Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r., III SA/Wa 1553/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r., III SA/Wa 1553/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 W dniu 28 listopada 2012 r. C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") złożyła do Ministra Finansów wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych.
3 Opisując zdarzenie przyszłe wskazała, że działa w branży poszukiwania,
4 rozpoznawania i wydobywania węglowodorów. Celem prowadzonej w Polsce
5 działalności jest uzyskanie dochodów ze sprzedaży wydobytego gazu. Wyjaśniła, że
6 w branży naftowo-gazowej na całym świecie powszechne jest prowadzenie
7 działalności poprzez uczestnictwo w szeroko rozumianych wspólnych
8 przedsięwzięciach z innymi podmiotami z branży, w celu ograniczenia ryzyka
9 ekonomicznego związanego z niepewnością dotyczącą opłacalności ekonomicznej
10 wydobycia węglowodorów ze złóż.
11 Podała, że Spółka razem z Kontrahentem rozważa zrealizowanie planowanej
12 inwestycji poprzez spółkę celową. Spółka ta ma mieć formę spółki komandytowej, w
13 której Skarżąca i Kontrahent będą w odpowiednich proporcjach komandytariuszami.
14 Komplementariuszem będzie natomiast specjalnie utworzona spółka z ograniczoną
15 odpowiedzialnością, w której Skarżąca i Kontrahent będą posiadali po 50% udziałów.
16 W celu realizacji inwestycji w tej formie Skarżąca oraz Kontrahent zawarli wstępną,
17 warunkową umowę inwestycyjną regulującą współpracę w zakresie poszukiwania,
18 rozpoznawania i wydobywania węglowodorów (dalej "Umowa") pomiędzy Skarżącą,
19 Kontrahentem oraz przyszłą spółką z o.o. (komplementariusz w spółce celowej) i
20 spółką celową
21 W celu realizacji Projektu Kontrahent przeniesie w drodze aportu na spółkę
22 celową określony majątek, w szczególności prawo użytkowania górniczego. Spółka
23 celowa stanie się także stroną koncesji wydanych przez właściwe organy.
24 Skarżąca podniosła, że celem zawarcia Umowy przez Skarżącą jest uzyskanie
25 i zabezpieczenie przyszłych źródeł przychodów, które Skarżąca zamierza osiągać ze
26 sprzedaży węglowodorów. Zgodnie z Umową - węglowodory będą wprawdzie
27 pierwotnie wydobywane przez spółkę celową, niemniej komandytariuszom będzie
28 przysługiwało prawo pierwokupu wydobytego gazu. W ten sposób Skarżąca
29 zabezpieczyła swoje źródło przychodów. W chwili obecnej Kontrahent jest
30 właścicielem stosownych koncesji na prowadzenie działalności w zakresie
31 poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż na obszarze
32 planowanej inwestycji, wydanych przez właściwe polskie władze, oraz stroną umów o
33 ustanowieniu użytkowania górniczego ze Skarbem Państwa i do tej pory, w związku
34 z działalnością inwestycyjną na tym obszarze, podjął wiele czynności oraz poniósł
35 szereg wydatków ukierunkowanych na rozpoznanie potencjału ekonomicznego złóż
36 w celu ich późniejszej eksploatacji. W związku z tym, oraz mając na względzie, iż
37 działalność poszukiwawcza i wydobywcza jest działalnością regulowaną, w celu
38 realizacji wspólnego przedsięwzięcia w nowej formie (tj. za pośrednictwem spółki
39 celowej, a nie konsorcjum) Kontrahent będzie zobowiązany do podjęcia szeregu
40 czynności na rzecz Skarżącej (określanych dalej jako "usługi").
41 Usługi te będą obejmowały w szczególności podejmowanie przez Kontrahenta
42 na rzecz Skarżącej różnych działań administracyjnych, zobowiązaniowych,
43 technologicznych i organizacyjnych niezbędnych do osiągnięcia poszczególnych
44 etapów, decyzji i celów, obejmujących w szczególności zgodę na uczestniczenie w
45 Projekcie na warunkach przewidzianych w umowie, inne zgody, zatwierdzenia i
46 wystąpienia, które będą wymagane od Kontrahenta do przedłożenia lub wystąpienia
47 w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Szczegółowy zakres czynności, które
48 będą wchodziły w zakres Usług, może być także sprecyzowany w trakcie trwania
49 projektu. Wszelkie czynności podejmowane w ramach świadczenia usług przez
50 Kontrahenta będą miały na celu umożliwienie realizacji projektu w ramach
51 biznesowych ustalonych pomiędzy Skarżącą a Kontrahentem w umowie.
52 Wykonanie wszystkich usług oraz osiągnięcie poszczególnych etapów, decyzji
53 i celów będzie skutkowało uzyskaniem przez Skarżącą prawa do pierwokupu
54 węglowodorów w drodze realizacji prawa pierwokupu oraz ich późniejszej sprzedaży
55 zgodnie z postanowieniami umowy. Skarżąca będzie nabywać Usługi w celu
56 osiągnięcia w przyszłości przychodów ze sprzedaży węglowodorów nabytych dzięki
57 uczestnictwu w projekcie. Za wykonanie usług zobowiązuje się zapłacić na rzecz
58 Kontrahenta określone wynagrodzenie. Zgodnie z ustaleniami stron wynagrodzenie
59 za usługi będzie płatne w różnych momentach w czasie, a część wynagrodzenia
60 będzie warunkowa (zależna od wystąpienia określonych przesłanek lub sukcesu).
