Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2012 r., III SA/Wa 1498/12
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2012 r., III SA/Wa 1498/12
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz N. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Spółka, w dniu 17 października 2011 r., złożyła wniosek o udzielenie pisemnej
3 interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od
4 osób prawnych w zakresie opodatkowania wniesienia aportem zorganizowanej
5 części przedsiębiorstwa do innej spółki kapitałowej.
6 We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.
7 Wnioskodawca jest spółką akcyjną posiadającą siedzibę na terytorium Polski.
8 Prowadził działalność gospodarczą m.in. w zakresie prowadzenia szeregu portali
9 tematycznych, sprzedaży związanych z nimi usług oraz prowadzenia działalności
10 związanej z turystyką. Działalność w tym ostatnim zakresie była prowadzona
11 w 3 obszarach, tj. w obszarze hoteli, biletów oraz imprez.
12 W ramach działalności hotelowej Wnioskodawca umożliwiał dokonywanie rezerwacji
13 noclegów, sal konferencyjnych, usług cateringowych oraz usług dodatkowych
14 w ponad 1.500 hotelach w Polsce oraz kilkudziesięciu tysiącach hoteli za granicą.
15 Usługi te były skierowane zarówno do osób indywidualnych, klientów korporacyjnych
16 jak i podmiotów prowadzących działalność turystyczną np. biur podróży. Rezerwacje
17 były dokonywane przez klientów zarówno w formie elektronicznej poprzez sieć
18 Internet jak i za pomocą telefonów oraz faksów. Zlecenia telefoniczne oraz przesłane
19 faksem były obsługiwane przez pracowników działu obsługi klienta.
20 W ramach działalności biletowej Wnioskodawca oferował swoim klientom możliwość
21 wyszukiwania, rezerwacji i zakupu biletów na połączenia lotnicze zarówno
22 tradycyjnych przewoźników, jak i tanich linii lotniczych. Do świadczenia
23 przedmiotowych usług były wykorzystywane systemy rezerwacji biletów,
24 wyszukiwarki biletów lotniczych oraz działu obsługi klienta, którego pracownicy
25 udzielali klientom informacji wyszukiwali optymalne połączenia, sprawdzali
26 poprawność taryf oraz udzielali pomocy w dokonywaniu rezerwacji. W ramach
27 przedmiotowej działalności dokonywana była również obsługa wystawiania biletów
28 oraz monitorowanie płatności.
29 W ramach działalności związanej z organizacją imprez Wnioskodawca realizował
30 działalność w zakresie turystyki biznesowej polegającej m.in. na organizacji
31 wyjazdów integracyjnych, bankietów, konferencji krajowych i zagranicznych.
32 W ramach przedmiotowych usług pracownicy tego działu zapewniali wybór bazy
33 hotelowo-konferencyjnej wraz z obsługą i cateringiem, atrakcjami wieczornymi,
34 czarterem samolotów oraz zajęciami integracyjnymi. W przedmiotowej działalności
35 były również świadczone usługi w zakresie organizacji wyjazdów grup turystycznych
36 z Polski i przyjazdów grup turystycznych do Polski.
37 Do prowadzenia działalności związanej z turystyką wykorzystywany był
38 wyodrębniony ze struktury organizacyjnej Wnioskodawcy zespól składników
39 majątkowych i niemajątkowych (dalej "Dział Turystyki'). W jego skład wchodziły
40 prawa i obowiązki wynikające umów z pracownikami związanymi wyłącznie
41 z działaniami na rynku turystycznym, jak również prawa i obowiązki z wszystkich
42 innych umów związanych z tą działalnością. W skład przedmiotowego działu
43 wchodziły również prawa i obowiązki wynikające z:
44 – ponad 20 umów o pracę,
45 – kilkunastu umów o współpracę,
46 – ponad 1500 umów z hotelami na terytorium Polski.
