Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2013 r., III SA/Wa 3503/12
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2013 r., III SA/Wa 3503/12
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia del. WSA Marek Kraus (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
2 1. Minister Finansów, w interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2012 r. nr
3 [...], uznał za nieprawidłowe stanowisko H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") przedstawione we wniosku z dnia 25 maja 2012 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług (dalej: "VAT") w zakresie zastosowania stawki podatku od sprzedaży członkowstwa do wstępu na teren klubu.
4 W powyższym wniosku Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny:
5 Spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu sieci
6 ogólnodostępnych klubów fitness. Członkostwo w klubie jest dostępne dla każdego
7 i rozpoczyna się po zawarciu przez zainteresowanego Klienta umowy ze Spółką na
8 czas określony. Członkostwo w klubie ma charakter imienny, tj. każdy z członków
9 klubu otrzymuje imienną kartę członkowską (karnet wejściowy). Opłata za usługę
10 świadczoną przez Spółkę uiszczana jest przez Klienta w formie opłaty wstępnej
11 (rejestracyjnej) oraz miesięcznych opłat członkowskich. Członkostwo w klubie
12 upoważnia Klientów Spółki do korzystania z urządzeń sportowo - rekreacyjnych
13 Spółki znajdujących się w prowadzonych przez nią klubach (siłownia, fitness),
14 a także pomieszczeń o charakterze rekreacyjnym (np. sauny). Członkostwo
15 upoważnia także uczestnika do udziału w zajęciach zorganizowanych prowadzonych
16 przez Spółkę, np. ATB, TBC, pilates, body pump, itp.
17 Korzystanie z oferowanych przez Spółkę usług odbywa się w ten sposób,
18 iż Klient będący członkiem klubu może korzystać w sposób w zasadzie
19 nieograniczony z oferowanych przez nią usług i uczestniczyć podczas jednego
20 wejścia do klubu w zajęciach indywidualnych, zorganizowanych lub też w jednych
21 i drugich. Klient niezależnie od uczestniczenia w zajęciach lub ćwiczenia we własnym
22 zakresie ma także możliwość skorzystania z pomieszczeń rekreacyjnych (sauna).
23 Zaznaczyła, iż odnotowuje w systemie komputerowym jedynie wejście i wyjście
24 każdego z Klientów, nie ma natomiast możliwości bieżącego ustalenia, czy konkretny
25 Klient w danym momencie (jak też podczas całego pobytu w klubie w danym dniu)
26 brał udział w zajęciach zorganizowanych, czy też korzystał we własnym zakresie
27 jedynie z siłowni, fitness, itp. nie uczestnicząc w zajęciach zorganizowanych.
28 Dotychczas opłaty miesięczne za świadczone usługi Spółka opodatkowywała
29 wg stawki podstawowej podatku VAT 22% oraz od 1 stycznia 2011 r. 23%.
30 W związku jednak z brzmieniem art. 43 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
31 o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 dalej: "u.p.t.u.")
32 w zw. z treścią Załącznika nr 3 do u.p.t.u. Spółka uznała, iż świadczone przez nią
33 usługi powinny być opodatkowane stawką obniżoną podatku VAT 8% (do dnia 1
34 stycznia 2011 r. 7%) oraz 23% (do dnia 1 stycznia 2011 r. 22%), wg proporcji
35 przyjętej przez Spółkę.
36 Wskazując na powyższe zadała następujące pytanie:
37 Czy w opisanym stanie faktycznym Skarżąca może do połowy ceny za
38 świadczoną usługę zastosować stawkę obniżoną podatku VAT 8% (7%),
39 a w odniesieniu do drugiej połowy ceny zastosować stawkę podstawową VAT 23%
40 (22%)?
41 W ocenie Skarżącej na powyższe pytanie należy odpowiedzieć twierdząco.
42 W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, że ustawodawca w art. 41 ust.
43 2 u.p.t.u. wprowadził stawkę obniżoną (7%) podatku VAT dla towarów i usług,
44 wymienionych w Załączniku nr 3 do u.p.t.u. (w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31
45 grudnia 2013 r., stawka podatku wynosi 8 %, zgodnie 2 art. 146a pkt 2 u.p.t.u.).
46 Zgodnie z Załącznikiem nr3dou.p.t.u. {poz. 186) stawka obniżona VAT 8% znajduje
47 zastosowanie do pozostałych usług związanych z rekreacją - wyłącznie w zakresie
48 wstępu bez względu na symbol PKWiU.
49 Zauważając brak w ustawie podatkowej definicji legalnej terminu "wstęp"
50 Spółka przyjęła, iż dla potrzeb zastosowania stawki obniżonej podatku VAT dla
51 pozostałych usług związanych z rekreacją (w zakresie wstępu) użyty w u.p.t.u. termin
52 "wstęp" powinien być rozumiany jako "możliwość wejścia gdzieś, co wiąże się
53 zazwyczaj z nabyciem biletu, karnetu, itp. uprawniającego do wejścia do danego
54 obiektu lub na daną imprezę".
55 W ocenie Spółki, mając na uwadze stan faktyczny oraz rodzaj usług przez nią
56 świadczonych należy ustalić, w jakim zakresie usługi przez nią świadczone uznać
57 należy za usługi związane z rekreacją wyłącznie w zakresie wstępu opodatkowane
58 stawką VAT 8%, a w jakim za inne usługi związane z rekreacją nie będące jednak
59 usługami "wstępu" i w konsekwencji opodatkowane stawką podstawową VAT 23%.
