Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2013 r., III SA/Wa 1200/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2013 r., III SA/Wa 1200/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę
Uzasadnienie
2 W dniu 11 czerwca 2008r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek S. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej (zwanej dalej "Skarżącą") o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej art. 6 i art. 8 Umowy z dnia 8 października 1974r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 1976r., Nr 31, poz. 178, zwana dalej "umową polsko-amerykańską" lub "umową").
3 Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że Skarżąca ma siedzibę
4 w Stanach Zjednoczonych Ameryki (zwanych dalej "USA") i zgodnie z amerykańskim
5 Certyfikatem Rezydencji (US Residency Certificate) jest rezydentem podatkowym
6 USA. Skarżąca jest organizacją typu non profit i w związku z tym jest zwolniona
7 w USA z podatku, z wyjątkiem przychodów osiąganych ze źródeł niezwiązanych
8 ze swą podstawową działalnością. Celem Skarżącej jest inwestowanie w krajach
9 o rozwijającej się gospodarce. W tym celu Skarżąca zainwestowała część
10 posiadanych środków finansowych w spółkę komandytowo-akcyjną z siedzibą
11 w Polsce (zwaną dalej "SKA"), w drodze wniesienia do tej spółki wkładu
12 pieniężnego.
13 W związku z powyższym Skarżąca zapytała, czy zgodnie z umową polsko-
14 amerykańską uzyskiwane przez nią przychody z tytułu udziału w polskiej SKA
15 powinny być opodatkowane jedynie w USA, czy też w Polsce?
16 Zdaniem Skarżącej przychody osiągane przez nią z tytułu udziału w polskiej
17 SKA powinny podlegać opodatkowaniu jedynie w miejscu, w którym Skarżąca
18 posiada siedzibę, tj. w USA.
19 Skarżąca uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że zgodnie z art. 8
20 umowy zasadą jest, iż zyski z działalności gospodarczej przedsiębiorstwa
21 Umawiającego się Państwa (w niniejszej sprawie - USA) powinny być opodatkowane
22 tylko w tym Państwie. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której
23 przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie
24 (w niniejszej sprawie - Polska) przez położony tam zakład. Zgodnie zaś z art. 6
25 umowy przez "zakład" rozumie się: "stałe miejsce, w którym całkowicie lub częściowo
26 wykonuje się działalność gospodarczą przedsiębiorstwa. Określenie zakład oznacza
27 w szczególności: filię, biuro, fabrykę, warsztat, kopalnię, kamieniołom lub inne
28 miejsce wydobycia zasobów naturalnych".
29 Według Skarżącej SKA, w której udział posiada, nie może być określona jako
30 stałe miejsce (jednostka organizacyjna), w którym lub za pośrednictwem którego,
31 Skarżąca całkowicie lub częściowo wykonuje działalność gospodarczą w Polsce.
32 W opisanej sytuacji nie można stwierdzić zdaniem Skarżącej, iż przedmiotowa
33 spółka służy jej do prowadzenia działalności gospodarczej. Jest ona bowiem jedynie
34 sposobem zorganizowania inwestycji kapitałowych Skarżącej. Zatem w związku
35 z tym, iż Skarżąca nie prowadzi działalności nastawionej na zysk i poprzez
36 inwestycje w różnych krajach wspiera rozwój funkcjonujących tam rynków, nie tworzy
37 w tych krajach jednostek organizacyjnych do prowadzenia działalności gospodarczej
38 (tworzenie takich jednostek nie miałoby żadnego celu, gdyż nie miałyby one żadnego
39 przedmiotu działalności). Wniesienie przez nią wkładów należy uznać jedynie za
40 inwestycję.
