Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., III SA/Wa 2003/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., III SA/Wa 2003/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi T. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. C. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2011 r. T. C. (dalej "Skarżąca")

3 zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego

4 w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

5 W przedmiotowym wniosku Skarżąca przedstawiła następujący stan

6 faktyczny:

7 W sytuacji, gdy toczą się procesy sądowe: jeden cywilny, drugi karny,

8 w wyniku negocjacji między stronami dochodzi do podpisania ugody pozasądowej,

9 mocą której jedna strona wypłaca drugiej stronie:

10 a) odszkodowanie za uszkodzenie jej mienia i bezprawne wtargnięcie w sferę jej

11 praw oraz spowodowanie analogicznych naruszeń praw przez inne osoby,

12 b) zadośćuczynienie pieniężne za wyrządzoną krzywdę niematerialną,

13 zobowiązując się jednocześnie do wycofania wszystkich spraw sądowych

14 i czyniąc to w następstwie ugody;

15 świadczenia pieniężne, o jakich mowa, są wolne od podatku dochodowego

16 stosownie do przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku

17 dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) - dalej

18 "u.p.d.o.f"; w sytuacji, gdy stan napięcia emocjonalnego między stronami i głębokie

19 urazy odbierające wiarę w możliwość podpisania ugody w terminie późniejszym, niż

20 dany moment, uniemożliwia realne odłożenie podpisania ugody do posiedzenia

21 sądowego, na którym mogłaby być podpisana ugoda.

22 Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego Skarżąca zadała pytanie, czy

23 zawarcie pozasądowej ugody w okolicznościach, o jakich mowa wyżej, w drodze aktu

24 notarialnego, może być uznane za równoważne z ugodą sądową?

25 Zdaniem Skarżącej, sam fakt sporządzenia ugody pozasądowej w formie aktu

26 notarialnego w sytuacji, gdy w chwili podpisania ugody są w toku procesy sądowe

27 między stronami, wypełnia cechy wiarygodności publicznoprawnej zawartej ugody,

28 a tym samym jest równoznaczny z ugodą sądową. W ocenie Skarżącej, nie istnieje

29 również przeszkoda, aby treść ugody pozasądowej została powtórzona w ugodzie

30 sądowej, choć wydaje się to rzeczą zbędną.

31 Dyrektor Izby Skarbowej w W., działający z upoważnienia Ministra

32 Finansów na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca

33 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa

34 podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) - dalej "rozporządzenie z 2007 r.",

35 powołując się na art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

36 Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej "O.p." -

37 postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] odmówił wszczęcia

38 postępowania. W uzasadnieniu postanowienia przytoczył treść art. 14b § 1-3 oraz

39 14c § 1-2 O.p., wskazując, że interpretacja indywidualna ma dotyczyć zakresu

40 i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do

41 zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Następnie wyjaśnił, że

42 przepisy prawa podatkowego to: przepisy ustaw podatkowych, postanowienia

43 ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego

44 opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów

45 międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów

46 wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych (art. 3 pkt 2 O.p.).

47 Zaznaczył, że znaczenie terminu "ustawy podatkowe" wyjaśnia art. 3 pkt 1 O.p.

48 Dyrektor IS wskazał, że regulacje zwarte w art. 14b § 1-3 O.p., określają

49 wymagania, jakie powinien spełniać wniosek o udzielenie interpretacji, tzn.: powinien

50 być złożony na piśmie i w sposób wyczerpujący (nie ogólny) przedstawiać stan

51 faktyczny sprawy oraz zawierać własne stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny

52 prawnej stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Podkreślił, że wniosek

53 o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczyć może:

54 - tylko indywidualnej sprawy zainteresowanego w zakresie przepisów prawa

55 podatkowego regulujących wprost odpowiedzialność podatkową wnioskodawcy,

56 - zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

57 Zaznaczył ponadto, iż postępowanie w sprawie wydawania interpretacji

58 indywidualnych jest postępowaniem szczególnym i odrębnym, do którego

59 bezpośrednio, poza wskazanymi w ustawie, nie mają zastosowania przepisy O.p.

