Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2013 r., III SA/Wa 405/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2013 r., III SA/Wa 405/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia del. WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę
Uzasadnienie
2 1. Minister Finansów w interpretacji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] za nieprawidłowe uznał stanowisko E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w L. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. dotyczącej podatku od
3 czynności cywilnoprawnych (dalej: "PCC") w zakresie skutków podatkowych
4 wniesienia wkładu niepieniężnego (aportu) do Spółki.
5 W powyższym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie
6 przyszłe.
7 Skarżąca jest spółką komandytowo-akcyjną. Otrzyma od jednego ze swoich
8 akcjonariuszy będącego osobą fizyczną akcje w innej spółce komandytowo-akcyjnej
9 (dalej: "Nabywana SKA") w drodze wkładu niepieniężnego (aportu). W zamian za
10 akcje Nabywanej SKA Skarżąca wyda własne akcje powstałe z podwyższenia
11 kapitału zakładowego na skutek aportu.
12 Skarżąca otrzyma również od swojego akcjonariusza będącego osobą
13 fizyczną akcje w spółce akcyjnej oraz w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
14 (dalej" "Nabywana SA" ) w drodze wkładu niepieniężnego (aportu). W zamian za
15 akcje Nabywanej SA Skarżąca wyda własne akcje powstałe z podwyższenia kapitału
16 zakładowego na skutek aportu.
17 Akcje Nabywanej SKA jak i Nabywanej SA otrzymane w drodze aportu będą
18 zapewniały Skarżącej nie mniej niż 51% praw głosu na Walnym Zgromadzeniu
19 Nabywanej SKA oraz Nabywanej SA.
20 Wskazując na powyższe zadała następujące pytania.
21 1. Czy Skarżąca będzie zobowiązana do zapłaty PCC w związku
22 z podwyższeniem kapitału zakładowego związanego z aportem akcji Nabywanej
SKA?
23 2. Czy Skarżąca będzie zobowiązana do zapłaty PCC w związku
24 z podwyższeniem kapitału zakładowego związanego z aportem akcji Nabywanej SA?
25 W ocenie Skarżącej nie będzie ona zobowiązana do zapłaty PCC w żadnej
26 z opisanych sytuacji, ponieważ będą one kwalifikowane jako tzw. wymiana udziałów,
27 która nie podlega opodatkowaniu PCC.
28 Uzasadniając swoje stanowisko podała, że zgodnie z treścią art. 2 pkt. 6) lit. c)
29 tirret drugie ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
30 cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm., dalej: "u.p.c.c.") "Nie
31 podlegają podatkowi umowy spółki i ich zmiany związane z wniesieniem do spółki
32 kapitałowej, w zamian za jej udziały lub akcje - udziałów lub akcji innej spółki
33 kapitałowej dających w niej większość głosów albo kolejnych udziałów lub akcji,
34 w przypadku gdy spółka, do której są wnoszone te udziały lub akcje, posiada już
35 większość głosów".
36 Wskazała, że w odniesieniu do Nabywanej SA, której akcje otrzyma Skarżąca,
37 nie ma wątpliwości, iż jest ona spółką kapitałową w rozumieniu u.p.c.c. o czym
38 wprost stanowi art. 1a pkt 2) u.p.c.c. W konsekwencji spełniałaby warunki do
39 zastosowania opisanego wyłączenia z opodatkowania.
40 W odniesieniu zaś do statusu Skarżącej oraz Nabywanej SKA jako spółek
41 kapitałowych w rozumieniu u.p.c.c. należy, w jej ocenie, odwołać się do
42 prowspólnotowej wykładni u.p.c.c., dokonywanej w związku z brzmieniem Dyrektywy
43 Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od
44 gromadzenia kapitału (Dz.Urz. UE L 46 z dnia 21 lutego 2008 r. str. 11, dalej:
45 "Dyrektywa 2008/7") oraz uchylonej przez nią Dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia
46 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.Urz.
47 UE 249 z dnia 3 października 1969 str. 25 dalej: "Dyrektywa 69/335"), które stanowiły
48 podstawę wprowadzenia ww. zwolnienia.
49 Stosownie do treści art. 3 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 69/335 "Przez spółkę
50 kapitałową w znaczeniu niniejszej dyrektywy należy rozumieć każdą spółkę,
51 przedsiębiorstwo, stowarzyszenie lub osobę prawną, których udziały w kapitale lub
52 majątku mogą być przedmiotem transakcji na giełdzie". Stosownie zaś do art. 3 ust. 2
53 Dyrektywy 69/335 "Do celów stosowania niniejszej dyrektywy, wszelkie inne spółki,
54 przedsiębiorstwa, stowarzyszenia lub osoby prawne prowadzące działalność
55 skierowaną na zysk uważa się za spółki kapitałowe. Jednak Państwa Członkowskie
56 mają prawo, do celów naliczenia podatku kapitałowego, nie uważać ich za takie
57 spółki". Nie istnienie więc uprawnienie Państw Członkowskich do nie uznawania za
58 spółki kapitałowe spółek o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 69/335, tj.
59 spółek których udziały w kapitale mogą być przedmiotem transakcji na giełdzie.
60 Analogiczne przepisy znajdują się w treści Dyrektywy 2008/7 odpowiednio w art. 2
61 ust. 1 lit. b) oraz art. 2 ust. 2 w zw. z art. 9 Dyrektywy 2008/7. Również Dyrektywa
62 2008/7 nie przywiduje możliwości nieuznawania za spółki kapitałowe, spółek
63 o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. b) a więc tych "których udziały w kapitale lub
64 majątku mogą być przedmiotem transakcji na giełdzie". W związku z tym,
65 że doktryna prawa handlowego zgodnie przyjmuje, że akcje spółki komandytowo-
66 akcyjnej mogą być zgodnie z ustawą z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
67 finansowymi notowane na rynku giełdowym, przesłankę wynikającą z art. 2 ust. 1 lit.
68 b) Dyrektywy 2008/7 oraz art. 3 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 69/335 należy uznać za
69 spełnioną. Oznacza to, że spółka komandytowo-akcyjna jest w rozumieniu przepisów
70 Dyrektywy 69/335 oraz Dyrektywy 2008/7 uznana za spółkę kapitałową. Kwalifikacja
71 ta wynika z przepisu bezwzględnie wiążącego państwa członkowskie, a nie
72 z przepisu pozostawiającego swobodę wyboru państwom członkowskim w jego
73 implementacji.