61 Strony przyjęły taką formułę wynagrodzenia, m.in. dlatego, iż dla Skarżącej
62 wartość usług wykonywanych przez kontrahenta rośnie wraz z powodzeniem
63 kolejnych etapów przedsięwzięcia realizowanego dzięki wykonaniu usług przez
64 kontrahenta na jej rzecz. Wynagrodzenie kontrahenta z tytułu świadczenia usług
65 obejmie:
66 a) ekwiwalent w złotych polskich określonej w umowie kwoty w USD, należny w
67 momencie rozpoczęcia wykonywania umowy (rozumianego jako wdrożenie
68 docelowej struktury współpracy, łącznie z utworzeniem spółki - komplementariusza i
69 spółki celowej);
70 b) ekwiwalent w złotych polskich określonej w umowie kwoty w USD, należny w
71 ciągu 14 dni od dnia poinformowania przez Skarżącą Kontrahenta o podjęciu decyzji
72 dotyczącej rozpoczęcia prac w ramach etapu "[...]" zgodnie z umową;
73 c) ekwiwalent w złotych polskich określonej w Umowie kwoty w USD, należny w
74 momencie podjęcia ostatecznej decyzji dotyczącej kontynuacji Projektu - tzw. Finał
75 [...] zgodnie z Umową lub nie później niż wciągu 45 dni od
76 poinformowania L. przez Skarżącą o decyzji kontynuacji dalszych prac we
77 własnym zakresie przez Skarżącą;
78 d) ekwiwalent 100% wydatków poniesionych przez Kontrahenta na
79 zagospodarowanie sąsiedniego obszaru koncesyjnego (nieobjętego transakcją)
80 należnego po wykonaniu tych prac przez kontrahenta;
81 e) dodatkową, warunkową, roczną premię od sukcesu projektu należną w okresie
82 pomiędzy osiągnięciem przez Skarżącą przychodów z tytułu sprzedaży gazu poprzez
83 spółkę celową na poziomie równym poniesionym przez Skarżącą wydatkom
84 związanym z udziałem w projekcie uwzględniającym także kwoty wynagrodzenia
85 zapłaconego w ramach lit. a) - d) a momentem, w którym łączna wysokość
86 wynagrodzenia osiągnie poziom równy kwocie wydatków poniesionych historycznie
87 przez Kontrahenta na rozwój złoża.
88 Premia za sukces będzie obliczona jako określony w Umowie procent od
89 kwoty będącej ekwiwalentem zysku wypracowanego przez Skarżącą poprzez spółkę
90 celową utworzoną do prowadzenia prac poszukiwawczych, rozpoznawczych i
91 wydobywczych. Premia za sukces będzie obliczana odrębnie dla każdego kolejnego
92 roku, w którym będzie należna. Wynagrodzenie płatne na rzecz kontrahenta nie
93 będzie dotyczyło wytworzenia lub nabycia środków trwałych lub wartości
94 niematerialnych i prawnych. Usługi będą świadczone i fakturowane przez
95 Kontrahenta na rzecz Skarżącej.
96 Skarżąca dodatkowo wskazała, że wspólnie z Kontrahentem planuje
97 zrealizować wspólne przedsięwzięcie polegające na poszukiwaniu i wydobywaniu
98 gazu na morzu, na obszarach objętych koncesjami, które posiada L.
99 W ramach Umowy Inwestycyjnej (dalej "Umowa") między nią a L.
100 regulującej współpracę w zakresie poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania
101 węglowodorów na morzu, na obszarach objętych koncesjami, które posiada
102 Kontrahent, Strony ustaliły, iż inwestycja będzie realizowana przez spółkę celową.
103 Projekt ten ma kluczowe znaczenie dla rozwoju krajowych źródeł gazu ponieważ
104 może doprowadzić do zagospodarowania do 4 mld m3 gazu. Spółka Celowa ma mieć
105 formę spółki komandytowej, w której Skarżąca i Kontrahent będą w odpowiednich
106 proporcjach komandytariuszami. Komplementariuszem będzie natomiast specjalnie
107 utworzona spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Skarżąca i Kontrahent
108 będą posiadali po 50% udziałów. Umowa precyzuje i określa wkłady L. i
109 Skarżącej do Spółki Celowej. Kontrahent w celu realizacji Projektu m.in. przeniesie w
110 drodze aportu na Spółkę Celową określony majątek, w szczególności prawo
111 użytkowania górniczego. Spółka Celowa stanie się także stroną koncesji wydanych
112 przez właściwe organy.
113 W świetle zapisów umowy również Skarżąca jest zobowiązana do dokonania
114 wkładów na rzecz Spółki Celowej. Wkład Skarżącej będzie miał charakter pieniężny,
115 szczegółowo określony kwotowo w odniesieniu do konkretnych etapów prac i działań
116 wykonywanych przez Spółkę Celową w trakcie Projektu. Skarżąca będzie
117 dokonywała wkładów pieniężnych, tj. będzie finansowała - w zależności od przebiegu
118 Projektu na jego kolejnych etapach - w odpowiedniej części takie pozycje, jak np.
119 koszty badań sejsmicznych. W ramach wkładów pieniężnych, których wysokość jest
120 obecnie lub będzie ustalana kwotowo i uzależniona od przebiegu Projektu, Skarżąca
121 będzie również finansowała w odpowiednich częściach inne, szczegółowo
122 zdefiniowane w umowie prace, które należy wykonać przed budową jak i w okresie
123 budowy odpowiedniej infrastruktury wydobywczej. W świetle umowy Skarżąca nie
124 jest zobowiązana do wnoszenia wkładów niepieniężnych do Spółki Celowej. Ponadto
125 ani nabywane przez nią, ani świadczone na jej rzecz usługi nie będą i nie mogą być
126 przedmiotem wkładu do Spółki Celowej. Zakres nabywanych przez nią usług od
127 L. jest przedmiotowo różny od działań finansowanych przez nią w ramach
128 wkładów do Spółki Celowej.
129 Skarżąca wyjaśniła, że będzie nabywała od L. usługi obejmujące, w
130 szczególności, różne działania administracyjne, zobowiązaniowe, technologiczne i
131 organizacyjne niezbędne do uzyskania lub osiągnięcia poszczególnych etapów,
132 decyzji i celów. W zależności od tego, który z etapów przedsięwzięcia jest
133 realizowany wskazane usługi (świadczenia) wykonywane przez Kontrahenta na rzecz
134 Skarżącej stanowią połączenie usług, o których mowa poniżej, zaś udział
135 określonych usług ulega zmianie odpowiednio do fazy rozwoju projektu i jego
136 przebiegu.
137 Spółka podkreśliła, że gdyby nie nabyła Usług i nie zobowiązała się do zapłaty
138 Wynagrodzenia oraz poniesienia kosztów Usług, wówczas rozpoczęcie i
139 kontynuowanie projektu byłoby niemożliwe. Jednocześnie, bez realizacji projektu w
140 formie przewidzianej w Umowie, Skarżąca nie mogłaby osiągać przychodów ze
141 sprzedaży gazu z obszaru koncesyjnego objętego Umową.
142 Skarżąca wskazała, że polskie prawo nie wyodrębnia w kodeksie cywilnym
143 typu umowy takiej jak zawarta przez Strony. Umowa jest więc umową nienazwaną.
