Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2011 r., III SA/Wa 509/11
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2011 r., III SA/Wa 509/11
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. spraw ze skarg Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. i 2006 r. oddala skargi
Uzasadnienie
2 Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
3 akt sprawy wynika, iż decyzjami z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezydent m.
4 W. stalił R. i A. J. (dalej "Strona", "Skarżący") wysokość
5 zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomość
6 położoną w W. przy ul. J. [...] m [...] stanowiącą lokal mieszkalny
7 i udział we współwłasności garażu podziemnego w tym samym budynku
8 mieszkalnym, na rok 2006 w kwocie 252,00 zł oraz na rok 2008 w kwocie 282 zł.
9 W odwołaniach od powyższych decyzji Skarżący zakwestionowali
10 prawidłowość ustalenia wysokości podatku od nieruchomości w części dotyczącej
11 opodatkowania miejsca postojowego. Zdaniem Strony garaż znajdujący się w
12 budynku mieszkalnym powinien podlegać opodatkowaniu według stawek właściwych
13 dla budynku mieszkalnego.
14 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") decyzjami
15 z dnia [...] lipca 2010 r. uchyliło zaskarżone decyzje w całości i rozstrzygając co do
16 istoty sprawy ustaliło wysokość podatku od nieruchomości z tytułu posiadania
17 nieruchomości położonej w W. przy ul. J. [...] m [...] na rok 2006
18 w kwocie 70,00 zł oraz na rok 2008 w kwocie 83,00 zł. W uzasadnieniach decyzji
19 wskazano, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o
20 podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej
21 "u.p.o.l.") obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m.in. na osobach
22 fizycznych, będących właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli
23 przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek
24 podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym
25 (art. 3 ust. 3). Jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie
26 podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących
27 współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom
28 ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni
29 użytkowej całego budynku (art. 3 ust. 5). Opodatkowaniu podatkiem od
30 nieruchomości, stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.o.l., podlegają grunty, budynki lub ich
31 części, oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności
32 gospodarczej. Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia, a dla
33 budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2). Przez
34 "powierzchnię użytkową budynku lub jego części" rozumie się powierzchnię mierzoną
35 po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem
36 powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za "kondygnację" uważa
37 się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe (art. 1a ust. 1
38 pkt 5). Podstawowym kryterium zaliczania do przedmiotu opodatkowania podatkiem
39 od nieruchomości jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 21
40 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr
41 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane
42 zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit e)
43 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od
44 nieruchomości od budynków lub ich części: a) mieszkalnych; e) pozostałych, w tym
45 zajętych na prowadzenie odpłatnej działalności pożytku publicznego przez
46 organizacje pożytku publicznego.
47 W ocenie SKO do opodatkowania miejsca postojowego w garażu
48 wielostanowiskowym znajdującym się w kondygnacji podziemnej budynku
49 mieszkalnego wielorodzinnego winna być zastosowana stawka jak dla budynków i
50 ich części "mieszkalnych", a nie - jak błędnie przyjął organ pierwszej instancji - "dla
51 budynków pozostałych". Na poparcie powyższego stanowiska SKO powołało się na
52 wyrok NSA z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 460/08 wskazując, że wprawdzie
53 wyrażona przez Sąd teza dotyczączy opodatkowania budynku mieszkalnego
54 wielorodzinnego znajdującego się w posiadaniu przedsiębiorcy, w którym w części
55 podziemnej znajdują się garaże, a w części parterowej lokale użytkowe, to jednak
56 dokonana w wyroku wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a) u.p.o.l.- per analogia ma
57 zastosowanie w przedmiotowej sprawie. SKO dodało, że w podobnym tonie
58 ugruntowane jest orzecznictwo sądowe w kwestii stawki podatku od towarów i usług,
59 jaka powinna obowiązywać przy opodatkowaniu sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz
60 z miejscem parkingowym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2009 r., sygn.
61 akt III SA 1150/09).
62 SKO wskazało, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości
63 powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym
64 powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 1 u.p.o.l.).
65 Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze
66 decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów
67 opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania
68 obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15
69 listopada roku podatkowego (art. 6 ust. 7). Raty, których termin płatności minął,
70 płatne są w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2
71 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60
72 ze zm.) - dalej: "O.p.", zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia
73 decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania. Zdaniem SKO,
74 bezsporne jest, że na Stronie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od
75 nieruchomości za 2006 r. i 2008 r. Organ powołał się na stosowne uchwały Rady
76 m. W., po czym wskazał sposób obliczenia podatku od nieruchomości.
