Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2014 r., III SA/Wa 549/14
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2014 r., III SA/Wa 549/14
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi A. E. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. E. kwotę 1.609 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej
3 w W., po rozpatrzeniu odwołania A. E. (dalej: "Skarżący"), uchylił
4 w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.
5 z dnia [...] maja 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym
6 od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 10.943,70 zł oraz wypłaty stosownego
7 oprocentowania od powyższej nadpłaty, stwierdził nadpłatę w zryczałtowanym
8 podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1
9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z
10 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.; dalej zwana "u.p.d.o.f.") za 2007 r. w wysokości
11 1.162,70 zł, odmówił stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym
12 od osób fizycznych, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy w wysokości
13 9.781 zł oraz przyznał oprocentowanie nadpłaty stwierdzonej w kwocie 1.162,70 zł
14 od dnia złożenia wniosku do dnia jej zwrotu.
15 Z motywów zaskarżonej decyzji wynika, że Skarżący złożył do Naczelnika
16 [...] Urzędu Skarbowego W. wniosek z dnia 13
17 października 2008 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób
18 fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70 zł od dochodu uzyskanego
19 z tytułu członkostwa w radach nadzorczych dwóch spółek polskich. Jednocześnie
20 wystąpił o naliczenie oprocentowania od powyższej nadpłaty. Skarżący utrzymywał,
21 że brak jest podstawy prawnej do opodatkowania ww. dochodów w Polsce z uwagi
22 na nieograniczony obowiązek podatkowy w kraju zamieszkania, którym jest Austria.
23 Twierdził, że uzyskane dochody z tytułu członkostwa w radzie nadzorczej nie należą
24 do dochodów, o których mowa w art. 16 umowy między Rzeczpospolitą Polską a
25 Republiką Austrii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie
26 podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Wiedniu dnia 13 stycznia 2004 r.
27 (Dz. U. z 2005 r. nr 224, poz. 1921; dalej zwana "Umową"), lecz są one innymi
28 dochodami opodatkowanymi na zasadach art. 22 Umowy, które podlegają
29 opodatkowaniu wyłącznie w kraju miejsca zamieszkania podatnika. Jako podstawę
30 prawną swego żądania wskazał art. 75 § 2 pkt 1 lit. c w związku z art. 73 § 1 pkt 1
31 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r.,
32 poz. 749 z późn. zm. ; dalej zwana "O.p.").
33 W odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji do złożenia zeznania
34 podatkowego PIT-37 za 2007 r. Skarżący wskazał, iż w 2007 r. był objęty w Polsce
35 ograniczonym obowiązkiem podatkowym na podstawie art. 3 ust. 2a u.p.d.o.f.
36 Zaznaczył, że dochody uzyskane z tytułu uczestnictwa w radach nadzorczych osób
37 prawnych zaliczane są do dochodów, o których mowa w art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f., do
38 opodatkowania których zastosowanie ma art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy z
39 uwzględnieniem postanowień Umowy. W związku z tym, zgodnie z art. 45 ust. 3 pkt
40 1 u.p.d.o.f., ww. dochodów nie miał obowiązku wykazywać w zeznaniu podatkowym.
41 Z treści powołanego przepisu wynika bowiem, że zeznaniami podatkowymi nie
42 obejmuje się dochodów opodatkowanych zgodnie z art. 29 - 30a tej ustawy.
43 Pismem z dnia 3 grudnia 2008 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie
44 organu do uzupełnienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za 2007 r. o korektę
45 zeznania rocznego za ten rok pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania,
46 Skarżący wskazał na uprzednio podniesione okoliczności wyłączające obowiązek
47 wykazania w deklaracji PIT-37 dochodów opodatkowanych.
48 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.
49 postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek z
50 dnia 13 października 2008 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od
51 osób fizycznych za 2007 r. z powodu nie uzupełnienia wniosku o stwierdzenie
52 nadpłaty o korektę zeznania podatkowego za 2007 r.