60 dot. postępowania podatkowego; w szczególności nie może być w jego trakcie

61 prowadzone postępowanie dowodowe, tak jak w toku kontroli podatkowej, czy

62 postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. W kontekście

63 powyższego stwierdził, że w postępowaniu o wydanie interpretacji nie można badać

64 w sensie merytorycznym "sprawy podatkowej" wynikającej z przytoczonego we

65 wniosku zdarzenia, lecz jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić podając

66 uzasadnienie prawne, czy stanowisko pytającego zawarte we wniosku odnoszące się

67 do regulacji przepisów prawa podatkowego jest słuszne i znajduje oparcie

68 w okolicznościach przedstawionego zdarzenia. Organ wydający interpretację nie

69 może prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla

70 innego trybu orzekania - postępowania kontrolnego czy podatkowego prowadzonego

71 w oparciu o konkretną dokumentację.

72 Zdaniem Organu, analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania,

73 wskazanych w art. 165a § 1 O.p. oraz przepisów Ordynacji regulujących

74 postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi do wniosku,

75 że okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej, zawierającej niezbędne

76 elementy tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej przypisane tej instytucji funkcje,

77 zachodzą w szczególności, gdy:

78 1) przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa

79 podatkowego;

80 2) przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego

81 w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia

82 organu wydającego w imieniu Ministra Finansów interpretacje indywidualne;

83 3) wniosek dotyczy zagadnienia unormowanego przepisami prawa podatkowego,

84 którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna - wydanie

85 interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie

86 (zinterpretowania) stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przepisu

87 prawa podatkowego, bądź gdy wniosek dotyczy przepisów nie regulujących

88 wprost sfery odpowiedzialności podatkowej Wnioskodawcy.

89 Istotą interpretacji indywidualnej jest bowiem rozstrzygnięcie, czy

90 wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych

91 przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny

92 albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji -

93 wydanie interpretacji indywidualnej, są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia

94 stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa

95 podatkowego. W opinii organu interpretującego w przedmiotowej sprawie Skarżąca

96 wnosi o wydanie interpretacji w kwestii oceny, czy zawarcie pozasądowej ugody

97 w drodze aktu notarialnego może zostać uznane za równoważne z ugodą sądową.

98 Dyrektor IS wyjaśnił, że przedmiotem interpretacji dokonywanej przez Ministra

99 Finansów mogą być, w myśl art. 14b § 1 O.p., wyłącznie akty prawne wymienione

100 w art. 3 pkt 1 O.p. i nie jest możliwe na tej podstawie dokonywanie interpretacji

101 innych przepisów. Mając na uwadze, że zagadnienie, którego interpretacji żąda

102 Skarżąca we wniosku nie mieści się w zakresie, o którym mowa w art. 14b § 1 O.p.,

103 Organ uznał, że nie jest uprawniony do jego merytorycznego rozpatrzenia w ramach

104 postępowania uregulowanego w rozdziale 1a O.p., bowiem dokonanie takich ustaleń

105 wykracza poza zakres przedmiotowy pisemnej interpretacji przepisów prawa

106 podatkowego wydawanej w trybie art. 14b § 1 O.p.

107 W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o zmianę

108 zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie w interpretacji wskazanego we wniosku

109 przepisu prawa materialnego.

110 Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 14b, art. 14h

111 i art. 165a O.p. przez ich błędne zastosowanie.

112 Zdaniem Skarżącej, pod pozorem, że wniosek nie dotyczy interpretacji normy

113 prawa podatkowego, organ uchylił się od wydania interpretacji. Skarżąca stwierdziła,

114 że konkretne zagadnienie przedstawione we wniosku wymaga właśnie interpretacji

115 powołanej normy prawa podatkowego. Podniosła, że dokonanie interpretacji danej

116 normy wymaga zastosowania wszelkich znanych w doktrynie prawa metod wykładni,

117 w tym, o ile sensu normy nie da się odczytać należycie z dyrektyw wykładni

118 pierwszego stopnia, jak w niniejszej sprawie, niezbędne jest sięgnięcie do dyrektyw

119 interpretacyjnych wyższych stopni. Wskazała, że taką dyrektywę odnajduje się

120 w tzw. wykładni teleologicznej, czyli wykładni celowościowej.