77 Na ww. decyzje skargę wniósł Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej
78 W.. Wskazał, że w dniu 15 grudnia 2010 r. do
79 Prokuratury Rejonowej W. wpłynął wniosek Prezydenta
80 m. W. o wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
81 Warszawie na ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W..
82 Wywodząc zasadność wniesienia wnioskowanej skargi Prezydent przyznał, iż ustawa
83 o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "budynku mieszkalnego",
84 jednak w przepisach prawa można odnaleźć definicję pojęć zbliżonych. I tak, ustawa
85 z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118
86 ze zm.) zawiera definicję "budynku mieszkalnego jednorodzinnego", zgodnie z którą
87 za taki budynek uznaje się budynek wolnostojący albo w zabudowie bliźniaczej,
88 szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący
89 konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej
90 niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego
91 o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Z
92 kolei w ustawie z dnia 26 czerwca 1994 roku o własności lokali (Dz. U. z 2008 r., Nr
93 80, poz. 903 ze zm.) art. 2 ust. 2 zawiera definicję "samodzielnego lokalu
94 mieszkalnego", zgodnie z którą jest to wydzielona ścianami w obrębie budynku izba
95 lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, która(e) wraz z pomieszczeniami
96 pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych; przepis ten stosuje
97 się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z
98 przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Wynika z tego, iż nie jest lokalem
99 mieszkalnym wydzielona ścianami izba (zespół izb) nie przeznaczona(y) na pobyt
100 stały ludzi i nie służąca(y) zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Ponadto, w
101 myśl art. 2 ust. 4 powołanej ustawy do lokalu mogą przynależeć jako jego części
102 składowe pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub
103 były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym
104 wyodrębniono dany lokal, a w szczególności piwnica, strych, komórka, garaż
105 (pomieszczenia przynależne). Prezydent przyznał również, iż kwestia opodatkowania
106 podatkiem od nieruchomości garaży (miejsc postojowych) w budynkach
107 mieszkaniowych była już przedmiotem wyroków sądów administracyjnych, jednak z
108 wnioskami przeciwnymi do tezy ferowanej przez Samorządowe Kolegium
109 Odwoławcze w W., leżącej u podstaw decyzji organu odwoławczego. Z
110 przytoczonych orzeczeń wynikało, iż w ocenie sądu administracyjnego garaż będący
111 częścią budynku mieszkalnego z własną księgą wieczystą na potrzeby prawa
112 podatkowego winien być uznany za odrębną nieruchomość, nie podlegającą
113 opodatkowaniu stawkami dla budynków mieszkalnych. Fakt, iż znajduje się on w
114 obrębie budynku mieszkalnego nie może przesądzać, iż jest to część budynku
115 mieszkalnego, albowiem sam garaż nie spełnia w jakikolwiek sposób funkcji
116 mieszkaniowej, zaś jako przedmiot odrębnej własności może stanowić przedmiot
117 umowy sprzedaży, czy wynajmu, na skutek której podmiotem korzystającym z garaży
118 stałaby się osoba obca, nie mająca żadnego związku z samym budynkiem
119 mieszkalnym i jego lokalami o charakterze mieszkaniowym (tak Wyrok
120 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn.
121 III SA/Po 768/09, również wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
122 Białymstoku z dnia 11.03.2008 r. sygn. I SA/Bk 12/08 oraz z dnia 16.09.2009 r. sygn.
123 I SA/Bk 328/09). Prezydent podniósł, iż Skarżący aktem notarialnym nabyli udział w
124 lokalu niemieszkalnym - garażu podziemnym wielostanowiskowym, co ma istotne
125 znaczenia w przedmiotowej sprawie. Decyduje to bowiem o tym, iż udział w garażu
126 (odpowiadający powierzchniowo wydzielonemu miejscu postojowemu) nabyty został
127 jako udział w odrębnym lokalu, nie zaś jako przynależność do lokalu mieszkalnego.