74 Podkreśliła, że w dniu przystąpienia do UE Polska zobowiązała się przyjąć
75 całość zasobu prawnego UE tj. zarówno pierwotne, w skład którego wchodzą traktaty
76 założycielskie Wspólnot Europejskich i UE oraz ogólne zasady prawa, jak również
77 prawo stanowione łącznie ze wspólnotowym dorobkiem prawnym (acquis
78 communautaire) zawartym w orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii
79 Europejskiej (dawniej Europejski Trybunał Sprawiedliwości) (dalej "TSUE").
80 W związku z przystąpieniem Polski do Wspólnot obowiązek ten w stosunku do Polski
81 powstał z dniem 1 maja 2004 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE, w razie
82 niezgodności przepisów krajowych z wyraźnymi i bezwzględnymi postanowieniami
83 dyrektyw, obywatele państw członkowskich mają prawo powoływania się na te
84 dyrektywy. Przepisy dyrektyw, w razie takiej niezgodności mają pierwszeństwo
85 stosowania przez przepisami krajowymi.
86 Wskazała, że art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335 nakładał na Polskę obowiązek
87 zwolnienia od podatku kapitałowego czynności, które w dniu 1 lipca 1984 r. były
88 zwolnione z opodatkowania lub opodatkowane według stawki 0.50% lub niższej.
89 Obowiązek ten wszedł w stosunku do Polski w życie z dniem przystąpienia do UE, tj.
90 w dniu 1 maja 2004 r. w związku z koniecznością implementacji wspólnotowego
91 dorobku prawnego. Kwestia obowiązywania art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335
92 w państwie członkowskim, które przystąpiło do UE po dniu jej wejścia w życie, była
93 przedmiotem interpretacji TSUE w wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. (sprawa
94 C-366/05) w sprawie Optimus - Telecomunicacioes SA przeciwko Fazenda Publica
95 (dalej jako "Optimus"). Z analizy ww. wyroku wynika, iż wersją Dyrektywy 69/335,
96 która obowiązuje Polskę, jest jej wersja na dzień przystąpienia Polski do UE. Z uwagi
97 na brak postanowień o odmiennej treści, data odniesienia, tj. 1 lipca 1984 r., zawarta
98 w art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335 wiąże również Polskę. Na obowiązek zwolnienia
99 z podatku kapitałowego czynności, które w dniu 1 lipca 1984 r. były w prawie
100 krajowym zwolnione lub opodatkowane stawką 0.50% lub niższą na podstawie
101 Dyrektywy Kapitałowej, zwrócił także uwagę TSUE w wyroku z dnia 9 lipca 2009 r.
102 w sprawie C-397/2007 Komisja przeciwko Królestwu Hiszpanii oraz w wyroku z dnia
103 16 lutego 2012 r. w sprawie C-372/10 Pak-Holdco przeciwko Dyrektorowi Izby
104 Skarbowej w Poznaniu, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
105 w wyroku z dnia 27 sierpnia 2009 r. (III SA/Wa 527/2009) oraz Wojewódzki Sąd
106 Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 22 października 2009 r. (I SA/Kr
107 813/2009).
108 Podała, że w obowiązującym w dniu 1 lipca 1984 r. odpowiednikiem
109 dzisiejszej u.p.c.c. była ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej (Dz. U.
110 1975 r. Nr 45 poz. 226, dalej: "u.o.s."). U.o.s. nie przewidywała opodatkowania opłatą
111 skarbową zmiany umowy spółki. Nie było również przepisu stwierdzającego,
112 iż podwyższenie wkładu do spółki osobowej podlegało opodatkowaniu opłatą
113 skarbową. W dniu 1 lipca 1984 r. na podstawie u.o.s. opodatkowaniu opłatą
114 skarbową podlegało jedynie zawiązanie spółki..
115 Niemniej jednak, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.s. wydane zostało
116 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej
117 (Dz. U. 1983 r. Nr 34 poz. 161 ze zm., dalej jako "Rozporządzenie"). Zgodnie z § 54
118 ust. 1 Rozporządzenia, opłata skarbowa od umowy spółki wynosiła 5% lub 10% od
119 podstawy obliczenia opłaty w zależności od przedmiotu wkładu do spółki.
120 W 1984 r. za spółkę uważane były podmioty wymienione w rozporządzeniu
121 Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz. U.
122 1934 nr 57 poz. 502 ze zm. dalej: "KH"). W KH spółka komandytowo-akcyjna nie
123 została wymieniona.
124 W związku z faktem, że w 1984 r. instytucja spółki komandytowo-akcyjnej nie
125 była przedmiotem żadnych polskich regulacji prawnych, zdaniem Skarżącej, należy
126 przyjąć, że przepisy ówczesnej u.o.s. oraz wydanych na jej podstawie rozporządzeń
127 nie mają zastosowania do spółki komandytowo-akcyjnej.
128 Zatem stwierdzić należy, iż w dniu 1 lipca 1984 r. opodatkowanie
129 podwyższenia wkładu wynikające z obowiązującej wówczas u.o.s. nie miało
130 zastosowania w odniesieniu do spółki komandytowo-akcyjnej, ponieważ takiej formy
131 prawnej prowadzenia działalności nie przewidywały w tym czasie polskie przepisy
132 prawa. Innymi słowy na dzień 1 lipca 1984 r. podwyższenie kapitału spółki
133 komandytowo-akcyjnej nie było opodatkowane. W konsekwencji, zgodnie
134 z Dyrektywą, nie może być opodatkowane po wejściu Polski do UE a więc po 1 maja
135 2004 r.
136 W ocenie Skarżącej ww. argumentacja prowadzi do wniosku, iż u.p.c.c.
137 w zakresie opodatkowania podwyższenia kapitału zakładowego spółki komandytowo-
138 akcyjnej, w tym w szczególności w drodze tzw. wymiany udziałów jest niezgodna nie
139 tylko z Dyrektywą 69/335 ale i Dyrektywą 2008/7.
140 Wskazała, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 lit. e) Dyrektywy 2008/7
141 "Państwa członkowskie nie nakładają na spółki kapitałowe podatku pośredniego
142 w żadnej formie w odniesieniu do działań restrukturyzacyjnych, o których mowa
143 w art. 4". Zgodnie zaś z treścią art. 4 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 2008/7 "Na użytek
144 niniejszej dyrektywy następujących działań restrukturyzacyjnych nie uważa się za
145 wkłady kapitałowe: przejęcie przez spółkę kapitałową, która (...) już istnieje, udziałów
146 dających większość głosów w innej spółce kapitałowej, pod warunkiem że
147 rekompensata obejmuje przynajmniej częściowo papiery wartościowe reprezentujące
148 kapitał tej pierwszej spółki. W przypadku gdy większość praw głosu uzyskuje się za
149 pomocą co najmniej dwóch operacji, za działania restrukturyzacyjne uznaje się
150 wyłącznie operację, w której uzyskano większość praw głosu, i wszelkie kolejne
151 operacje". W konsekwencji należy uznać, iż działaniem restrukturyzacyjnym,
152 o którym mowa w art. 4 Dyrektywy 2008/7 jest tzw. wymiana udziałów pomiędzy
153 spółkami kapitałowymi, a więc sytuacja otrzymania udziałów/akcji jednej spółki
154 w zamian za udziały/akcje drugiej dające w niej większość praw głosu. Działaniem
155 restrukturyzacyjnym jest więc sytuacja opisana w przedmiotowym wniosku.
