Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2009 r., III SA/Wa 342/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2009 r., III SA/Wa 342/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hieronim Sęk, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2009 r. sprawy ze skargi C. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. W. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił C. W. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za październik 2003 r. w kwocie 1.174,00 zł, zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2003 r. w kwocie 4.447,00 zł i za grudzień 2003 r. w kwocie 6.294,00 zł.

3 Decyzja ta została wysłana za pośrednictwem poczty na adres wskazany przez Skarżącego. Przesyłka wróciła nieodebrana do organu pierwszej instancji. Z koperty wynika, że przesyłka pocztowa została nadana w dniu 16 października 2008 r., następnie w dniu 17 października 2008 r. z uwagi na niemożliwość doręczenia przesyłki, dokonano jej awizowania wskazując adres placówki pocztowej, w której pozostawiono przesyłkę do dyspozycji adresata. Następnie w dniu 25 października 2008 r. dokonano powtórnego awizowania i z uwagi na upływ terminu, z dniem 4 listopada 2008 r. zwrócono przesyłkę do organu podatkowego. W konsekwencji zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej Ordynacja podatkowa, decyzję z dnia [...] października 2008 r. organ uznał za doręczoną w sposób zastępczy z dniem 31 października 2008 r. Termin czternastodniowy na złożenie środka odwoławczego upływał z dniem 14 listopada 2008 r.

4 W dniu 3 grudnia 2008 r. w Urzędzie Skarbowym w P. Skarżący złożył osobiście odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wyjaśnił, iż w dniach od 15 do 23 września 2008 r. przebywał w szpitalu w związku z koniecznością wykonania poważnej operacji. Po operacji stan Skarżącego ulegał powolnej poprawie. Zły stan zdrowia spowodował, że Skarżący nie był w stanie podjąć działań prawnych, a w szczególności odebrać decyzji, zapoznać się z nią i złożyć odwołanie. Wyżej przedstawione argumenty świadczą, w ocenie Skarżącego, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Potwierdzeniem wskazanych okoliczności faktycznych są karta informacyjna z leczenia szpitalnego obejmująca okres od 15 do 23 września 2008 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 3 listopada 2008 r. i zwolnienie lekarskie obejmujące okres od 26 listopada 2008 r. do 5 grudnia 2008 r.

5 Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

6 W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie można uznać, że choroba Skarżącego poświadczona zaświadczeniem lekarskim jest okolicznością wystarczającą do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Skarżący miał wiedzę o prowadzonym postępowaniu podatkowym, o czym świadczy m.in. adnotacja sporządzona przez pracownika organu podatkowego o przeprowadzeniu w dniu 25 września 2008 r. rozmowy telefonicznej na okoliczność otrzymania postanowień o wszczęciu postępowania podatkowego oraz możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, mógł więc spodziewać się decyzji podatkowej. Równocześnie z adnotacji z dnia 13 października 2008 r. wynika, że pracownicy organu podatkowego próbowali osobiście doręczyć korespondencję pod adres zamieszkania podatnika, jednakże w dniach 9 i 10 października 2008 r. nikt nie przebywał pod wskazanymi adresami. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w okresie kiedy zaistniały skutki polegające na: wydaniu decyzji w dniu [...] października 2008 r. i próbach jej doręczenia - prawidłowym awizowaniu przesyłki poleconej w dniach 17 października 2008 r. i 25 października 2008 r.; doręczeniu zastępczym decyzji w dniu 30 października 2008 r. i biegu terminu do wniesienia odwołania do dnia 14 listopada 2008 r., Skarżący nie przebywał w szpitalu jak również nie przedstawił zwolnienia lekarskiego za ten okres, co mogłoby mieć znaczenie dla sprawy w kontekście zdarzeń wskazanych na zaświadczeniu z dnia 3 listopada 2008 r., a zaistniałych po 23 września 2008 r. (po wyjściu ze szpitala).