128 Organ podatkowy natomiast dysponujący takim dokumentem urzędowym (aktem
129 notarialnym) związany jest wywodzącym się z niego domniemaniem autentyczności i
130 zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i nie może
131 dokonywać swobodnej oceny takiego dokumentu stwierdzającego czynność
132 notarialną. Na poparcie swojej tezy Prezydent powołał się także na treść opinii
133 prawnej prof. dr hab. Leonarda Etela z dnia 15 maja 2009 r., w której stwierdza on, iż
134 nabycie garażu jako lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość prowadzi do tego,
135 że loka! taki staje się odrębnym od budynku przedmiotem podatku od nieruchomości.
136 To z kolei implikuje zastosowanie do niego odrębnych stawek opodatkowania.
137 Wynika to z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w którym wskazuje się, że stawki
138 podatkowe dotyczą nie tylko całych budynków, ale również ich poszczególnych
139 części, w zależności od sposobu wykorzystania. Profesor wywodzi, iż stawka
140 podatku odnosząca się do budynków mieszkalnych miałaby zastosowanie do garażu
141 jedynie w sytuacji, gdy stanowi on przynależność do lokalu mieszkalnego w
142 rozumieniu wspomnianego już przepisu art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali.
143 Podnosi też, iż w przypadku miejsca postojowego, które samo z siebie nie stanowi
144 odrębnej nieruchomości, osoba nabywająca udział we współwłasności lokalu
145 będącego garażem nabywa prawo do takiego miejsca (miejsc) i płaci podatek jako
146 współwłaściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość.
147 Prokurator wskazał, że po zapoznaniu się ze stanowiskiem Prezydenta m.
148 W. i SKO, z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do
149 poruszanej kwestii, wniesienie skargi było konieczne.
150 Prokurator podniósł, że pojęcie "budynku mieszkalnego" i "pozostałych" w
151 rozumieniu u.p.o.l. nie doczekało się własnej definicji legalnej i wykładni tego pojęcia
152 należałoby dokonywać częściowo w oparciu o analogię do obowiązujących już
153 regulacji prawnych odrębnych, acz powiązanych z prawem podatkowym gałęzi
154 prawa. Z definicji pojęć zbliżonych do "budynku mieszkalnego" wysnuć można było
155 pewny wniosek, iż o tym, czy dana nieruchomość jest budynkiem mieszkalnym
156 decyduje to, czyjej funkcja sprowadza się do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych,
157 czy też do innych celów. Kluczowym zatem dla rozstrzygnięcia, czy garaż ulokowany
158 w obrębie bryły budynku z lokalami mieszkalnymi, acz wyodrębniony prawnie jako
159 samodzielna nieruchomość lokalowa, podlega opodatkowaniu według stawki jak za
160 "budynki mieszkalne lub ich części'", czy jak za "pozostałe budynki lub ich części"
161 byłoby ustalenie, czy garaż taki samoistnie spełnia cele mieszkaniowe, czy też inne.
162 Trudność określenia tego sprowadza się do konstatacji, iż również pojęcie prawne
163 "cele mieszkaniowe"' nie doczekało się swojej legalnej definicji. Zgodnie z definicją
164 słownika języka polskiego "mieszkać" to "zajmować jakieś pomieszczenie i traktować
165 je jako miejsce swojego pobytu". Z kolei "mieszkanie" to "pomieszczenie, w którym
166 się mieszka", a "mieszkalny" to "służący lub nadający się do mieszkania" (Słownik
167 języka polskiego, tom 1, oprać. Lidia Drabik, Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe
168 PWN S.A. Warszawa 2007, str. 250). Biorąc zatem za punkt wyjścia potoczne
169 rozumienie przytoczonych pojęć, przez "realizację celów mieszkaniowych"
170 należałoby rozumieć zapewnienie możliwości zamieszkania, dłuższego przebywania
171 w pomieszczeniu przystosowanym dla takiego pobytu. Zdaniem Prokuratora w
172 kontekście tych rozważań uznanie przez SKO, iż garaż znajdujący się w obrębie
173 bryły budynku mieszkalnego spełnia takie cele, jest wykładnią rozszerzającą zbyt
174 daleko idącą i nie znajdującą potwierdzenia w faktycznym wykorzystaniu tej
175 kondygnacji budynku, tym bardziej iż w przedmiotowym garażu wydzielone zostały
176 miejsca postojowe sprzedawane zainteresowanym (niekoniecznie lokatorom
177 budynku) na mocy odrębnych umów sprzedaży udziałów w nieruchomości wspólnej
178 (jaką jest tylko kondygnacja garażowa, a nie cały budynek). Prokurator podzielił
179 pogląd, iż z uwagi na to, że w rozumieniu prawa cywilnego przedmiotowa
180 kondygnacja stanowi prawnie odrębny lokal w odniesieniu do pozostałej części
181 budynku i zarówno całość nieruchomości jak i udziały w jej własności mogą stanowić
182 oddzielny przedmiot obrotu prawnego, to może dojść do sytuacji, iż podmiot, któremu
183 przysługiwać będzie prawo do garażu, nie będzie tożsamy z podmiotem
184 uprawnionym do lokalu mieszkalnego w obrębie tego samego budynku.