121 W ocenie Skarżącej, dokonując subsumpcji stanu prawnego przedstawionego

122 we wniosku należało rozważyć cel regulacji zawartej w normie art. 21 ust. 1 pkt 3b

123 u.p.d.o.f. Uznała, że powyższy cel, odnoszący się do wskazania ugody sądowej,

124 zawiera się jedynie w dążeniu ustawodawcy do maksymalizacji wiarygodności

125 dowodowej takiego aktu, jakim jest ugoda sądowa, w celu wyeliminowania

126 ewentualnych ugód pozasądowych, które mogłyby teoretycznie być sporządzane ex

127 post in fraudem fisci. Zaznaczyła, że wskazywany przypadek ugody zawartej

128 w formie aktu notarialnego jest pod tym względem równoważny z ugodą sądową, pod

129 względem wiarygodności, co do treści i czasu jej zawarcia. Tym bardziej, gdy dotyczy

130 to sprawy wszczętej już przed sądem. Wyjaśniła, że interpretacja normy prawnej

131 oznacza ustalenie jej rzeczywistego znaczenia, które nadaje jej ustawodawca mając

132 na uwadze określony cel regulacji oraz stosując podporządkowane mu formy

133 wyrażania woli regulacji. Wskazała, że ustalenie, w przypadkach budzących

134 wątpliwości, celu ustawodawcy, zmierza do ustalenie rzeczywistej treści normy.

135 Z tego względu Skarżąca za chybione uznała stwierdzenie, że zmierza do uzyskania

136 interpretacji innych norm niż normy zawarte w przepisach prawa podatkowego.

137 Stwierdziła, że wniosek o interpretację odnosi się do stricte określonej normy prawa

138 podatkowego, a zatem mieści się w granicach art.14b O.p.

139 W wyniku ponownej analizy sprawy, Minister Finansów postanowieniem z dnia

140 [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone

141 postanowienie.

142 Na wstępie uzasadnienia przytoczył przepisy i argumentację wskazaną

143 w zaskarżonym postanowieniu obejmującą art. 14b § 1, art. 165a § 1 w zw. z art. 14h

144 i art. 3 pkt 1 i 2 O.p. dotyczące interpretacji przepisów prawa podatkowego na

145 wniosek zainteresowanego. Następnie przywołał treść art. 14b § 6 O.p. oraz § 2

146 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2007 r. regulującego kwestię upoważnienia do wydawania

147 interpretacji indywidualnych w zakresie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

148 Stwierdził, że w świetle art. 14b § 1 O.p. niemożliwe jest wydanie interpretacji

149 przepisów innych niż prawa podatkowego. Na potwierdzenie swojego stanowiska

150 wskazał wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 15 grudnia

151 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1032/09.

152 W ocenie Ministra Finansów we wniosku z dnia 29 grudnia 2011 r. Skarżąca

153 domaga się wydania interpretacji indywidualnej, która stanowiłaby ocenę jej

154 stanowiska nie opartego o przepisy u.p.d.o.f., bowiem złożony wniosek dotyczy

155 kwestii oceny, czy zawarcie pozasądowej ugody w drodze aktu notarialnego może

156 zostać uznane za równoważne z ugodą sądową. Wskazał, że w art. 3 pkt 1 O.p.