60 Wobec braku stosownych regulacji u.p.t.u., Spółka stanęła na stanowisku,
61 iż dla prawidłowego opodatkowania podatkiem VAT świadczonych przez nią usług,
62 należy w pierwszej kolejności dokonać rozróżnienia na usługi wstępu związane
63 z usługami rekreacyjnymi oraz usługi w zakresie uczestnictwa w zajęciach
64 o charakterze rekreacyjnym.
65 Zdaniem Spółki w zakresie w jakim zakupywana przez Klienta usługa
66 związana jest z wolnym wstępem do pomieszczeń, w których znajdują się urządzenia
67 do ćwiczeń fizycznych lub innych części rekreacyjnych nie wiążących się
68 z uczestnictwem w zajęciach o charakterze zorganizowanym i prowadzonych przez
69 wykwalifikowanego instruktora, usługa ta powinna być opodatkowana stawką VAT
70 8%. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż korzystanie przez Klientów z udostępnianych
71 przez Spółkę części nieruchomości, w których mają oni możliwość wykonywania
72 ćwiczeń fizycznych (siłownia, fitness) oraz części rekreacyjnej (sauna) wiąże się
73 rekreacją Klientów. Jednocześnie usługa w tej części polega jedynie na zapewnieniu
74 Klientom możliwości opisanej rekreacji połączonej z ćwiczeniami fizycznymi,
75 w konsekwencji zatem ogranicza się ona do zapewnienia Klientom "wstępu", czyli
76 możliwości uczestnictwa i korzystania z rekreacji w sposób dowolnie wybrany przez
77 Klienta. Podkreśliła, iż Klienci korzystają z tej usługi w sposób przez siebie wybrany,
78 tj. z ustaloną przez siebie częstotliwością, długością korzystania z urządzeń siłowych
79 oraz rekreacyjnych, a Spółka nie organizuje sposobu ich wykorzystania przez
80 Klientów. Nadmieniła, iż chociaż Spółka zapewnia każdemu Klientowi
81 korzystającemu z siłowni, ćwiczeń fitness, itp. dostęp do wykwalifikowanego
82 instruktora, to jednak dostęp ten ma charakter pomocniczy, co oznacza, że
83 instruktorzy służą Klientom radą, układają programy treningowe oraz czuwają nad
84 poprawnością wykonywania przez Klientów ćwiczeń w zasadzie jedynie na ich
85 prośbę i w żaden sposób nie organizują ćwiczeń Klientów, przez co ich obecność nie
86 zmienia charakteru świadczonej usługi jako usługi polegającej na zapewnieniu
87 Klientom wolnego dostępu (wstępu) w zakresie usług rekreacyjnych.
88 Następnie podała, że od wskazanej powyżej usługi odróżnić należy
89 świadczone przez Spółkę usługi w zakresie umożliwienia Klientom uczestnictwa
90 w zajęciach zorganizowanych o charakterze sportowo - rekreacyjnym. W przypadku
91 bowiem ww. zajęć usługa Spółki nie ogranicza się do zapewnienia Klientom dostępu
92 do odpowiednich urządzeń siłowych lub fitness, lecz także zapewnia zorganizowanie
93 tych zajęć poprzez utworzenie odpowiedniej grupy uczestników oraz zapewnienie
94 prowadzenia zajęć przez wykwalifikowanego instruktora. W tym przypadku obecność
95 instruktora nie ma charakteru fakultatywnego, lecz obligatoryjny. Inna jest także rola
96 osoby prowadzącej zajęcia, gdyż w przypadku ww. zajęć prowadzenie zajęć ma
97 charakter aktywny.
98 W ocenie Skarżącej usługa świadczona przez Spółkę w zakresie w jakim
99 dotyczy umożliwienia Klientom udziału w ww. zajęciach zorganizowanych nie jest
100 żadną z usług, o których mowa w załączniku nr 3 do u.p.t.u., w związku z czym
101 podlega ona opodatkowaniu podatkiem VAT wg stawki 23%.
102 Skarżąca wskazała, że po dokonaniu powyższego rozróżnienia należy
103 następnie dokonać stosownego przyporządkowania powyższych usług
104 (z uwzględnieniem opisanego rozróżnienia) do ceny, jaką płaci Klient za usługi
105 świadczone przez Spółkę.
106 Podała, że mając na uwadze fakt, iż usługi świadczone przez Spółkę są jej
107 zdaniem opodatkowane dwoma stawkami podatku VAT, podjęła próbę oceny, jaki
108 czas uczestników (Klientów) spędzany jest na zajęciach indywidualnych, a jaki na
109 zajęciach zorganizowanych. Na podstawie obserwacji pracowników Spółki szacuje
110 ona, iż proporcje te wynoszą około 50/50, tzn. połowa czasu uczestników spędzana
111 jest na zajęciach indywidualnych, a połowa na zajęciach zorganizowanych.
