Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2012 r., III SA/Wa 2463/11
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2012 r., III SA/Wa 2463/11
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2012 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w Niemczech na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. z siedzibą w Niemczech kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 1. W dniu [...] marca 2011 r. wpłynął do Ministra Finansów wniosek K.
3 (dalej "Wnioskodawca", "Skarżący") o udzielenie pisemnej interpretacji prawa
4 podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług
5 w zakresie zwrotu podatku dla podmiotu niezarejestrowanego dla potrzeb VAT
6 w Polsce.
7 We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:
8 Wnioskodawca wskazał, że jest spółką prawa niemieckiego i zarejestrowanym
9 w Niemczech podatnikiem podatku od wartości dodanej. Jest także zarejestrowany
10 od [...] października 2010 roku dla potrzeb rozliczania w Polsce podatku od towarów
11 i usług z tytułu wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów (dalej: WNT)
12 i wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (dalej: WDT). Wnioskodawca jest obecny
13 na polskim rynku poprzez zarejestrowane przez Ministra Gospodarki
14 przedstawicielstwo zagranicznego przedsiębiorcy (dalej: Przedstawicielstwo). Zostało
15 ono wpisane do Rejestru Przedstawicielstw Przedsiębiorstw Zagranicznych dnia [...]
16 października 2007 r. Funkcjonuje ono na zasadach określonych w przepisach ustawy
17 z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. jedn.: Dz. U. z 2007
18 r., Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.). Zakres działania Przedstawicielstwa, zgodnie z
19 art. 93 tej ustawy, ogranicza się tylko do działalności w zakresie reklamy i promocji
20 przedsiębiorcy zagranicznego. Wnioskodawca dostarcza swoje produkty dla klientów
21 z Polski i zamierza dostarczać je także klientom z innych państw członkowskich UE
22 w Europie Środkowo-Wschodniej poprzez centrum dystrybucyjne (magazyn) swoich
23 towarów na terytorium Polski i być może także klientom poza UE. Wnioskodawca
24 podpisał umowę z operatorem logistycznym, który przyjmuje oraz składuje na jego
25 zlecenie jego towary, formował przesyłki i je wysyłał do wskazanych klientów
26 (Wnioskodawca i operator nie są podmiotami powiązanymi w rozumieniu przepisów
27 podatkowych). Koszty świadczonych przez operatora usług w całości obciążają
28 wnioskodawcę. W magazynie zlokalizowanym na terytorium kraju, nie będącym
29 własnością wnioskodawcy i obsługiwanym przez zewnętrznego operatora
30 logistycznego, produkty wnioskodawcy są składowane do momentu ich sprzedaży.
31 Czynności związane ze sprzedażą następują na terytorium Niemiec. Wszyscy klienci
32 składają zamówienia do niemieckiego biura wnioskodawcy. Spółka po weryfikacji
33 stanu polskiego magazynu wystawia klientowi fakturę zgodnie z niemieckimi
34 przepisami podatkowymi. Przekazuje także operatorowi logistycznemu polecenie
35 dostarczenia sprzedanej partii produktów. Wnioskodawca wystawiając fakturę
36 sprzedaży nie nalicza klientowi niemieckiego podatku od wartości dodanej. Faktura
37 jest wystawiona w języku angielskim z adnotacją iż podatek VAT rozlicza nabywca.