47 – umów z zagranicznymi dostawcami hotelowymi,
48 – umów na korzystanie z systemów wyszukiwania, obsługi oraz sprzedaży
49 biletów lotniczych,
50 – umów pośrednictwa w sprzedaży ubezpieczeń turystycznych,
51 – 188 umów zawartymi w celu wyświetlania oferty Wnioskodawcy na stronach
52 innych podmiotów,
53 – umów na realizację zorganizowanych wycieczek grupowych,
54 – umowy o pozycjonowanie witryny,
55 – umowy na tworzenie kontenłu na potrzeby portalu hotele.pl,
56 – umowy budowy brandu,
57 – umowy na realizację ekspozycji materiałów reklamowych,
58 – umowy z operatorem rent-a-car.
59 – umów na łącza internetowe,
60 – umowy na usługi hostingowe,
61 – zarejestrowanych praw ochronne na znaki towarowe,
62 oraz prawa do korzystania z kilkudziesięciu domen internetowych związanych z
63 branżą turystyczną, oprogramowanie, bazy danych oraz aktywa trwałe takie jak
64 komputery, serwery, ksero, niszczarki, kasa fiskalna, biurka, szafy, fotele.
65 Pracownicy przedmiotowego działu zajmowali pomieszczenia przyporządkowane
66 wyłącznie do prowadzenia tego rodzaju działalności.
67 Powyższe składniki majątkowe i niemajątkowych wchodzące w skład Działu Turystyki
68 pozwalały na prowadzenie działalności gospodarczej jako samodzielny podmiot, z
69 uwagi na możliwość samodzielnej realizacji zleceń dokonywanych przez klientów,
70 bez potrzeby angażowania pozostałych składników majątku Wnioskodawcy. Wiedza i
71 doświadczenia pracowników przedmiotowego działu pozwalały na prowadzenie
72 skutecznej konkurencji z innymi niezależnymi podmiotami prowadzącymi działalność
73 w podobnym zakresie.
74 Ewidencje rachunkowe oraz podatkowe prowadzone przez Wnioskodawcę pozwalały
75 na przypisanie Działowi Turystyki przychodów, kosztów, należności oraz zobowiązań
76 związanych z prowadzoną przez ten dział działalnością. Pozwało to na ustalenie
77 wyniku finansowego uzyskiwanego z tej działalności prowadzonej przez
78 Wnioskodawcę. Wśród pracowników przedmiotowego działu znajdowały się również
79 osoby odpowiedzialne za prowadzenie jego księgowości i finansów, obsługi kadr
80 i plac, obsługi administracyjnej i informatycznej.
81 W związku z zaplanowanymi działaniami mającymi na celu uporządkowanie struktury
82 grupy kapitałowej poprzez przyporządkowanie poszczególnym spółkom prowadzenia
83 poszczególnych rodzajów działalności Dział Turystyki został wniesiony w drodze
84 aportu do spółki zależnej Wnioskodawcy, tj. T. Spółka Akcyjna (dalej ,,T.'),
85 w zamian za akcje wyemitowane przez T. na mocy uchwały Nadzwyczajnego
86 Zgromadzenia Akcjonariuszy tej spółki podwyższającej jej kapitał zakładowy. Celem
87 przeprowadzonej transakcji była restrukturyzacja i uporządkowanie działalności
88 prowadzonej w ramach grupy kapitałowej Wnioskodawcy poprzez wyodrębnienie
89 działalności turystycznej do podmiotu wyspecjalizowanego wyłącznie w takiej
90 działalności.
91 W związku z powyższym spółka zapytała, czy zespół składników majątkowych i
92 niemajątkowych tworzących Dział Turystyki, wnoszonych w ramach aportu do
93 T. stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w świetle ustawy o podatku
94 dochodowym od osób prawnych, a po stronie Wnioskodawcy nie powstał przychód
95 podlegający opodatkowaniu w związku z objęciem w zamian za wskazany aport akcji
96 T.?
97 Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 lutego
98 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r. nr 74 poz. 397 ze
99 zm.; dalej "u.p.d.o.p.') przychodem jest nominalna wartość udziałów w spółce z
100 ograniczoną odpowiedzialnością objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej
101 postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Przedmiotowy przepis
102 przewiduje, iż przychodem podatnika podatku dochodowego od osób prawnych jest
103 wartość nominalna udziałów objętych przez niego w spółce z ograniczoną
104 odpowiedzialnością. Wyjątek od przedmiotowej zasady zachodzi w przypadku gdy
105 udziały są obejmowane w zamian za w kład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa
106 lub jego zorganizowanej części. W takiej sytuacji po stronie podatnika podatku
107 dochodowego od osób prawnych nie powstaje przychód podatkowy.