41 Skarżąca podniosła ponadto, że w związku z tym, iż podane w umowie
42 przykłady jednostek uznawanych za "zakład" posiadają wspólną cechę "realności",
43 fizycznego istnienia i funkcjonowania, należy wskazać, iż SKA jako byt jedynie
44 o charakterze prawnym nie jest zakładem w rozumieniu art. 6 umowy polsko-
45 amerykańskiej. Co więcej SKA nie może zostać uznana za "zakład", gdyż nie jest
46 "osobą prowadzącą przedsiębiorstwo" w rozumieniu zapisów umowy. W związku
47 z tym, iż przedmiotowa spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego nie
48 można także uznać, iż na gruncie umowy ma ona jakąkolwiek siedzibę, a tym samym
49 rezydencję podatkową.
50 W ocenie Skarżącej istotne również jest, iż SKA jest odrębnym od jej
51 wspólników podmiotem (posiada zdolność prawna) i to ona, a nie jej wspólnicy
52 prowadzi działalność gospodarczą W celu zaś przyjęcia, iż dana jednostka stanowi
53 zakład przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo to musi prowadzić swoją działalność
54 "przez zakład", co oznaczą, iż zakład działa w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa.
55 Zatem to SKA, jako odrębny od wspólników (w tym od Skarżącej) podmiot, prowadzi
56 działalność gospodarczą, a ponadto dokonuje tego we własnym imieniu i na własny
57 rachunek, co wynika wprost z art. 8 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek
58 handlowych (Dz. U. 2000r. Nr 94, poz. 1037 ze zm., zwanej dalej "K.s.h"), zatem nie
59 może ona zostać uznana za zakład.
60 W interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2008r. Minister Finansów
61 (zwany dalej także "Ministrem") uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
62 Minister odwołał się do art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku
63 dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm., zwanej
64 dalej "u.p.d.o.p.") oraz do art. 3 ust. 1 pkt 9 i art. 8 ust. 1 umowy polsko-
65 amerykańskiej. Stwierdził, że rozpatrzenie kwestii opodatkowania w Polsce zysku
66 Skarżącej osiąganego z udziału w SKA wymaga w związku z tym ustalenia, czy
67 Skarżąca działa w Polsce poprzez zakład.
68 Według organu przesłanki powstania zakładu zostały określone w art. 6
69 umowy polsko-amerykańskiej. W kontekście tej definicji, zdaniem Ministra, wspólnik
70 polskiej SKA, który prowadzi swoją podstawową działalność w USA, prowadzi
71 działalność również w Polsce, poprzez swój udział w SKA tj. "C.".
72 W ocenie Ministra w tej części, w której Skarżąca uzyskuje dochody z udziału
73 - jako wspólnik SKA, prowadzi ona "przedsiębiorstwo USA" na terenie Polski. Zatem
74 zyski osiągane w Polsce przez SKA ("C."), stanowią zysk zakładu
75 przedsiębiorstwa amerykańskiego, ponieważ siedziba spółki osobowej spełnia
76 przesłankę wymaganą do uznania ją w rozumieniu art. 6 umowy polsko-
77 amerykańskiej za stałe miejsce w którym całkowicie lub częściowo wykonuje się
78 działalność gospodarczą przedsiębiorstwa - Skarżącej.
79 Zdaniem Ministra nie ma podstaw do uznania, że SKA służy Skarżącej do
80 prowadzenia działalności gospodarczej i jest jedynie sposobem zorganizowania
81 inwestycji kapitałowej. Zgodnie bowiem z art. 125 K.s.h. SKA jest spółką osobową,
82 mającą na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą. Dochody
83 uzyskiwane przez SKA, jako spółkę osobową podlegają opodatkowaniu na poziomie
84 wspólników, nie zaś na poziomie dochodów spółki. Dochód wspólnika (Skarżącej)
85 jest więc dochodem uzyskiwanym bezpośrednio z prowadzonej przez SKA
86 działalności gospodarczej, nie zaś formą inwestycji kapitałowej.
87 Według organu nie można także zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej
88 w zakresie, w jakim podnosi, iż nie tworzy w krajach, w których inwestuje jednostek
89 organizacyjnych (zakładów) do prowadzenia działalności gospodarczej. Powstanie
90 bowiem zakładu, w rozumieniu umowy polsko-amerykańskiej, nie jest związane
91 z wyrażeniem odpowiedniej woli przez przedsiębiorstwo, lecz z stwierdzeniem
92 określonego stanu faktycznego, tj. prowadzenia działalności w drugim państwie za
93 pomocą stałej placówki. Skarżąca jest wspólnikiem spółki osobowej, za
94 pośrednictwem której prowadzi działalność w Polsce. Tym samym osiąga zysk
95 z prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce poprzez zakład.