156 Skoro zaś (jak już wskazała powyżej) spółka komandytowo-akcyjna jest
157 spółką kapitałową w rozumieniu obu Dyrektyw, wymiana udziałów dokonywana
158 pomiędzy SKA a inną SKA bądź inną spółką kapitałową powinna być bezwzględnie
159 zwolniona z opodatkowania podatkiem kapitałowym. W tym zakresie u.p.c.c.
160 pozostaje więc w oczywistej sprzeczności z Dyrektywą 2008/7.
161 Podniosła, że na brak opodatkowania wymiany udziałów pomiędzy SKA, nie
162 może wpływać treść art. 7 Dyrektywy 2008/7, przewidującego prawo nakładania
163 podatku kapitałowego państwom członkowskim, które nakładały taki podatek 1
164 stycznia 2006 r. Skoro taki podatek był nakładany w tym dniu sprzecznie z treścią
165 Dyrektywy Kapitałowej, Polska nie może powoływać się na treść tego przepisu.
166 Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia
167 2012 r. o sygn. I SA/Wr 48/12.
168 Co więcej, przepisy art. 7 Dyrektywy 2008/7, nie przewidują możliwości
169 nakładania podatku na transakcje restrukturyzacyjne, opisane w art. 4 Dyrektywy
170 2008/7 do których należy także sytuacja opisana we wniosku (wymiana udziałów).
171 Możliwość nakładania podatku kapitałowego odnosi się jedynie do wkładów
172 kapitałowych (stosownie do art. 7 ust. 1 Dyrektywy 2008/7) z zakresu których
173 czynności restrukturyzacyjne zostały wprost wyłączone na mocy art. 4 ust. 1
174 Dyrektywy 2008/7. Skoro transakcje restrukturyzacyjne nie są wkładami kapitałowymi
175 w rozumieniu Dyrektywy 2008/7, powinny być zwolnione z podatku kapitałowego,
176 bez względu na zastrzeżenia zawarte w art. 7 Dyrektywy 2008/7. Tym samym
177 Dyrektywa 2008/7 przewiduje bezwzględny zakaz opodatkowania transakcji
178 restrukturyzacyjnych.
179 2. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] listopada 2012 r.
180 uznał powyższe stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
181 Na wstępie podkreślił, że obowiązek harmonizacji prawa krajowego w zakresie
182 opodatkowania kapitału w spółkach kapitałowych, wynikający z nieobowiązującej już
183 Dyrektywy 69/335 Polska wypełniła z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej, tj.
184 z dniem 1 maja 2004 r. ustawą z dnia 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o podatku
185 od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. 2004 Nr 6, poz. 42), która wprowadziła do
186 ustawy m.in. ww. art. 1 a, w którym zdefiniowano pojęcie spółki osobowej i spółki
187 kapitałowej (art. 1 pkt2 ustawy nowelizującej).
188 W konsekwencji podstawowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest
189 odpowiedź na pytanie czy umowa spółki osobowej, np. spółki komandytowo-akcyjnej
190 lub jej zmiana - w rozumieniu u.p.c.c. - została wyłączona przez ustawodawcę spod
191 działania analizowanej dyrektywy.
192 Powołując się na treść art. 1 lit. a oraz art. 2 ust. 2 Dyrektywy 2008/7 Minister
193 Finansów stwierdził, iż polska spółka komandytowa-akcyjna nie spełnia żadnego
194 z wymogów określonego w ust. 1 ww. artykułu, aby można jej było nadać przymiot
195 spółki kapitałowej. Inna kwalifikacja ma jednakże miejsce w przypadku szerokiej
196 definicji spółki kapitałowej zawartej w ust. 2, w ramach której wszystkie osobowe
197 spółki prawa handlowego, jeżeli tylko ich działalność nakierowana jest na zysk,
198 objęte są regulacją tejże Dyrektywy. Dla tej kategorii podmiotów nie jest to jednak
199 przypisanie bezwzględne, bowiem państwa członkowskie otrzymały, do celów
200 naliczania podatku kapitałowego, bezwarunkowe i bezterminowe uprawnienie
201 wyłączenia takich podmiotów spod regulacji Dyrektywy 2008/7.
202 Przytaczając treść art. 3 oraz art. 5 ust. 1 Dyrektywy podniósł, iż czynność
203 wniesienia wkładów (akcje w spółce komandytowo-akcyjnęj oraz w spółce akcyjnej)
204 do spółki nie mieści się w definicji wkładów kapitałowych przyjętej przez
205 wspólnotowego normodawcę w art. 3 Dyrektywy.
206 Podał, iż na mocy przepisów szczególnych ww. Dyrektywy podatek kapitałowy
207 w niektórych państwach członkowskich niezależnie od art. 5 ust. 1 lit. a) może być
208 przez to państwo naliczany. Art. 7 ust. 1 ww. Dyrektywy stanowi bowiem, że państwo
209 członkowskie, które w dniu 1 stycznia 2006 r. naliczało podatek od wkładów
210 kapitałowych do spółek kapitałowych, może go w dalszym ciągu naliczać pod
211 warunkiem, że jest on zgodny z art. 8-14.
212 Na podstawie art. 8 ww. Dyrektywy stawka naliczanego podatku kapitałowego
213 jest jednolita, nie może przekraczać stawki stosowanej przez to państwo
214 członkowskie w dniu 1 stycznia 2006 r. W przypadku gdy po tej dacie państwo
215 członkowskie zmniejszy stosowaną stawkę, nie może ono ponownie wprowadzić
216 wyższej stawki. W żadnym przypadku stawka podatku kapitałowego nie może
217 przekraczać 1 %. Z kolei na mocy art. 9 ww. Dyrektywy na użytek nakładania
218 podatku kapitałowego państwa członkowskie mogą zdecydować o nieuznawaniu
219 podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 2, za spółki kapitałowe.
220 Wskazał, że w u.p.c.c. w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2006 r.,
221 stawka PCC, od umowy spółki i jej zmiany, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 tej ustawy
222 była jednolita i wynosiła 0,5 %.
223 W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie znajdą zastosowania
224 regulacje oparte o przepisy Dyrektywy 2008/7.
225 Odnosząc się do niezgodności u.p.c.c. z Dyrektywą 69/335 oraz ustalenia czy
226 spółka komandytowo-akcyjna powinna być kwalifikowana jako spółka kapitałowa dla
227 celów PCC Minister Finansów, po przytoczeniu treści art. 249 akapit 3, art. 54
228 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz.