144 Umowa nie jest umową o charakterze wspólnego przedsięwzięcia w rozumieniu art. 5
145 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z
146 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.) - powoływanej dalej jako: "u.p.d.o.p.". Skarżąca
147 podkreśliła, że część projektu realizowana przez Spółkę Celową będzie rozliczana na
148 zasadach określonych w art. 5 u.p.d.o.p. Umowa reguluje element
149 konsorcjum/wspólnego przedsięwzięcia, który w całości jest zawarty w prawach,
150 zobowiązaniach, wkładach i świadczeniach przewidzianych umową w odniesieniu do
151 działalności Spółki Celowej (i który ostatecznie będzie uregulowany w umowie Spółki
152 Celowej). Umowa, jako całość, zawiera jednak również element "niekonsorcjalny",
153 określający wsparcie udzielane przez L. na rzecz Skarżącej. Bez tych
154 świadczeń przystąpienie przez Spółkę do konsorcjum oraz skuteczny udział w
155 działalności w formule wspólnego przedsięwzięcia nie byłoby możliwe. Nabywanie
156 Usług stanowiące przedmiot zapytania Skarżącej obejmuje jedynie relację o
157 charakterze stricte usługowym, tj. relację świadczący Usługi (L.) - nabywca
158 usług (Spółka).
159 Wnioskodawca podkreślił, że dla celów operacyjnej jasności i spójności, oba
160 elementy (tj. konsorcjum - Spółka Celowa oraz świadczenia usługowe), tak jak i
161 pozostałe elementy projektu (takie jak kwestie prawa do kupowania gazu od Spółki
162 Celowej, kwestie działań i warunków zawieszających, okresu przejściowego bądź
163 dostępu do urządzeń do przesyłu i przetwarzania gazu) zostały uregulowane w
164 jednej umowie. Niemniej, nie istnieją żadne podstawy, by traktowanie podatkowe
165 przewidywane przez art. 5 u.p.d.o.p. rozciągać na wszystkie obszary regulowane
166 Umową, w szczególności na obszar dotyczący świadczenia usług, znajdujący się
167 poza ustaleniami związanymi ze wspólnym przedsięwzięciem realizowanym w
168 postaci i w ramach Spółki Celowej.
169 W uzupełnieniu wniosku z 13 lutego 2013 r. Spółka uszczegółowiła wcześniej
170 przedłożoną odpowiedź na wezwanie w zakresie zagadnienia sprecyzowania
171 charakteru usług nabywanych przez Spółkę od Kontrahenta wskazując, iż we
172 wniosku o interpretację Skarżąca wspólnie z kontrahentem L. S.A.
173 planuje zrealizować wspólne przedsięwzięcie polegające na poszukiwaniu i
174 wydobywaniu gazu na morzu, na obszarach objętych koncesjami, które posiada
175 Kontrahent. Skarżąca będzie nabywała od Kontrahenta usługi doradztwa i wsparcia
176 w zarządzaniu projektem, pozwalające na skuteczną realizację przedsięwzięcia i
177 efektywny udział w projekcie.
178 Ze względu na specyfikę polskich regulacji i procedur oraz szczególne warunki
179 (w tym geologiczne) funkcjonowania przedsięwzięcia realizowanego razem z L. Skarżąca zidentyfikowała potrzebę zakupu usług doradztwa i wsparcia przy
180 realizacji przedmiotowego projektu. Skarżąca zdecydowała się nabywać usługi
181 doradztwa w prowadzeniu projektu od Kontrahenta. L. zdecydował się
182 wesprzeć Skarżącą oferując swoje doradztwo i pomoc w zakresie realizacji
183 przedsięwzięcia od strony administracyjnej, technologicznej i organizacyjnej. Usługi
184 doradcze świadczone przez L. są zdaniem Spółki i Kontrahenta niezbędne
185 do uzyskania lub realizacji poszczególnych etapów projektu. Celem sprawnego
186 prowadzenia projektu L. podejmie również szereg zobowiązań względem
187 Skarżącej ukierunkowanych na umożliwienie wspólnej realizacji przedsięwzięcia.
188 Skarżąca nadmieniła, że zgodnie ze specyfiką sektora wydobywczego,
189 wspólne przedsięwzięcie odbywa się etapowo, zaś strony podejmują autonomiczną
190 decyzję o przystąpieniu do dalszego etapu na podstawie wyników i postępów
191 uzyskanych w etapie poprzednim. W zależności od tego, który z etapów
192 przedsięwzięcia jest realizowany, szczegółowy zakres usług doradztwa i wsparcia w
193 zarządzaniu projektem wykonywanych przez Kontrahenta na rzecz Skarżącej będzie
194 się zmieniał. Niemniej, bazując na doświadczeniu L., Skarżąca podkreśliła,
195 że przez cały okres, w którym usługi doradcze będą świadczone, będą one zawierać
196 elementy wymienione szczegółowo we wniosku.
197 Usługi te stanowią elementy niezbędne dla przebiegu i sprawnego
198 funkcjonowania projektu. W ocenie Skarżącej szereg złożonych czynności
199 wykonywanych przez Kontrahenta ma z perspektywy całościowej natury tych
200 świadczeń, charakter kompleksowej usługi doradztwa przy prowadzeniu i
201 zarządzaniu projektem.
202 W związku z powyższym Skarżąca zadała następujące pytania:
203 1. Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym Wynagrodzenie za usługi świadczone
204 na rzecz Skarżącej przez Kontrahenta, płatne wg formuły przedstawionej w opisanym
205 zdarzeniu przyszłym (w lit. a - e), będzie stanowiło koszt uzyskania przychodu?
206 2. W którym momencie Wynagrodzenie za usługi będzie mogło zostać uznane za
207 koszt uzyskania przychodu?
208 Zdaniem Spółki Wynagrodzenie za usługi świadczone na jej rzecz przez
209 Kontrahenta, płatne według formuły przedstawionej w opisanym zdarzeniu przyszłym
210 (w lit. a - e) będzie stanowiło koszt uzyskania przychodu. Wynagrodzenie za usługi
211 będzie stanowiło koszt uzyskania przychodu inny niż bezpośrednio związany z
212 przychodami i będzie potrącalny w momencie jego poniesienia, tj. w dniu, na który
213 zostaną ujęte (zaksięgowane) na podstawie wystawionej przez Kontrahenta faktury
214 za usługi.