108 Pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane w art. 4a pkt 4
109 u.p.d.o.p. jako "(...) organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym
110 przedsiębiorstwie zespól składników materialnych i niematerialnych, w tym
111 zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który
112 zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te
113 zadania." Z kolei pojęcie przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane w art. 4a pkt 3
114 u.p.d.o.p. jako przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Kodeks
115 cywilny w art. 55' definiuje przedsiębiorstwo jako zorganizowany zespół składników
116 niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności
117 gospodarczej, obejmujący w szczególności: oznaczenie indywidualizujące
118 przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa), własność
119 nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów,
120 oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości, praw wynikających z
121 umów najmu i dzierżaw) nieruchomości lub ruchomości oraz praw do korzystania z
122 nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
123 wierzytelności, prawa z papierów wartościowych, środki pieniężne, koncesje,
124 licencje, zezwolenia, patenty i inne prawa własności przemysłowej, majątkowe prawa
125 autorskie i majątkowe prawa pokrewne, tajemnice przedsiębiorstwa, księgi i
126 dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
127 Definicja zawarta w art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p. wskazuje na konieczność spełnienia
128 szeregu warunków, aby dany zespól składników materialnych i niematerialnych mógł
129 być uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Za warunki takie uważane są:
130 istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, jego wyodrębnienie
131 organizacyjne oraz finansowe, przeznaczenie zespołu do realizacji zadań
132 gospodarczych oraz zdolność zespołu do samodzielnego realizowania zadań
133 gospodarczych. Dla uznania danego zespołu składników materialnych i
134 niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa niezbędne jest aby dany
135 zespół zawierał również związane z nim zobowiązania. Trzeba przy tym zaznaczyć,
136 iż przeniesienie zobowiązań związanych z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa
137 na inny podmiot jest kwalifikowane jako zmiana dłużnika, co zgodnie z art. 519 § 2
138 pkt 2 Kodeksu cywilnego wymaga uzyskania zgody wierzyciela.
139 Warunek wyodrębnienia organizacyjnego jest spełniony m.in. w sytuacji gdy dany
140 zespół ma określone miejsce w strukturze organizacyjnej, np. jako oddział, zakład,
141 wydział, biuro, projekt itp.
142 W przedmiotowym stanie faktycznym, zdaniem Wnioskodawcy, Dział Turystyki
143 spełnia przedmiotowe kryterium wyodrębnienia organizacyjnego. Działalność
144 turystyczna została wydzielona w ramach struktury organizacyjnej poprzez nadanie
145 jej formy Działu Turystyki. Dział ten prowadził on działalność w osobnych
146 pomieszczeniach, które były zajmowane i przyporządkowane wyłącznie do
147 prowadzenia działalności przez Dział Turystyki. Dodatkowo w ramach wydzielenia w
148 strukturze Wnioskodawcy były wyodrębnione określone kategorie składników
149 majątkowych i niemajątkowych wchodzących w skład przedmiotowego działu
150 Szczegółowa lista przedmiotowych składników została sporządzona przez Zarząd
151 Wnioskodawcy. W drodze przedmiotowych działań w skład tego działu zostały
152 zaliczono m.in. aktywa trwałe, oprogramowanie komputerowe, bazy danych, prawa
153 ochronne na znaki towarowe oraz prawa i obowiązki wynikające z poszczególnych
154 umów. Ponadto do prowadzenia wyłącznie działalności turystycznej byli wskazani
155 konkretni pracownicy Wnioskodawcy zaś przedmiotowy zespól pracowników posiadał
156 swoją wewnętrzną hierarchię uwzględnioną w ramach struktury Wnioskodawcy.
157 W związku z powyższym należy uznać, iż Dział Turystyki spełnia warunek
158 wyodrębnienia organizacyjnego.