229 864/2), art. 3 ust. 1 i 2 Dyrektywy wskazał, iż wobec tego, że Polska nie zastrzegła
230 sobie innego terminu implementacji przepisów Dyrektywy 69/335 do krajowego
231 porządku prawnego, uprawnienie wynikające z art. 3 ust. 2 Dyrektywy mogła
232 zrealizować dopiero z dniem przystąpienia do UE, co znalazło wyraz w ustawie
233 z dnia 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych
234 (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 42), która to regulacja weszła w życie z dniem 1 maja
235 2004 r.
236 Podał, że ustawodawca polski realizując uprawnienia określone w art. 3 ust. 2
237 Dyrektywy 69/335 dodał w u.p.c.c. art. 1 a zawierający słownik terminów stosowanych
238 w ustawie, gdzie zdefiniowano pojęcie spółki osobowej, spółki kapitałowej, państwa
239 członkowskiego i podatku kapitałowego.
240 Przytaczając treść art. 1a pkt 1, art. art. 1a pkt 2, art. 1a pkt 6, art. 1a pkt 5
241 u.p.c.c., art. 1 ust. 3 u.p.c.c., oraz powołując się na uzasadnienie projektu ustawy
242 o zmianie u.p.c.c. (wprowadzającej podatek kapitałowy w RP) - druk sejmowy 2114-
243 podkreślił, iż u.p.c.c. zawiera swoisty katalog przepisów regulujących sytuację
244 prawnopodatkową spółek kapitałowych i tylko w takim PCC pełni rolę podatku
245 kapitałowego w rozumieniu dyrektywy.
246 Polska dokonując od 1 maja 2004 r. zmian w u.p.c.c. skorzystała
247 z uprawnienia przewidzianego w art. 3 ust. 2 Dyrektywy, w wyraźny sposób
248 odmiennie traktując spółki kapitałowe dla celów naliczania podatku kapitałowego
249 w rozumieniu tej dyrektywy.
250 Wobec tego, że umowa spółki komandytowo-akcyjnej nie jest objęta
251 regulacjami u.p.c.c. odnoszącymi się do opodatkowania umowy spółki kapitałowej,
252 tym samym na podstawie ustawodawstwa krajowego została ona wyłączona spod
253 działania dyrektywy.
254 Zaznaczył, że brak jest regulacji, które zakazywałyby państwu
255 członkowskiemu, które nie uznało spółki za kapitałową dla celów podatku
256 kapitałowego, do opodatkowania jej podatkiem krajowym, tak jak uczyniła to RP
257 w odniesieniu do spółki komandytowo-akcyjnej.
258 Wskazując na powyższe stwierdził, że brak jest podstaw do twierdzenia,
259 że polskie przepisy u.p.c.c. w zakresie opodatkowania umowy spółki komandytowo-
260 akcyjnej i jej zmiany są niezgodne z Dyrektywą 69/335, co mogłoby skutkować
261 stosowaniem przepisów tej dyrektywy z wyłączeniem regulacji krajowej.
262 Ze względu na to, że spółka komandytowo-akcyjna nie jest objęta zakresem
263 dyrektywy nie istnieje także konieczność badania w odniesieniu' do niej realizacji
264 przez przepisy krajowe zasady stand-still. Dotyczy to wszystkich spółek osobowych,
265 co do których ustawodawca krajowy ma pełną swobodę kształtowania ich
266 opodatkowania.
267 Dla zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 2 pkt 6 lit. c tiret drugie
268 u.p.c.c. muszą być spełnione dwa warunki. Po pierwsze, wszystkie spółki biorące
269 udział w czynności restrukturyzacyjnej muszą mieć status spółek kapitałowych. Po
270 drugie wnoszone udziały lub akcje do spółki kapitałowej muszą reprezentować
271 większość głosów w spółce, której udziały lub akcje są wnoszone albo stanowią
272 udziały lub akcje spółki, w której pierwsza spółka posiada już większość głosów.
273 Uwzględniając powyższe, w ocenie Ministra Finansów uznać należy,
274 iż wniesienie do spółki komandytowo - akcyjnej wkładów w postaci akcji spółki
275 komandytowo-akcyjnej oraz spółki akcyjnej stanowi (w świetle art. 1 ust. 3 pkt 1
276 u.p.c.c.) zmianę umowy spółki, która będzie podlegać PCC. Z uwagi na to, iż spółka
277 komandytowo-akcyjna jest spółką osobową, w powyższej sprawie nie może mieć
278 zastosowania wyłączenie na podstawie art. 2 pkt 6 lit. c tiret drugie u.p.c.c.
279 3. Skarżąca niezgadzając się z powyższą interpretacją wezwała organ do
280 usunięcia naruszenia prawa.
281 4. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister
282 Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji.
283 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
284 Skarżąca wniosła o uchylenie interpretacji Ministra Finansów z dnia 7 listopada
285 2012 r.
286 Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie:
287 a) art. 1a pkt. 1 i pkt. 2 u.p.c.c. w zw. z art. 2 ust. 1 Dyrektywy 2008/7 poprzez
288 niezastosowanie przez Ministra Finansów bezpośrednio jasnych i bezwarunkowych
289 przepisów Dyrektywy 2008/7 określających katalog spółek kapitałowych
290 w rozumieniu Dyrektywy 2008/7 wśród których z całą pewnością znajduje się SKA,
291 w sytuacji ich błędnej implementacji do krajowego porządku prawnego; prawidłowe
292 działanie Dyrektora powinno uznać błędną implementację przepisów Dyrektywy
293 2008/7 i stwierdzać, że spółka komandytowo-akcyjna jest spółką kapitałową w jej
294 rozumieniu i podlega wszelkim regulacjom dotyczącym spółek kapitałowych
295 określonym w tej Dyrektywie;
296 b) art. 2 pkt 6 lit. c tirret drugie u.p.c.c. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. b i art. 5 ust. 1 lit.