215 Skarżąca w uzasadnieniu podniosła, że nabyte na podstawie Umowy usługi
216 od Kontrahenta pozwolą jej na zabezpieczenie przyszłych źródeł przychodów oraz
217 osiągnięcie przychodów w przyszłości w przypadku powodzenia projektu. W związku
218 z tym, ww. wydatki będą stanowić dla niej koszty uzyskania przychodów, gdyż
219 spełniają warunki przewidziane przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
220 Jednocześnie, żaden przepis prawny, w szczególności art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. nie
221 wyłącza możliwości rozpoznania wydatków tego rodzaju w kosztach uzyskania
222 przychodu.
223 W jej opinii, wydatki poniesione na nabycie od Kontrahenta usług będą
224 stanowiły dla niej koszty uzyskania przychodu, gdyż będą spełniały następujące
225 kryteria:
226 - zakup usług będzie pokryty z zasobów majątkowych Skarżącej;
227 - wydatki na zakup usług nie zostaną Skarżącej w żaden sposób zwrócone;
228 - możliwość zaangażowania się w projekt poprzez zakup usług będzie związana
229 z działalnością gospodarczą Skarżącej;
230 - zakup usług będzie miał na celu zabezpieczenie źródeł przyszłych
231 przychodów Skarżącej oraz osiąganie przez nią w przyszłości przychodów z
232 wydobycia węglowodorów z obszaru koncesyjnego objętego umową;
233 - wydatki na zakup usług będą właściwie udokumentowane, w szczególności
234 odpowiednimi protokołami, uchwałami i pismami potwierdzającymi wykonanie
235 poszczególnych działań w ramach usług przez Kontrahenta;
236 - czynności, do których wykonania na rzecz Skarżącej zobowiązuje się
237 Kontrahent w ramach świadczenia usług, nie zostały wyłączone z kosztów uzyskania
238 przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. ani inną regulacją.
239 Ponadto, zdaniem Skarżącej, istnieje niewątpliwy związek przyczynowo-
240 skutkowy pomiędzy poniesieniem wydatków na nabycie od Kontrahenta usług a
241 osiągnięciem przez nią przychodów lub zabezpieczeniem albo zachowaniem ich
242 źródła. Gdyby Skarżąca nie nabyła usług i nie zobowiązała się do zapłaty
243 Wynagrodzenia poniesienia kosztów usług, rozpoczęcie i kontynuowanie projektu
244 byłoby niemożliwe. Jednocześnie bez realizacji projektu w formie przewidzianej w
245 umowie Spółka nie mogłaby osiągać przychodów ze sprzedaży gazu z obszaru
246 koncesyjnego objętego umową. Oznacza to, że wydatki na nabycie usług ponoszone
247 będą "w celu" osiągnięcia przychodów lub zabezpieczenia albo zachowania ich
248 źródła. W opinii Skarżącej, poniesione przez nią wydatki na nabycie usług są
249 gospodarczo i racjonalnie uzasadnione. Dane dotyczące złóż są obiecujące, co w
250 branży wydobywczej stanowi główny czynnik decydujący o podjęciu prac.
251 Jednocześnie, bez nabycia usług obejmujących szereg działań ze strony L.
252 rozpoczęcie prac przez Skarżącą nie byłoby możliwe. W konsekwencji bez
253 zobowiązania z jej strony do nabycia od Kontrahenta usług żadne przychody z
254 związku z realizacją Projektu u niej nigdy by nie wystąpiły.
255 Zdaniem Skarżącej, sam fakt nieosiągnięcia oczekiwanego efektu
256 gospodarczego (uzyskania przychodu) nie dyskwalifikuje racjonalności poniesionego
257 wydatku jako kosztu uzyskania przychodu. Na możliwość zaliczenia Wynagrodzenia
258 płatnego na rzecz Kontrahenta w żaden sposób nie będzie wpływać okoliczność, że
259 formuła ceny stosowana przez Kontrahenta odnosi się do ekwiwalentów różnych
260 wydatków ponoszonych przez Skarżącą lub Kontrahenta albo przychodów
261 osiąganych przez Skarżącą z tytułu udział u w spółce osobowej.
262 Jednocześnie, z tych samych powodów Wynagrodzenie ponoszone przez
263 Spółkę nie stanowi i nie może stanowić jakiejkolwiek formy wkładu do spółki celowej
264 (zarówno Spółka jak i Kontrahent zobowiązują się do finansowania spółki celowej w
265 uzgodnionej proporcji, niezależnie od zobowiązania Spółki do zapłaty
266 Wynagrodzenia na rzecz Kontrahenta). Wynagrodzenie płatne przez Spółkę na rzecz
267 Kontrahenta będzie należne za usługi, których treścią będą działania Kontrahenta.
268 Odnośnie pytania nr 2 Spółka stanęła na stanowisku, że koszty
269 Wynagrodzenia z tytułu nabycia usług nie wiążą się bezpośrednio z konkretnymi
270 przychodami, które będzie osiągała. Usługi będą nabywane przez Spółkę po to żeby
271 w przyszłości mogła ona czerpać przychody z tytułu sprzedaży węglowodorów. W
272 związku z tym, w jej opinii, wydatki z tytułu Wynagrodzenia będą stanowić koszty
273 uzyskania przychodów inne niż bezpośrednio związane z przychodami. Ponadto,
274 wydatki na Wynagrodzenie nie będą dotyczyły okresu przekraczającego rok
275 podatkowy. W konsekwencji powinny być potrącalne w dacie ich poniesienia.
276 Wskazując na treść przepisu art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. stwierdziła, że wydatki z tytułu
277 Wynagrodzenia za Usługi będą potrącalne w dniu, na który zostaną ujęte w księgach
278 rachunkowych na podstawie faktury wystawionej przez Kontrahenta.
279 W zaskarżone interpretacji indywidualnej z [...] lutego 2013 r. Minister
280 Finansów stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe.
281 W uzasadnieniu Minister Finansów z treści przepisu art. 7 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p.
282 wywiódł, że podstawą konstrukcyjną opodatkowania w ramach podatków
283 dochodowych jest z jednej strony prawidłowe określenie wysokości przychodów z
284 drugiej zaś wysokości kosztów służących do ich uzyskania. Przesłanki warunkujące
285 zaliczenie konkretnych wydatków do kosztów uzyskania przychodów zawarte zostały
286 w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są
287 koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo
288 zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust.