112 Spółka stanęła na stanowisku, że wobec dokonanego przez nią oszacowania
113 oraz mając na uwadze, iż cena karnetu wstępu jest zgodnie z regulaminem
114 członkowskim niepodzielna i odejmuje możliwość uczestniczenia w zajęciach
115 indywidualnych oraz zorganizowanych, prawidłowym jest dokonanie podziału
116 odpłatności za świadczoną usługę i opodatkowanie jej zgodnie z przyjętą proporcją
117 (50/50) w połowie stawką VAT obniżoną 8% jako usługa, o której mowa w pkt 186
118 Załącznika Nr 3dou.p.t.u.,aw pozostałej części stawką VAT 23%.
119 Końcowo podkreśliła, że w opisanym stanie faktycznym nie znajdzie
120 zastosowania dyrektywa wykładni przepisów podatkowych, zgodnie z którą
121 w przypadku usług o charakterze złożonym należy zastosować stawkę podatku VAT
122 właściwą dla usługi mającej charakter główny, przeważający. W przypadku bowiem
123 usług świadczonych przez Spółkę nie można wskazać, iż którakolwiek z usług ma
124 charakter główny.
125 2. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2012 r.
126 uznał, że powyższe stanowisko Skarżącej jest nieprawidłowe.
127 Na wstępie organ przytoczył treść art. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5a, art. 7 ust. 1,
128 art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u.
129 Ponadto organ powołał się na załącznik nr 3 do u.p.t.u. który zawiera wykaz
130 towarów i usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 8%, w którym w poz.
131 186 zawarto m.in. usługi - bez względu na symbol PKWiU - "Pozostałe usługi
132 związane z rekreacją - wyłącznie w zakresie wstępu".
133 Wskazał, że z ww. przepisów wynika, iż stawką VAT 8% objęte zostały m.in.
134 usługi związane z rekreacją, jednakże wyłącznie w zakresie wstępu.
135 Podał, że zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego pod
136 pojęciem "wstępu" należy rozumieć "możliwość wejścia gdzieś", co nie jest
137 równoznaczne z możliwością korzystania z dostępnych tam urządzeń. I tak np.
138 opłata (bilet, karnet) za wstęp jest opłatą wnoszoną przez np. kibica co do zasady za
139 uczestniczenie w imprezie poprzez np. oglądanie (uczestnictwo bierne). Podkreślił,
140 że pojęcie wstępu rozumiane jak "prawo wejścia" wiąże się zazwyczaj z nabyciem
141 biletu, karnetu itp. uprawniającego do wejścia do danego obiektu lub na daną
142 imprezę.
143 W ocenie organu przedstawione przez Skarżącą okoliczności wskazują,
144 iż Spółka oferuje za stosowną opłatą członkostwo w klubie uprawniające nie tylko do
145 wejścia do danego obiektu służącego poprawie kondycji fizycznej, ale jednocześnie
146 oferuje swoim klientom korzystanie z zajęć zorganizowanych (ATB, TBC, pilates,
147 body pump itp.) oraz korzystanie z korzystanie z urządzeń sportowo-rekreacyjnych
148 (siłownia, sauna). Zatem opłata za członkostwo wniesiona przez klienta Skarżącej,
149 stanowi opłatę za możliwość korzystania z zajęć grupowych i/lub urządzeń siłowych
150 oraz całej infrastruktury technicznej znajdującej się w ofercie, a służącej poprawie
151 kondycji fizycznej i rekreacji.
152 Taka obecność uczestnika (klienta) stanowi aktywne uczestnictwo
153 w świadczonej usłudze i wykracza poza usługę wstępu i biernego uczestnictwa
154 w wydarzeniu. Opłata członkowska w istocie stanowi wynagrodzenie za świadczone
155 usługi: zajęć grupowych i/lub zajęć indywidualnych w siłowni, saunie itp. na które
156 składa się udostępnienie urządzeń służących poprawie kondycji fizycznej i rekreacji
157 czy zajęć ruchowych fitness. Opłata ta uprawnia zatem do korzystania z szerszego
158 zakresu usług niż sam wstęp. Zatem w przedmiotowej sprawie nie przysługuje
159 uprawnienie do stosowania preferencyjnej 8% stawki podatku na mocy poz. 186
160 załącznika nr 3 do u.p.t.u.
161 Zaznaczył, że w niniejszej sprawie bez znaczenia pozostaje rozróżnienie na
162 zajęcia indywidualne na siłowni, fitness, saunie i na zajęcia zorganizowane. Bowiem,
163 opłaty pobierane za korzystanie z urządzeń siłowni, fitness również nie mogą być
164 uznane za opłatę za wstęp, lecz przede wszystkim za możliwość korzystania
165 z dostępnych tam urządzeń, a więc stanowią uczestnictwo czynne nie bierne. Wobec
166 tego zarówno usługi świadczone przez Spółkę w postaci udostępnienia siłowni oraz
167 sauny, jak też usługi zorganizowane nie są usługami wymienionymi w poz. 186
168 załącznika nr 3 do u.p.t.u. Zatem Skarżącej nie przysługuje uprawnienie do
169 stosowania preferencyjnej 8% stawki podatku VAT.