38 W wyniku zawartej z wnioskodawcą transakcji klient otrzymuje fakturę sprzedaży,
39 specyfikację dostarczanych produktów oraz list przewozowy, klient jest zobowiązany
40 do pokwitowania odbioru dostarczonych mu produktów. W przypadku sprzedaży
41 polskim klientom oraz odbiorcom z innych państw UE (poza polskimi i niemieckimi),
42 produkty wnioskodawcy znajdujące się już na terytorium kraju są im dostarczane
43 przez operatora logistycznego obsługującego wnioskodawcę. W związku
44 z powyższym wnioskodawca skorzysta z możliwości przerzucenia obowiązku
45 opodatkowania tych dostaw VAT na polskich klientów (podatników VAT), którzy są
46 podatnikami od dostaw jako nabywcy i będzie wykazywał wewnątrzwspólnotowe
47 dostawy towarów (dalej: WDT) z terytorium kraju lub eksport, ze względu na fakt
48 składowania na terytorium kraju towarów, których przeznaczenie nie będzie jeszcze
49 dokładnie znane w momencie ich przemieszczenia na terytorium kraju. W przypadku
50 sprzedaży klientom spoza UE, operator logistyczny działający na zlecenie
51 wnioskodawcy będzie dostarczał jej produkty do granicy UE. Przed przekroczeniem
52 granicy UE (eksportem) przez produkty nastąpi ich wydanie klientowi lub
53 obsługującemu go przewoźnikowi (spedytorowi). Opcjonalnie, operator logistyczny
54 działający na zlecenie wnioskodawcy będzie dostarczał jej produkty bezpośrednio do
55 klienta. W obu przypadkach wnioskodawca zobowiąże go do przekazania informacji
56 o dokonanym wywozie sprzedanych produktów - poprzez przesłanie wnioskodawcy
57 elektronicznego komunikatu IE-599 z Systemu Kontroli Eksportu (ECS)
58 obowiązującego w całej UE.
59 W związku z dokonywaniem powyższych czynności wnioskodawca ponosi
60 wydatki na nabycie towarów i usług (jak usługi logistyczne, magazynowe,
61 spedycyjne, transportowe, doradcze itp.), a także na nabycie towarów i usług
62 związanych z funkcjonowaniem jej Przedstawicielstwa w Polsce (usługi księgowe,
63 doradcze, kurierskie, najmu, telekomunikacyjne, dostawy Internetu, serwisowe,
64 edukacyjne, nabycie paliw do samochodów osobowych, artykułów biurowych,
65 eksploatacyjnych, wyposażenia, środków trwałych itp.).
66 Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego zadano następujące pytanie:
67 Na jakich zasadach wnioskodawca otrzyma zwrot VAT za 2010 r.,
68 w którym dokonał rejestracji dla potrzeb VAT w kraju za okres od początku
69 tego roku do dnia poprzedzającego dzień złożenia zgłoszenia rejestracyjnego?
70 Zdaniem Wnioskodawcy do momentu dokonania rejestracji dla potrzeb VAT w
71 kraju, ma on status podmiotu uprawnionego, o którym mowa w § 2 pkt 2
72 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 roku w sprawie zwrotu
73 podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 224, poz. 1801; dalej:
74 rozp. zwr. VAT zagr. podm.) wydanych na podstawie art. 89 ustawy z dnia 11 marca
75 2004 roku o podatku od towarów i usług. Podmiot uprawniony na podstawie tych
76 przepisów może otrzymać zwrot, jeśli:
77 • nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej
78 w państwie członkowskim siedziby,
79 • nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług na
80 terytorium kraju,
81 • nie wykonuje na terytorium kraju, w okresie, za który występuje o zwrot
82 podatku, sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, z wyjątkami
83 (m.in. dostawy towarów, dla której zgodnie z art. 17 ustawy podatnikiem
84 jest ich nabywca).
85 Z powyższego wynika, iż zwrot VAT możliwy jest tylko do dnia
86 poprzedzającego rejestrację tzn. do tego dnia należy złożyć wniosek o zwrot
87 podatku, o ile będzie on obejmował okres dłuższy niż 3 m-ce, jeśli wniosek jest
88 składany w ciągu roku, i będzie wskazywał kwotę zwrotu stanowiącą równowartość w
89 złotych większą niż 400 euro. W sytuacji, gdy skarżący rozpoczął przemieszczenia
90 swoich produktów na terytorium kraju, a także dostaw dla których podatnikiem jest
91 nabywca, WDT i eksportu pod koniec 2010 roku i dokonał w związku z tym rejestracji
92 [...] października 2010 roku, to z tym dniem traci status podmiotu uprawnionego do
93 wnioskowania o zwrot VAT dla podmiotów zagranicznych. Powyższe oznacza, iż
94 składając wniosek o zwrot podatku drogą elektroniczną skarżący składa go, za
95 pośrednictwem administracji podatkowej państwa członkowskiego siedziby, za
96 pomocą środków komunikacji elektronicznej, do naczelnika urzędu skarbowego,
97 którym jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.
