Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2014 r., III SA/Wa 1840/13

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2014 r., III SA/Wa 1840/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: - zawiesić postępowanie sądowe -

Uzasadnienie

2 Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany "DIS") zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie określenia K. S. (dalej zwana "Skarżącą") wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.

3 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2013 r. w całości, zarzucając jej naruszenie art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej zwana: "O.p.") oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej zwana: "Konstytucja RP") - poprzez błędne uznanie przez organ drugiej instancji, iż w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku PIT za 2005 r. został skutecznie przerwany w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego, podczas gdy w realiach tej sprawy organ drugiej instancji powinien uznać, iż zobowiązanie podatkowe Skarżącej w podatku PIT za 2005 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2011 r., co powinno skutkować uchyleniem przez organ drugiej instancji decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji oraz umorzeniem postępowania podatkowego.

4 Powyższe Skarżąca wywodzi z faktu, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 5 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 493/12 uchylił zarówno postanowienie DIS w W. z dnia [...] grudnia 2011 r., jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji tegoż organu z dnia [...] listopada 2011 r. określającej Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 255.858 zł. Sąd stwierdził także, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości. W konsekwencji, skoro postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności naruszyło prawo, to tym samym nieuprawnionym było wystawienie tytułu wykonawczego, jak też zastosowanie środka egzekucyjnego przez organy podatkowe. Okoliczność ta powoduje z kolei, że nie przerwano biegu terminu przedawnienia przez zastosowanie środka egzekucyjnego w oparciu o treść art. 70 § 4 O.p.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej zwana "P.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowego, sądowoadministracyjnego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

7 Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, uwzględniając względy celowościowe. Zagadnienie wstępne musi mieć bowiem wpływ na wynik danego postępowania.

8 Praktyka sądowa wykształciła szerokie rozumienie zwrotu "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc w tym zakresie poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosownej uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny lub wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2009r. sygn. akt I FZ 248/09 oraz z 20 maja 2008r., publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Niezgódka-Medek [w:] B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Zakamycze 2006).

9 W kontekście powyższego zarzutu skargi powstaje zagadnienie wpływu uchylenia postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na skuteczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego i skutki zastosowanego środka egzekucyjnego w aspekcie przerwania biegu terminu przedawnienia.

10 Sądowi z urzędu wiadomym jest, że postanowieniem z 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I FSK 1765/12 Naczelny Sąd Administracyjny postanowił przedstawić do rozpoznania składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego budzące poważne wątpliwości powyższe zagadnienie prawne, a mianowicie, czy uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.)?"

11 Jak wskazano w uzasadnieniu postawionego zagadnienia konsekwencją prawną stwierdzenia przez sąd administracyjny, że doszło do bezprawnego w świetle art. 239b § 1 i 2 O.p. nadania decyzji podatkowej organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, co spowodowało dalej bezprawne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, był w danej sprawie brak przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 4 O. p. W przypadku przyjęcia odmiennej oceny prawnej, organy podatkowe swobodnie mogłyby wykorzystywać instytucję nadania rygoru natychmiastowej wykonalności (pomimo jej wyjątkowego charakteru) bez konieczności spełnienia ustawowych przesłanek, a w konsekwencji mogłyby doprowadzać do przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nawet w sytuacji braku podstaw prawnych, nie obawiając się w tym względzie negatywnego wyniku kontroli legalności swoich działań przez sądy administracyjne. Wskazano, że kontrola postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ma doniosłe znaczenie w zakresie skuteczności zastosowania na tej podstawie środka egzekucyjnego. Z kolei pewność materialna oznacza tutaj, że uchylenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje upadek - wywołanych wskutek wydania wadliwego orzeczenia - skutków materialnoprawnych, a więc w przedmiotowym przypadku braku konsekwencji w postaci przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

12 W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego uzasadniają względy celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08).

13 Wykładnia przepisów dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny na użytek sprawy o sygn. akt I FSK 1765/12 będzie miała wpływ także na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, jako że w obu sprawach występuje tożsame zagadnienie prawne.

14 Sąd oceniając wpływ takiej uchwały na wynik postępowania wziął pod uwagę wynikającą z art. 269 § 1 P.p.s.a. moc wiążącą uchwał NSA oraz uwzględnił pożądaną jednolitość orzecznictwa, służącą zarówno respektowaniu zasady równości wobec prawa, jak i gwarantującą bezpieczeństwo prawne wyrażające się w równym traktowaniu stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej, co oznacza, że wobec nich powinno zapaść takie samo rozstrzygnięcie.

15 Tym samym Sąd doszedł do przekonania, że skoro zagadnienie wpływu skutków, jakie wywołuje wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o nadaniu decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie postępowania egzekucyjnego, na przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, budzi wątpliwości, zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania.

16 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd postanowił zawiesić postępowanie do czasu podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia w przedmiocie zagadnienia przedstawionego w powyższym postanowieniu