185 Przyjmowanie w takiej sytuacji jednolitej korzystniejszej stawki podatku od
186 nieruchomości stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie osób faktycznie
187 wykorzystujących miejsce postojowe w celach zgoła odmiennych niż mieszkaniowe.
188 Uznając zatem argumentację wywiedzioną przez Prezydenta m. W., w
189 ocenie Prokuratora, organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów prawa
190 materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 5 ust 2 pkt a) i e)
191 u.p.o.l. oraz uchwał wskazanych w zaskarżonych decyzjach poprzez ich błędną
192 wykładnię skutkującą przyjęciem przy opodatkowaniu stanowiącego odrębny lokal
193 garażu podziemnego stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków
194 mieszkalnych - stwierdzając, iż garaż znajdujący się w budynku mieszkalnym zalicza
195 się do całości pomieszczeń znajdujących się w bryle budynku i de facto jest częścią
196 budynku mieszkalnego podlegającą opodatkowaniu jak budynki mieszkalne.
197 SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując
198 dotychczasowe stanowisko.
199 Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
200 Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest wysokość
201 stawki podatku od nieruchomości jaką powinien być opodatkowany udział we
202 współwłasności garażu podziemnego usytuowanego w budynku mieszkalnym, w
203 którym Skarżący posiadają lokal mieszkalny. Okolicznością, która ma, zdaniem
204 Prokuratora wnoszącego skargę, istotne znaczenie w sprawie, jest nabycie owego
205 udziału na podstawie odrębnego aktu notarialnego (lokal mieszkalny został nabyty na
206 podstawie innego aktu notarialnego niż udział w garażu podziemnym). Według
207 Prokuratora garaż znajdujący się w budynku mieszkalnym nie podlega
208 opodatkowaniu stawkami dla budynków mieszkalnych, ponieważ stanowi odrębną
209 nieruchomość i nie jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe.
210 W ocenie Sądu wskazane przez Prokuratora kryteria nie wynikają z przepisów
211 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kryterium kształtującym stawkę podatku od
212 nieruchomości nie jest odrębność nieruchomości stanowiącej garaż
213 wielostanowiskowy usytuowany w budynku mieszkalnym. Nie jest nim również
214 nabycie odrębnym aktem notarialnym miejsca postojowego w garażu
215 wielostanowiskowym usytuowanym w budynku mieszkalnym, w którym podatnik
216 nabył również lokal mieszkalny.
217 Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlega nabycie
218 nieruchomości, tak jak ma to miejsce w przypadku podatku od towarów i usług
219 (odpłatna dostawa), lecz posiadanie budynku lub jego części, gruntu, budowli (art. 2
220 ust. 1 u.p.o.l.). Podatek od nieruchomości jest bowiem podatkiem od posiadania
221 majątku. Nie jest zatem istotne, czy podatnik nabył miejsce postojowe i lokal
222 mieszkalny na podstawie jednego aktu notarialnego, czy na podstawie odrębnych
223 aktów notarialnych. Nie jest nawet istotne, czy jest właścicielem nieruchomości.
224 Podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba, która faktycznie włada
225 majątkiem. Status podatnika podatku od nieruchomości ma nie tylko właściciel
226 nieruchomości, ale również posiadacz samoistny, a w niektórych wypadkach również
227 posiadacz zależny i osoba nie posiadająca tytułu prawnego do nieruchomości.