98 Ostatnim dniem złożenia wniosku jest, dla podanego przykładu, dzień 4
99 października 2010 roku. Skarżący uważa, iż data przekazania wniosku przez
100 niemiecką administrację podatkową naczelnikowi urzędu skarbowego nie ma już
101 znaczenia dla zachowania terminu i prawa do zwrotu podatku. Kontynuując dalej
102 przedstawianie swojego stanowiska skarżący wywodził, iż zgodnie z polskimi
103 przepisami jednym z warunków uprawniających do ubiegania się o taki zwrot jest
104 brak rejestracji VAT na terytorium kraju. Wynika to z brzmienia § 3 ust. 1 pkt 2 rozp.
105 zwr. VAT zagr. podm. Konsekwencją powyższego będzie nabycie przez skarżącego
106 prawa do uwzględnienia podatku naliczonego w rozliczeniu VAT za poszczególne
107 okresy rozliczeniowe. Powyższe ograniczenie nie odnosi się jednak do możliwości
108 wnioskowania o zwrot VAT dla podmiotów zagranicznych za okres, kiedy były
109 niezarejestrowanymi podatnikami w kraju. Teza ta wynika z brzmienia art. 3
110 Dyrektywy Rady 2008/9/WE z dnia 12 lutego 2008 roku określającej szczegółowe
111 zasady zwrotu podatku od wartości dodanej, przewidzianego w dyrektywie
112 2006/112/WE, podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu,
113 lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim (Dz. Urz. UE L nr 44, poz. 23
114 ze zmianami; dalej: Dyrektywa 2008/9), zgodnie z którą niniejsza dyrektywa ma
115 zastosowanie do wszystkich podatników riiemających siedziby w państwie
116 członkowskim zwrotu, którzy spełniają następujące warunki:
117 a) podczas okresu zwrotu podatnik ten nie miał na terytorium państwa
118 członkowskiego zwrotu siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca
119 prowadzenia działalności gospodarczej, z których dokonywano transakcji
120 gospodarczych, albo, w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca
121 prowadzenia działalności gospodarczej, nie miał tam stałego miejsca zamieszkania
122 ani zwykłego miejsca pobytu;
123 b) podczas okresu zwrotu podatnik ten nie dostarczał żadnych towarów ani nie
124 świadczył usług uważanych za dostarczane lub świadczone w państwie
125 członkowskim zwrotu, z wyjątkiem transakcji:
126 I. dostawy usług transportu i usług pomocniczych do takich usług, zwolnionych
127 zgodnie z art. 144, 146, 148, 149, 151,153, 159 lub 160 dyrektywy 2006/112/WE;
128 II. dostawy towarów i usług na rzecz osoby zobowiązanej do zapłaty VAT
129 zgodnie z art. 194 -197 i art. 199 dyrektywy 2006/112/WE.
130 Po przedstawieniu tych wywodów skarżący przedstawił swój finalny
131 pogląd, iż biorąc pod uwagę art. 3 lit. a Dyrektywy 2008/9 i porównując go z § 3
132 ust. 1 pkt 2 rozp. zwr. VAT zagr. podm., przepisy Dyrektywy 2008/9 nie zostały
133 właściwie implementowane do polskiego systemu prawnego. Tym samym,
134 ze względu na bezpośrednie i jednoznaczne brzmienie art. 3 lit. a Dyrektywy
135 2008/9 należy ją zastosować wprost, co oznacza, Iż skarżący ma prawo
136 wnioskować o zwrot VAT za okres sprzed rejestracji tj. od 1 stycznia do 5
137 października 2010 roku. Czas na złożenie wniosku upływa 30 września 2011
138 roku.
139 2. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działający z upoważnienia Ministra
140 Finansów, interpretacją indywidualną z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe.
141 W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia
142 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r" Nr 54, poz. 535 ze
143 zm., zwanej dalej ustawą VAT lub u.p.t.u.) w brzmieniu obowiązującym do 1.04.2011
144 r., w odniesieniu do podmiotów nieposiadających siedziby, stałego miejsca
145 zamieszkania, stałego miejsca prowadzenia działalności, zwykłego miejsca
146 prowadzenia działalności lub miejsca zwykłego pobytu na terytorium kraju,
147 niedokonujących sprzedaży oraz niezarejestrowanych na potrzeby podatku
148 na terytorium kraju, mogą być zastosowane zwroty podatku na warunkach
149 określonych w ust. 1a-1g oraz w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 2, 3 i 5.