96 W ocenie Ministra niezasadny jest także argument Skarżącej wskazujący,
97 iż zważywszy na rodzaj prowadzonej przez nią działalności Wnioskodawcy,
98 tworzenie zakładów w poszczególnych krajach nie miałoby żadnego celu, ponieważ
99 nie miałyby one żadnego przedmiotu działalności. Sam bowiem udział Skarżącej
100 w SKA, powołanej w celu prowadzenia przedsiębiorstwa stanowi przesłankę do
101 uznania w świetle art. 6 umowy polsko-amerykańskiej, iż doszło do utworzenia
102 zakładu, poprzez który podmiot ten prowadzi w Polsce działalność. Cel działalności
103 Skarżącej i przesłanki dla których podmiot ten wstąpił, jako wspólnik, do SKA nie
104 wpływają w żaden sposób na przedmiot działalności ww. SKA w Polsce.
105 Zdaniem organu nieprawidłowa jest także argumentacja Skarżącej
106 wskazująca, że SKA nie może zostać uznana za "zakład", gdyż nie jest ona osobą
107 prowadzącą przedsiębiorstwo w rozumieniu zapisów umowy. W związku z tym,
108 iż przedmiotowa spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego nie można
109 zdaniem Skarżącej uznać, iż na gruncie umowy ma ona jakąkolwiek siedzibę, a tym
110 samym rezydencję podatkową. W ocenie organu SKA (spółka osobowa), traktowana
111 jest jednakże jako podmiot "transparentny podatkowo", co oznacza, iż osiągnięty
112 zysk podlega opodatkowaniu na poziomie wspólników spółki. Zgodnie z art. 3 ust. 1
113 pkt 4 i pkt 5 umowy polsko-amerykańskiej określenie "osoba" oznacza osobę
114 fizyczną zarządcę majątku, spółkę, osobę prawną lub inne stowarzyszenie.
115 Natomiast "spółka" oznacza stowarzyszenie lub każdą inną jednostkę organizacyjną,
116 która dla celów podatkowych traktowana jest jak osoba prawna. Jednocześnie
117 jednak w myśl art. 5 u.p.d.o.p. opodatkowaniu podlegają również dochody osób
118 prawnych uzyskane z udziału w spółce osobowej.
119 W ocenie Ministra należy więc uznać, iż zysk SKA stanowi dla Skarżącej
120 dochód uzyskiwany za pomocą zakładu, na skutek prowadzenia działalności
121 gospodarczej w Polsce poprzez udział w SKA o nazwie "C". Umowa
122 polsko-amerykańska posługując się pojęciem "osoby prowadzącej przedsiębiorstwo"
123 odwołuje się do niego na potrzeby zdefiniowania "przedsiębiorstwa umawiającego
124 się państwa" i określenia zasad opodatkowania osiąganych przez nie zysków, nie
125 zaś dla celów zdefiniowania zakładu. W konsekwencji fakt, że SKA nie można
126 przypisać rezydencji podatkowej nie wpływa na możliwość opodatkowania
127 wspólników spółki w odniesieniu do zysków wypracowanych przez spółkę.
128 Końcowo Minister zauważył, że sprawa objęta przedmiotem wniosku
129 Skarżącej z 11 czerwca 2008r. była już przedmiotem analizy i rozważań Ministra
130 Finansów, na skutek wniosku Skarżącej z dnia 29 czerwca 2007r. Powyższy wniosek
131 zarówno w warstwie przedstawionego stanu faktycznego oraz opisanego własnego
132 stanowiska w sprawie odpowiadał treści wniosku z dnia 11 czerwca 2008r. Minister
133 Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007r., udzielił interpretacji w sprawie,
134 uznając stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Minister Finansów, po rozpoznaniu
135 zażalenia Skarżącej, decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. odmówił zmiany ww.