53 Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpoznaniu zażalenia,
54 postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. uchylił ww. postanowienie organu pierwszej
55 instancji w całości. Stwierdził, iż organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek o
56 stwierdzenie nadpłaty, w którym oprócz zakresu żądania wskazano również
57 podstawę prawną żądania, którą był przepis art. 75 § 2 pkt 1 lit. c O.p., nie miał
58 podstaw do uznania, że wniosek ten nie spełnia wymogów formalnych. Naczelnik
59 Urzędu Skarbowego był obowiązany rozpatrzyć wniosek merytorycznie w oparciu o
60 obowiązujące przepisy prawa, a także rozważyć zasadność wszczęcia postępowania
61 w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeśli stwierdzi
62 niewykonanie przez Skarżącego obowiązku złożenia zeznania rocznego.
63 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.
64 postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie
65 podatkowe w celu określenia Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w
66 podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r.
67 Organ pierwszej instancji w toku przeprowadzonego postępowania
68 podatkowego ustalił, iż w 2007 r. Skarżący uzyskał następujące dochody:
69 - dywidenda z T. S.A. - 42.550 zł
70 - dywidenda z C. S.A.- 39,90 zł
71 - odpłatne zbycie akcji T. S.A. - 456.141,58 zł
72 - odsetki z lokaty P. - 666,92 zł
73 - umowa o doradztwo z firmą O.- 78.278 zł
74 - umowa o dzieło ze spółką E. S.A. (wynagrodzenie wypłacone przez Spółkę
75 A. z USA) - 41.809,50 zł
76 - umowa o dzieło z M.- 8.029 zł
77 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją
78 z dnia [...] marca 2013 r. określił Skarżącemu od uzyskanych dochodów wysokość
79 zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
80 w wysokości 74.810,30 zł.
81 Organ pierwszej instancji powołując się na treść ww. decyzji wymiarowej,
82 decyzją z dnia [...] maja 2013 r. odmówił Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w
83 podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 10.943,70 zł oraz
84 wypłacenia stosownego oprocentowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że
85 wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być prawidłowo rozpatrzony, gdyż kwota
86 należności wpłaconych do urzędu w formie zaliczek w łącznej wysokości 25.207,50
87 zł, została proporcjonalnie zaliczona na poczet zobowiązania podatkowego za 2007
88 r., w związku z czym na kontach księgowych nie widnieje nadpłata.
89 Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji z dnia [...] maja 2013 r. zarzucił
90 naruszenie art. 201 § 1 pkt 2, art. 121 § 1, art. 122 O.p., art. 30b ust. 1 w zw. z art. 31
91 ust. 3 u.p.d.o.f., a także art. 10 i 13 Umowy.
92 Skarżący utrzymywał, że organ pierwszej instancji rażąco naruszył zasadę
93 działania organów w sposób budzący zaufanie poprzez wydanie decyzji, ponieważ
94 postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w
95 podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. nie zostało zakończone
96 prawomocną/ostateczną decyzją organu podatkowego. Od decyzji Naczelnika
97 Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2013 r. określającej wysokość zobowiązania
98 podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. zostało złożone
99 odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., zatem w pierwszej kolejności
100 powinno dojść do rozstrzygnięcia postępowania wszczętego z urzędu
101 (określającego), a następnie do wydania decyzji stwierdzającej lub odmawiającej
102 stwierdzenia nadpłaty podatku.
103 Na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Skarżący wniósł o zawieszenie
104 postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty do czasu zakończenia decyzją
105 ostateczną postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania
106 podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
107 Skarżący podtrzymał stanowisko zawarte we wniosku i pismach skierowanych
108 do organu pierwszej instancji. Wskazał na decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. wydaną
109 wobec niego, w której zagadnienie niemal analogiczne było przedmiotem rozważań,
110 a organ zajął odmienne stanowisko od zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.
111 We wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Izby
112 Skarbowej stwierdził, że Skarżący w 2007 r. uzyskał dochody z tytułu:
113 1) odpłatnego zbycia akcji T. S.A.,
114 2) dywidend od akcji T. S.A. i C. S.A.,
115 3) odsetek bankowych od lokaty P.,
116 4) działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 u.p.d.o.f., t.j.:
117 a) z tytułu umowy o dzieło zawartej z firmą M. sp. z o.o. w wysokości
118 8.029,00 zł,
119 b) z tytułu wynagrodzenia wypłaconego przez firmę A. W
120 USA z tytułu umowy dotyczącej pracy wykonanej na podstawie umowy o dzieło z
121 firmą E. S.A. w wysokości 15.000 USD. Po przeliczeniu przychodu, zgodnie z
122 zasadami wynikającymi z art. 11 ust. 3 u.p.d.o.f., przychód ten wynosi 40.878,00 zł
123 (15.000 x 2,7252 - kurs kupna waluty USD ogłoszony przez [...] S.A).