157 ustawodawca zawarł zamknięty katalog aktów prawnych, które mogą być

158 przedmiotem interpretacji dokonywanej przez ministra finansów w myśl art. 14b § 1

159 O.p. Zdaniem Ministra Finansów, żądanie udzielenia interpretacji w zakresie

160 wyznaczonym pytaniem sformułowanym w złożonym wniosku, wykracza poza zakres

161 przedmiotowy interpretacji wydanej w trybie art. 14b O.p. Zaznaczył, że należy wziąć

162 pod uwagę całokształt rozwiązań przyjętych w rozdziale 1a O.p., a także cel, jaki

163 przyświecał ustawodawcy przy wprowadzaniu przepisów regulujących instytucję

164 interpretacji indywidualnej w obecnym kształcie. W szczególności za istotne uznał:

165 - specyfikę postępowania interpretacyjnego wynikającą m.in. z zamkniętego

166 katalogu przepisów O.p., określonego w art. 14h O.p., mających w tym

167 przypadku zastosowanie oraz skutkujących brakiem możliwości procedowania

168 w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, czy

169 też otrzymania informacji od władz obcego państwa,

170 - podstawowy cel interpretacji indywidualnej, jakim miało być zwiększenie

171 pewności i stabilności prawa podatkowego.

172 Podkreślił, że zgodnie z uzasadnieniem do rządowego projektu ustawy

173 o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw

174 (druk sejmowy nr 731 z dnia 22 czerwca 2006 r.) wprowadzenie analizowanych

175 przepisów miało na celu zwiększenie pewności i stabilności prawa podatkowego,

176 poprawę relacji między podatnikami a organami podatkowymi oraz ułatwienie

177 podatnikom wykonywania ich obowiązków wynikających z przepisów prawa

178 podatkowego. Realizacja tych celów jest nakierowana na zwiększenie zaufania

179 obywateli do organów państwa oraz może stanowić czynnik pobudzający wzrost

180 gospodarczy. Wskazał, że organ wydający interpretacje nie może poprzestać na

181 ustaleniu, że został złożony wniosek o wydanie interpretacji i wypełnione zostały

182 warunki formalne (wyczerpujące przedstawienie zdarzenia przyszłego, złożono

183 stosowne oświadczenie, wniesiono opłatę. Obowiązkiem organu, niezależnie od

184 przekonania wnioskodawcy, jest bowiem ocena, czy w świetle przepisów

185 regulujących instytucję interpretacji indywidualnej - z uwagi m.in. na przedmiot, czy

186 też zakres przedstawionego problemu - istotnie może wszcząć postępowanie

187 interpretacyjne.

188 Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Ministra Finansów, stanowisko przyjęte

189 w zaskarżonym postanowieniu jest w pełni uzasadnione, zatem zarzuty

190 przedstawione w zażaleniu jak i żądanie Skarżącej rozpoznania merytorycznego

191 wniosku o interpretację podatkową uznał za nieuprawnione i pozbawione podstaw

192 prawnych.

193 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na

194 powyższe postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Skarżąca wniosła o uchylenie

195 zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

196 Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 14b, art. 14h

197 i art. 165a O.p. przez ich błędne zastosowanie.

198 Skarżąca podniosła, że stanowisko organu, zgodnie z którym przedstawiony

199 przez Skarżącą problem nie dotyczy przepisów prawa podatkowego w rozumieniu

200 art 14b § 1 w zw. Z art. 3 pkt 2 O.p., jest sprzeczne z treścią wniosku.

201 Stwierdziła, że skoro pytanie zawarte we wniosku zmierza do uzyskania

202 informacji o rzeczywistym znaczeniu normy art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., w drodze

203 dokonania egzegezy użytych w tej normie zwrotów, to takie żądanie mieści się

204 w granicach uprawnień strony i winno kończyć się wydaniem przez organ stosownej

205 interpretacji. Zdaniem Skarżącej, powyższe stanowisko jest również słuszne z uwagi

206 na to, że Skarżąca wskazuje na istotne wątpliwości i potrzebę stosowania

207 wypracowanych doktryną i praktyką orzeczniczą dyrektyw interpretacyjnych

208 należących do sfery teorii prawa.

209 Wskazała, że organ nie konkretyzuje w sposób dostatecznie czytelny, co jest

210 w istocie w przedmiotowej sprawie powodem odmowy wydania interpretacji,

211 a epatuje ogólnikami mogącymi odnosić się do najróżniejszych przypadków.