159 Wyodrębnienie finansowe jest rozumiane jako sytuacja, gdy prowadzone ewidencje
160 pozwalają na przyporządkowanie przychodów, kosztów oraz należności i zobowiązań
161 do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Rozumiane jest to jako możliwość
162 przypisania tych wartości do realizowanych przez nią zadań gospodarczych. Nie
163 musi ono jednak polegać na samodzielnym sporządzaniu bilansu przez
164 zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Wnioskodawca wskazał, iż prowadzona
165 przez niego ewidencja księgowa pozwalała na rozpoznanie i przypisanie
166 poszczególnych przychodów i kosztów do Działu Turystyki albo do pozostałej
167 działalności prowadzonej przez Wnioskodawcę, w tym min. przychodów związanych
168 ze zleconymi Wnioskodawcy usługami świadczonymi w ramach Działu Turystyki oraz
169 powiązanymi z nimi kosztami działalności. Powyższe pozwalało na oddzielne
170 ewidencjowanie zapisów operacji gospodarczych funkcjonalnie związanych ze
171 świadczeniem usług turystycznych. W związku z powyższym zdaniem
172 Wnioskodawcy, Dział Turystyki spełnia warunek wyodrębnienia finansowego.
173 Kolejnym warunkiem jaki powinien spełniać zespół składników majątkowych dla
174 uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest zdolność do samodzielnej
175 realizacji zadań jakie wykonuje w dotychczasowym przedsiębiorstwie. Oznacza to
176 również, iż dany zespól składników powinien mieć możliwość samodzielnego
177 działania jako niezależny podmiot. Tak wiec dany podmiot oprócz wypełniania
178 określonych funkcji gospodarczych w ramach dotychczasowego przedsiębiorstwa
179 powinien mieć możliwość prowadzenia działalności samodzielnie.
180 W opinii Wnioskodawcy Dział Turystyki spełnia przedmiotowe kryterium. W jego
181 skład wchodziły oprócz umów z kontrahentami również określone domeny
182 internetowe, bazy danych oraz oprogramowanie, pozwalające na świadczenie usług
183 w dotychczasowym zakresie. Ponadto w jego skład wchodzili pracownicy
184 i współpracownicy zajmujący się bieżącymi kontaktami zarówno ze zleceniodawcami,
185 jak i dostawcami poszczególnych usług, przy sprzedaży których pośredniczył
186 przedmiotowy dział. Oznacza to, iż w danym zakresie zostanie zachowana ciągłość
187 funkcji personelu.
188 Dla spełnienia przedmiotowego warunku niezbędne jest również, aby poszczególne
189 składniki zorganizowanej części przedsiębiorstwa były powiązane funkcjonalnie.
190 W opinii Wnioskodawcy poszczególne składniki majątkowe i niemajątkowe
191 wchodzące w skład Działu Turystyki spełniają przedmiotowy warunek. Składniki te
192 pozwalają na samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej przez tenże Dział
193 bez potrzeby angażowania aktywów pozostałej części działalności Wnioskodawcy.
194 Umożliwiają one samodzielne świadczenie usług w dotychczasowym zakresie.
195 Domeny internetowe, które wchodziły w skład Działu Turystyki umożliwiały
196 umieszczenie pod ich adresami portali internetowych, które były obsługiwane przez
197 wchodzące w skład działu serwery za pomocą wykorzystywanego przez ten dział
198 oprogramowaniu. Za ich pomocą klienci mogli korzystać z usług świadczonych przez
199 tenże dział przy wykorzystaniu wchodzących w jego skład baz danych
200 umożliwiających na mocy zawartych z kontrahentami (np. hotelami, liniami
201 lotniczymi) dokonywanie rezerwacji i sprzedaży biletów lotniczych, rejsów
202 wycieczkowych, noclegów w hotelach czy też wynajęcia samochodu. W skład Działu
203 Turystyki wchodziły również komputery oraz inne aktywa takie jak np. biurka, krzesła
204 czy też łącza internetowe, umożliwiające przypisanym do niego pracownikom
205 świadczenia określonych usług, kontaktu z przyszłymi i obecnymi klientami oraz
206 reagowaniu w przypadku wystąpienia nieprawidłowości w działaniu poszczególnych
207 systemów. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż zespół składników
208 majątkowych i niemajątkowych wchodzących w skład tego działu nie jest
209 przypadkowym zbiorem składników, a składniki te są ze sobą powiązane w sposób
210 funkcjonalny i umożliwiają samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej.