297 e Dyrektywy 2008/7 poprzez uznanie, iż czynność podwyższenia kapitału
298 zakładowego SKA, spełniającej na gruncie Dyrektywy 2008/7 wszelkie warunki
299 uznania jej za spółkę kapitałową, i wniesienia w drodze aportu udziałów i akcji, które
300 będą zapewniały Skarżącej większość głosów w spółkach, których udziały i akcje są
301 przedmiotem aportu, a w zamian za akcje będące przedmiotem aportu Skarżąca
302 wyda własne akcje (wymiana udziałów/akcji) podlega podatkowi PCC; prawidłowe
303 działanie Ministra Finansów powinno uznać, że spółka komandytowo-akcyjna będąca
304 spółką kapitałową do której wnoszone są akcje/udziały innej spółki kapitałowej nie
305 ma obowiązku zapłaty PCC w związku ze zwolnieniem opisanym w powołanych
306 przepisach;
307 c) art. 7 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 Dyrektywy 69/335 poprzez błędne
308 uznanie, iż spółka komandytowo-akcyjna nie podlega regulacjom Dyrektywy 69/335
309 i nie jest spółką kapitałową w jej rozumieniu, pomimo iż z żądnego z postanowień tej
310 Dyrektywy nie wynika, iż cały kapitał spółki komandytowo-akcyjnej musi być
311 przedmiotem transakcji na giełdzie aby była ona traktowaną jako "spółka kapitałowa"
312 na potrzeby stosowania Dyrektywy 69/335; w konsekwencji powyższego błędu,
313 nieprawidłowe było stwierdzenie przez organ, iż regulacje Dyrektywy przewidujące
314 obowiązek zwolnienia z podatku kapitałowego operacji opodatkowanych w Państwie
315 Członkowskim w dniu 1 lipca 1984 r. stawką 0,5 % lub zwolnionych nie dotyczą
316 zmiany umowy spółki komandytowo - akcyjnej;
317 d) art. 2 Aktu Akcesyjnego będącego integralną częścią Traktatu akcesyjnego
318 zawartego przez Polskę z Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej poprzez brak
319 bezpośredniego zastosowania art. 2 ust. 1 Dyrektywy 2008/7 oraz art. 7 ust. 1
320 w związku z art. 3 ust. 1 Dyrektywy 69/335, pomimo braku prawidłowej implementacji
321 treści przywołanych dyrektyw przez Polskę; prawidłowe działanie Ministra Finansów
322 powinno podlegać na zastosowaniu ww. przepisów Dyrektywy 2008/7 i stwierdzeniu,
323 że transakcje opisane przez Skarżącą nie podlegają opodatkowaniu PCC
324 e) art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
325 Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012 r. poz. 749 ze zm. dalej "O.p.") poprzez brak
326 bezpośredniego zastosowania przepisów Dyrektywy pomimo ich wadliwej
327 implementacji do krajowego porządku prawnego.
328 W ocenie Skarżącej spółka komandytowo-akcyjna spełnia warunki uznania jej
329 za spółkę kapitałową w rozumieniu Dyrektywy 2008/7. W konsekwencji transakcja
330 wymiany udziałów/akcji opisana przez Skarżącą powinna być zwolniona
331 z opodatkowania PCC na mocy ww. przepisów Dyrektywy, w związku z ich
332 nieprawidłową implementacją do polskiego porządku prawnego.
333 Co więcej spółka komandytowo-akcyjna nie była opodatkowana podatkiem
334 kapitałowym 1 lipca 1984 r. W konsekwencji, zgodnie z zasadą stand still, nie mogła
335 być opodatkowana po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Transakcja wymiany
336 udziałów/akcji podlegająca na wniesieniu udziałów/akcji innej spółki kapitałowej
337 w zamian za akcje w podwyższonym kapitale zakładowym SKA nie powinna
338 podlegać na żadnym etapie opodatkowaniu PCC. W szczególności więc,
339 opodatkowaniu PCC nie podlega podwyższenie kapitału zakładowego SKA
340 dokonywane w związku z tą transakcją.
341 6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
342 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
343 1. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju
344 sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa
345 zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2
346 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
347 administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) - określanej dalej jako "p.p.s.a.",
348 w tym również interpretacji indywidualnych poddanych kontroli sądowej na podstawie
349 art. 3 § 2 pkt 4a) p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności
350 z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili
351 orzekania w sprawie. W myśl art. 146 tej ustawy sąd, uwzględniając skargę na akt
352 lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację
353 albo stwierdza bezskuteczność czynności.
354 Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach
355 danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz
356 powołaną podstawą prawną.
357 Mając na uwadze powołane kryteria należy stwierdzić, że skarga nie
358 zasługiwała na uwzględnienie.
359 2. W rozpatrywanej sprawie istota problemu dotyczy odpowiedzi na pytanie,
360 czy podwyższenie kapitału zakładowego w drodze aportu w spółce komandytowo -
361 akcyjnej mieści się w zakresie zastosowania Dyrektywy 2008/7. Dla uznania,
362 że taka czynność podlega opodatkowaniu podatkiem kapitałowym konieczne jest
363 jednak dodatkowo przesądzenie, czy spółkę komandytowo-akcyjną należy uznać za
364 spółkę kapitałową w rozumieniu Dyrektywy 2008/7.
365 Zdaniem Skarżącej nie będzie ona zobowiązana do zapłaty PCC w żadnej
366 z opisanych sytuacji, ponieważ będą one kwalifikowane jako tzw. wymiana udziałów,
367 która nie podlega opodatkowaniu PCC.
368 W ocenie Skarżącej spółka komandytowo-akcyjna jest spółką kapitałową
369 w rozumieniu Dyrektywy 69/335 i Dyrektyw 2008/7, wymiana udziałów dokonywana
370 pomiędzy SKA a inną SKA bądź inną spółką kapitałową powinna być bezwzględnie
371 zwolniona z opodatkowania podatkiem kapitałowym. W tym zakresie u.p.c.c.
372 pozostaje w oczywistej sprzeczności z Dyrektywą 2008/7.
373 Natomiast zdaniem Ministra Finansów wniesienie do spółki komandytowo -
374 akcyjnej wkładów w postaci akcji spółki komandytowo-akcyjnej oraz spółki akcyjnej
375 stanowi (w świetle art. 1 ust. 3 pkt 1 u.p.c.c.) zmianę umowy spółki, która będzie
376 podlegać PCC. Z uwagi na to, iż spółka komandytowo-akcyjna jest spółką osobową,
377 w powyższej sprawie nie może mieć zastosowania wyłączenie na podstawie art. 2
378 pkt 6 lit. c tiret drugie u.p.c.c.
379 W związku z powyższym zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie
380 sprowadza się do stwierdzenia, czy spółka komandytowo-akcyjna może być
381 traktowana na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w związku
382 z postanowieniami Dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej
383 podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE L.2008.46.11) jak spółka
384 kapitałowa, wobec czego czynności cywilnoprawne polegające na zawarciu umowy
385 spółki lub jej zmianie wyłączone być powinny z opodatkowania podatkiem od
386 czynności cywilnoprawnych stosownie do przepisów ww. Dyrektywy.
387 Na wstępie należy wskazać, że na tle analogicznej kwestii spornej wypowiadał
388 się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 maja 2013 r.,
389 w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 230/13 ( dostępny na stronie www.nsa.gov.pl)
390 stwierdzając, że spółka komandytowo-akcyjna nie może zostać uznana za spółkę
391 kapitałową w rozumieniu Dyrektywy 2008/7, wobec czego jej przepisy nie znajdują
392 zastosowania do czynności cywilnoprawnych z nią związanych.