212 W kontekście powyższego podkreśliła, że we wniosku określiła konkretną normę

213 w postaci art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., wskazując na konkretną sytuację,

214 uzasadniającą jej interes. Uznała, że rzeczą organu było dokonanie interpretacji

215 wskazanej normy prawa podatkowego, bowiem nie sposób racjonalnie zaprzeczyć,

216 że powyższy artykuł nie jest przepisem prawa podatkowego. W ocenie Skarżącej,

217 organ we wniosku dopatruje się uzyskania próby subsumcji normy, drogą oceny

218 okoliczności faktycznych. Natomiast wniosek Skarżącej dotyczy czystej sfery

219 interpretacji normy.

220 Podkreśliła, że zaskarżone postanowienie zdaje się także wskazywać, że

221 wniosek nie pochodzi od strony, co nie zostało wyraźnie stwierdzone ani

222 uzasadnione - zdaniem Skarżącej. Stwierdziła, że powyższe stanowisko również ze

223 względów merytorycznych nie jest uzasadnione, bowiem Skarżąca należy do kręgu

224 osób zobowiązanych do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na

225 zasadzie samoopodatkowania, a interpretacja powołanej normy prawa jest do tego

226 celu niezbędna. Ponadto podniosła, że konkluzja, iż "istnieją zagadnienia wprawdzie

227 normowane przepisami prawa podatkowego, których rozwiązania nie może

228 dostarczyć interpretacja indywidualna" stanowi jedynie zwerbalizowanie uchylenia się

229 od udzielenia interpretacji, a nie uzasadnienie przyczyny. Skarżąca uznała, że

230 powyższa teza nie jest należycie uzasadniona, bowiem organ nie wskazuje dlaczego

231 oczekiwana interpretacja nie przyniesie "rozwiązania zagadnienia" normowanego

232 powołanym przepisem. Wskazała przy tym, że czym innym jest interpretacja normy,

233 czyli próba ustalenia jej właściwego, rzeczywistego znaczenia, a czym innym jest

234 kwestia należytego regulowania danej sfery przez prawo. Wykładnia normy może

235 prowadzić do wniosku, że jej rzeczywiste znaczenie jest w istocie sprzeczne z wolą

236 ustawodawcy oraz wywiera skutki przez niego niezamierzone i z tych względów

237 należałoby rozważać zmianę danej normy i do tego zdaje się zmierzać konstatacja,

238 że istnieją zagadnienia prawem normowane, których rozwiązania interpretacja nie

239 może rozwiązać. Skarżąca zaznaczyła, że oczekuje nie tyle rozwiązywania tych

240 zagadnień, lecz wypowiedzenia się jak rozumieć określoną normę, czyli co mieści się

241 pod użytymi w niej pojęciami.

242 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie

243 podtrzymując swoje stanowisko.

244 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

245 Skarga okazała się uzasadniona.

246 Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy zasadnie organ interpretacyjny

247 uznał, że przedstawiony we wniosku Skarżącej stan faktyczny oraz postawione na

248 jego tle pytanie nie dotyczyły kwestii, które mogły być przedmiotem postępowania

249 w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

250 Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw, by odmówić

251 wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej przepisów

252 prawa podatkowego.

253 Postępowanie w sprawie indywidualnych interpretacji uregulowane zostało

254 w rozdziale 1a O.p., jednakże na mocy art. 14h O.p, ustawodawca zezwolił na

255 odpowiednie stosowanie w tej procedurze niektórych przepisów O.p. tj. art. 120,

256 art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a,

257 art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV.

258 Zgodnie z przepisem art. 14b § 1 O.p. minister właściwy do spraw finansów

259 publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej

260 sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację

261 indywidualną). Wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji

262 przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może

263 dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p ).

264 Stosownie zaś do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek obowiązany jest do

265 wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia

266 przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej

267 tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację

268 indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej

269 uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko

270 prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1-2 O.p.).