170 Wskazał, że powyższe rozumienie potwierdza obowiązujący od 1 lipca 2011 r.
171 art. 32 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca
172 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
173 wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: "Rozporządzenie Rady UE")
174 Z ww. przepisu Rozporządzenia Rady wynika, że świadczenie usług wstępu,
175 których podstawową cechą jest przyznawanie prawa wstępu w zamian za bilet lub
176 opłatę obejmuje prawo wstępu na spektakle, występy cyrkowe, koncerty, wystawy,
177 mecze, zawody, konferencje, seminaria. Podał, iż art. 32 jest co prawda w Rozdziale
178 V "Miejsce transakcji podlegających opodatkowaniu" w podsekcji 7 czyli
179 "Świadczenie usług w ramach działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej,
180 naukowej, edukacyjnej, rozrywkowej lub podobnej". Nie można jednakże utożsamiać
181 go tylko i wyłącznie co do kwestii miejsca świadczenia usług, gdyż Rada Unii
182 Europejskiej we wstępie do niniejszego rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr
183 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r., uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii
184 Europejskiej, dyrektywę Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 w sprawie
185 wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1),
186 w szczególności jej art. 397 oraz uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, w pkt
187 27 wskazała, iż "Aby zapewnić jednolite opodatkowanie świadczenia usług
188 kulturalnych, artystycznych, sportowych, naukowych, edukacyjnych, rozrywkowych
189 i podobnych, należy zdefiniować pojęcie wstępu na tego rodzaju wydarzenia i usługi
190 pomocnicze związane z takim wstępem".
191 Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt III
192 SA/GL 1543/11 podał, że mając na uwadze treść art. 32 Rozporządzenia Rady
193 wskazać należy, iż pojęcia usług w zakresie wstępu (o którym mowa w poz. 186
194 załącznika nr 3 do ustawy) nie można utożsamiać z pojęciem "biletu wstępu"
195 uprawniającego do uczestniczenia w zajęciach sportowo-rekreacyjnych, które
196 prowadzone są na zasadzie czynnego uczestnictwa w nich. Wstęp na zajęcia m.in.
197 fitness nie uprawnia korzystającego do wstępu jedynie w sensie wejścia gdzieś, jak
198 to ma miejsce np. w przypadku kupienia biletu do kina, lecz obejmuje również czynne
199 uczestnictwo w zajęciach sportowo - rekreacyjnych.
200 3. Skarżąca niezgadzając się z ww. interpretacją wezwała organ do usunięcia
201 naruszenia prawa.
202 4. Minister Finansów w odpowiedzi na ww. wezwanie stwierdził brak podstaw
203 do zmiany przedmiotowej interpretacji.
204 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
205 Skarżąca wniosła o uchylenie ww. interpretacji Ministra Finansów.
206 Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie:
207 a) art. 41 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. w zw. z 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29
208 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej:
209 "O.p.") poprzez dokonanie wykładni przepisów prawa podatkowego z naruszeniem
210 ogólnych zasad wykładni przepisów prawa, która to błędna wykładnia spowodowała
211 wydanie negatywnej interpretacji prawa podatkowego;.
212 b) art. 98 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r.
213 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1,
214 dalej: "Dyrektywa 112") w zw. z art. 41 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. oraz w zw. z art. z 121 §
215 1 i art. 122 O.p. poprzez dokonanie interpretacji wskazanego przepisu u.p.t.u.
216 z pominięciem art. 98 Dyrektywy 112, które to pominięcie doprowadziło do błędnej
217 wykładni wspomnianego przepisu u.p.t.u.,
218 c) art. 14b § 1 i art. 14c § 1 O.p. w zw. z art. 32 Rozporządzenia Rady UE
219 poprzez dokonanie interpretacji przepisu prawa, o którego interpretację Skarżąca nie
220 wnosiła i przyjęcie wniosków, do których ten przepis prowadzi jako podstawy
221 rozstrzygnięcia wyrażonego w Interpretacji.
222 W ocenie Skarżącej organ dokonał błędnej wykładni literalnej pojęcia "wstęp",
223 bowiem odniósł się jedynie do części jednostki redakcyjnej przepisu prawnego
224 (w zakresie słowa "wstęp") w oderwaniu od pojęcia "usługa rekreacyjna". Podkreśliła,
225 że użyte w poz. 186 załącznika nr 3 wyrażenie "wstęp" nie dotyczy jakiegokolwiek
226 wstępu gdziekolwiek, lecz dotyczy usług rekreacyjnych i może być analizowane
227 jedynie w kontekście wstępu związanego z "usługami związanymi z rekreacją".
228 Konsekwencją powyższego błędu są dalsze błędne wywody organu, z których
229 wynika, iż poz. 186 załącznika Nr 3 do u.p.t.u. odnosi się do sytuacji, gdy wstęp
230 wiąże się z "biernym" uczestnictwem w imprezie. Podała, że takie "bierne"
231 uczestnictwo jest możliwe, ale w imprezie o charakterze m.in. rozrywkowo -
232 widowiskowym, a nie w imprezie rekreacyjnej.
233 Powołując się na słownik języka polskiego podała, iż "rekreacja" oznacza:
234 "rekreacja [łac.], różnorodne formy działalności podejmowane poza obowiązkami
235 zaw., społ., domowymi i nauką dla odpoczynku, rozrywki". Stwierdziła, że
236 z powyższego wynika iż "rekreacja" jest formą działalności, aktywności ludzkiej,
237 podejmowanej w określonym celu. Rekreacja jest więc działalnością aktywną,
238 wyrażająca się poprzez czynności ludzkie. Zdaniem Skarżącej posługując się
239 wykładnią literalną nie można mówić o rekreacji "biernej". W tym kontekście
240 poczynione przez organ podatkowy rozróżnienie, iż poz. 186 załącznika nr 3 odnosi
241 się do sytuacji, w której wstęp związany jest z uczestnictwem biernym jest
242 w zasadzie niemożliwy, jeżeli chodzi o imprezę rekreacyjną. Nie można bowiem
243 mówić, iż dana norma prawna znajduje zastosowanie w sytuacji wstępu i biernego
244 uczestnictwa w imprezie, której charakter wymusza uczestnictwo aktywne.