124 Organ odwoławczy zaznaczył, że zakres niniejszego postępowania został
125 wyznaczony treścią wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 13 października 2008 r. i
126 dotyczy nadpłaty podatku z tytułu dochodów z działalności wykonywanej osobiście, o
127 której mowa w art. 13 u.p.d.o.f. Przytoczył treść art. 9 ust. 1 art. 3 ust. 2a i 2b, art. 4a
128 i art. 29 ust. 1 u.p.d.o.f. Wskazał, że Skarżący przedstawił certyfikat rezydencji, w
129 którym austriackie władze podatkowe stwierdziły, iż w 2007 r. był on osobą mającą
130 miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Austrii, w rozumieniu art. 4 Umowy.
131 Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że uzyskane przez Skarżącego dochody z
132 działalności wykonywanej osobiście są wynagrodzeniem za wykonane na rzecz ww.
133 Spółek umowy o dzieło dotyczące usług konsultacyjnych i doradczych. Zgodnie zaś z
134 art. 14 Umowy dochody, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym
135 się Państwie osiąga z wykonywania wolnego zawodu albo innej działalności o
136 samodzielnym charakterze, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba
137 że osoba ta posiada stałą placówkę w drugim Umawiającym się Państwie w celu
138 wykonywania swej działalności. Jeżeli posiada ona taką stałą placówkę, wówczas
139 dochód może być opodatkowany w drugim Państwie, jednak tylko w takim zakresie,
140 w jakim może być przypisany tej stałej placówce.
141 Organ odwoławczy wskazał, iż chociaż w umowach o unikaniu podwójnego
142 opodatkowania nie zdefiniowano pojęcia stałej placówki, to jednak w rozumieniu tych
143 umów stała placówka oznacza placówkę, poprzez którą rezydent innego kraju
144 prowadzi w sposób stały całkowicie lub częściowo działalność na terytorium Polski.
145 W ocenie organu charakter wykonywanych przez Skarżącego w 2007 r.
146 czynności potwierdza, że były one wykonywane w siedzibie ww. Spółek, a więc za
147 pośrednictwem stałej placówki. Poza tym, o tym, iż usługi na rzecz Spółek
148 wykonywane były za pośrednictwem stałej placówki świadczy fakt przebywania w
149 Spółkach, a także przyznany przez spółkę E. zwrot poniesionych kosztów
150 dojazdów.
151 W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że do przychodów
152 uzyskanych przez Skarżącego od ww. Spółek ma zastosowanie art. 14 Umowy.
153 Przychody wypłacone Skarżącemu, jako członkowi rady nadzorczej, nie mogą być
154 zaliczone do przychodów z tytułu wynagrodzeń dyrektorów, o których mowa w art. 16
155 Umowy, które to regulacje dotyczą organów zarządczych, a nie nadzorczych.
156 Zdaniem organu sposób wykonywania umów przez Skarżącego na rzecz Spółek
157 wyczerpuje znamiona opodatkowania przychodu z osobiście wykonanej działalności
158 nierezydenta w Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w państwie źródła z uwagi na to, iż
159 obydwa zlecenia wykonywane były w pomieszczeniach i przy wykorzystaniu sprzętu
160 należącego do Spółek oraz ze względu na sposób wykonywania zleceń (tj.
161 w szczególności okoliczność, iż aby podatnik mógł prawidłowo wykonać powierzone
162 zlecenie, czyli doradzać, sporządzać ekspertyzy i opinie, wdrażać pomysły, programy
163 komputerowe, pozyskiwać klientów, musiał korzystać z dokumentacji Spółki, stale
164 kontaktować się z osobami decyzyjnymi, przebywać na terenie Spółek).