393 Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko i argumentację
394 prezentowane w powołanym wyroku.
395 7.3. Podstawowy zarzut postawiony w przedmiotowej skardze dotyczy
396 naruszenia art. 1a pkt 1 i pkt 2 u.p.c.c. w zw. z art. 2 ust. 1 Dyrektywy 2008/7
397 poprzez błędną implementację postanowień prawa europejskiego do polskiego
398 porządku prawnego i uznanie, że spółka komandytowo-akcyjna nie jest spółką
399 kapitałową wobec czego do jej opodatkowania nie znajdują zastosowania przepisy
400 ww. Dyrektywy. Odpowiedź na tak przedstawiony zarzut natomiast implikuje
401 stanowisko wobec innych zarzutów zawartych w skardze.
402 Odnosząc się do przedstawionego wyżej zarzutu uznać należy go za
403 bezzasadny i nie znajdujący potwierdzenia w obowiązujących przepisach zarówno
404 omawianej Dyrektywy jak również ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
405 Faktem jest, na co również wskazuje pełnomocnik Skarżącej w uzasadnieniu skargi,
406 że preferowanym przez ustawodawcę europejskiego rozwiązaniem, które
407 przyświecało mu przy ustanawianiu prawa w omawianym zakresie a czemu dał
408 wyraz w treści tego aktu prawnego, byłoby zniesienie podatku kapitałowego,
409 jednakże z założenia takiego nie można wywodzić obowiązku państw członkowskich
410 do likwidacji przedmiotowego podatku. Sam bowiem ustawodawca europejski
411 stwierdza, że utrata przychodów, która byłaby wynikiem natychmiastowego
412 zastosowania takich środków (tj. likwidacji podatku kapitałowego) jest nie i do
413 przyjęcia dla państw członkowskich, które go obecnie stosują, w związku z czym te
414 państwa powinny mieć możliwość dalszego nakładania podatku kapitałowego na
415 wszystkie lub część operacji (tzn. od wkładów kapitałowych do spółek
416 i przedsiębiorstw, opłaty stemplowej od papierów wartościowych oraz podatku od
417 działań restrukturyzacyjnych), zakładając, że w jednym i tym samym państwie
418 członkowskim musi być stosowana jednolita stawka podatku, a państwo
419 członkowskie, które podejmie decyzję o nienakładaniu podatku kapitałowego na
420 wszystkie lub niektóre operacje objęte niniejszą dyrektywą nie powinno mieć
421 możliwości ponownego wprowadzenia takich podatków.
422 Zatem w świetle powyższego istotne z punktu widzenia oceny prawidłowości
423 dokonanej przez polskiego ustawodawcę implementacji przepisów Dyrektywy
424 2008/7, a w rezultacie i prawidłowości zaskarżonej interpretacji indywidualnej, staje
425 się określenie zakresu przedmiotowego omawianego aktu prawa wspólnotowego.
426 Zgodnie z jego art. 1 dyrektywa reguluje nakładanie podatków pośrednich
427 w odniesieniu do:
428 a) wkładu kapitałowego do spółek kapitałowych;
429 b) działań restrukturyzacyjnych z udziałem spółek kapitałowych;
430 c) emisji niektórych papierów wartościowych lub obligacji.
431 Z zacytowanego przepisu wynika wprost, że wolą ustawodawcy europejskiego
432 było objęcie zakresem przedmiotowym Dyrektywy wyłącznie czynności odnoszących
433 się spółek kapitałowych oraz papierów wartościowych, co pozostaje bez znaczenia
434 w przedmiotowej sprawie.
435 Z definicji pojęcia spółki kapitałowej, zawartej w art. 2, wynika natomiast,
436 że przez spółkę kapitałową w znaczeniu niniejszej dyrektywy należy rozumieć:
437 a) każdą spółkę, która przyjmuje jedną z form wyszczególnionych w załączniku 1;
438 b) każdą spółkę, przedsiębiorstwo, stowarzyszenie lub osobę prawną, których
439 udziały w kapitale lub majątku mogą być przedmiotem transakcji na giełdzie;
440 c) każdą spółkę, przedsiębiorstwo, stowarzyszenie lub osobę prawną prowadzące
441 działalność skierowaną na zysk, których członkowie mają prawo zbytu swoich
442 udziałów stronom trzecim bez uprzedniego upoważnienia oraz odpowiadają za długi
443 spółki, przedsiębiorstwa lub osoby prawnej tylko do wysokości swoich udziałów;
444 d) wszelkie inne spółki, przedsiębiorstwa, stowarzyszenia lub osoby prawne
445 prowadzące 1 działalność skierowaną na zysk (art. 2 ust. 2),
446 Przepis ten odczytywać należy łącznie z art. 9 Dyrektywy 2008/7, z którego
447 wynika uprawnienie państw członkowskich do wyłączenia niektórych podmiotów
448 z zakresu stosowania przedmiotowego aktu. Zgodnie z jego treścią na użytek
449 nakładania podatku kapitałowego państwa członkowskie mogą zdecydować
450 o nieuznawaniu podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 2, za spółki kapitałowe.
451 Wobec tak określonego zakresu przedmiotowego Dyrektywy rozstrzygnięcia
452 więc wymaga kwestia, czy polska spółka komandytowo - akcyjna może być
453 traktowana jak spółka kapitałowa, w związku z czym Polska dokonała niewłaściwej
454 implementacji postanowień Dyrektywy, a więc zasadne jest bezpośrednie stosowanie
455 jej postanowień, czy też spółka ta, jako podmiot nie spełniający żadnego z warunków
456 wymienionych w art. 2 Dyrektywy, nie jest objęta jej zakresem przedmiotowym,
457 a obecnie obowiązująca ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych zgodna
458 jest z prawem wspólnotowym.
459 W ocenie Sądu prawidłowe jest drugie z przedstawionych wyżej stanowisk.
460 Za jego przyjęciem przemawiają bowiem nie tylko cechy podmiotu, jakim jest spółka
461 komandytowo-akcyjna, jak również przepisy prawa określające jej charakter.
462 Polski ustawodawca konsekwentnie traktuje spółkę komandytowo-akcyjną jako
463 spółkę osobową, na co wskazuje np. art. 4 § 1 pkt 1 ustawy z 15 września 2000 r.
464 Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm. dalej ,,K.s.h."), który
465 wymienia podmioty zaliczone do kategorii spółek osobowych, w tym właśnie spółkę
466 komandytowo-akcyjną.
467 Zgodnie z art. 125 K.s.h. spółką komandytowo-akcyjną jest spółka osobowa
468 mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec
469 wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez
470 ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem.