245 Podnosząc zarzut naruszenia art. 98 Dyrektywy Rady w zw. z art. 41 ust. 1
246 i ust. 2 u.p.t.u. oraz w zw. z art. z 121 § 1 i art. 122 O.p. wskazała, iż przepis zawarty
247 w poz. 186 Załącznika 3 do u.p.t.u. jest w istocie implementacją art. 98 Dyrektywy
248 112 w zw. z Załącznikiem III tej Dyrektywy.
249 Wskazała, że z treści art. 98 Dyrektywy 112 wynika, iż państwo członkowskie
250 ma swobodę obniżenia poziomu opodatkowania w stosunku do podstawowej stawki
251 krajowej, ale jedynie w ramach listy towarów i usług wymienionych w Załączniku III
252 Dyrektywy 112. W konsekwencji państwo członkowskie może więc zastosować
253 stawkę podstawową jak również zawęzić zakres obniżenia opodatkowania
254 w odniesieniu do konkretnych rodzajów towarów i usług. Powyższe powinno jednak
255 wynikać z wyraźnych przepisów prawa krajowego.
256 Podała, że wymienione w poz. 186 załącznika nr 3 do u.p.t.u. usługi w istocie
257 są implementacją regulacji zawartej w Załączniku III Dyrektywy 112 umożliwiającą
258 stosowanie stawki obniżonej m.in. dla usług korzystania z obiektów sportowych (poz.
259 14) i w zakresie wstępu na przedstawienia, do teatrów, cyrków, na targi, do wesołych
260 miasteczek, parków rozrywki, na koncerty, do muzeów, ogrodów zoologicznych, kin,
261 na wystawy oraz podobne imprezy i obiekty kulturalne (poz. 7) oraz wstępu na
262 imprezy sportowe (poz. 13). Polskie przepisy podatkowe (u.p.t.u.), realizując
263 powyższy zapis przewidują obniżoną stawkę VAT dla m.in.: usług związanych
264 z działalnością obiektów sportowych - o symbolu PKWiU 93.11.10.0 (poz. 179),
265 wstępu na imprezy sportowe (poz. 185), usług związanych z rozrywką i rekreacją -
266 wyłącznie w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na
267 dyskoteki, sale taneczne (poz. 183), usług kulturalnych i rozrywkowych - wyłącznie
268 w zakresie wstępu: na widowiska artystyczne, włączając przedstawienia cyrkowe lub
269 do obiektów kulturalnych (poz. 182) oraz pozostałych usług związanych z rekreacją -
270 wyłącznie w zakresie wstępu - bez względu na symbol PKWiU (poz. 186).
271 Z powyższego zestawienia wynika, że w Dyrektywie brak jest wyraźnego
272 upoważnienia do stosowania stawki obniżonej dla usług "związanych z rekreacją".
273 Z drugiej strony Załącznik nr 3 do u.p.t.u. ogranicza zawarty w Dyrektywie zapis
274 "korzystanie z obiektów sportowych" (poz. 14) jedynie do "usług związanych
275 z działalnością obiektów sportowych - o symbolu PKWiU 93.11.10.0." (poz. 179).
276 Odnosząc się do naruszenie art. 14b § 1 i art. 14c § 1 O.p. w zw. z art. 32
277 Rozporządzenia Rady UE wskazała, że w wydanej interpretacji organ przeważającą
278 większość swoich rozważań oparł na wykładni art. 32 Rozporządzenia Rady,
279 podczas gdy w odniesieniu do będącego przedmiotem interpretacji art. 41 ust. 1 i ust.
280 2 u.p.t.u. (w zw. z poz. 186 załącznika nr 3 do u.p.t.u.) ograniczył się jedynie do
281 dokonania słownikowej analizy określenia "wstęp". Biorąc powyższe pod uwagę
282 zarzuciła, iż organ podatkowy dokonał de facto interpretacji art. 32 Rozporządzenia
283 Rady a nie przepisów u.p.t.u., o których interpretację wnosiła.
284 6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.
285 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
286 7.1. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
287 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270
288 ze zm., dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy
289 administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje
290 przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W myśl zaś
291 art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.
292 U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa działalności administracji publicznej
293 sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem (legalności). Ogranicza
294 się ona jednak do zbadania czy organ administracji w toku rozpoznawanej sprawy
295 nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ (przepisy prawa materialnego),
296 lub mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik (przepisy procedury), a ocena ta jest
297 dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu
298 wydania zaskarżonego aktu.
299 Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej interpretacji
300 indywidualnej, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
301 7.2. Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest zakwalifikowanie części
302 usług świadczonych przez Skarżącą do poz. 186 załącznika nr 3 do u.p.t.u.,
303 zawierającego wykaz towarów i usług, opodatkowanych stawką podatku w wysokości
304 8% (7% do dnia 1 stycznia 2011 r.). Pozycja ta obejmuje " Pozostałe usługi związane
305 z rekreacją - wyłącznie w zakresie wstępu ", bez względu na symbol PKWiU .
306 Różnica zaprezentowanych przez strony niniejszego sporu stanowisk, wynika
307 z odmiennego rozumienia pojęcia " wstępu", które nie zostało zdefiniowane
308 w ustawie.