211 Kolejnym warunkiem - zdaniem Wnioskodawcy - uznania danego zespołu składników
212 materialnych i niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest
213 okoliczność zawierania się w niej zobowiązań związanych z danym zespołem
214 składników. Należy jednak wskazać, iż zgodnie z art. 519 § 2 pkt 2 Kodeksu
215 cywilnego zmiana dłużnika, a więc przeniesienie zobowiązania na inny podmiot
216 wymaga zgody wierzyciela. W przypadku braku uzyskania przedmiotowej zgody,
217 zobowiązanym pozostaje dotychczasowy dłużnik, lecz podmiot który miał przejąć
218 zobowiązanie jest odpowiedzialny względem dłużnika, iż wierzyciel nie będzie
219 dochodził od niego roszczeń. W sytuacji dokonywania aportu w skład którego
220 wchodzą zobowiązania, w tym zobowiązania finansowe, jak i wynikające
221 z poszczególnych umów, np. handlowych, reklamowych, koniecznym jest uzyskanie
222 zgody odpowiedniego wierzyciela w stosunku do każdego zobowiązania.
223 W przypadku braku udzielenia przez wierzyciela zgody na przeniesienie
224 zobowiązania na inny podmiot, zobowiązanie nie zostaje przeniesione na nowy
225 podmiot.
226 I
227 I
228 Niezasadnym - zdaniem Wnioskodawcy - jest jednak uzależnienie uznania danego
229 zespołu składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa od okoliczności, iż
230 wszyscy wierzyciele wyrażą zgodę na przejście wszystkich obowiązków na nowy
231 podmiot. Dla uznania danego zespołu za zorganizowaną część przedsiębiorstwa
232 wystarczającym jest, kiedy przy ustaleniu jego wartości oraz treści zostaną
233 uwzględnione związane z danym zespołem zobowiązania. Nie ma obowiązku aby
234 całość zobowiązań związanych z danym zespołem składników była przedmiotem
235 aportu w sytuacji gdy takiej czynności sprzeciwiają się wierzyciele lub zobowiązania
236 te nie istnieją.
237 Tymczasem , iż w skład Działu Turystyki weszły wszelkie zobowiązania związane ze
238 składnikami majątkowymi wchodzącymi w jego skład, takie jak np. wynikające z nich
239 zobowiązania finansowe, a w szczególności wynagrodzenia pracowników
240 i współpracowników, za świadczone usługi marketingowe czy też obowiązki
241 wynikające z umów z hotelami. Wnioskodawca, jak i T. dołożą należytych
242 starań w celu uzyskania zgody wszystkich wierzycieli przedmiotowych zobowiązań
243 wchodzących w skład Działu Turystyki w-celu uzyskania zgody na przeniesienie
244 przedmiotowych zobowiązań na rzecz T.. Nie można jednak wykluczyć, iż
245 w pojedynczych przypadkach zgoda laka nie zostanie wyrażona, zaś zobowiązania
246 takie nie zostaną przeniesione na T.. Zdaniem Wnioskodawcy, pomimo
247 możliwości wystąpienia w sytuacji w której pojedyncze zobowiązania nie zostaną
248 przeniesione na T. do której został w formie aportu wniesiony Dział Turystyki,
249 dział len nadal będzie spełniał kryteria do uznania go za zorganizowaną część
250 przedsiębiorstwa, z uwagi na fakt, iż brak przeniesienia całości zobowiązań wynika
251 z konieczności uzyskania zgody podmiotów niezależnych od Wnioskodawcy i
252 T., zaś decyzje takich podmiotów nie mogą prowadzić do zmiany sytuacji
253 podatkowej Wnioskodawcy. Ponadto zdecydowana większość zobowiązań
254 funkcjonalnie powiązanych z Działem Turystyki zostanie przeniesiona na rzecz
255 T.. Oznacza to, iż w skład przedmiotowego zespołu składników majątkowych i
256 niemajątkowych wchodzą zobowiązania powiązane z poszczególnymi składnikami.