165 Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że podatek zryczałtowany od przychodów
166 z tytułu działalności określonej w art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. uzyskanych w łącznej
167 wysokości 48.907 zł (8.029 zł + 40.878 zł) wynosi 9.781 zł (20% x 48.907 zł). Biorąc
168 pod uwagę, że Skarżący łącznie na poczet podatku od działalności wykonywanej
169 osobiście w 2007 r. zapłacił 10.943,70 zł, to nadpłata z tego tytułu w zryczałtowanym
170 podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. wynosi 1.162,70 zł (10.943,70 zł
171 - 9.781 zł).
172 Odnosząc się do wniosku Skarżącego dotyczącej oprocentowania nadpłaty,
173 organ odwoławczy wskazał, iż w sytuacji, gdy decyzja stwierdzająca nadpłatę została
174 wydana po upływie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty
175 (niezależnie od tego czy poprzedzała ją najpierw decyzja o odmowie stwierdzenia
176 nadpłaty), a zwrot nadpłaty nastąpi w terminie 30 dni od dnia wydania takiej decyzji,
177 to i tak w takim przypadku zastosowanie znajdzie art. 78 § 3 pkt 3 lit. b O.p. Wraz z
178 upływem 2 miesięcy powstaje prawo do oprocentowania nadpłaty stwierdzonej
179 decyzją wydaną po tym terminie.
180 Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż w postępowaniu odwoławczym nie może
181 być rozpatrzony, zawarty w odwołaniu, wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu
182 pobrania przez płatników podatku w wysokości wyższej niż wynikająca z Umowy z
183 tytułu wypłaconych dywidend i odsetek od lokat na rachunku, czy też
184 zryczałtowanego podatku dopłaconego przez płatnika w 2010 r. w wyniku korekty
185 deklaracji PIT-8AR w kwocie 386 zł, ponieważ przedmiotem niniejszego
186 postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 13 października 2008 r. o stwierdzenie
187 nadpłaty była zasadność pobrania przez płatników podatku od należności z tytułu
188 umowy o dzieło, jak również zasadność zapłaty z ww. tytułu podatku w trybie art. 44
189 ust. 1a u.p.d.o.f. W celu dochodzenia nadpłaty z tych tytułów należy złożyć odrębne
190 wnioski o stwierdzenie nadpłaty do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W..
191 Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. oraz wniosku o
192 zawieszenie postępowania w związku z niezakończeniem postępowania w sprawie
193 określenia wysokości zobowiązania prawomocną decyzją, Dyrektor Izby Skarbowej
194 stwierdził, że przepis ten nie ma w sprawie zastosowania, gdyż każda z
195 rozpatrywanych spraw dotyczyła innego rodzaju podatku, a od rozstrzygnięcia
196 sprawy określenia wysokości zobowiązania podatkowego nie zależało
197 rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż dotyczyło nadpłaty w zryczałtowanym
198 podatku dochodowym od osób fizycznych.
199 Skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
200 w Warszawie skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej
201 stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych,
202 o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f za 2007 r. w wysokości 9.781 zł oraz
203 zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił jej naruszenie:
204 1) art. 120 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, czego
205 przejawem jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej;
206 2) art. 187 ust. 1 w zw. z art. 191 O.p. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich
207 istotnych okoliczności sprawy,
208 3) art. 14 Umowy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie
209 Skarżący odwołując się do Komentarza Modelowej Konwencji OECD stwierdził,
210 że za stałą placówkę nie uważa się miejsca/pomieszczenia, jeżeli jest ono
211 udostępniane przy okazji wykonywania jednego zlecenia i tylko w tym celu. Nie
212 zgodził się z arbitralnym stwierdzeniem organu odwoławczego, że charakter
213 wymienionych czynności potwierdza, iż usługi świadczone na rzecz Spółek były
214 wykonywane w ich siedzibie, a więc za pośrednictwem stałej placówki. Za
215 nieuzasadnione uznał stanowisko organu, który wykluczył, iż usługi doradcze i
216 konsultacyjne mogły odbywać się poza miejscem funkcjonowania Spółek i ich
217 organów zarządzających. Zdaniem Skarżącego, sam fakt przebywania w Spółkach
218 nie stanowi przesłanki pozwalającej na uznanie, iż mamy do czynienia z tzw. stałą
219 placówką w rozumieniu Umowy.