7 Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że na zwolnieniu lekarskim obejmującym okres od 26 listopada 2008 r. do 5 grudnia 2008 r. zawarto wskazanie, że pacjent może chodzić, co świadczy, że możliwości funkcjonowania Skarżącego nie były tak ograniczone, by nie można było zachować staranności w prowadzeniu własnych spraw (podatnik mógł samodzielnie odebrać korespondencję, mógł też skorzystać z pomocy osób trzecich czy też ustanowić pełnomocnika). Z akt sprawy wynika również, że Skarżący podjął działania by na jego żądanie wydano zaświadczenie z dnia 1 grudnia 2008 r., przy czym nie wykazano konieczności wizyt kontrolnych w Wielkopolskim Centrum Chorób Płuc i Gruźlicy w P., co ma znaczenie, jeśli uwzględnić pkt 2 zaleceń opisanych w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego. Równocześnie z treści notatki z dnia 15 grudnia 2008 r. sporządzonej przez oskarżyciela skarbowego wynika, że w dniu 17 listopada 2008 r. stawił się Skarżący i umówił się na przesłuchanie na dzień 21 listopada 2008 r. Na umówiony dzień podatnik się nie stawił, zaś w dniu 28 listopada 2008 r. złożył ksero zwolnienia lekarskiego za okres od 26 listopada 2008 r. – 5 grudnia 2008 r., a następne od 8 grudnia 2008 r. – 14 grudnia 2008 r. W dniu 15 grudnia 2008 r. pracownik organu próbował umówić się na następne spotkanie, lecz Skarżący nie odebrał telefonu.

8 W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając mu naruszenie art. 120 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej – zasady państwa prawa; art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej – zasady zaufania do organów państwa; art. 122 Ordynacji podatkowej - zasady prawdy obiektywnej; art. 162 Ordynacji podatkowej – poprzez niewłaściwą interpretację; art. 228 Ordynacji podatkowej – poprzez niewłaściwe zastosowanie.

9 W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie wynikła z jego winy, o czym świadczy przebyta operacja powodująca osłabienie organizmu jak również różne powikłania, które pojawiły się jako następstwa pooperacyjne i spowodowały, że Skarżący był pod stałą opieką lekarską. Skarżący nadmienił, iż błędne jest stanowisko organu odnośnie braku dowodów, iż w okresie do złożenia odwołania Skarżący nie mógł dochować terminu do złożenia odwołania. Z przepisów Ordynacji podatkowej o przywróceniu terminu nie wynika, że wnoszący o przywrócenie terminu musi udowodnić brak swojej winny w uchybieniu terminu. Przepisy wymagają jedynie, aby wnoszący o przywrócenie terminu uprawdopodobnił przyczynę uchybienia terminowi oraz brak zawinienia.

10 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko w sprawie.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :

12 Skarżone postanowienie nie może się ostać.

13 Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do analizy przesłanek których spełnienie jest konieczne do przywrócenia terminu. Przesłanki te wymienia w sposób enumeratywny przepis art.162 o.p. Aby więc możliwym było uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, konieczne jest dopełnienie przez stronę takich czynności jak :

14 - uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi,

15 - złożenie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia,

16 - dopełnienie czynności, której nie dokonano w terminie.

17 Podkreślenia przy tym wymaga fakt, iż powyższe przesłanki, dla skuteczności wniosku o przywrócenie terminu muszą występować łącznie. Strona wnosząca o przywrócenie terminu jest więc zobowiązana do dokonania w/w czynności. To zaś przekłada się w konsekwencji na to, iż na organie rozpoznającym taki wniosek, ciąży obowiązek sprawdzenia czy strona wypełniła wszelkie wymogi o których mowa w w/powołanym przepisie. Wydając postanowienie, organ jest więc zobowiązany do tego, aby wypowiedzieć się co do wszystkich omawianych przesłanek.

18 Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie uczynił zadość w/w obowiązkowi. Nie wypowiedział się bowiem co do tego, czy strona swój wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie 7 dni od ustania przyczyny tego uchybienia. Brak stanowiska organu w tym zakresie sprawia, iż skarżone postanowienie nie poddaje się kontroli sądowej. Nie występuje bowiem możliwość stwierdzenia, czy organ badał w ogóle przedmiotową przesłankę. Brak ten jest zaś na tyle istotny, gdyż jak już w/podniesiono, okoliczność zachowania tego siedmio-dniowego terminu, jest jedną z przesłanek, jakie muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony.

19 Nadto, wskazać należy, iż stwierdzenie przez organ uchybienia temu siedmio-dniowemu terminowi sprawia, iż nie zachodzi już konieczność merytorycznego badania pozostałych przesłanek o jakich mowa w art.162 o.p. Jeśli bowiem strona spóźniła się z wnioskiem o przywrócenie terminu, odpada konieczność wyjaśniania, czy uprawdopodobniła ona brak winy w uchybieniu głównemu terminowi.

20 W tym stanie sprawy, uznając, iż wobec nie zbadania przez organ tego, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od ustania przyczyny jego uchybienia, wypowiadanie się przez organ co do kwestii braku zawinienia w uchybieniu terminowi jest przedwczesne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekła jak w sentencji wyroku, na podstawie art.145 par.1 pkt.1a p.p.s.a.

21 O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art.200 p.p.s.a.