257 Tak więc Wnioskodawca uważa, że, iż Dział Turystyki wniesiony w formie aportu do
258 T. w zamian za akcje tej spółki spełnia warunki uznania go za zorganizowaną
259 część przedsiębiorstwa. W związku z powyższym, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7
260 u.p.d.o.p. po stronie Wnioskodawcy nie powstał przychód wynikający z objęcia akcji
261 w podwyższonym kapitale zakładowym T..
262 Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku organ podatkowy wydał w dniu [...] stycznia
263 2012 r. interpretacje indywidualną przepisów prawa podatkowego, w której uznano
264 stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe w sytuacji gdy przejdą wszystkie
265 zobowiązania na Spółkę, natomiast za nieprawidłowe - gdy na Spółkę nie przejdą
266 wszystkie zobowiązania.
267 W związku z powyższym rozstrzygnięciem Spółka na mocy art. 52 § 3 ustawy z dnia
268 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
269 z 2012 r., poz. 270), dalej"P.p.s.a.", w dniu 30 stycznia 2012r. Spółka wezwała organ
270 podatkowy (data wpływu 2 lutego 2012r.) do usunięcia naruszenia prawa.
271 W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby
272 Skarbowej w W. pismem z dnia 6 marca 2012 r. stwierdził brak podstaw do
273 zmiany indywidualnej interpretacji, podtrzymując argumentację zawartą
274 w interpretacji.
275 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanej w
276 sprawie interpretacji indywidualnej zarzucono:
277 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p.,
278 2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 14e w zw. z art. 14c § 1 oraz art.
279 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
280 podatkowa {Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej "O.p.".
281 W uzasadnieniu ww. zarzutów Spółka powołała argumentację zawartą we wniosku o
282 wydanie interpretacji i w związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej
283 Interpretacji w części stwierdzającej, iż stanowisko Spółki przedstawione we Wniosku
284 jest nieprawidłowe w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób
285 prawnych wniesienia aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa do spółki, w
286 sytuacji gdy nie przejdą na spółkę wszystkie zobowiązania, na podstawie art. 146 § 1
287 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
288 Odnosząc się do zarzutów skarżącej Spółki naruszenia przepisów prawa
289 materialnego, Organ interpretacyjny wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że
290 zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych
291 relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze
292 przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego
293 podmiotu gospodarczego. Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej
294 przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za
295 jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p. Oznacza to, że
296 zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników,
297 przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym
298 zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką
299 składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią
300 w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
301 Reasumując, na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mamy
302 więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są
303 wszystkie następujące przesłanki, tj.:
304 1) istnieje zespól składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
305 1) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym
306 przedsiębiorstwie,
307 2) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
308 3) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo
309 samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
310 Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić
311 potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania
312 gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie.
313 Nie zgadzając się z powyższą argumentacją Spółki Organ stwierdził, iż pojęcie
314 zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie może obejmować dowolnej części
315 danego przedsiębiorstwa, lecz tylko tę część, która spełnia wszystkie kryteria
316 wskazane w art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p.
317 W sytuacji więc gdy zobowiązania wygenerowane przez aportowany Dział Turystyki
318 istnieją, winny wchodzić do masy majątkowej stanowiącej zorganizowaną część
319 przedsiębiorstwa, bo z przepisu definiującego zorganizowaną część przedsiębiorstwa
320 wynika, że obejmuje ona także zobowiązania.
321 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
322 Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju
323 sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny
324 sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej.
325 Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez
326 nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a
327 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne
328 obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów
329 prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając
330 skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką
331 interpretację (art. 146 § 1 cytowanej ustawy).
332 Skarga jest zasadna, lecz z powodów innych, niż w niej podniesione. Podstawę
333 prawną działania Sądu w tym zakresie stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym
334 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i
335 wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując
336 oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić
337 również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające
338 wpływ na tę ocenę.
339 Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione
340 wyżej zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt
341 ten narusza prawo w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z
342 obrotu prawnego.
343 Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej
344 interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę
345 tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę
346 oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy
347 nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego,
348 ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych
349 tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być
350 ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie
351 przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 O.p.).