271 Istotą interpretacji indywidualnej jest zatem rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca

272 prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa

273 podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie

274 przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji

275 indywidualnej, są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot

276 jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. Zainteresowanym

277 w przedmiocie interpretacji indywidualnej jest podmiot, który zwraca się o wydanie

278 interpretacji indywidualnej w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi

279 przepisami realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego;

280 wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Tak więc,

281 do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego

282 określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze

283 stosunków prawno-podatkowych. Przedmiotem interpretacji mogą być zatem takie

284 sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub

285 zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy, które dotyczą sfery

286 odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu.

287 Stosownie do art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p, organ interpretacyjny wydaje

288 postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji

289 indywidualnej, gdy wniosek o jej wydanie został wniesiony przez osobę niebędącą

290 zainteresowaną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie w tej sprawie nie

291 może być wszczęte.

292 Dokonując analizy przepisów będących podstawą wydania zaskarżonego

293 postanowienia stwierdzić trzeba, że w pojęciu: "jakichkolwiek innych niż brak statusu

294 zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą

295 się wszelkie inne pozostałe okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej

296 interpretacji indywidualnej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane

297 przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane

298 tej instytucji. W szczególności zgodzić się należy z organem, że taka przeszkoda dla

299 wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, istnieje

300 w sytuacji, gdy:

301 • przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa

302 podatkowego;

303 • przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego

304 w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia

305 organu wydającego w imieniu Ministra Finansów interpretacje indywidualne;

306 • wniosek dotyczy zagadnienia, unormowanego przepisami prawa

307 podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja

308 indywidualna - wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie

309 poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa

310 podatkowego.

311 W doktrynie podkreśla się jednakże, że przepisu tego nie należy interpretować

312 rozszerzająco, bowiem taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów

313 podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to

314 ograniczenie prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

315 Przechodząc zatem do oceny zaskarżonego aktu, w kontekście opisanych

316 przesłanek, warunkujących możliwość wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 165a § 1

317 w zw. z art. 14h O.p., stwierdzić trzeba, że nie wystąpiła żadna z przywołanych

318 okoliczności.

319 Poza sporem jest, że Skarżąca była legitymowana do wystąpienia

320 z wnioskiem o udzielenie interpretacji indywidualnej, wskazała bowiem, że jest

321 podmiotem zainteresowanym, w rozumieniu art. 14b O.p., interpretacja miała

322 dotyczyć jej praw, przedstawiła w tym zakresie okoliczności faktyczne (zaistniałe

323 zdarzenie), do których miała się odnosić interpretacja.

324 Wbrew stanowisku organu interpretacyjnego w sprawie nie wystąpiły także

325 pozostałe okoliczności wykluczające wydanie interpretacji.

326 Nie można podzielić poglądu zawartego w zaskarżonym postanowieniu, że

327 przedmiotem analizy miały być wyłącznie kwestie niepodlegające interpretacji

328 w trybie przepisów rozdziału 1a Ordynacji podatkowej, tj. ocena, czy zawarcie

329 pozasądowej ugody w drodze aktu notarialnego może zostać uznane za

330 równoważne z ugodą sądową, a więc kwestie prawa cywilnego.

331 I chociaż sformułowania wniosku o interpretację są nieporadne i niespójne, to

332 nie wymagało wielkiej przenikliwości, by stwierdzić, że Skarżąca domagała się

333 wyjaśnienia, czy do świadczeń otrzymanych przez nią na podstawie ugody zawartej

334 przed notariuszem będzie miało zastosowanie zwolnienie zawarte w normie art. 21

335 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Skarżąca zacytowała bowiem we wniosku ten przepis

336 wskazując, że "odszkodowanie za uszkodzenie jej mienia i bezprawne wtargnięcie

337 w sferę jej praw oraz spowodowanie analogicznych naruszeń praw przez inne osoby

338 oraz zadośćuczynienie pieniężne za wyrządzoną krzywdę niematerialną,(...)