309 Minister Finansów interpretując ww. pojęcie odwołał się do wykładni językowej
310 oraz wewnętrznej wykładni systemowej {w prawie wspólnotowym). Mianowicie
311 wskazując na słownik języka polskiego stwierdził, że przez "wstęp" należy rozumieć
312 "możliwość wejścia gdzieś" co nie jest równoznaczne z możliwością korzystania
313 z dostępnych tam urządzeń (uczestnictwo bierne). Następnie przywołując się na
314 treść art. 32 Rozporządzenia Rady, uznał, że z uwagi, iż w art. 32 Rozporządzenia
315 Rady użyto również pojęcia "wstęp", przepis ten może być pomocny w zdefiniowaniu
316 znaczenia "wstępu".
317 W ocenie organu, z uwagi na treść art. 32 Rozporządzenia Rady uznać
318 należy, że pojęcia usług w zakresie wstępu (o którym mowa w poz. 186 załącznika nr
319 3 do ustawy) nie można utożsamiać z pojęciem "biletu wstępu" uprawniającego do
320 uczestniczenia w zajęciach sportowo-rekreacyjnych, które prowadzone są na
321 zasadzie czynnego uczestnictwa w nich. Wobec tego, zarówno usługi świadczone
322 przez Spółkę w postaci udostępnienia części rekreacyjnej (np. siłownia, sauna ), jak
323 też usługi zorganizowane nie są usługami wymienionymi w poz. 186 załącznika nr 3
324 do u.p.t.u., dlatego też stosuje się wobec nich stawkę podstawową podatku VAT
325 23%.
326 W ocenie Skarżącej, usługa związana z wolnym wstępem do pomieszczeń,
327 w których znajdują się urządzenia do ćwiczeń fizycznych lub innych części
328 rekreacyjnych (sauna, itp.) nie wiążących się z uczestnictwem w zajęciach
329 o charakterze zorganizowanym i prowadzonych przez wykwalifikowanego
330 instruktora, powinna być opodatkowana stawką VAT 8%.
331 Natomiast usługa świadczona przez Spółkę w zakresie jakim dotyczy
332 umożliwienia klientom udziału w zajęciach zorganizowanych nie jest żadna z usług,
333 o których mowa w załączniku nr 3, w związku z czym podlega opodatkowaniu według
334 stawki 23%.
335 Spółka podniosła, że definicja pojęcia "wstęp" zawarta w poz. 186 załącznika
336 nr 3 u.p.t.u. nie może być ograniczona do "biernego" uczestnictwa w imprezie.
337 Zdaniem Skarżącej użyte w poz. 186 załącznika nr 3 wyrażenie "wstęp" dotyczy
338 usług rekreacyjnych i może być analizowane jedynie w kontekście wstępu
339 związanego z "usługami związanymi z rekreacją".
340 Stwierdziła, że posługując się wykładnią literalną, nie można mówić o rekreacji
341 "biernej". W tym kontekście poczynione przez organ podatkowy rozróżnienie, iż poz.
342 186 załącznika nr 3 odnosi się do sytuacji, w której wstęp związany jest
343 z uczestnictwem biernym jest w zasadzie niemożliwy, jeżeli chodzi o imprezę
344 rekreacyjną. Nie można bowiem mówić, iż dana norma prawna znajduje
345 zastosowanie w sytuacji wstępu i biernego uczestnictwa w imprezie, której charakter
346 wymusza uczestnictwo aktywne.
347 3. Sąd podziela pogląd organu interpretacyjnego, że wobec całości usług
348 świadczonych przez Spółkę, opisanych we wniosku o udzielenie interpretacji
349 indywidualnej, należy zastosować stawkę podstawową VAT w wysokości 23%.
350 4. Sąd wskazuje, że w sprawie nie było sporne, że na mocy art. 5 ust. 1 pkt
351 1. u.p.t.u., do którego prawidłowo odwołał się Minister Finansów, Spółka odpłatnie
352 świadczyła usługi na rzecz klientów. Przez odpłatne świadczenie usług, na gruncie
353 u.p.t.u., rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
354 jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
355 towarów w rozumieniu art. 7 u.p.t.u. (art. 8 ust. 1 u.p.t.u.). Definicja świadczenia
356 usług jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania VAT, transakcji
357 wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej, zgodnie
358 z ogólnym założeniem, że opodatkowanym świadczeniem usług jest każda
359 transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, które nie została
360 wymieniona jako dostawa towarów (J. Zubrzycki, Leksykon VAT, Wrocław 2009, str.
361 40).
362 Sąd za prawidłowe uznaje również powołanie w zaskarżonej interpretacji
363 indywidualnej przepisu art. 5a u.p.t.u., który obowiązuje od 1 stycznia 2011 r.,
364 z którego wynika, że towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których
365 mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów
366 o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych
367 towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej
368 podstawie powołują symbole statystyczne.
369 Nie budzi również zastrzeżeń powołanie się przez Ministra Finansów
370 w zaskarżonej interpretacji indywidualnej na przepis art. 41 ust. 1 u.p.t.u.,
371 przewidujący stawkę VAT podstawową - 23% (na mocy art. 146a u.p.t.u.
372 obowiązującą od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013r.), oraz przepis art. 41 ust. 2
373 u.p.t.u., przewidujący stawkę obniżoną 8% (na mocy art. 146a u.p.t.u., obowiązującą
374 od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013r.).