228 Wynika to z art. 3 ust. 1 u.p.o.l., który stanowi, że podatnikami podatku od
229 nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym
230 spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
231 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
232 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
233 3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
234 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich
235 części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu
236 terytorialnego, jeżeli posiadanie:
237 a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu
238 Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne
239 lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
240 b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
241 Wskazać też trzeba, że w myśl postanowień art. 2 ust. 1 u.p.o.l.
242 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich
243 części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
244 Podkreślić należy, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega
245 miejsce postojowe zarówno wówczas, gdy znajduje się ono w garażu usytuowanym
246 w budynku mieszkalnym, w którym garaż stanowi odrębną nieruchomość, jak i
247 wówczas, gdy miejsce postojowe jest przypisane do lokalu mieszkalnego (nabytego
248 na podstawie aktu notarialnego) i usytuowane jest w garażu (znajdującym się na
249 jednej z kondygnacji budynku mieszkalnego) stanowiącym współwłasność
250 wszystkich właścicieli. W każdym z tych przypadków właściciel lokalu mieszkalnego
251 posiada miejsce postojowe. Zatem zważywszy na "filozofię" podatku od
252 nieruchomości (podatek od posiadania majątku) oraz konstytucyjną zasadę
253 sprawiedliwości i równości (art. 2 i art. 32 Konstytucji RP) stawka podatku od
254 nieruchomości w każdym z ww. przypadków powinna być taka sama.
255 Zdaniem Sądu, dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie
256 ma znaczenia, iż udział we współwłasności garażu podziemnego stanowiącego
257 odrębną od budynku mieszkalnego nieruchomość może być sprzedany odrębnie od
258 lokalu mieszkalnego, a w sytuacji, gdy miejsce postojowe stanowi pomieszczenie
259 przynależne w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, tylko razem z
260 lokalem mieszkalnym (argument podnoszony w skardze). Tak jak podatkowi od
261 nieruchomości nie podlega nabycie budynku lub jego części, tak też nie podlega
262 zbycie budynku lub jego części. Niezmiennie opodatkowaniu podatkiem od
263 nieruchomości podlega posiadanie majątku. Zatem dla potrzeb podatku od
264 nieruchomości ww. okoliczności są obojętne. Z żadnego przepisu ustawy o
265 podatkach i opłatach lokalnych nie wynika, by każda z ww. sytuacji rodziła obowiązek
266 opodatkowania inną stawką podatkową - wyższą w przypadku posiadania miejsca
267 postojowego w garażu stanowiącym odrębną nieruchomość, niższą w przypadku
268 władania miejscem postojowym jako pomieszczeniem przynależnym.
269 W tym miejscu podnieść należy, iż to deweloper decyduje, czy miejsce
270 postojowe przechodzi we władanie osoby kupującej lokal mieszkalny jako
271 pomieszczenie przynależne, czy jako udział we współwłasności garażu podziemnego
272 stanowiącego odrębną nieruchomość. Zatem, zgodnie z koncepcją zaprezentowaną
273 w skardze, de facto to od decyzji dewelopera, a nie od regulacji prawnych zależy w
274 jakiej wysokości będzie opodatkowane miejsce postojowe. Jak już powiedziano, w
275 każdej z tych sytuacji właściciel mieszkania posiada wyłączne prawo do korzystania
276 z miejsca postojowego, inaczej mówiąc posiada miejsce postojowe. Nie ma
277 wątpliwości, iż w każdym z ww. przypadków miejsce to podlega opodatkowaniu
278 podatkiem od nieruchomości, stąd zrozumiałe jest powielekroć wyrażane przed
279 Sądem oburzenie podatników co do różnicowania stawek podatkowych wedle
280 omawianego kryterium. Pozostaje w nich uzasadnione poczucie braku
281 sprawiedliwości. Skoro podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadania
282 majątku, to taki sam majątek powinien być opodatkowany taka sama stawka
283 podatkowa.
284 Dodać trzeba, że w praktyce organy podatkowe opodatkowują garaże
285 znajdujące się na jednej z kondygnacji domu jednorodzinnego stawką jak dla
286 budynku mieszkalnego. Trzeba więc odpowiedzieć na pytanie, czy uzasadnione jest
287 (sprawiedliwe) aby właściciel domu o powierzchni np. 300 m2 płacił niższą stawkę
288 niż właściciel lokalu mieszkalnego np. o powierzchni 40 m2, który posiada udział we
289 współwłasności garażu podziemnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zdaniem
290 Sądu takie argumenty należy uwzględnić dokonując interpretacji przepisów prawa,
291 ponieważ konieczne jest aby nie prowadziła ona do oczywiście niesprawiedliwego
292 traktowania podatników oraz do różnicowania ich sytuacji prawno- podatkowej bez
293 wzbudzania poczucia niesprawiedliwości.