220 Skarżący stwierdził, że w świetle art. 14 Umowy, osiągnięte przez niego
221 dochody, uwzględniając fakt, że nie posiada stałej placówki na terenie
222 Rzeczpospolitej Polskiej, podlegają opodatkowaniu tylko w państwie jego rezydencji,
223 tj. w Austrii.
224 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał
225 swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
226 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
227 Skarga została uwzględniona, ale z innych przyczyn niż w niej podniesione.
228 Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
229 przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd
230 rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i
231 wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach
232 danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania
233 legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Natomiast
234 niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma
235 obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym orzeczeniem z punktu
236 widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę
237 orzekania przez sąd stanowi cały materiał zgromadzony przez organy administracji w
238 toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania. Zastrzec przy tym trzeba,
239 że stosownie do postanowień art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na
240 podstawie akt sprawy.
241 Dokonując kontroli niniejszej sprawy według powyżej wskazanych kryteriów
242 Sąd stwierdził, iż został naruszony art. 205 § 1 O.p. w stopniu mającym wpływ na
243 wynik sprawy. Przepis ten stanowi, iż organ podatkowy podejmuje z urzędu lub na
244 wniosek strony, w drodze postanowienia, zawieszone postępowanie, gdy ustąpiły
245 przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. Stosownie do postanowień § 2 ww.
246 artykułu na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania służy
247 stronie zażalenie.
248 Brzmienie art. 205 § 1 O.p. nie pozostawia wątpliwości, iż podjęcie
249 zawieszonego postępowania jest obligatoryjne, a w związku z tym, zważywszy na
250 racjonalizm ustawodawcy, który nie wprowadza regulacji prawnych przypadkowo,
251 czy też niecelowo, nie może budzić wątpliwości, iż niedochowanie tego obowiązku
252 nie pozostaje obojętne dla dalszego postępowania.
253 Istota zawieszenia postępowania sprowadza się do tego, że w trakcie
254 zawieszonego postępowania sprawa nie ma biegu, co oznacza, że nie są
255 podejmowane żadne czynności, za wyjątkiem wskazanych w przepisach, także i
256 taka, jaką jest wydanie decyzji. Zakres czynności podejmowanych w czasie
257 zawieszenia postępowania określają art. 202 i art. 203 O.p. Według pierwszego z
258 przywołanych przepisów organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z powodu
259 śmierci strony (jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe)
260 lub jej przedstawiciela ustawowego albo utraty przez stronę lub jej ustawowego
261 przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, nie podejmuje żadnych czynności,
262 z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo zabezpieczenie
263 dowodu. Natomiast zgodnie z art. 203 § 1 organ podatkowy, który zawiesił
264 postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od
265 rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, wzywa
266 równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu
267 lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, że już
268 zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Jeżeli strona nie wystąpiła
269 do właściwego organu lub sądu w wyznaczonym terminie, organ podatkowy z urzędu
270 zwróci się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego
271 (§ 2 ww. artykułu).
272 Z art. 205 § 1 O.p. koreluje regulacja zawarta w art. 206 tej ustawy, który
273 stanowi, iż zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w
274 niniejszym dziale. Skoro bowiem w zasadzie żadne czynności nie mogą być
275 podejmowane przez organ, to konieczne jest wstrzymanie biegu terminów, które
276 winny być przestrzegane.
277 Z przytoczonych przepisów wynika, że w trakcie zawieszonego postępowania
278 organ podatkowy ma prawo jedynie zabezpieczyć dowód, wezwać stronę do
279 wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia
280 wstępnego lub sam zwrócić się z urzędu do właściwego organu lub sądu o
281 rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego oraz podjąć postępowanie. Katalog
282 czynności, które organ podatkowy może podjąć w czasie zawieszonego
283 postępowania jest zamknięty, zatem każda inna czynność niż wymieniona w ww.
284 przepisach, wykraczająca poza jego zakres jest bezskuteczna.