150 Organ przytoczył też treść tego przepisu obowiązującą od 1 kwietnia 2011
151 roku na skutek znowelizowania ustawą z dnia 18 marca 2011r. (Dz. U. z 2011r., Nr
152 64, poz. 332) o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy Prawo o
153 miarach. Organ powołał też treść przepisów rozporządzenia wykonawczego
154 wydanego stosownie do delegacji ustawowej wynikającej z art. 89 ust. 5 ustawy z
155 dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym
156 podmiotom (Dz.U. Nr 224, poz. 1801).
157 W § 5 ust. 1 rozporządzenia stwierdza się, że podmiot uprawniony z państw
158 członkowskich Wspólnoty Europejskiej lub podmiot uprawniony z państw trzecich
159 może wystąpić o zwrot podatku za okres nie krótszy niż 3 miesiące i nie dłuższy niż
160 rok podatkowy lub za okres krótszy niż ostatnie 3 miesiące tego roku - w odniesieniu
161 do podatku od nabytych towarów lub usług lub importowanych towarów w okresie, za
162 który podmiot uprawniony występuje o zwrot podatku, z zastrzeżeniem ust. 2.
163 Z kolei w ustępie 2 pkt 1 rozporządzenia zawarte jest sformułowanie, że kwota
164 wnioskowanego zwrotu podatku nie może być niższa niż kwota stanowiąca
165 równowartość w złotych 400 euro - w przypadku gdy wniosek dotyczy okresu
166 krótszego niż rok podatkowy, ale nie krótszego niż 3 miesiące.
167 Organ wskazał, że ww. rozporządzenie z dnia 24 grudnia 2009 r. straciło moc
168 z dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu
169 podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. z 2011 r., Nr 69, poz. 365)
170 tj. z dniem 1 kwietnia 2011 r. Przeważająca część regulacji zawartych
171 w rozporządzeniu z dnia 28 marca 2011 r. jest kontynuacją rozwiązań zawartych w
172 rozporządzeniu z dnia 24 grudnia 2009r., opartych na przepisach Dyrektywy Rady
173 2008/9/WE z dnia 12 lutego 2008r. określającej szczegółowe zasady zwrotu podatku
174 od wartości dodanej, przewidzianego w Dyrektywie 2006/112/WE, podatnikom
175 niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę
176 w innym państwie członkowskim (Dz. Urz. UE L 44 z dnia 20 lutego 2008 r.). Jedną
177 z bardziej istotnych zmian, w porównaniu do poprzednio obowiązującego stanu
178 prawnego jest odstąpienie od uzależnienia prawa do zwrotu podatku od braku
179 rejestracji podmiotu zagranicznego na potrzeby podatku od towarów i usług
180 w Polsce. Organ zauważył przy tym, że powyższe wynika z faktu, iż Dyrektywa Rady
181 2008/9/WE z dnia 12 lutego 2008 r. nie wiąże prawa do zwrotu z brakiem rejestracji
182 podmiotu zagranicznego dla celów podatku w państwie członkowskim, w którym
183 podmiot ten występuje o zwrot. W tym zakresie dyrektywa wskazuje na spełnienie
184 warunku niedokonywania przez podmiot zagraniczny sprzedaży w tym państwie
185 członkowskim.
186 W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 marca 2011 r. zwrot podatku
187 przysługuje podmiotowi uprawnionemu z państw członkowskich Unii Europejskiej lub
188 podmiotowi uprawnionemu z państw trzecich w przypadku, gdy podmiot ten:
189 1) jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej, o którym
190 mowa w art. 2 pkt 11 ustawy, w państwie członkowskim siedziby lub podatnikiem
191 podatku od wartości dodanej albo podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby;
192 2) nie wykonuje na terytorium kraju, w okresie, za który występuje o zwrot
193 podatku, sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy z wyjątkiem wymienionych
194 tam usług bądź dostaw towarów, dla której zgodnie z art. 17 ustawy podatnikiem jest
195 ich nabywca.