375 Sąd zwraca również uwagę, że Minister Finansów odwołując się
376 w zaskarżonej interpretacji indywidualnej do poz. 186 zał. nr 3 do u.p.t.u., prawidłowo
377 wskazał, że ustawodawca odwołał się zwrotu "wyłącznie w zakresie wstępu"
378 wskazując wykaz towarów i usług opodatkowanych stawką VAT w wysokości 8% -
379 bez względu na symbol PKWiU - "Pozostałe usługi związane z rekreacją - wyłącznie
380 w zakresie wstępu".
381 Sąd podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym,
382 a w szczególności w wyroku WSA w Łodzi 17 października 2012 r. sygn. akt I SA/Łd
383 1049/12 oraz w wyrokach WSA w Warszawie z 31 stycznia 2013 r. sygn. akt III
384 SA/Wa 1983/12 oraz z 12 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 2491/12, że pojęcie
385 "wyłącznie w zakresie wstępu", którym posługuje się poz. 186 zał. 3 do u.p.t.u.,
386 w stanie faktycznym przedstawionym przez Skarżącą, należy interpretować wąsko
387 jako wstęp - wejście - bez możliwości korzystania z dostępnych tam urządzeń
388 (uczestnictwo bierne).
389 Zdaniem Sądu przewidziany w poz. 186 zał. nr 3 do u.p.t.u. wykaz usług
390 związanych z rekreacją pozwala zastosować preferencyjną stawkę VAT w wysokości
391 8%, tylko wobec możliwości wejścia i biernego uczestniczenia w usłudze związanej
392 z rekreacją, tj. przebywania, oglądania i słuchania. Natomiast nabycie "pozostałej
393 usługi związanej z rekreacją" w szerszym zakresie niż "wstęp", jest już
394 opodatkowane stawką podstawową w wysokości 23%.
395 Sąd wskazuje, że zastosowanie stawki VAT właściwej wobec danej czynności
396 podlegającej opodatkowaniu, następuje ex lege. Konkretna czynność opodatkowana
397 jest według właściwej stawki określonej w u.p.t.u. (przepisach wykonawczych),
398 niezależnie od tego, jaką stawkę do opodatkowania danej czynności zastosował
399 podatnik, i niezależnie od tego, co wykazał na fakturach sprzedaży oraz
400 w prowadzonych ewidencjach. Wszelkie odstępstwa od zastosowania podstawowej
401 stawki VAT w wysokości 23%, muszą więc być jednoznacznie wskazane przez
402 ustawodawcę, a rodzących się wątpliwości nie należy interpretować rozszerzająco.
403 Uznanie zatem przez Ministra Finansów, wobec braku w u.p.t.u. definicji
404 legalnej pojęcia "wstępu", że zwrot "wyłącznie w zakresie wstępu" należy rozumieć
405 jako "prawo wejścia" (uczestnictwo bierne), które nie obejmuje korzystania
406 z szerszego zakresu usług niż sam wstęp, należy uznać za prawidłowe.
407 W tej sytuacji Sąd nie dopatrzył się, aby Minister Finansów w zaskarżonej
408 interpretacji indywidualnej dokonał błędnej wykładni art. 41 ust. 1 i 2 u.p.t.u. oraz poz.
409 186 zał. nr 3 do u.p.t.u. lub naruszenia jakiegokolwiek innego przepisu istotnego dla
410 rozstrzygnięcia sprawy.
411 Skoro Spółka za opłatą (za wynagrodzeniem za świadczone usługi) oferuje
412 członkostwo w Klubie, uprawniając nie tylko (wyłącznie) do wejścia, ale jednocześnie
413 zapewnia możliwość korzystania z całej infrastruktury wymienionej we wniosku
414 o udzielenie interpretacji indywidualnej (aktywne uczestnictwo), opłaty te nie mogą
415 być uznane za opłaty wyłącznie w zakresie wstępu, bowiem wykraczają poza bierne
416 uczestnictwo w wydarzeniu (oglądanie i słuchanie). Wobec tego usługi świadczone
417 przez Spółkę nie są usługami wymienionymi w poz. 186 zał. nr 3 do u.p.t.u., co
418 oznacza, że Spółce nie przysługuje uprawnienie do stosowania preferencyjnej stawki
419 VAT w wysokości 8%.
420 7.5. W ocenie Sądu Minister Finansów zasadnie dokonał wykładni pojęcia
421 "wstęp" poprzez odwołanie się do treści art. 32 Rozporządzenia Rady.
422 Zauważenia wymaga, że pkt 4 preambuły Rozporządzenia Rady stanowi,
423 że podstawowym celem niniejszego rozporządzenia jest zapewnienie jednolitego
424 stosowania obecnego systemu VAT, poprzez określenie przepisów wykonawczych
425 do dyrektywy 2006/112/WE, w szczególności w odniesieniu do podatników, dostawy
426 towarów i świadczenia usług oraz miejsca transakcji podlegających opodatkowaniu.
427 Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii
428 Europejskiej niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do
429 osiągnięcia tego celu. Przyjęcie rozporządzenia, jako wiążącego i mającego
430 bezpośrednie zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich, w sposób
431 najpełniejszy zapewnia jednolite stosowanie.