285 W rozpoznanej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. zawiesił postępowanie
286 wszczęte na wniosek Skarżącego z dnia 13 października 2008 r. (wpływ do urzędu
287 23 październik 2008 r.) o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób
288 fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70 zł wraz z należnym od tej
289 nadpłaty oprocentowaniem oraz postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. w
290 sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym
291 od osób fizycznych za 2007 r. do czasu otrzymania informacji z Biura Wymiany
292 Informacji Podatkowej w K. przy Izbie Skarbowej w P.. Organ ten
293 zawieszonego postępowania nie podjął, a mimo to wydał decyzję z dnia [...] maja
294 2013 r., którą odmówił Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym
295 od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 10.943,70 zł oraz wypłacenia stosownego
296 oprocentowania.
297 Dyrektor Izby Skarbowej nie zważając na to, że postępowanie wszczęte na
298 wniosek Skarżącego z dnia 13 października 2008 r. o stwierdzenie nadpłaty w
299 podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70
300 zł wraz z należnym od tej nadpłaty oprocentowaniem pozostaje zawieszone, wydał
301 decyzję zawierającą merytoryczne rozstrzygnięcie, tj. stwierdził nadpłatę w
302 zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 29
303 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. za 2007 r. w wysokości 1.162,70 zł, odmówił stwierdzenia
304 nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym
305 mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy w wysokości 9.781 zł oraz przyznał
306 oprocentowanie nadpłaty stwierdzonej w kwocie 1.162,70 zł od dnia złożenia
307 wniosku do dnia jej zwrotu.
308 Mając na uwadze, iż żadna czynność, oprócz wskazanych we wcześniej
309 omówionych przepisach prawa, nie może być uznana za skuteczną, to i za takie nie
310 można uznać czynności, które zostały podjęte w ramach gromadzenia materiałów
311 dowodowych w niniejszej sprawie po wydaniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2012
312 r. zawieszającego postępowanie wszczęte na wniosek Skarżącego z dnia 13
313 października 2008 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób
314 fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70 zł wraz z należnym od tej
315 nadpłaty oprocentowaniem. Organy podatkowe nie mogą zatem skutecznie
316 powoływać się na dowodowy zgromadzone w czasie, gdy postępowanie pozostawało
317 zawieszone. Co więcej w trakcie zawieszonego postępowania organ podatkowy nie
318 może wydać decyzji kończącej postępowanie, a jak już wykazano w niniejszej
319 sprawie została wydana decyzja tak przez organ pierwszej instancji, jak i przez organ
320 drugiej instancji.
321 Wobec powyższego stwierdzić należy, iż naruszenie art. 205 § 1 O.p. w
322 sposób bezwzględny miało wpływ na wynik sprawy.
323 Z ostrożności wskazać trzeba, iż art. 205a § 1 O.p. nie zwalnia organu
324 podatkowego z obowiązku określonego w art. 205 § 1 tej ustawy, tj. podjęcia
325 zawieszonego postępowania. Przepis ten przede wszystkim określa, kiedy w
326 przypadkach w nim wymienionych należy podjąć zawieszone z urzędu
327 postępowanie, zaś użyte w zdaniu wprowadzającym do wyliczenia wyrazy "w
328 szczególności" w sposób jasny wskazują, iż katalog przypadków zawieszenia
329 postępowania wymieniony w omawianym przepisie nie jest zamknięty.
330 Dodać też trzeba, iż postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu
331 Skarbowego W. z dnia [...] września 2012 r. zostało podjęte
332 postępowanie podatkowe zwieszone postanowieniem tego organu z dnia [...]
333 listopada 2009 r. zawieszające postępowanie wszczęte na wniosek Skarżącego w
334 dniu [...] października 2009 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od
335 osób fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70 zł wraz z należnym od tej
336 nadpłaty oprocentowaniem oraz postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. w
337 sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym
338 od osób fizycznych za 2007 r. Postanowieniem tym nie zostało zatem podjęte po raz
339 kolejny zawieszone postępowanie ww. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r.
340 Sąd stwierdził, iż Dyrektor Izby Skarbowej naruszył art. 201 § 1 pkt 2 w
341 związku z § 2 tego artykułu w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Otóż
342 Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2013
343 r. wniósł o zawieszenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w
344 podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. do czasu rozpatrzenia
345 odwołania od decyzji określającej na jego rzecz wysokość zobowiązania
346 podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Dyrektor Izby
347 Skarbowej nie rozpatrzył tego wniosku w formie postanowienia, jak nakazuje uczynić
348 to art. 201 O.p., lecz w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż wniosek ten jest niezasadny.