294 Podsumowując tę część wywodu, stwierdzić należy, iż odrębność
295 nieruchomości stanowiącej garaż wielostanowiskowy usytuowany w budynku
296 mieszkalnym nie jest kryterium decydującym o wysokości stawki podatkowej podatku
297 od nieruchomości, zaś stawka ta powinna być taka sama zarówno, gdy miejsce
298 postojowe jest traktowane jako pomieszczenie przynależne, jak i wówczas gdy
299 znajduje się w garażu stanowiącym nieruchomość odrębną od budynku
300 mieszkalnego.
301 Kolejną kwestią wymagającą rozważenia jest zasadność różnicowania stawki
302 podatkowej przy zastosowaniu wskazanego w skardze kryterium "przeznaczenia na
303 cele mieszkaniowe i niemieszkaniowe".
304 Z konstrukcji stawek podatkowych wynika, że obciążenie podatkiem od
305 nieruchomości zależy od rodzaju i sposobu wykorzystywania majątku. Skupiając się
306 na regulacji znajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. dotyczącej
307 opodatkowania budynków, przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2
308 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2006 r., rada gminy, w drodze uchwały,
309 określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą
310 przekroczyć rocznie od budynków lub ich części:
311 a) mieszkalnych - 0,56 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
312 b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków
313 mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej -
314 18,43 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
315 c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu
316 kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,58 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
317 d) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania
318 świadczeń zdrowotnych - 3,71 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
319 e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej
320 działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 6,17 zł od
321 1 m2 powierzchni użytkowej,
322 W 2008 r. przepis ten miał takie samo brzmienie, z tym że inne były stawki, tj.
323 dla budynków mieszkalnych - 0,59 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, dla budynków
324 pozostałych - 6,37 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (wskazano tylko te stawki, które
325 mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy).
326 Z przytoczonego przepisu wynika, że ustawodawca ustanowił dwa kryteria
327 różnicujące wysokość stawki przy opodatkowaniu budynków, tj. rodzaj budynku oraz
328 sposób korzystania z budynku lub jego części. Kryterium rodzaju budynku zostało
329 wskazane w pkt 2 lit. a) i e), kryterium korzystania z budynku - w pkt 2 lit. b), c), d).
330 Co do zasady, budynek mieszkalny jest opodatkowany stawką nie wyższą niż 0,56 zł
331 od 1 m2 powierzchni użytkowej (0,59 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej w 2008 r.).
332 Stawka ta ulega zwiększeniu, jeśli budynek ten, bądź jego część jest zajęta na
333 prowadzenie działalności gospodarczej. Jest to jedyny wskazany przez ustawodawcę
334 sposób przeznaczenia (wykorzystania) budynku mieszkalnego lub jego części, który
335 skutkuje zwiększeniem stawki podatkowej od budynku mieszkalnego lub jego części.
336 Z całą pewnością ustawodawca nie wprowadził wskazanego w skardze kryterium
337 różnicującego wysokość stawki, tj. wykorzystywania budynku lub jego części na cele
338 mieszkaniowe i niemieszkaniowe. Jeśli budynek jest kwalifikowany jako budynek
339 mieszkalny to do wszystkich znajdujących się w nim pomieszczeń należy stosować
340 stawkę jak dla budynku mieszkalnego, a tylko do powierzchni zajętych na
341 prowadzenie działalności gospodarczej - stawkę wyższą. Taka konkluzja wynika
342 wprost z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) u.p.o.l.
343 Zgodnie z twierdzeniem Prokuratora ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
344 nie zawiera definicji budynku mieszkalnego, jednakże pojęciem tym posługuje się
345 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
346 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.
347 U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W akcie tym stwierdza się, iż ilekroć jest mowa o
348 budynku mieszkalnym - rozumie się przez to budynek mieszkalny wielorodzinny,
349 budynek mieszkalny jednorodzinny. Natomiast w Słowniku języka polskiego pod red.
350 M. Szymczaka (t. II, Warszawa 1979, s. 162) oraz w Słowniku współczesnego języka
351 polskiego (Warszawa 1996, s. 518) wskazuje się, iż przez określenie "budynek
352 mieszkalny" należy rozumieć m.in. budynek służący, przeznaczony, nadający się do
353 mieszkania, zamieszkiwania. Także w doktrynie prawa za budynek mieszkalny
354 przyjęło się uważać całość pomieszczeń mieszczących się w bryle budynku,
355 związanych z szeroko pojętą funkcją zamieszkiwania. W skład budynku
356 mieszkalnego wchodzą w tej sytuacji nie tylko pomieszczenia mieszkalne, lecz także
357 np. kotłownia, pralnia, garaż.