136 postanowienia. Skarga Skarżącej na powyższą decyzję została odrzucona
137 postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2008r.
138 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
139 Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej interpretacji Ministra Finansów w całości,
140 zarzucając naruszenie:
141 1) art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia
142 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej
143 "O.p."), poprzez wydanie interpretacji sprzecznej z wiążącym organy podatkowe
144 stanowiskiem podatnika wyrażonym we wniosku o interpretację w dniu 25 czerwcu
145 2007 roku (tzw. milczącą interpretacja),
146 2) art. 14c § 2 O.p., poprzez niewskazanie prawidłowego stanowiska wraz z
147 uzasadnieniem prawnym,
148 3) art. 8 w związku z art. 6 umowy polsko-amerykańskiej, poprzez ich błędną
149 wykładnię,
150 4) art. 21 ust. 2 ww. umowy w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6c u.p.d.o.p. oraz
151 wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-386/04.
152 Według Skarżącej w dniu 29 czerwca 2007r. wpłynął do Ministra Finansów
153 wniosek Skarżącej o wydanie pisemnej wiążącej interpretacji postanowień umowy
154 polsko-amerykańskiej. Postanowienie Ministra z dnia [...] grudnia 2007r. w sprawie
155 udzielenia interpretacji w zakresie postanowień umowy zostało doręczone
156 pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 2 stycznia 2008r. Zgodnie zaś z art. 14e § 2 O.p.
157 w wersji obowiązującej na dzień 25 czerwca 2007r. Minister powinien wydać
158 pisemną interpretację w indywidualnych sprawach w zakresie postanowień umów
159 o unikaniu podwójnego opodatkowania w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania
160 wniosku. Jak wynika z kolei z art. 14b § 3 O.p. w brzmieniu z 2007r. do którego
161 odpowiedniego stosowania odsyła wskazany powyżej przepis, w przypadku
162 niewydania przez Ministra Finansów postanowienia w terminie 6 miesięcy od dnia
163 otrzymania wniosku, uznaje się, że organ ten jest związany stanowiskiem podatnika
164 przedstawionym we wniosku (tzw. milcząca interpretacja).
165 W ocenie Skarżącej zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 listopada 2008r.,
166 sygn. akt I FPS 2/08, terminem wydania postanowienia o interpretacji jest termin
167 jego doręczenia. Zatem w związku z tym, że doręczenie postanowienie Ministra
168 Finansów z dnia [...] grudnia 2007r. nastąpiło w dniu 2 stycznia 2008r., a więc po
169 upływie 6 miesięcznego terminu od dnia złożenia wniosku, to w przedmiotowej
170 sprawie organy podatkowe, na podstawie 14b § 3 w związku z art. 14e § 2 O.p.
171 w brzmieniu z 2007r., są związane stanowiskiem podatnika zaprezentowanym
172 w ww. wniosku. Według Skarżącej zgodnie z przepisami O.p. w brzmieniu z 2007r.
173 milcząca interpretacja podatkowa może zostać uchylona jedynie w trybie
174 przewidzianym w art. 14b § 5 pkt 2 w związku z art. 14e § 2 O.p. w brzmieniu
175 z 2007r.
176 Zdaniem Skarżącej od 29 grudnia 2007r., tj. momentu upłynięcia
177 6 miesięcznego terminu na wydanie postanowienia, obowiązuje tzw. milcząca
178 interpretacja odzwierciedlająca stanowisko podatnika zaprezentowane we wniosku
179 z dnia 25 czerwca 2007r. i wiążąca organy podatkowe. W konsekwencji, wydanie
180 przez Ministra Finansów interpretacji o treści innej niż obowiązująca milcząca
181 interpretacja, bez jej uprzedniego uchylenia w odpowiednim trybie stanowi
182 naruszenie zasady praworządności i zasady prowadzenia postępowania w sposób
183 budzący zaufanie do organów podatkowych.