352 Tak uregulowana instytucja wymaga, aby wnioskodawca starający się o udzielenie
353 pisemnej interpretacji podatkowej przez upoważniony do tego organ podatkowy,
354 składając zapytanie w sposób wyczerpujący przedstawił stan faktyczny oraz swoje
355 stanowisko w sprawie. W przypadku gdy stan faktyczny przedstawiony przez
356 wnioskodawcę, jak i jego stanowisko, nie zostały wyczerpująco przedstawione organ
357 podatkowy zobowiązany jest do wezwania strony do usunięcia braków formalnych
358 takiego wniosku, w trybie art. 169 w związku z art. 14h O.p. Niewykonanie tego
359 obowiązku przez wnioskodawcę stanowi podstawę do pozostawienia wniosku o
360 udzielenie interpretacji bez rozpoznania.
361 Wynikający z powołanego wyżej przepisu wymóg, aby stan faktyczny przedstawiony
362 we wniosku był wyczerpujący wiąże się z koniecznością podania wszystkich jego
363 elementów, istotnych z punktu widzenia oceny stanowiska wnioskodawcy. Jeżeli
364 wniosek zainteresowanego jest w tym względzie niepełny, a organ udzielający
365 interpretacji nie ma w tym zakresie wiedzy, to wydana interpretacja nie realizuje
366 jednego z podstawowych celów tej instytucji - nie chroni podatnika. Ochrona
367 podatnika ma bowiem miejsce wyłącznie w przypadku przedstawienia przez
368 wnioskodawcę wyczerpującego i rzetelnego stanu faktycznego.
369 Użyte w art. 14b § 3 O.p. ustawowe określenie "wyczerpująco" należy rozumieć, jako
370 przedstawienie danego zagadnienia wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo,
371 gruntownie i dokładnie, a zatem w taki sposób, by wnioskodawca mógł zająć
372 stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na
373 tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi, co do konkretnego zdarzenia
374 przyszłego lub obecnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lutego 2010 r.,
375 sygn. akt I SA/Po 1124/09, LEX nr 610158).
376 Z całą pewnością interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego nie
377 może być wydana w oparciu o stan faktyczny, który budzi wątpliwości lub który
378 wymaga interpretacji. Interpretacja nie może polegać na dywagowaniu na temat
379 stanu faktycznego i w związku z wątpliwościami co do rzeczywistego stanu
380 faktycznego zawierać wariantowe ujęcie problemu.
381 Tymczasem w niniejszej sprawie stan faktyczny budzi wątpliwości i w zasadzie
382 odpowiedź na pytanie objęte zakresem zaskarżonej interpretacji w takim stanie
383 faktycznym jaki organ podatkowy przyjął za dostatecznie precyzyjny nie może być
384 udzielona.
385 Skarżąca Spółka w opisie stanu faktycznego w ogóle nie wskazała, co stanie się ze
386 zobowiązaniami przypisanymi do Działu Marketingu. Dopiero z jej stanowiska
387 wynika, że pewna część tych zobowiązań może pozostać przy Skarżącej. Zatem nie
388 wskazała jednoznacznie, czy wszystkie zobowiązania przypisane do Działu
389 Marketingu zostaną włączone do składników stanowiących przedmiot aportu do
390 nowej spółki. Spółka stwierdziła jedynie, że dołoży wszelkich starań aby uzyskać
391 zgody wszystkich wierzycieli na przeniesienie zobowiązań na rzecz T.. Brak
392 przedstawienia w opisie stanu faktycznego - przyjętego przez organ interpretacyjny
393 za podstawę jego rozstrzygnięcia w tym postępowaniu - tak istotnych okoliczności
394 faktycznych stanowi niewątpliwie naruszenie art. 14b § 3 O.p.
395 Ponadto zdaniem Sądu, takie stwierdzenie wyklucza możliwość wydania interpretacji
396 przepisów prawa podatkowego. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie
397 jednoznacznie stwierdzić, czy w stanie faktycznym wystąpi jeden z jego elementów
398 wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji organ nie może ocenić skutków
399 prawnopodatkowych stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie
400 interpretacji zgodnie z treścią art. 14c § 1 O.p. Jak podkreślono wyżej, zgodnie
401 z treścią art. 14b § 3 O.p. wnioskodawca ma obowiązek we wniosku o wydanie
402 interpretacji przedstawić w sposób wyczerpujący stan faktyczny w oparciu, o który
403 ma być wydana interpretacja. Skoro zgodnie z treścią art. 14c § 1 i 2 O.p.