358 Zdaniem Sądu, budynek nie traci charakteru budynku mieszkalnego tylko
359 dlatego, że spośród jego wszystkich kondygnacji wyodrębniono jako odrębną
360 nieruchomość jedną kondygnację, w której znajduje się garaż. Garaż ten nie staje się
361 bowiem odrębnym budynkiem, zaś w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) u.p.o.l. mowa jest o
362 budynku mieszkalnym. Wprawdzie w zdaniu wprowadzającym do wyliczenia widnieje
363 zapis "od budynków lub ich części", lecz z samego faktu występowania tam wyrazu
364 "części" nie można wysnuwać wniosku, iż garaż stanowiący odrębną nieruchomość,
365 ale pozostający w budynku mieszkalnym staje się osobnym budynkiem. Jak już
366 wcześniej powiedziano, o wysokości stawki podatkowej decyduje bądź to
367 zakwalifikowanie budynku do jednego z rodzajów budynków wskazanych w
368 omamianym przepisie, bądź to wykorzystanie w sposób wskazany w tym przepisie.
369 Bez wpływu na wysokość stawki podatkowej od miejsca postojowego
370 znajdującego się w garażu podziemnym pozostaje wskazana w skardze okoliczność,
371 iż w przypadku wyodrębnienia garażu jako osobnej nieruchomości może nastąpić
372 sprzedaż miejsca postojowego lub jego wynajęcie, przez co miejsce to byłoby
373 wykorzystywane przez osobę inną niż właściciel lokalu mieszkalnego znajdującego
374 się w tym samym budynku co garaż. Przede wszystkim o wysokości stawki
375 podatkowej decyduje usytuowanie garażu w budynku mieszkalnym bez względu na
376 to kto jest jego właścicielem. Jeśli miejsce postojowe jest wynajmowane w celach
377 zarobkowych i w świetle przepisów podatkowych możliwa jest kwalifikacja tego
378 rodzaju działalności zarobkowej jako działalność gospodarcza, wówczas miejsce to
379 będzie opodatkowane stawką wyższą, przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l.
380 Taka stawka będzie też zastosowana, gdy miejsce postojowe zostanie zajęte w
381 związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Niezależnie od powyższego
382 wskazać należy, iż rzeczywiście zdarza się, że w budynku mieszkalnym nie
383 wystarcza miejsc postojowych dla wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych
384 znajdujących się w tym budynku lub dla wszystkich samochodów posiadanych przez
385 właściciela takiego lokalu, dlatego kupuje on miejsce postojowe w garażu
386 usytuowanym w nieodległym budynku mieszkalnym. Nie oznacza to jednak, iż
387 poprzez zakup miejsca postojowego przez inną osobę niż właściciel lokalu
388 znajdującego się w tym samym budynku co garaż, budynek mieszkalny traci
389 charakter budynku mieszkalnego.
390 W tym miejscu wskazać należy, że ustawodawca przewidział możliwość
391 różnicowania przez radę gminy wysokości stawek podatkowych w zależności m.in.
392 od sposobu wykorzystania części budynku. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 u.p.o.l.
393 przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rada gminy może
394 różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania,
395 uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj
396 zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Jeśli zatem rada gminy dostrzega
397 konieczność opodatkowania wyższą stawką podatkową miejsce postojowe niż lokal
398 mieszkalny, może to uczynić, oczywiście nie przekraczając wysokości stawki
399 podatkowej określonej wart. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
400 Z powyższych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z
401 przepisami prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W związku z
402 tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
403 przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w
404 sentencji wyroku.
Cytowane w
Cytowane w 10 orzeczeniach.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 października 2016 r., I SA/Po 2112/15
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2014 r., I SA/Gl 790/14
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2014 r., III SA/Wa 1736/13
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2012 r., I SA/Kr 1061/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 sierpnia 2012 r., I SA/Bd 565/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 lipca 2012 r., I SA/Bd 447/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2012 r., III SA/Wa 1245/11
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2012 r., III SA/Wa 979/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2012 r., I SA/Bd 270/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2012 r., I SA/Bd 260/12