196 Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia, przez podmiot uprawniony z państw
197 członkowskich Unii Europejskiej rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną oraz
198 jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, która nie posiada siedziby,
199 stałego miejsca zamieszkania, stałego miejsca prowadzenia działalności, zwykłego
200 miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zwykłego pobytu na terytorium kraju
201 ubiegającą się o zwrot podatku - posiadającą siedzibę lub stałe miejsce
202 zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
203 Organ wskazał, że powołane przez Wnioskodawcę rozporządzenie z dnia 24
204 grudnia 2009 r. utraciło moc z dniem 1 kwietnia 2011 r. W przedmiotowej sprawie
205 zastosowanie znajdą zatem obowiązujące od dnia 1 kwietnia 2011 r. przepisy
206 rozporządzenia z dnia 28 marca 2011 r.
207 Nowe rozporządzenie w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym
208 podmiotom, nie wiąże prawa do zwrotu z brakiem rejestracji podmiotu zagranicznego
209 dla celów podatku w państwie członkowskim, w którym podmiot ten występuje o
210 zwrot. W tym zakresie rozporządzenie wskazuje na spełnienie warunku
211 niedokonywania przez podmiot zagraniczny sprzedaży w państwie członkowskim
212 zwrotu. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie
213 ma znaczenia moment rejestracji Wnioskodawcy dla celów podatku od towarów
214 i usług na terytorium kraju. Dla ubiegania się o zwrot podatku istotny jest natomiast
215 moment, od którego Wnioskodawca dokonuje na terytorium kraju sprzedaży. Z opisu
216 sprawy wynika, że Wnioskodawca jako podmiot zagraniczny zarejestrowany dla
217 celów podatku od wartości dodanej w Niemczech, dokonywał dostawy towarów, dla
218 której zgodnie z art. 17 ustawy podatnikiem jest ich nabywca. Zatem Wnioskodawca
219 wypełnia przesłanki wynikające z przepisu regulującego zwrot podatku, przysługujący
220 podmiotowi uprawnionemu z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, określone w
221 § 3 ust. 1 pkt 1 -2 rozporządzenia.
222 Dalej organ wskazał, że wniosek o zwrot podatku składa się
223 za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w swoim państwie (państwo
224 siedziby Wnioskodawcy - Niemcy), zaś władze podatkowe tego państwa
225 przekazywać będą wniosek (po jego wstępnej weryfikacji) organom podatkowym
226 państwa zwrotu (Polski). Wniosek składa się w języku polskim, nie później niż do
227 dnia 30 września roku następującego po roku podatkowym, którego wniosek dotyczy
228 - w sprawie będącej przedmiotem interpretacji wniosek należy złożyć do dnia 30
229 września 2011 roku. Reasumując swoje wywody organ stwierdził,
230 że w przedstawionym stanie faktycznym nieprawidłowe jest stanowisko
231 skarżącego, iż ostatnim dniem złożenia wniosku jest dzień 4 października.
232 Ostatnim dniem, za który Wnioskodawca może ubiegać się o zwrot podatku
233 jest dzień poprzedzający dzień dokonania pierwszej sprzedaży, o której mowa
234 w art. 2 pkt 22 ustawy z wyjątkami wymienionymi w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a-l
235 rozporządzenia.
236 Jednocześnie organ wskazał, że Dyrektywa Rady 2008/9/WE określająca
237 szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej przewidzianego
238 w Dyrektywie 2006/112/WE podatnikom nie mającym siedziby w państwie
239 członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim (Dz.
240 Urz. UE L 44 z dnia 20 lutego 2008 r.) została prawidłowo implementowana do
241 polskiego systemu prawnego. Bezpośrednio odnosi się do niej cytowane w niniejszej
242 interpretacji rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie
243 zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. Nr 224, poz. 1801),
244 stosowane przez organy podatkowe. Tym samym nie można zgodzić się
245 z Wnioskodawcą że przepisy Dyrektywy nie zostały prawidłowo implementowane do
246 polskiego systemu prawnego. Zarówno art. 89 ustawy jak i § 3 ust. 1 rozporządzenia
247 oddaje w pełni postanowienia dyrektywy, jedynie je doprecyzowując.
248 Mając na uwadze powyższe organ stanowisko Wnioskodawcy uznał za
249 nieprawidłowe.
250 Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący wezwał Ministra Finansów do
251 usunięcia naruszenia prawa.