404 interpretacja ma zwierać ocenę prawną stanowiska wnioskodawcy przedstawionego
405 w zakresie stanu faktycznego opisanego we wniosku, to nie może się ona odnosić
406 do sytuacji co, do których sam podatnik nie potrafi jednoznacznie stwierdzić,
407 czy wystąpią w stanie faktycznym czy też nie.
408 W ocenie Sądu wynikający z art. 14b § 3 O.p. obowiązek wyczerpującego
409 przedstawienia stanu faktycznego wyklucza możliwość stwierdzenia we wniosku, że
410 być może pewne elementy stanu faktycznego wskazanego we wniosku wystąpią lub
411 też nie wystąpią. Taki opis stanu faktycznego jest niezgodny z treścią powołanego
412 przepisu. Organ nie jest bowiem uprawniony do wyrażania w trybie art. 14b O.p.
413 stanowiska w postaci wielowariantowej odpowiedzi uniwersalnej, determinowanej
414 zmiennymi okolicznościami faktycznymi (por. wyrok Naczelnego Sądu
415 Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 987/07).
416 Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ obowiązany był wezwać Skarżącą Spółkę
417 na podstawie art. 169 § 1 O.p. do uzupełnienia i sprecyzowania stanu faktycznego
418 opisanego we wniosku przez wskazanie, czy przedmiotem interpretacji ma być stan
419 faktyczny, w którym wszystkie zobowiązania przypisane do Działu Marketingu będą
420 przedmiotem aportu czy też stan, w którym przedmiotem aportu będzie jedynie część
421 tych zobowiązań. Jeżeli Skarżąca chciała uzyskać interpretację wskazanych we
422 wniosku przepisu u.p.d.o.p. w zakresie tych dwóch stanów faktycznych powinna
423 wyraźnie wskazać to we wniosku przez zadanie organowi pytań odnośnie wykładni
424 przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do tych dwu sytuacji. Przy tak
425 postawionych pytaniach donośnie wykładni powołanego przepisu organ obowiązany
426 byłby do wydania dwóch interpretacji w zakresie dwóch różnych stanów faktycznych.
427 Dodatkowo organ powinien był wezwać Skarżącą do sprecyzowania stanu
428 faktycznego w zakresie przenoszonych zobowiązań. Wnioskodawca powinien
429 określić jakie znaczenie dla sytuacji ekonomicznej zorganizowanej części
430 przedsiębiorstwa miały te zobowiązania i wskazać, w jaki sposób wyłączenie części
431 tych zobowiązań z przedmiotu aportu może wpłynąć na możliwość realizowania
432 przez składniki majątkowe składające się na ten aport funkcji właściwych dla
433 zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii
434 faktycznej możliwe byłoby udzielenie odpowiedzi, czy aport wskazanych we wniosku
435 o wydanie interpretacji składników majątku do innej spółki z wyłączeniem części
436 zobowiązań, można uznać za aport zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
437 Udzielając ponownej interpretacji organ podatkowy będzie zobowiązany wezwać
438 Skarżącą do uzupełnienia przedstawionego we wniosku stanu faktycznego
439 w zakresie jaki wynika z niniejszego uzasadnienia, a następnie do rozstrzygnięcia,
440 czy daną transakcje przedstawioną we wniosku należy zakwalifikować jako
441 wniesienie aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
442 Dalej idąca ocena Sądu - na tym etapie sprawy - byłaby przedwczesna.
443 Skoro wydana interpretacja nie odpowiada wymogom art. 14b § 3, art. 14c § 1 O.p.,
444 Sąd na mocy art. 146 § 1 oraz art. 152, art. 200 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji
445 wyroku.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 14b (§ 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 14c (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 14h
- Ordynacja podatkowa, art. 169 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 146 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 152
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 4a
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 12