotychczas właściwego naczelnika urzędu skarbowego, według podanego wzoru określony do 15

13 III SA/Wa 66/05

14 października roku poprzedzającego rok od którego następuje zmiana, mógł dotyczyć podatników określonych w art. 5 ust. 9b od 1 stycznia 2004 r. W ocenie Spółki, zestawienie tych dat wskazuje, że Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. , nie był właściwym dla Spółki organem podatkowym.

15 Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 21 ust. 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych przedsiębiorców, przez zaliczenie opłaty restrukturyzacyjnej wpłaconej przez stronę na poczet zaległości podatkowej, przed wydaniem ostatecznej decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego.

16 Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

18 Przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie są skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawach oznaczonych Nr [...], Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...]. Sprawy te zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia

19 III SA/Wa 66/05

20 stosownie do art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 , ze zm. ), przywołanej dalej jako u.p.p.s.a.

21 Skargi zasługują na uwzględnienie.

22 Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu, podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub ważność aktu administracyjnego.

23 Ocena legalności zaskarżonych postanowień sprowadza się do rozstrzygnięcia sporu między stronami, odnośnie ustalenia właściwości organu uprawnionego do wydania postanowienia o zaliczeniu opłaty restrukturyzacyjnej na poczet zaległości podatkowej. Wymagało to rozstrzygnięcia, czy w związku ze zmianą ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych, wprowadzoną ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz jednostek

24 III SA/Wa 66/05

25 organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych ( Dz.U. Nr 137, poz. 1302 ), nastąpiła zmiana właściwości urzędu skarbowego, uprawnionego do wydania zaskarżonych postanowień.

26 Art. 5 ust. 9 lit. a powołanej ustawy, wprowadził odstępstwo od określonej w ust. 9 zasady terytorialnego zasięgu działania urzędów skarbowych i izb skarbowych i ustalił, że terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie niektórych kategorii podatników i wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6, może obejmować terytorialny zasięg innych urzędów skarbowych. Art. 5 ust. 9 lit. b ustawy , określając kategorie podatników dla których właściwe będą urzędy skarbowe, o których mowa w art. 5 ust. 9 lit. a, wskazuje w pkt 7 lit. a osoby prawne lub jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej , które w ostatnim roku podatkowym osiągnęły przychód netto w rozumieniu przepisów o rachunkowości ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln EURO, według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego. Kryterium to jest właściwe dla skarżącej Spółki.

27 Przepisy art. 5 ust. 9 lit. a i ust. 9 lit. b weszły w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. A zatem od tej daty zostały wprowadzone przesłanki kwalifikujące określone grupy podatników do "dużych urzędów skarbowych" i można mówić

28 III SA/Wa 66/05

29 o podstawach do zmiany właściwości urzędów skarbowych.

30 Zgodnie z art. 5 a ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, dla podatników określonych w art. 5 ust. 9 b pkt 7 lit. a, zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego na właściwego wyłącznie następuje z dniem 1 stycznia drugiego roku, następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty 5 mln EURO. Skoro przepis art. 5 ust. 9 lit. b pkt 7a, który wszedł w życie 1 stycznia 2004 r.. mówi o przychodzie osiągniętym w ostatnim roku podatkowym, to należało przyjąć, że chodzi o rok 2003. W związku z powyższym zmiana właściwości organu podatkowego dla Spółki, nastąpiła z dniem 1 stycznia 2005 r.

31 Stosownie do art. 5 ust. 9 b, wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania urzędu skarbowego właściwego wyłącznie, następuje na podstawie przepisów określonych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego ust. 9 c tego przepisu. W oparciu o wskazaną delegację, Minister Finansów wydał w dniu 19 listopada 2003 r. rozporządzenie wykonawcze, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. W załączniku Nr 2 do rozporządzenia, zostały określone siedziby i terytorialny zasięg działania naczelników urzędów skarbowych właściwych wyłącznie dla podatników określonych w art. 5 ust.

32 III SA/Wa 66/05

33 9 b. Art. 5 a ust. 3 omawianej ustawy, nakłada na podatników określonych w art. 5 ust. 9 lit. b obowiązek, w przypadku ustalenia właściwości zgodnie z art. 5 ust. 9 a pkt 1, zawiadomienia o zmianie właściwości dotychczas właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do 15 października roku poprzedzającego zmianę właściwości , przez złożenie zawiadomienia według ustalonego wzoru. Wzór stanowiący zawiadomienie o zmianie właściwości , został ustalony przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 23 września 2003 r. w sprawie wzoru zawiadomienia o zmianie właściwości naczelnika urzędu skarbowego ( Dz.U. Nr 175, poz. 1698 ), które weszło w życie w dniu 23 października 2003 r. Należy stwierdzić, że we wskazanym terminie do 15 października 2003 r., nie było możliwe dokonanie zawiadomienia o zmianie właściwości, nie tylko z uwagi na brak określenia stosownego wzoru, ale z uwagi na nie obowiązywanie przepisów określających kryteria kwalifikujące do zmiany właściwości oraz przepisów rozporządzenia ustalającego siedziby i terytorialny zasięg działania urzędów skarbowych. Reasumując należy stwierdzić, że dopiero od dnia 1 stycznia 2004 r. wskazano kategorie i kryteria podatników dla których właściwe będą "duże" urzędy skarbowe, ustalono terytorialny zasięg "dużych" urzędów skarbowych i od tej daty winny być liczone terminy zmiany właściwości urzędów skarbowych. A zatem, do wydania postanowienia o zaliczeniu opłaty restrukturyzacyjnej na zaległość

34 III SA/Wa 66/05

35 podatkową oraz odsetki, nie był właściwy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżonymi postanowieniami utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego , mimo wydania ich z naruszeniem przepisów o właściwości , czym naruszył przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej.

36 W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 21 ust. 5 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publiczno – prawnych od przedsiębiorców, przez zaliczenie opłaty restrukturyzacyjnej na poczet zaległości podatkowych przed wydaniem decyzji ostatecznej w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Postanowienie o zaliczeniu opłat jest aktem formalnym, nie przesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej. Przepis art. 21 ust. 5 przywołanej ustawy nakazuje zaliczenie opłaty restrukturyzacyjnej na poczet zaległości podatkowej w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Do restrukturyzacji stosownie do art. 9 ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a stosownie do art. 224 § 1 wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji.

37 Wobec powyższego należało na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 u.p.p.s.a.

38 III SA/Wa 66/05

39 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.