289 1 u.p.d.o.p. Do warunków niezbędnych do uznania konkretnych wydatków (w tym
290 przypadku usług świadczonych na rzecz Spółki przez Kontrahenta) niezbędne jest
291 zatem wykazanie, iż wydatek został poniesiony przez podatnika, jest definitywny
292 (rzeczywisty), pozostaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
293 poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia ich
294 źródła lub może mieć inny wpływ na wielkość osiągniętych przychodów w tym w
295 szczególności na ich zwiększenie, został właściwie udokumentowany, nie znajduje
296 się w grupie wydatków wyłączonych z mocy ustawy na podstawie art. 16 ust. 1.
297 W ocenie organu na drodze do uznania wydatków na świadczone przez
298 Kontrahenta usługi, stoi brak wykazania związku pomiędzy tymi wydatkami z
299 przychodem podatkowym otrzymywanym w związku z działalnością gospodarczą
300 Spółki. Pozostałe warunki nie budzą wątpliwości organu.
301 Organ stwierdził, iż związek przyczynowy jaki musi występować pomiędzy
302 wydatkiem a przychodem należy w istocie do głównych przesłanek zawartych w art.
303 15 ust. 1 u.p.d.o.p., które dla konstrukcji kosztów uzyskania przychodów ma
304 kluczowe znaczenie. Podniósł, że w orzeczeniach sądów administracyjnych
305 podkreśla się, iż zwrot "w celu", oznacza iż nie każdy wydatek poniesiony przez
306 podatnika w związku z prowadzoną działalnością podlega odliczeniu od podstawy
307 opodatkowania, lecz tylko ten wydatek który pozostaje w związku przyczynowo-
308 skutkowym, że poniesienie go ma lub może mieć wpływ na powstanie lub
309 zwiększenie przychodów. Podniósł, że w orzecznictwie sądowym akcentowany jest
310 też warunek związany z racjonalnością działań podatnika.
311 Organ przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazał,
312 że dla kwalifikacji wydatków do kosztów uzyskania przychodów nie jest konieczne
313 uzyskanie rzeczywistego przychodu podatkowego związanego z wydobyciem
314 węglowodorów. Niemniej jednak, nie wyłącza to obowiązku podatnika wykazania
315 wystąpienia związku pomiędzy kosztem i przychodem uwzględniając fakt, iż związek
316 ten nie musi mieć charakteru bezpośredniego. W konsekwencji, wydatki poczynione
317 przez Spółkę muszą wpływać na przychód podatkowy poprzez stworzenie źródła
318 przychodów, zwiększenie jego możliwości, czy też jego zachowanie lub
319 zabezpieczenie.
320 Oceniając możliwość wpływu wydatków na przychód podatkowy (związek
321 przyczynowy), w pierwszej kolejności organ odniósł się do kwestii związanej ze
322 związkiem wydatków na zabezpieczenie przychodów, w dalszej kolejności do
323 związku dotyczącego ich uzyskania.
324 Wskazał, iż koszty ponoszone w związku z zachowaniem albo
325 zabezpieczeniem źródła przychodów, to koszty ponoszone w celu utrzymania w
326 sprawności źródła przychodów, jego uchowania i uchronienia tak, aby mogło
327 funkcjonować i dawać przychody w przyszłości. To także koszty ponoszone w celu
328 podtrzymania istnienia źródła przychodów: skutecznej realizacji przedsięwzięć,
329 uczynienia źródła przychodów mocnym i trwałym, odpornym na działanie czynników
330 obniżających jego sprawność. Tym samym zabezpieczenie, czy też zachowanie musi
331 odnosić się do już istniejącego źródła przychodów nie zaś do źródła, które powstanie
332 w przyszłości. Zachowanie, czy też zabezpieczenie nie może być bowiem
333 utożsamiane ze stworzeniem źródła przychodów.
334 Poczynienie wydatków na powstanie źródła przychodów w przyszłości może
335 być rozpatrywane jedynie na gruncie związku przyczynowego rozumianego jako
336 poniesienie wydatku w celu osiągnięcia przychodów. Owo osiągnięcie przychodów
337 jest bowiem z jednej strony równoznaczne ze stworzeniem źródła przychodów, z
338 drugiej zaś ze zwiększeniem jego możliwości tak, ażeby przychód generowany z
339 istniejącego już źródła był większy od tego jaki jest przed poczynieniem określonych
340 wydatków. W konsekwencji organ nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż wydatki na
341 usługi stanowią koszty związane z zabezpieczeniem źródła przychodów, z uwagi na
342 fakt, iż Spółka jako komandytariusz spółki celowej uzyska prawo pierwokupu
343 wydobytego gazu. Z opisu zdarzenia przyszłego, jasno bowiem wynika, iż na
344 obecnym etapie inwestycji nie jest osiągany przychód podatkowy, a tym samym
345 ewentualne źródło przychodów z wydobycia węglowodorów w ramach spółki celowej
346 nie istnieje. Trudno jest zatem uznać, iż wydatek może być poniesiony na
347 zabezpieczenie źródła przychodów nieistniejącego.
348 Mając powyższe na uwadze Minister Finansów stwierdził, iż rozpatrywanie
349 związku przyczynowego pomiędzy wydatkiem a przychodem podatkowym, w realiach
350 niniejszej sprawy może nastąpić jedynie poprzez wykazanie, iż wydatek wpłynie na
351 powstanie źródła przychodów i to niezależnie od ostatecznego rezultatu działań
352 podejmowanych przez Spółkę, tj. bez względu na fakt, czy w konsekwencji powstanie
353 przychód podatkowy. Niemniej jednak ważna jest ocena racjonalności
354 podejmowanych przez Spółkę działań, które zakładać winny, iż wydatki te są na tyle
355 uzasadnione, iż przyczynią się do powstania źródła przychodów. O ile kwestia
356 racjonalności działań nie budzi zastrzeżeń organu, w tym sensie, iż wydatki te
357 stanowią warunek sine qua non powstania ewentualnego przychodu, to jednak
358 zastrzeżenia skutkujące uznaniem stanowiska Spółki za nieprawidłowe, sprowadzają
359 się do kwestii podmiotu, u którego te potencjalne przychody podatkowe powstaną.