184 Skarżąca podniosła następnie, że we wniosku o wydanie interpretacji
185 podatkowej ograniczyła się do wskazania, iż jest akcjonariuszem SKA "C."
186 z siedzibą w Polsce oraz, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej na
187 terenie Polski, a udział w SKA traktuje jedynie jako inwestycję kapitałową. W oparciu
188 o taki stan faktyczny Minister uznał, że okoliczność posiadania udziału w SKA
189 prowadzi do posiadania przez Skarżąca zakładu na terytorium Polski, natomiast
190 zdaniem Skarżącej zgodnie z zasadami międzynarodowego prawa podatkowego
191 samo uczestnictwo w spółce osobowej nie powoduje powstania zakładu, a ocena
192 w tym zakresie powinna być dokonywana z uwzględnieniem działalności
193 podejmowanej przez SKA na terytorium Polski. Jedynie wówczas, gdy działalność
194 spółki osobowej spełnia warunki powstania zakładu, to wówczas można uznać,
195 że wspólnicy spółki osobowej posiadają w tym zakresie zakład.
196 W ocenie Skarżącej w związku z tym, dla określenia, czy istnieje zakład
197 konieczne jest najpierw ustalenie, czy działalność spółki osobowej prowadzi do
198 powstania zakładu. Dla poczynienia takich ustaleń konieczne jest zdaniem Skarżącej
199 dysponowanie informacjami dotyczącymi zakresu i sposobu działalności SKA.
200 Tymczasem Minister Finansów, jedynie w oparciu o informację o istnieniu SKA, uznał
201 całkowicie bezpodstawnie, że jej działalność może prowadzić do powstania zakładu
202 po stronie jej wspólników. Zdaniem Spółki w sytuacji, gdy przedstawiony przez nią
203 we wniosku o interpretację stan faktyczny nie był wystarczający do dokonania
204 prawidłowej kwalifikacji prawno-podatkowej organ był uprawniony do wezwania
205 Skarżącej do dokonania uzupełnień. W żadnym razie jednak nie było dopuszczalne,
206 aby Minister wydawał interpretację w oparciu o niekompletny stan faktyczny lub
207 dokonywał założeń, które de facto kreują stan faktyczny.
208 Według Skarżącej SKA jest odrębnym od wspólników podmiotem, który
209 prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto, jak trafnie zauważył Minister Finansów,
210 tego typu spółka nie posiada podmiotowości prawno-podatkowej w zakresie
211 podatków dochodowych, jest więc podmiotem "przejrzystym podatkowo", co
212 oznacza, iż wypracowany przez nią zysk podlega opodatkowaniu tylko na poziomie
213 wspólników. W konsekwencji tego zdaniem Skarżącej nie można przypisać jej
214 również rezydencji podatkowej. W przedstawionym przez Skarżącą stanie
215 faktycznym nie zaistniały przesłanki konieczne do powstania zakładu, o których
216 mowa, czego potwierdzeniem jest okoliczność, że Skarżąca jest organizacją typu
217 non profit, a w związku z tym nie prowadzi działalności gospodarczej i nie można
218 przypisać jej prowadzenia takiej działalności przez sam fakt tego, że jest wspólnikiem
219 SKA, a w związku z tym SKA, w której udział posiada Skarżąca nie może być
220 określona jako jej stałe miejsce (jednostka organizacyjna), w którym lub za
221 pośrednictwem, którego Skarżąca całkowicie lub częściowo wykonuje działalność
222 gospodarczą w Polsce.
223 Zdaniem Skarżącej SKA jako taka nie może zostać uznana za zakład,
224 ponieważ podane w umowie polsko-amerykańskiej przykłady jednostek
225 kwalifikowanych jako zakłady charakteryzują się wspólną cechą "realności",
226 fizycznego istnienia i funkcjonowania, a spółka jest natomiast bytem o charakterze
227 czysto prawnym. W opinii Skarżącej do powstania zakładu oprócz wykonywania
228 w jego ramach działalności gospodarczej (co nie ma miejsca w przedstawionym
229 stanie faktycznym), konieczne jest, aby była to działalność przedsiębiorstwa.