339 w następstwie ugody" wolne jest od podatku dochodowego. Mając na uwadze, że

340 art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. zwalnia od podatku dochodowego inne odszkodowania

341 lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do

342 wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie; zrozumiałe jest pytanie

343 wnioskodawczym, "czy zawarcie pozasądowej ugody w okolicznościach, o jakich

344 mowa wyżej, w drodze aktu notarialnego, może być uznane za równoważne z ugodą

345 sądową?"

346 Intencja Skarżącej, mimo braku profesjonalizmu w sformułowaniu wniosku,

347 czytelna jest dla Sądu już na pierwszy rzut oka. Natomiast organ uznając, że wniosek

348 Skarżącej nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, gdyż nie przedstawia

349 przepisów prawa podatkowego w celu interpretacji, był obowiązany w pierwszej

350 kolejności - na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej -

351 wezwać stronę do usunięcia braków i potwierdzenia lub doprecyzowania intencji

352 wniosku. Zaniechanie takiego działania narusza ww. przepisy, a także zasadę

353 legalizmu (art. 120 Ordynacji podatkowej) oraz zasadę zaufania do organów

354 podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej).

355 Zasada zaufania powstrzymywać powinna organ od wykorzystywania

356 przewagi profesjonalnej w celu uchylenia się od udzielenia interpretacji na wniosek

357 złożony przez podatnika nie posiadającego kwalifikacji prawniczych. Organom

358 podatkowym nie wolno wykorzystywać nieznajomości prawa przez obywatela. Ta

359 drobna sprawa stanowi jaskrawy przykład działania Państwa wrogiego obywatelowi.

360 Podatnik został potraktowany jak uciążliwy intruz; jednocześnie okazano maksimum

361 złej woli przy załatwianiu tej sprawy - więcej wysiłku włożono w to, by uchylić się od

362 udzielenia interpretacji, niż by właściwie odczytać wniosek i wyjaśnić Skarżącej jej

363 sytuację prawną. Zafiksowanie się organu na odmowie wszczęcia postępowania jest

364 szczególnie niezrozumiałe w sytuacji, gdy Skarżąca w zażaleniu wskazała, że

365 "konkretne zagadnienie przedstawione we wniosku wymaga właśnie interpretacji

366 powołanej przez nią normy prawa podatkowego", tj. art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.

367 Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom zawartym w zakażonym postanowieniu,

368 pożądana przez Skarżącą ocena odnosiła się do przepisu prawa podatkowego nie

369 zaś elementów stanu faktycznego. Strona co prawda szeroko rozwodziła się

370 o różnicach między ugodą sądową i zawartą przed notariuszem, jednakże w celu

371 wykazania, że spełniła przesłanki wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.

372 Niezasadne odstąpienie od wydania interpretacji indywidualnej zawierającej

373 ocenę prawną stanowiska wnioskodawcy wskazuje na naruszenie art. 14b § 1 oraz

374 art. 14c O.p. Dodatkowo odmawiając wszczęcia postępowania organ interpretacyjny

375 naruszył przepis art. 165a O.p., który przewiduje wydanie postanowienia o odmowie

376 wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą

377 stroną (tu zainteresowanym), lub z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie mogło

378 być wszczęte. Wniosek pochodził od podmiotu zainteresowanego, w rozumieniu

379 art. 14c § 1 O.p., oraz, jak wskazano wyżej wniosek nie dotyczył okoliczności, które

380 nie mogły być rozstrzygnięte w ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji

381 indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

382 W ponownie prowadzonym postępowaniu organ interpretacyjny winien

383 dokonać merytorycznej oceny wniosku strony oraz interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 3b

384 u.p.d.o.f. w odniesieniu do przedstawionego przez stronę stanu faktycznego.

385 Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć

386 wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r.

387 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270

388 z późn. zm., dalej powoływane jako P.p.s.a.), Sąd uchylił postanowienia wydane

389 w obu instancjach; na mocy art. 152 P.p.s.a. orzeczono o ich wstrzymaniu,

390 a o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.