360 Mianowicie w ocenie organu, ewentualny przychód podatkowy nie powstanie u
361 Spółki lecz u spółki celowej, która jako spółka komandytowa, będzie następnie w
362 oparciu o normę art. 5 u.p.d.o.p. rozdysponowywać ten przychód pomiędzy swoich
363 wspólników (tj. pomiędzy Spółkę i Kontrahenta). Spółka nie otrzyma od Kontrahenta
364 ekwiwalentu świadczonych usług, który mógłby zostać przełożony następnie na
365 przychód podatkowy. W rezultacie, poniesione wydatki nie doprowadzą do powstania
366 źródła przychodów u Spółki, lecz będą jedynie uprawniać do partycypacji Spółki we
367 wspólnym przedsięwzięciu jakim jest wydobycie węglowodorów w ramach spółki
368 celowej.
369 Organ przyjął jako element stanu faktycznego, okoliczność, iż wydatki
370 ponoszone na sfinansowanie usług nie są wydatkami czynionymi w ramach
371 wspólnego przedsięwzięcia w rozumieniu u.p.d.o.p. i tym samym nie podlegają
372 normie z art. 5 tejże ustawy. Fakt, ten nie pozwala jednak mu uznać, iż wydatki te
373 wykreują źródło przychodów Spółki. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zaś, że
374 aby uznać dany wydatek za koszt uzyskania przychodu, musi on być poniesiony w
375 celu osiągnięcia przychodu, przy czym przychód ten powinien wynikać z
376 prowadzonej przez tego podatnika działalności gospodarczej. Działalność ta
377 (mogąca generować przychód) musi być wykonywana przez podatnika, nie może być
378 więc prowadzona przez inny podmiot.
379 Organ, odwołując się do treści art. 102 Kodeksu spółek handlowych,
380 stwierdził, że to spółka komandytowa prowadzi przedsiębiorstwo, a co więcej na
381 podstawie art. 8 tej ustawy, przyznana jest jej zdolność prawna. W konsekwencji,
382 spółka komandytowa stanowi odrębny od wspólników byt prawny i tym samym to
383 ona, nie zaś wspólnicy, uzyskuje przychód podatkowy. Fakt partycypowania w
384 przychodach i kosztach podatkowych na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. nie
385 powoduje, iż wspólnicy prowadzą przedsiębiorstwo i to oni uzyskują przychód
386 podatkowy. Przychód ten uzyskuje spółka komandytowa. Wydatki czynione na
387 sfinansowanie usług świadczonych przez Kontrahenta na rzecz Spółki, celem
388 uzyskania możliwości do partycypowania we wspólnym przedsięwzięciu
389 urzeczywistnionym poprzez spółkę celową są neutralne podatkowo, albowiem nie
390 powodują po stronie Spółki uzyskania przychodu, który pod względem prawnym
391 stanowiłby przychód Spółki, nie zaś spółki celowej (spółki komandytowej).
392 Wydatki czynione na rzecz Kontrahenta, jak wynika z opisu zdarzenia
393 przyszłego - de facto przyczyniają się do uzyskania pozycji z jednej strony
394 komandytariusza, z drugiej komplementariusza (spółki z o.o.) poprzez status
395 wspólnika tejże spółki z o.o. Przyjęcie, iż przedmiotowe wydatki nie dotyczą nabycia
396 praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w spółce komandytowej,
397 przeczyłoby istnieniu jakiegokolwiek związku nawet w sensie ekonomicznym z
398 uzyskaniem przysporzenia majątkowego.
399 Organ reasumując wskazał, że z uwagi na brak wypełnienia przez wydatki na
400 usługi świadczone przez Kontrahenta na rzecz Spółki przesłanki celowości
401 nakierowanej na uzyskanie przychodu podatkowego w związku z prowadzoną przez
402 samą Spółkę działalnością gospodarczą przyjął, iż wydatki te nie stanowią w sensie
403 podatkowym, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztów uzyskania przychodów. W
404 tym stanie rzeczy, za bezprzedmiotowe uznał udzielanie interpretacji odnośnie
405 momentu, w którym wynagrodzenie za usługi będzie mogło zostać uznane za koszt
406 uzyskania przychodów.
407 Skarżąca nie zgadzając się z powyższą interpretacją wniosła do Ministra
408 Finansów wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie do
409 usunięcia naruszenia prawa z [...] kwietnia 2013 r. Minister Finansów stwierdził brak
410 podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji.
411 Pismem z 21 maja 2013 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu
412 Administracyjnego w Warszawie skargę na niniejszą interpretację indywidualną
413 zarzucając jej naruszenie:
414 - art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., przez uznanie, że w opisanym zdarzeniu przyszłym
415 wydatki na Wynagrodzenie należne Kontrahentowi na podstawie Umowy
416 Inwestycyjnej nie będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów
417 Skarżącej, pomimo że spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w tym
418 przepisie;
419 - art. 14c § 2, w związku z art. 14b § 1 i § 3 ustawy Ordynacji podatkowej,
420 przez błędne zrozumienie opisu zdarzenia przyszłego oraz wskazanie stanowiska
421 Ministra Finansów wraz z jego uzasadnieniem prawym co do tego błędnie
422 zrozumianego opisu zdarzenia przyszłego, a nie opisu zdarzenia przyszłego, który
423 został przedstawiony przez Skarżącą.
424 Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji
425 oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz.
426 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko w
427 sprawie i wniósł o jej oddalenie.
428 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
429 Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z
430 dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.
431 1269, ze zm.), które stanowią, że sądy administracyjne sprawują wymiar
432 sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem
433 zgodności z prawem.
434 Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
435 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.
436 270, ze zm.), wskazywanej dalej jako "p.p.s.a", kontrola sprawowana przez sądy
437 administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne
438 interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
439 Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest pisemna interpretacja przepisów
440 prawa podatkowego wydana w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku
441 dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów
442 uzyskania przychodów wydatków poniesionych na wynagrodzenie należne
443 kontrahentowi Spółki na podstawie umowy inwestycyjnej dotyczącej w szczególności
444 usług doradztwa w zakresie planowego wydobywania kopalin ze złóż. Drugie pytanie
445 zadane przez Spółkę dotyczyło określenia momentu, w którym wynagrodzenie za
446 usługi będzie mogło zostać uznane za koszt uzyskania przychodu.
