Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2014 r., III SA/Wa 1894/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2014 r., III SA/Wa 1894/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D. O. i A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.

Uzasadnienie

2 I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

3 1. Prezydent Miasta W. (dalej zwany: "Prezydentem") decyzją z [...] stycznia 2013r. ustalił D. O.-O. i A. O. (dalej zwani: "Skarżącymi") wysokość podatku od nieruchomości za 2013r., w tym od miejsca postojowego położonego w W. przy ul. [...], w łącznej wysokości 262zł.

4 2. W odwołaniu od ww. decyzji Skarżący wnieśli o uchylenie ww. decyzji w zakresie naliczenia podatku dotyczącego udziału w lokalu niemieszkalnym - garażu lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zakwestionowali opodatkowanie pełnej powierzchni udziału w lokalu niemieszkalnym – garażu, z uwagi na niezgodność naliczenia podatku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95. poz. 613 ze zm.; dalej zwana: "u.p.o.l."). Podkreślili, że ich udział we współwłasności garażu wynosi dla jednego miejsca postojowego 25,28 m² (1/80 z powierzchni 2022,1 m²). Dane te znajdują się w rejestrach. Zdaniem Skarżących nie ma możliwości faktycznego wjazdu i korzystania z lokalu, gdy pojazdy przekraczają 2,20 m. Garaż posiada wysokość 2,20 mierzoną od podłoża do powierzchni sufitu, ale ta przestrzeń jest ograniczona elementami infrastruktury budynku, które ograniczają możliwość korzystania z przestrzeni garażu i miejsca postojowego powyżej 2,05 m. Do obliczenia należnego podatku od nieruchomości powinno być zaliczone 50% powierzchni użytkowej miejsca postojowego.

5 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane: "SKO") decyzją z [...] maja 2013r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta.

6 W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, iż zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. powierzchnię pomieszczeń lub ich części kondygnacji o wysokości w świetle od 1.40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m powierzchnie te pomija się. Zdaniem SKO zarzuty odwołania są nieuprawnione w świetle rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej zwane “rozporządzeniem"), zgodnie z którym garaż do przechowywania i bieżącej obsługi samochodów osobowych, stanowiący samodzielny obiekt budowalny lub część innego obiektu, będący garażem zamkniętym – z pełną obudową zewnętrzną i zamykanymi otworami, bądź garażem otwartym – bez ścian zewnętrznych albo ze ścianami niepełnymi lub ażurowymi, powinien mieć: 1) wysokość w świetle konstrukcji co najmniej 2,2 m i do spodu przewodów i urządzeń instalacyjnych 2 m; 2) wjazdy lub wrota garażowe co najmniej o szerokości 2,3 m i wysokości 2 m w świetle; 3) elektryczną instalację oświetleniową; 4) zapewnioną wymianę powietrza, zgodnie z § 108 rozporządzenia; 5) wpusty podłogowe z syfonem i osadnikami w garażu z instalacją wodociągową łub przeciwpożarową tryskaczową, w garażu podziemnym przed wjazdem do niego oraz w garażu nadziemnym o pojemności powyżej 25 samochodów; 6) instalację przeciwpożarową, wymaganą przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, zabezpieczoną przed zamarzaniem.

7 Jeżeli zatem lokal niemieszkalny, którego współwłaścicielami są Skarżący, uzyskał pozwolenie na użytkowanie przyjąć należy, iż aby takie pozwolenie mogło zostać wydane spełnione musiały być wymogi płynące m.in. z przepisów ww. rozporządzenia, w tym zakresie wysokość garażu w świetle konstrukcji, która wynosić musi co najmniej 2,2 m. Istotne przy tym jest, że podatkowe pojecie "kondygnacji w świetle" nie może być utożsamiane z wysokością samego wjazdu do lokalu garażowego, którego wysokość zgodnie z przepisami musi wynosić 2 m (w świetle) i który to wjazd jest elementem ściany budynku. SKO wskazało, iż pojęcie z ustawy podatkowej "kondygnacji o wysokości w świetle" odpowiada budowlanemu pojęciu "wysokości w świetle konstrukcji", co oznacza, iż każdy lokal niemieszkalny będący garażem wielostanowiskowym z istoty rzeczy musi posiadać wysokość w świetle konstrukcji co najmniej 2.2 m, a więc podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości od pełnej powierzchni użytkowej.

8 4. Skarżący złożyli na powyższą decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnieśli o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi zwrócili uwagę na brak logicznego uzasadnienia decyzji i rażące naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

9 5. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

10 II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

11 1. Skarga jest zasadna.

12 2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest na mocy kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że by wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

13 3. W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią jest kwestia ustalenia wysokości podatku od nieruchomości w związku z tym, że zdaniem Skarżących przedmiot opodatkowania posiada w niektórych miejscach wysokość ("wysokość w świetle") mniejszą niż 2,2 m.

14 Zdaniem Skarżących w takim przypadku należało uwzględnić treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l. i do opodatkowania przyjąć jedynie 50% powierzchni użytkowej lokalu, przypadającej na jeden udział, czyli 12,64 m².

15 Zdaniem organów podatkowych obu instancji należy wziąć pod uwagę całość powierzchni użytkowej lokalu, przypadającej na jeden udział, czyli 25,28 m², gdyż wysokość kondygnacji nie może być niższa niż 2,2 m.

16 4. Zdaniem Sądu w sporze należy rację przyznać Skarżącym.