349 Z art. 201 § 2 i § 3 O.p. wynika, iż o zawieszeniu postępowania organ orzeka
350 w formie postanowienia. Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania
351 służy zażalenie. Organ odwoławczy poprzez nierozpatrzenie wniosku Skarżącego o
352 zawieszenie postępowania w formie postanowienia pozbawił go prawa do złożenia
353 zażalenia, a w konsekwencji prawa do badania rozstrzygnięcia pod względem
354 legalności w osobnym postępowaniu przez sąd administracyjny (art. 3 § 2 pkt 2
355 p.p.s.a.).
356 W ocenie Sądu nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania w trybie
357 przewidzianym przepisami prawa stanowi naruszenie przepisów postępowania
358 mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ pozbawia stronę prawa do
359 złożenia zażalenia, a po wyczerpaniu środków zaskarżenia - prawa do sądu. Zgodnie
360 z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeśli
361 sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny
362 wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga więc, aby naruszenie przepisów
363 postępowania miało wpływ na wynik sprawy, wystarczy uznanie, że uchybienie to
364 mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem T. Wosia sąd nigdy nie może mieć
365 absolutnej pewności, jaki wpływ na wydanie rozstrzygnięcia o określonej treści miało
366 naruszenie przepisów proceduralnych. Można więc przyjąć, że w kategorii podstawy
367 uchylenia decyzji i postanowienia mieści się brak należytej staranności wykazany
368 przez organy administracji publicznej w prowadzeniu sprawy (por. T. Woś, H.
369 Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami
370 administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa
371 2005, s. 458-459). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w
372 wyroku z dnia 26 października 2005r., I FSK 178/05 (LEX nr 173313). Z takim
373 brakiem staranności mamy do czynienia w niniejszej sprawie - nierozpatrzenie
374 wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania pozbawiło go możliwości
375 skorzystania ze środków zaskarżenia i finalnie usunięcia wszystkich wątpliwości co
376 do zasadności zawieszenia postępowania, co w sposób oczywisty znajduje
377 przełożenie na wynik ostatecznego rozstrzygnięcia, zważywszy na wnioskowaną
378 podstawę zawieszenia.
379 W tej sytuacji, na obecnym etapie postępowania, ustosunkowanie się do
380 zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne.
381 Niemniej jednak ze względu na ekonomikę postępowania, w celu
382 zapobieżenia popełnienia tego samego, zasadniczego dla wyniku niniejszej sprawy
383 błędu, organ podatkowy rozstrzygający ponownie mniejszą sprawę powinien wziąć
384 pod uwagę, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.
385 decyzją z dnia [...] marca 2013 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania
386 podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości
387 74.810,30 zł. Dopóki pozostaje w obrocie prawnym decyzja określająca Skarżącemu
388 wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych
389 za 2007 r., dopóty organ podatkowy nie może wydać rozstrzygnięcia w sprawie
390 nadpłaty w tym podatku w innej wysokości niż wynika ona z decyzji określającej to
391 zobowiązanie, czyli nie może orzec tak jak w zaskarżonej decyzji.
392 W aktach sprawy nie ma decyzji organu drugiej instancji wydanej w wyniku
393 rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego
394 W. z dnia [...] marca 2013 r. określającej Skarżącemu wysokość
395 zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.,
396 nie ma też informacji w odpowiedzi na skargę, czy odwołanie zostało rozpatrzone.
397 Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej oświadczył, że decyzja organu
398 pierwszej instancji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w
399 podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. została uchylona i
400 postępowanie zostało umorzone, jednak jak już wcześniej to zaznaczono, Sąd
401 orzeka na podstawie akt sprawy (w aktach nie ma decyzji, o której mówił
402 Pełnomocnik). Stąd Sąd za słuszne uznał poczynić powyższą uwagę.
403 Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ podatkowy zobowiązany jest
404 uwzględnić stanowisko Sądu.
405 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a,
406 orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, że
407 zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania
408 orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 75 (§ 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 78 (§ 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 187
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 201 (§ 1, § 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 202
- Ordynacja podatkowa, art. 203
- Ordynacja podatkowa, art. 205 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 205a (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 29