447 Spór pomiędzy stronami sprowadza się do odmiennej kwalifikacji tych
448 wydatków. Zdaniem spółki można je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na
449 podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od
450 osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, ze zm.), dalej powoływanej jako
451 u.p.d.o.p., podczas gdy w ocenie organu wydatki te nie mogą być zaliczone w poczet
452 kosztów uzyskania przychodów.
453 Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodu są
454 koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo
455 zabezpieczenia źródła przychodów. W piśmiennictwie i judykaturze ugruntowany jest
456 pogląd, zgodnie z którym użyty w tym przepisie zwrot "w celu" oznacza, że nie każdy
457 wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego
458 działalnością gospodarczą podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz
459 tylko ten, który pozostaje w takim związku przyczynowo-skutkowym, że poniesienie
460 go ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów, albo zachowanie lub
461 zabezpieczenie źródła przychodów (por. m. in. A. Gomułowicz, [w:] S. Babiarz, L.
462 Błystak, B. Dauter, A. Gomułowicz, R. Pęk, K. Winiarski, Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Wrocław 2010, s. 415 i n.). Moment zaliczenia wydatków
463 do kosztów uzyskania przychodów określa art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p., zgodnie z którym
464 koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w
465 latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w
466 tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.
467 Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy
468 jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania
469 przychodu istnieje związek przyczynowy.
470 W przedstawionej definicji akcent położony został na związek między
471 poniesionym kosztem a przychodami. Uzyskanie przychodu stanowi bowiem cel
472 wydatku, mimo iż w gestii podatnika pozostaje decyzja o celowości takich, a nie
473 innych wydatków. Poniesienie wydatku powinno zatem dać się uzasadnić jako
474 środek osiągnięcia określonego przychodu. Związek ten może być bezpośredni lub
475 pośredni. Koszty pośrednio związane z osiąganymi przychodami są to takie koszty,
476 których nie można wprost przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie
477 uzasadnione jako zmierzające do ich osiągnięcia. Ponadto wydatek powinien być
478 racjonalny co do zasady. Obowiązek racjonalnego ponoszenia wydatków wywodzi
479 się ze sformułowania "w celu uzyskania przychodu". Wydatek celowy powinien być
480 wydatkiem racjonalnym, gospodarczo uzasadnionym.
481 Cel ten musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go realizować, bądź co
482 najmniej zakładać realnie możliwość jego osiągnięcia (por. B. Dauter, Podatek
483 dochodowy od osób prawnych. Komentarz., Wrocław 2003, s. 263, por. też. D.
484 Strzelec, Komentarzu do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - pod
485 red. W. Nykiela i A. Mariańskiego, Gdańsk 2008, s. 319).
486 Mając powyższe na uwadze należy uznać, że kosztami uzyskania przychodów
487 są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną
488 działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i
489 zachowanie tego źródła przychodów. Aby zatem wydatek mógł zostać zaliczony do
490 kosztów uzyskania przychodów należy ocenić jego związek z prowadzoną
491 działalnością gospodarczą. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony
492 wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć
493 zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów - w okresie ponoszenia kosztów
494 lub w przyszłości.
495 Należy również podkreślić, że warunkiem zakwalifikowania wydatków jako
496 koszty jest ich celowe poniesienie przez podatnika, ale w celu osiągnięcia
497 przychodów. Ustawodawca nieprzypadkowo posłużył się pojęciem "przychodów", a
498 nie "przychodu". Liczba mnoga, w której użyto tego słowa wskazuje, że aby wydatek
499 można było uznać za koszt w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nie jest konieczne
500 wykazanie zależności między nim, a powstaniem lub powiększeniem konkretnego,
501 mierzalnego przychodu (por. uchwała 7 sędziów NSA z 18 czerwca 2007 r., sygn. akt
502 II FPS 8/06, CBOSA).
503 Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie stawia żadnych
504 dodatkowych warunków do zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania
505 przychodów, w szczególności przepisy nie rozróżniają czy wydatek został poniesiony
506 w celu uzyskania przychodu z istniejącego źródła przychodów, czy też z przyszłego
507 źródła przychodów. W myśl dominującego w orzecznictwie sądowym poglądu, który
508 to pogląd skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela, kosztami
509 uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki
510 związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, zmierzającą nie tylko do
511 zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów, ale również do jego stworzenia
512 (por. m.in. wyrok NSA z 24 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1789/09, CBOSA).
513 Tymczasem w motywach interpretacji organ przytoczył stanowisko,
514 wywodzone z konieczności wystąpienia - dla zakwalifikowania jako koszty uzyskania
515 przychodu - związku przyczynowego, że zabezpieczenie czy też zachowanie źródła
516 przychodów musi odnosić się do już istniejącego źródła przychodów, nie zaś do
517 źródła które powstanie w przyszłości (str. 16 zaskarżonej interpretacji).
518 Tego typu zawężenie rozumienia pojęcia kosztów uzyskania przychodów nie
519 jest uprawnione na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jako
520 niepoparte ani wynikiem wykładni literalnej, ani celowościowej. Oparcie
521 zakwestionowania stanowiska podatnika na tym błędnym założeniu powoduje
522 konieczność uchylenia zaskarżonej interpretacji.
523 Ponadto należy odnieść się do kwestii czy Skarżąca uzyska w zamian za
524 wynagrodzenie ekwiwalent od kontrahenta, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego
525 opisanego we wniosku o udzielenie interpretacji. W ocenie organu wydatki
526 ponoszone na sfinansowanie opisanych szczegółowo we wniosku usług nie wykreują
527 źródła przychodów u Wnioskodawcy.
528 W tym miejscu wskazać należy, że ekonomiczna alokacja kosztów określonej
529 operacji gospodarczej jest czym innym od prawnopodatkowej kwalifikacji przychodów
530 i kosztów każdego z podmiotów (podatników), w operacji tej biorących udział.
531 Kwalifikacja ta opierać się musi wyłącznie na zasadach wynikających z przepisów
532 prawa podatkowego, dokonując oceny skutków czynności cywilnoprawnych
533 podatników z punktu widzenia prawa podatkowego. Jej istotą jest wyodrębnianie
534 kosztów poniesionych przez każdy z podmiotów uczestniczących w obrocie
535 gospodarczym w powiązaniu z przychodami uzyskanymi (spodziewanymi) przez ten
536 podmiot. Dopiero bowiem takie powiązanie kosztów z przychodami u każdego z
537 podatników uczestniczących w wielostronnym kontrakcie o celu gospodarczym może
538 doprowadzić do prawidłowego określenia uzyskanego przez każdego z nich dochodu
539 jako przedmiotu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych (art. 7
540 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p.), a w konsekwencji - do prawidłowego określenia wysokości
541 zobowiązania podatkowego (art. 5 O.p.) każdego z tych podmiotów (por. wyrok NSA
542 z 6 czerwca 2013 r" sygn. akt II FSK 2161/11, CBOSA).