17 Po pierwsze dlatego, że mimo wniesienia odwołania, w toku postępowania podatkowego nie zostało wyjaśnione, czy podnoszone przez Skarżących zarzuty w odwołaniu mają odzwierciedlenie w stanie rzeczywistym. Organy podatkowe, bez zweryfikowania jak wygląda przedmiot opodatkowania, założyły że, skoro budynek został wybudowany zgodnie z wymogami procedury budowlanej, to również miejsce postojowe Skarżących (udział w lokalu niemieszkalnym – garażu) musi odpowiadać wymogom prawa budowlanego. Organy podatkowe w ogóle nie badały czy przestrzeń garażu, jest – jak twierdzili Skarżący – ograniczona elementami infrastruktury budynku, które ograniczają możliwość korzystania z przestrzeni garażu i miejsca postojowego powyżej 2,05 m. Nie doszło w związku z tym do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania ww. spornego przedmiotu – miejsca postojowego w garażu. W toku postępowania podatkowego nie zbadano czy w odniesieniu do konkretnego miejsca postojowego, będącego we władaniu Skarżących, możliwe jest zaliczenie 50% powierzchni użytkowej tegoż miejsca, czy też całości jego powierzchni, mimo, że Skarżący kwestionowali tą ostatnią możliwość.

18 Takie stanowisko organów podatkowych obu instancji nie może się ostać, z uwagi na podstawowe zasady rządzące postępowaniem podatkowym, a przede wszystkim regułę prawdy obiektywnej, która została wyrażona w treści art. 122 i art. 187 § 1 O.p.

19 Rolą organów podatkowych jest podejmowanie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Są one przede wszystkim zobowiązane do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych w zakresie wątpliwych okoliczności faktycznych obciąża organy podatkowe, które nie mogą odwoływać się przed ustaleniem stanu faktycznego do przepisów ww. rozporządzenia i to w sposób autorytarny. Stanowi to bowiem zaprzeczenie jednej z nadrzędnych zasad, które powinny rządzić postępowaniem podatkowym – reguły budzenia zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w treści art. 121 § 1 O.p.

20 5. Sąd stwierdza, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe, a w szczególności Prezydent, w związku z podnoszonym przez stronę okolicznościami faktycznymi, które nie zostały w żaden sposób zweryfikowane, powinien, po wcześniejszy dokonaniu oględzin przedmiotu opodatkowania, zająć się dokonaniem prawidłowej wykładni przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l., z uwzględnieniem reguł wykładni zarówno językowej, jak i funkcjonalnej.

21 W tym zakresie pomocne będzie orzeczenie Wojewódzkiego Sądu w Bydgoszczy z 6 maja 2004r. sygn. akt I SA/Bd 63/04 (dostępne w bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), do którego odwoływali się również Skarżący. W wyroku tym stwierdzono między innymi, że z gramatycznego brzmienia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega cała powierzchnia kondygnacji budynku jeżeli jej wysokość w świetle przekracza 220 cm zaś jeżeli jej wysokość wynosi od 140 cm do 220 cm opodatkowaniu podlega jedynie 50 % tej powierzchni. Do celów podatkowych istotne znaczenie ma więc nie tyle wysokość kondygnacji, jako takiej, lecz wysokość kondygnacji w "świetle". Prawo podatkowe jest autonomiczne w stosunku do innych gałęzi prawa i w związku z tym nazwy przyjęte przez to prawo z innych dziedzin prawa nie oznaczają najczęściej tych samych pojęć. Skoro ustawodawca w treści cytowanego wyżej przepisu art. 4 ust. 2 użył zwrotu "wysokość kondygnacji w świetle", a nie zwrotu "wysokość kondygnacji", to dla wyjaśnienia zakresu pojęciowego tego zwrotu nie jest uprawnione bezpośrednie sięganie do przepisów innych ustaw w tym do prawa budowlanego i wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych. (...) Zastosowany w treści przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. przez ustawodawcę mało precyzyjny zwrot "wysokość kondygnacji w świetle" niewątpliwie został zaczerpnięty z języka potocznego (por. w świetle bramki, w świetle tunelu itp.) i w istocie rzeczy może oznaczać, że chodzi o wysokość prześwitu między dwiema płaszczyznami, co w odniesieniu do kondygnacji budynku może jedynie oznaczać wysokość między podłożem a najniższymi trwałymi elementami konstrukcyjnymi stropu. Tak ustalona treść przepisu art 4 ust. 2 u.p.o.l., w oparciu o reguły wykładni gramatycznej jest zbieżna z treścią ustaloną w oparciu o reguły wykładni funkcjonalnej, albowiem co do zasady podstawą opodatkowania dla budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, co w przypadku garaży wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem oznacza, że mogą tam wjechać samochody o wysokości nie większej niż najniższy trwały element konstrukcyjny stropu.

22 6. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 P.p.s.a. uznał, że zasadne jest w sprawie uchylenie decyzji wydanych przez organy podatkowe obu instancji (punkt pierwszy sentencji wyroku), z tym, że prawidłowość decyzji Prezydenta w zakresie innych składników niż miejsce postojowe nie była kwestionowana i przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie można w tym zakresie pogorszyć sytuacji Skarżących.

23 Orzeczenie z punktu drugiego sentencji ma uzasadnienie w treści art. 152 P.p.s.a.

24 O zwrocie kosztów postępowania sądowego stronie (punkt trzeci sentencji) Sąd postanowił na mocy art. 200 oraz art. 209 P.p.s.a.