252 Pomimo wystosowania przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia
253 prawa Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie (pismo z dnia [...] lipca 2011 r.)
254 nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska.
255 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący
256 wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji i przekazanie sprawy organowi do
257 ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm
258 przepisanych.
259 Skarżonej interpretacji zarzucił błędne zastosowanie prawa materialnego, tj.
260 art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.
261 U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm. - dalej u.p.t.u.), oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia
262 Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i
263 usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 224, poz. 1801, z późn. zm., dalej
264 r.z.p.t.u.n.p.), jako niezgodnych z art. 3 Dyrektywy Rady 2008/9/WE z dnia 12 lutego
265 2008 r. określającej szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej,
266 przewidzianego w dyrektywie 2006/112/WE, podatnikom niemającym siedziby
267 w państwie członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę w innym państwie
268 członkowskim (Dz.U.UE L z dnia 20 lutego 2008 r.), dalej Dyrektywa 2008/9/WE,
269 poprzez uznanie, iż w przedstawionym stanie faktywnym na dzień złożenia wniosku o
270 wydanie interpretacji Mocodawczyni miała prawo do ubiegania się o zwrot podatku
271 od towarów i usług, dalej VAT, dla podmiotów zagranicznych za 2010 rok ze względu
272 na niezgodność przepisów krajowych z przepisami Dyrektywy 2008/9/WE.
273 W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pogląd organu interpretacyjnego
274 jest niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa na dzień złożenia wniosku o
275 interpretację, a w szczególności z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.p.tu. i § 3 ust. 1 pkt 2
276 r.z.p.t.u.n.p. jako niezgodnych z art. 3 Dyrektywy 2008/9/WE w okresie od 1 stycznia
277 2010 r. do 31 marca 2011 r. Pogląd organu jest zgodny z obowiązującymi od 1
278 kwietnia 2011 r. przepisami, w zakresie w jakim należy je stosować do zwrotów VAT
279 dla podmiotów zagranicznych za 2010 rok (a więc do upływu terminu do ich złożenia,
280 który upływa 30 września 2011 r.). Naruszeniem prawa jest twierdzenie, iż
281 przywołany art. 89 ust. 1 pkt 3 u.p.t u. i § 3 ust. 1 pkt 2 r.z.p.t.u.n.p. stanowią o
282 prawidłowej implementacji postanowień Dyrektywy 2008/9/WE, w tym jej art. 3.
283 Zestawienie przywołanych norm nie wymaga zawiłych zabiegów interpretacyjnych,
284 aby stwierdzić ich niezgodność z Dyrektywą. Sam organ interpretacyjny wskazuje, iż
285 Jedną z bardziej istotnych zmian, w porównaniu do poprzednio obowiązującego
286 stanu prawnego jest odstąpienie od uzależnienia prawa do zwrotu podatku od braku
287 rejestracji podmiotu zagranicznego na potrzeby podatku od towarów i usług w
288 Polsce. Powyższe wynika z faktu, iż Dyrektywa Rady 2008/9/WE z dnia 12 lutego
289 2008 r. nie wiąże prawa do zwrotu z brakiem rejestracji podmiotu zagranicznego dla
290 celów podatku w państwie członkowskim, w którym ten podmiot występuje o zwrot"
291 (str. 6 interpretacji). Orzecznictwo sądowo-administracyjne wyraźnie wskazuje, iż w
292 sytuacji, gdy prawo unijne nie zostało prawidłowo implementowane, a przepis
293 dyrektywy jest wyraźnie sformułowany, to podatnik ma prawo pominąć przepis
294 krajowy i zastosować bezpośrednio przepis dyrektywy. Potwierdzają to wyroki NSA,
295 a w szczególności wyrok z dnia 23 marca 2009 r. (I FPS 6/08, Lex 509733), wydany
296 w składzie siedmiu sędziów. Tym samym organ interpretacyjny powinien uzasadnić
297 swoje stanowisko przywołując niezgodność krajowych norm prawa, wskazanych
298 powyżej, z Dyrektywą 2008/9/WE, zamiast wskazywać, iż obowiązujące na moment
299 złożenia wniosku o wydanie interpretacji przepisy krajowe były zgodne z tą
300 Dyrektywą. Skarżący zgodził się z organem interpretacyjnym, iż jego stanowisko nie
301 jest aktualne od dnia 1 kwietnia 2011 r. Konieczna jest zmiana skarżonej interpretacji
302 w zakresie uzasadnienia prawnego stanowiska organu, wskazując wyraźnie na okres
303 niezgodności art. 89 ust. 1 pkt 3 u.p.tu. i § 3 ust. 1 pkt 2 r.z.p.t.u.n.p. z art. 3
304 Dyrektywy 2008/9/WE. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie —
305 w zaskarżonej części — interpretacji i przekazanie sprawy organowi do ponownego
306 rozpatrzenia z wytycznymi dotyczącymi treści ponownie wydanej interpretacji.