471 Skutkiem przyjęcia osobowego charakteru spółki komandytowo - akcyjnej jest brak
472 wskazania takiej spółki w Załączniku I do Dyrektywy, w którym jako spółki kapitałowe
473 prawa polskiego wskazano spółkę akcyjną i spółkę z ograniczona
474 odpowiedzialnością. Tym samy nie jest spełniona pierwsza przesłanka uznania
475 danego podmiotu za spółkę kapitałową w rozumieniu Dyrektywy, o której mowa
476 w art. 2 ust. 1 lit. a), jaką jest wyszczególnienie w Załączniku I.
477 Przechodząc do oceny przesłanki uznania podmiotu gospodarczego za spółkę
478 kapitałową wskazanej w art. 2 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 2008/7, a nakazującej do
479 traktowania za taką podmiotu, którego udziały w kapitale lub majątku mogą być
480 przedmiotem transakcji na giełdzie, zdaniem Sądu również ta przesłanka nie
481 pozwala na uznanie, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, spółki komandytowo-
482 akcyjnej za spółkę kapitałową.
483 Za przyjęciem takiego założenia przemawiają przepisy prawa dotyczące
484 omawianej spółki. Regulacja prawna spółki komandytowo-akcyjnej jest bowiem
485 określona z jednej strony przez prawo spółek osobowych (spółka jawna) i posiłkowo
486 przez prawo spółek kapitałowych (spółka akcyjna), a jej istotą jest połączenie
487 aktywności inwestora aktywnego, którym jest komplementariusz, i inwestora
488 pasywnego, którym jest akcjonariusz. Spółka komandytowo-akcyjna w swej naturze
489 jest zbliżona do spółki komandytowej, w której komandytariusz jest inwestorem
490 pasywnym. Komplementariuszowi przysługują prawa do udziału kapitałowego
491 odpowiadającego wartości rzeczywiście wniesionego do spółki wkładu, podczas gdy
492 akcjonariuszom przysługują prawa udziałowe rozumiane jako część kapitału
493 zakładowego. Kapitał, rozumiany jako zapis rachunkowy, stanowi określoną liczbę
494 umieszczoną po stronie biernej (pasywa) bilansu spółki. Kapitał zakładowy
495 odzwierciedla wniesione do spółki wkłady na ten kapitał. Rozróżnianie rodzajów
496 wkładów i rodzajów funduszy, na jakie są one wnoszone, jest szczególnie istotne
497 w spółce komandytowo-akcyjnej. Ze względu na to, że w spółce muszą wystąpić dwa
498 rodzaje wspólników: komplementariusze i akcjonariusze, powoduje to dywersyfikację
499 majątku spółki, który podlega też różnym reżimom prawnym. Kapitał spółki
500 komandytowo-akcyjnej składa się zatem z dwóch kapitałów: zakładowego oraz
501 kapitału zgromadzonego z wkładów komplementariusza. Pierwszy z tych kapitałów
502 odpowiada kapitałowi zakładowemu w spółce akcyjnej i w tym zakresie mają do
503 niego zastosowanie przepisy o spółce akcyjnej. Drugi z kapitałów odpowiada
504 kapitałowi podstawowemu w spółce jawnej (kapitałowo pokrytemu wkładami
505 komplementariuszy w spółce komandytowej) i został on uregulowany poprzez
506 odesłanie do przepisów o kapitale spółki jawnej. Istnienie obydwu części kapitału
507 w spółce komandytowo-akcyjnej jest obowiązkowe. Co istotne prawa i obowiązki
508 komplementariusza wynikające z jego członkostwa w spółce nie są i nie mogą być
509 ucieleśniane w żadnym papierze wartościowym. Komplementariusze nie mogą
510 otrzymywać dokumentów inkorporujących ich prawa, odmiennie jak akcjonariusze.
511 Skoro z istoty spółki komandytowo-akcyjnej wynika, że jej kapitał jest
512 zróżnicowany, zatem kapitał może być przedmiotem transakcji na giełdzie,
513 a to powoduje, że spółka komandytowo-akcyjna nie może być traktowana jako
514 spółka kapitałowa w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b) Dyrektywy.
515 Organ udzielający interpretacji również trafnie uznał, że brak jest podstaw do
516 uznania spółki komandytowo-akcyjnej za spółkę kapitałową również w świetle art. 2
517 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2008/7. Stosownie do treści tego przepisu przez spółkę
518 kapitałową w rozumieniu Dyrektywy należy rozumieć każdą spółkę, przedsiębiorstwo,
519 stowarzyszenie lub osobę prawną prowadzące działalność skierowaną na zysk,
520 których członkowie mają prawo zbytu swoich udziałów stronom trzecim, bez
521 uprzedniego upoważnienia oraz odpowiadają za długi spółki, przedsiębiorstwa lub
522 osoby prawnej tylko do wysokości swoich udziałów.
523 Analiza przepisów K.s.h. dotyczących spółki komandytowo-akcyjnej prowadzi
524 do wniosku, że spółka ta nie spełnia dwóch ze wskazanych w art. 2 ust. 1 lit. c)
525 przesłanek. O ile bowiem nie można zaprzeczyć, że spółka taka jest podmiotem,
526 którego działalność jest nastawiona na zysk, to już nie można zgodzić się
527 z twierdzeniem, że jej wspólnicy mają prawo zbycia swoich udziałów bez
528 uprzedniego upoważnienia, jak również, że odpowiadają za jej długi tylko do
529 wysokości swoich udziałów.
530 Zgodnie bowiem z art. 10 § 1 K.s.h. ogół praw i obowiązków wspólnika spółki
531 osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki
532 tak stanowi, a z § 2 tego przepisu wynika, że ogół praw i obowiązków wspólnika
533 spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko po uzyskaniu pisemnej
534 zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.
535 Z zacytowanych przepisów wynika, że w przypadku spółek osobowych, a do
536 takich polski ustawodawca zalicza właśnie spółkę komandytowo-akcyjną, zbycie
537 ogółu praw i obowiązków w spółce, tj. udziału, nie może zostać dokonane w sposób
538 dowolny. K.s.h. wymaga bowiem w tym zakresie nie tylko stosownych postanowień
539 umownych, które nie mogą być traktowane inaczej jak upoważnienie udzielone przez
540 wszystkich wspólników do dokonania zbycia udziału, ale również, co do zasady,
541 zgody pozostałych wspólników.
542 Nie można więc zgodzić się z pełnomocnikiem, że spółka komandytowo -
543 akcyjna spełnia ten warunek do uznania jej za spółkę kapitałową. Faktu tego nie
544 zmienia nieskrępowana możliwość zbywania akcji przez akcjonariuszy takiej spółki.