543 Zdaniem Sądu, zasadne są podniesione w skardze zastrzeżenia pod adresem
544 zaskarżonej interpretacji i przytaczane w związku z tym argumenty Spółki, iż przy
545 analizowaniu w kontekście art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poczynionych przez Spółkę
546 wydatków i rozważaniu możliwości uznania ich za służące zachowaniu bądź
547 zabezpieczeniu źródła przychodów, nie można podjętych przez Spółkę działań
548 traktować jako oddzielnego zjawiska, odseparowanego od całokształtu działalności
549 gospodarczej Spółki. W wyroku z 28 listopada 1997 r. (sygn. akt I SA/Gd 513/96,
550 CBOSA) NSA stwierdził, iż o tym, co jest celowe w prowadzonej działalności
551 gospodarczej i może mieć wpływ na uzyskanie przychodu decyduje podatnik
552 prowadzący na własne ryzyko i rachunek działalność gospodarczą.
553 W zaskarżonej interpretacji organ uznał, że zastrzeżenia skutkujące uznaniem
554 stanowiska Wnioskodawcy za nieprawidłowe sprowadzają się do kwestii podmiotu, u
555 którego potencjalnie przychody podatkowe powstaną. W ocenie organu ewentualny
556 przychód podatkowy nie powstanie u wnioskodawcy, lecz u spółki celowej, w związku
557 z czym przedmiotowe wydatki nie wpłyną na powstanie przychodu o Wnioskodawcy.
558 Takie twierdzenie organu nie jest spójne w wnioskiem o udzielenie interpretacji,
559 bowiem Skarżąca wyjaśniała, że wydatek w postaci wynagrodzenia za świadczone
560 usługi przez kontrahenta wpłynie na powstanie źródła przychodów Skarżącej, którym
561 będzie sprzedaż węglowodorów przez Skarżącą. Spółka podkreślała, że będzie
562 realizować własny cel gospodarczy, a dokonane przez nią wydatki umożliwią
563 uzyskanie tego celu. Podnosiła, że usługi zakupiła na potrzeby własnej działalności
564 gospodarczej. Nie podnosiła, że wypłaty dokonywane na rzecz innego podmiotu
565 prowadzącego działalność gospodarczą realizują inne cele niż opisane w art. 15 ust.
566 1 ustawy podatkowej.
567 Interpretacja narusza zatem przepisy Ordynacji podatkowej, bowiem podany
568 we wniosku stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i
569 tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać
570 określone w ustawie skutki prawne (A. Kabat w: S. Babiarz, B. Dauter, B.
571 Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa.
572 Komentarz, Warszawa 2009, s. 105).
573 Okoliczności faktyczne, które w zwykłym postępowaniu podatkowym
574 podlegałyby ustaleniu, organ udzielający interpretacji obowiązany jest przyjąć
575 zgodnie z ich opisem przedstawionym przez wnioskodawcę. Wnioskodawca nie musi
576 wykazywać, iż podany przez niego stan faktyczny ma umocowanie i potwierdzenie w
577 określonym materiale dowodowym. Jednocześnie organ udzielający interpretacji nie
578 ustala samodzielnie stanu faktycznego lub uzupełnia jego opis w oparciu o dowody
579 załączone do wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
580 Warszawie z 26 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 20/08; Lex nr 458884). Organ
581 wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu
582 prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku. Na podstawie przepisów Ordynacji
583 podatkowej organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i dowodowego
584 weryfikowania stanu faktycznego, ani też do udzielania interpretacji w obszarze
585 regulacji prawnych nieprzedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie do
586 podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego (wyrok NSA z 29 lutego 2012 r.,
587 sygn. akt II FSK 1523/10, LEX nr 1123044). Organ podatkowy udzielający
588 interpretacji indywidualnej nie przeprowadza więc postępowania dowodowego
589 ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do
590 podanych przez wnioskodawcę okoliczności wyraża swoje stanowisko, które musi
591 być ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie
592 przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej).
593 Ponadto dokonana przez organ ocena o braku podstaw do uznania za wydatki
594 stanowiące koszty uzyskania przychodów nie wynikała z zasad ukształtowanych w
595 omówionych przepisach prawa materialnego (art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.). Nieuznanie
596 wskazanych wydatków za koszt uzyskania przychodów oznacza w konsekwencji, że
597 Spółka ponosiła tego rodzaju wydatki za inny podmiot (tj. podmiot, dla którego
598 wydatki te posłużyły do wygenerowania źródła przychodu). Wówczas wydatki te
599 według reguł określonych w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. mogłyby być rozważane
600 wyłącznie jako koszty uzyskania przychodów kontrahenta, a nie Spółki na rzecz
601 której świadczone były usługi. Jednak - jak wyżej podniesiono - z wniosku Skarżącej
602 nie wynika, by miało dojść do "przerzucenia" kosztów uzyskania przychodów.
603 Wskazane wyżej uchybienie przepisom prawa materialnego (w postaci art. 15
604 u.p.d.o.p.) oraz procesowego, tj. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej
605 skutkuje uwzględnieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
606 uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a
607 p.p.s.a., uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności, o
608 czym stanowi art. 146 § 1 p.p.s.a.
609 Ponownie wydając interpretację Organ uwzględni przedstawione wyżej
610 wskazania prawne.
611 Sąd, na podstawie powołanych przepisów prawa orzekł zatem jak w sentencji.
612 W razie uwzględnienia skargi przysługuje skarżącemu od organu, który wydał
613 zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia
614 praw (art. 200 p.p.s.a.). Z tych przyczyn Sąd zasądził od Ministra Finansów na rzecz
615 skarżącego wskazaną kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powołane przepisy
- Kodeks spółek handlowych, art. 102
- Ordynacja podatkowa, art. 5
- Ordynacja podatkowa, art. 14b (§ 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 14c (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 146 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 7
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 15
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.