432 W treści pkt 27 preambuły do Rozporządzenia UE wskazano, że Rada Unii
433 Europejskiej, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
434 uwzględniając dyrektywę Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006r. w sprawie
435 wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, w szczególności jej art. 397,
436 uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze zapewnienie
437 jednolitego opodatkowania świadczenia usług kulturalnych, artystycznych,
438 sportowych, naukowych, edukacyjnych, rozrywkowych i podobnych, zdefiniowała
439 pojęcie wstępu na tego rodzaju wydarzenia i usługi pomocnicze związane z takim
440 wstępem. Rada Unii Europejskiej uczyniła to w treści art. 32 Rozporządzenia,
441 zamieszczając go w podsekcji 7 noszącej tytuł "Świadczenie usług w ramach
442 działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej, naukowej, edukacyjnej, rozrywkowej
443 lub podobnej".
444 Skoro z powyższych punktów preambuły wynika, że Rozporządzenie Rady ma
445 za zadanie wykonywać Dyrektywę 112, a przepis art. 32 Rozporządzenia Rady
446 znajdującej się w podsekcji 7 noszącą tytuł "Świadczenie usług w ramach
447 działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej, naukowej, edukacyjnej, rozrywkowej
448 lub podobnej", należało uznać, że Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji miał
449 pełne prawo, w stanie faktycznym sprawy przedstawionym we wniosku
450 o interpretację indywidualną, odwołać się do treści przepisu art. 32 Rozporządzenia
451 Rady, niejako potwierdzając swoje stanowisko wyprowadzone z językowej wykładni
452 sformułowania " wstępu", którym posłużył się polski ustawodawca w treści poz. 186
453 zał. nr 3 do u.p.t.u.
454 Wskazać należy, że zgodnie z art. 32 ust. 3 Rozporządzenia Rady zakres
455 pojęcia usługi wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe,
456 edukacyjne, rozrywkowe lub podobne nie obejmuje korzystania z obiektów, takich jak
457 sale gimnastyczne i inne, w zamian za opłatę. Zatem usługi świadczone przez
458 Skarżącą, nie mogą w myśl tego przepisu być uznane za usługi wstępu, w stosunku
459 do których zastosowanie ma preferencyjna stawka VAT.
460 W związku z powyższym nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 14b § 1
461 i art. 14c § 1 O.p. w zw. z art. 32 Rozporządzenia Rady.
462 7.6. Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego dokonania przez organ
463 interpretacji art. 41 ust. 1 i 2 u.p.t.u. z pominięciem art. 98 Dyrektywy 112, należy
464 uznać, że Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, trafnie powołał orzecznictwo
465 Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące przepisu art. 12 ust. 3 lit, a)
466 Szóstej Dyrektywy (obecnie przepis art. 98 Dyrektywy 112) odnoszącego się do
467 stosowania przez państwa członkowskie stawek obniżonych.
468 TSUE w wyroku z dnia 6 maja 2010 r. w sprawie C-94/09 Komisja przeciwko
469 Republice Francuskiej stwierdził, że "brzmienie tego przepisu nie przesądza o tym,
470 iż powinien on być interpretowany jako określający wymóg, że obniżona stawka
471 podatku może być stosowana jedynie, gdy dotyczy ona wszystkich aspektów
472 kategorii usług objętej zakresem załącznika H do tej dyrektywy; toteż nie można
473 wykluczyć selektywnego stosowania obniżonej stawki pod warunkiem, że nie
474 spowoduje ono ryzyka zakłócenia konkurencji." - pkt 25 tego wyroku.
475 Trybunał wskazywał również, że "z zastrzeżeniem poszanowania zasady
476 neutralności podatkowej, na której opiera się wspólny system podatku VAT, państwa
477 członkowskie mają możliwość stosowania obniżonej stawki podatku VAT do
478 określonych i swoistych aspektów kategorii usług, o której mowa w załączniku H do
479 szóstej dyrektywy" (obecnie załącznika III do Dyrektywy VAT). (...) Wynika z tego,
480 że gdy państwo członkowskie postanawia skorzystać ze stworzonej przez art. 98 ust.
481 1 i 2 Dyrektywy VAT możliwości zastosowania obniżonej stawki podatku VAT do
482 kategorii usług zawartej w załączniku III do tej Dyrektywy, ma ono, z zastrzeżeniem
483 poszanowania zasady neutralności podatkowej, na której opiera się wspólny system
484 podatku VAT, możliwość ograniczenia stosowania tej obniżonej stawki podatku VAT
485 do określonych i swoistych aspektów tej kategorii." pkt 26 i 28 tego wyroku.
486 Podobne argumenty przytaczał również Trybunał w wyroku z dnia 8 maja
487 2003 r. w sprawie C-384/01 Komisja przeciwko Francji.
488 Z powołanego powyżej orzecznictwa wynika zatem, że państwa członkowskie
489 mają możliwość stosowania stawek obniżonych do niektórych towarów lub usług
490 objętych daną kategorią załącznika II do Dyrektywy 112. Warunkiem jest zachowanie
491 zasady neutralności podatkowej oznaczającej, że towary podobne powinny podlegać
492 opodatkowaniu na takich samych zasadach. Tym samym zarzut naruszenia art. 98
493 Dyrektywy 112 należy uznać za bezzasadny.
494 7.7. Sąd, mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a.,
495 oddalił skargę.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 14b (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 14c (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 5
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 5a
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 7
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 8
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 41
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 146a