307 W piśmie z [...] lipca 2012 r. skarżący dodatkowo zarzucił, ze organ w interpretacji
308 zastosował nieprawidłowo stan prawny obowiązujący w dacie udzielenia interpretacji,
309 a nie z chwili złożenia wniosku.
310 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując
311 dotychczasową argumentację.
312 Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
313 Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
314 5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju
315 sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa
316 zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2
317 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami
318 administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), w tym
319 również interpretacji indywidualnych poddanych kontroli sądowej na podstawie art. 3
320 § 2 pkt 4a p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
321 W pierwszej kolejności należy zauważyć, co słusznie podniósł skarżący,
322 że indywidualna interpretacja przepisów podatkowych powinna dotyczyć stanu
323 prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku, by tylko na tle takiego stanu
324 prawa powinien przedstawić swoje stanowisko w sprawie oceny prawnej
325 wnioskodawca zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej. Stan prawny zmienił się
326 (zarówno co do zasadniczego dla sprawy przepisu ustawy jak i rozporządzenia
327 wykonawczego) w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o interpretację a wydaniem
328 tej interpretacji. Organ odwoływał się wprawdzie do obu stanów prawnych, ale
329 interpretację w znacznej mierze oparł na stanie prawa krajowego obowiązującego po
330 dacie złożenia wniosku, co już samo w sobie stanowiło naruszenie prawa skutkujące
331 koniecznością uchylenia zaskarżonej interpretacji na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.
332 Kolejnym naruszeniem prawa materialnego było pominięcie treści Dyrektywy
333 2008/9/WE. Jak trafnie zauważa skarżący, utrwalony w orzecznictwie sądów
334 administracyjnych jest pogląd, że w sytuacji, gdy prawo unijne nie zostało prawidłowo
335 implementowane, a przepis dyrektywy jest wyraźnie sformułowany, to podatnik ma
336 prawo pominąć przepis krajowy i zastosować bezpośrednio przepis dyrektywy, co
337 potwierdzają wyroki NSA, a w szczególności wyrok z dnia 23 marca 2009 r. (I FPS
338 6/08, Lex 509733, wyrok z 11 marca 2010 syg. akt I FSK 61/09). Wprowadzenie
339 w polskich przepisach (ustawie i rozporządzeniu w brzmieniu obowiązującym
340 do wspomnianej nowelizacji ustawy i uchwalenia nowego rozporządzenia
341 obowiązującego od kwietnia 2011 r.) negatywnej przesłanki zwrotu podatku VAT dla
342 podmiotów zagranicznych w postaci braku rejestracji na terenie kraju było
343 wprowadzeniem ograniczenia zwrotu VAT nie istniejącego w Dyrektywie 2008/9,
344 która w art. 3 jednoznacznie określała warunki takiego zwrotu. Tą niezgodność prawa
345 krajowego z przepisami dyrektywy dostrzegł krajowy ustawodawca dokonując
346 właśnie wspomnianej nowelizacji ustawy i wydając nowe rozporządzenie
347 obowiązujące od kwietnia 2011 r. Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni
348 podziela poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w tezach do wyroku
349 z 11 marca 2010 r. w sprawie l FSK 61/09, zgodnie z którymi: z art. 91 ust. 3