545 W ocenie Sądu nie można bowiem z konstrukcji prawnej danej spółki wybierać
546 elementów potwierdzających pewne tezy, pomijając przy tym inne, równie istotne,
547 a wręcz podstawowe dla danej instytucji prawnej.
548 Na aprobatę nie zasługuje również argumentacja pełnomocnika strony
549 skarżącej oparta na trzecim warunku w art. 2 ust. 1 lit. c) Dyrektywy jakim jest
550 odpowiedzialność wspólników za długi spółki jedynie do wysokości przysługujących
551 im udziałów. Z przepisów Kodeksu spółek handlowych wynika bowiem wprost,
552 że zasada taka nie ma zastosowania do spółek handlowych wynika bowiem wprost,
553 że zasada taka nie ma zastosowania do spółek osobowych, a w szczególności do
554 spółki komandytowo-akcyjnej. W spółce komandytowo-akcyjnej, obowiązującą
555 szczególne zasady odpowiedzialności wspólników odmienne dla komplementariuszy
556 i akcjonariuszy. Komplementariusze ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania
557 spółki majątkiem osobistym, w zakresie nieograniczonym, solidarnie ze spółką
558 i subsydiarnie, co wynika wprost z art. 22 i 31 K.s.h., a znajdujących zastosowanie
559 do spółki komandytowo-akcyjnej na podstawie art. 126 § 1 pkt 1 tej ustawy.
560 Natomiast zupełnie odmiennie należy odnosić się do akcjonariuszy, którzy poza
561 przypadkami szczególnymi - nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
562 Co istotne, nawet w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność
563 akcjonariuszy (np. gdy działają w imieniu spółki po jej zawiązaniu, a przed wpisem do
564 rejestru, gdy nazwisko (nazwa, firma) akcjonariusza zostało umieszczone w firmie
565 spółki lub gdy dokonują czynności prawnych jako pełnomocnik (prokurent), nie
566 ujawniając swojego pełnomocnictwa, przekraczając granice umocowania lub
567 działając bez umocowania) nie jest ona ograniczona wielkością przysługujących
568 udziałów, a wręcz traktować ją należy jako odpowiedzialnością osobistą.
569 Minister Finansów oceniając możliwość zakwalifikowania spółki komandytowo-
570 akcyjnej do kategorii spółek kapitałowych w rozumieniu Dyrektywy, zasadnie powołał
571 również treść art. 2 ust. 2 Dyrektywy 2008/7. Polski ustawodawca skorzystał
572 z wynikającej z art. 9 możliwości, by na użytek nakładania podatku kapitałowego,
573 państwa członkowskie mogły zdecydować o nieuznaniu podmiotów, o których mowa
574 w owym art. 2 ust. 2 Dyrektywy za spółki kapitałowe. Świadczy o tym art. 1a u.p.c.c.
575 określający, które ze spółek są spółkami kapitałowymi i brak wskazania wśród nich
576 spółki komandytowo-akcyjnej.
577 W związku z powyższym organ udzielający interpretacji zasadnie wskazał na
578 art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) u.p.c.c. zgodnie z którym podatkowi temu podlegają umowy
579 spółki. Ponadto zgodnie z ust. 2 pkt 1 ww. artykułu przepisy ustawy o umowie spółki
580 1. jej zmianie stosuje się odpowiednio do aktów założycielskich spółek, statutów
581 spółek i ich zmiany. Dalej jak stanowi art. 1 a pkt 1 u.p.c.c. użyte w ustawie określenie
582 spółka osobowa oznacza spółkę: cywilną, jawną, partnerską komandytową lub
583 komandytowo-akcyjną.
584 7.4. Reasumując stwierdzić należy, zgodnie z tym co wyżej wywiedziono,
585 że spółka komandytowo-akcyjna nie może zostać uznana za spółkę kapitałową
586 w rozumieniu Dyrektywy 2008/7, wobec czego jej przepisy nie znajdują zastosowania
587 do czynności cywilnoprawnych z nią związanych.
588 Konsekwencją powyższego jest natomiast stosowanie do opodatkowania
589 umów spółek osobowych i ich zmian wyłącznie przepisów krajowych, tj. regulacji
590 zawartych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych, z wyłączeniem
591 przepisów wprowadzonych na skutek implementacji Dyrektywy 2008/7, w tym art.
592 2. pkt 6 u.p.c.c.. Tym samym zarzut jego naruszenia, jako że przepis ten nie mógł
593 zostać zastosowany do opisanego we wniosku zdarzenia, uznać należy za
594 nieuzasadniony.
595 Ze względu na przedstawione wyżej argumenty nie można zgodzić się
596 ze stroną skarżącą, że czynności cywilnoprawne związane z umową spółki osobowej
597 lub jej zmiany nie powinny po przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii
598 Europejskiej podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych,
599 w związku z zobowiązaniami jakie Polska przyjęła na siebie, a wynikającymi
600 z Dyrektywy 69/335, jak również z ww. Dyrektywy 2008/7. Przez to za bezzasadne
601 uznać należy pozostałe zarzuty naruszenia przepisów prawa europejskiego, w tym
602 art. 7 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 Dyrektywy 69/335 oraz związanej z nimi zasady
603 stand still.
604 Skoro bowiem jak wywiedziono wyżej czynności cywilnoprawne związane ze
605 spółką komandytowo-akcyjną, jako spółką osobową, znajdują się poza zakresem
606 zainteresowania ustawodawcy europejskiego, to polski prawodawca posiada
607 nieograniczoną swobodę w ustanawianiu regulacji dotyczących tego podmiotu, w tym
608 do objęcia go opodatkowaniem pomimo braku takiego stanu w okresie określonym
609 w art. 7 Dyrektywy 69/335/EWG, tj. na dzień 1 lipca 1984 r.
610 Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 2 Aktu
611 Akcesyjnego. Skoro bowiem przepisy omawianych aktów prawa europejskiego nie
612 mogą znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, to nie można twierdzić,
613 że Rzeczypospolita Polska naruszyła obowiązek przyjęcia całego dorobku prawa
614 wspólnotowego. Z przedstawionej argumentacji wynika, że nie traktując spółki
615 komandytowo-akcyjnej jak spółki kapitałowej nie naruszono postanowień Dyrektywy,
616 a więc nie dokonano nieprawidłowej implementacji jej postanowień.
617 W przedmiotowej sprawie nie było więc podstaw do rezygnacji z polskich
618 regulacji w tym zakresie i stosowania w sposób bezpośredni regulacji europejskich.
619 Okoliczność ta czyni również nieuzasadnionym zarzut naruszenia art. 120 O.p.
620 7.5. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd
621 orzekł, jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks spółek handlowych, art. 10 (§ 1)
- Kodeks spółek handlowych, art. 22
- Kodeks spółek handlowych, art. 31
- Kodeks spółek handlowych, art. 125
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 2