350 Konstytucji, przy uwzględnieniu art. 53 i art. 54 Aktu z dnia 16 kwietnia 2003 r.
351 dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej,
352 Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki
353 Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i
354 . Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii
355 Europejskiej (Dz.U. Nr 90, poz. 864, Dz.U.UE.L03.236.33) oraz art. 288 Traktatu o
356 funkcjonowano Unii Europejskiej w brzmieniu i numeracji ustalonej przez art. 2 pkt
357 235 i art. 5 ust. 1 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i
358 Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz.U.UE.C.07.306.1) z dniem 1
359 grudnia 2009 r., dyrektywa przyjęta przez Radę, jako organ organizacji
360 międzynarodowej jaką jest Unia Europejska, jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87
361 ust. 1 Konstytucji, a jej normy powinny być implementowane do krajowego porządku
362 prawnego, zaś w sytuacji gdy dyrektywa dotyczy problematyki podatkowej w zakresie
363 podatku od towarów i usług jej normy stanowią przepisy prawa podatkowego
364 w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
365 (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a w przypadku braku ich implementacji lub jej
366 wadliwości, stanowią podstawę prawną, na którą mogą się powoływać podmioty
367 indywidualne - w zakresie jednak tych tylko przepisów dyrektywy, które są
368 wystarczająco jasne i bezwarunkowe, a więc sformułowanych w sposób pozwalający
369 na ich bezpośrednie zastosowanie. Przepisy dyrektywy powinny być więc
370 uwzględnione w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
371 Tak więc organ nie biorąc pod uwagę bezpośrednio treści wspomnianych
372 przepisów dyrektywy naruszył art. 3 Dyrektywy Rady 2008/09/WE w związku z art. 91
373 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
374 Już wyżej wskazane naruszenia prawa wystarczały do uchylenia zaskarżonej
375 interpretacji. Dla porządku należy jednak wskazać uchybienia proceduralne, jakich
376 dopuścił się organ. Należy przy tym zauważyć, że uchybienia te były sprowokowane
377 brakiem dbałości wnioskodawcy o precyzję wypowiedzi w przedstawianiu swojego
378 stanowiska w sprawie oceny prawnej. Skarżący w swojej interpretacji przedstawił
379 dwie rozbieżne oceny:
380 1) Na str. 4/4 formularza ORD-IN twierdził: ostatnim dniem złożenia wniosku jest
381 dla podanego przykładu 4 października 2010 r.
382 2) Zaś w konkluzji swoich wywodów dotyczących przedstawienia swojej oceny
383 (str.2 formularza ORD-IN/A stwierdził, że w świetle przepisów Dyrektywy
384 2008/9, którą należy stosować wprost, K. ma prawo wnioskować o zwrot
385 VAT za okres sprzed rejestracji, tj. od 1 stycznia do 5 października 2010 r.,
386 zaś czas na złożenie wniosku upływa 30 września 2011r.
387 Z tą pierwszą nie zgodził się organ (co było w ocenie sądu trafne). Można
388 wprawdzie próbować odczytać to pierwsze stanowisko wnioskodawcy jako
389 hipotetyczną ocenę przez niego stanu prawnego w zakresie wykładni tylko literalnej,
390 językowej prawa krajowego pomijającej przepisy prawa wspólnotowego, zaś dopiero
391 finalną konkluzję za jego rzeczywiste stanowisko w sprawie w rozumieniu art. 14b § 3
392 Ordynacji podatkowej. Jednak należy wymagać od składającego wniosek
393 o interpretację jasnego, zrozumiałego jednoznacznie przedstawienia zarówno stanu
394 faktycznego jak i oceny prawnej tego stanu. Organ ma instrumenty prawne
395 do przymuszenia wnioskodawcy do takiego właśnie sformułowania wniosku
396 w trybie wezwania do usunięcia braków na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h
397 Ordynacji podatkowej i ewentualnego pozostawienia wniosku bez rozpoznania
398 na podstawie art. 14 g Ordynacji podatkowej.
399 Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 146 § 1 oraz art. 152
400 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
401 O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200,
402 art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 2 i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia
403 Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie opłat za czynności doradcy
404 podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych
405 zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego
406 z urzędu (Dz. U. Nr 31 poz. 153).
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 14b (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 146 (§ 1)
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 89
Cytowane w
Cytowane w 5 orzeczeniach.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2017 r., III SA/Wa 3080/16
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2017 r., III SA/Wa 3014/15
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r., III SA/Wa 3215/15
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r., III SA/Wa 2080/14
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r., III SA/Wa 1032/13