230 Uwzględniając, iż Skarżąca prowadzi działalność polegającą na inwestycjach
231 w różnych krajach, w celu wspierania rozwoju funkcjonujących tam rynków i nie jest
232 to działalność nastawiona na zysk, to nie ma podstaw do uznania go za podmiot
233 prowadzący przedsiębiorstwo, co jest dodatkowym argumentem na potwierdzenie
234 tezy, że udział w SKA nie powoduje powstawania zysku po stronie Skarżącej za
235 pośrednictwem zakładu.
236 Skarżąca odwołała się następnie do art. 21 ust. 2 umowy polsko-amerykańska
237 i stwierdziła, że ww. przepis nie zobowiązuje Umawiającego się Państwa do
238 przyznania zakładom osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim
239 Umawiającym się Państwie przywilejów podatkowych, przyznanych specjalnymi
240 porozumieniami zakładom trzeciego Państwa. Oznacza to, zdaniem Spółki,
241 że zakład rezydenta USA nie może być opodatkowany w Polsce w sposób bardziej
242 uciążliwy niż zakład rezydenta państwa trzeciego prowadzący taką samą działalność.
243 Oznacza to, że jeśli zakład Skarżącej byłby opodatkowany w sposób bardziej
244 dotkliwy niż zakład organizacji non profit z państwa trzeciego, to takie opodatkowanie
245 narusza Umowę.
246 Według Skarżącej należy więc ustalić sposób opodatkowania zakładów
247 organizacji non profit z państw trzecich. Skarżąca odwołała się do art. 17 ust. 1
248 pkt 6c u.p.d.o.p. i stwierdziła, że jako podmioty z państw trzecich można uznać
249 organizacje typu non profit z państw trzecich, czyli także z państw członkowskich UE.
250 Zgodnie zaś z wyrokiem ETS w sprawie C-386/04 państwa członkowskie UE
251 powinny traktować w zakresie opodatkowania organizacje pozarządowe z państw UE
252 w taki sam sposób jak krajowe organizacje pozarządowe. Oznacza to, zdaniem
253 Skarżącej, że jeśli organizacja pozarządowa z państwa członkowskiego UE
254 porównywalna z organizacją pożytku publicznego posiadałaby zakład w Polsce to
255 osiągane dochody podlegałyby zwolnieniu z podatku w zakresie wskazanym art. 17
256 ust. 1 pkt 6c u.p.d.o.p. W konsekwencji w ocenie Skarżącej skoro dochody
257 uzyskiwane przez zakłady organizacji pozarządowych z państw członkowskich UE,
258 czyli z państw trzecich w rozumieniu umowy polsko-amerykańskiej byłyby zwolnione
259 z opodatkowania, to jednoczesne opodatkowanie dochodów osiąganych przez
260 zakład organizacji pozarządowej z siedzibą w USA stanowiłoby naruszenie zasady
261 niedyskryminacji zawartej w art. 21 ust. 2 ww. umowy. W konkluzji zasada
262 niedyskryminacji nakazuje, aby dochody uzyskiwane przez zakład Skarżącej
263 podlegały zwolnieniu w Polsce.
264 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko
265 w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
266 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
267 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona interpretacja nie
268 narusza prawa.
269 Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa
270 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr
271 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne
272 sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej
273 pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola
274 ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w przepisie
275 art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
276 administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). Tak więc
277 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje
278 orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.)
279 oraz, stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. poddaje takiej kontroli również pisemne
280 interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
281 Zakres kontroli w sprawach indywidualnych interpretacji przepisów prawa
282 podatkowego, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia
283 08.01.2007 r. I FPS 1/06 (ONSA i WSA 2007/2/27), obejmuje poprawność
284 procesową, ustrojową i merytoryczną udzielonych interpretacji.
285 W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżoną interpretację w razie
286 stwierdzenia naruszenia prawa, orzekając przy tym niezależnie od zarzutów i
287 wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
288 Podkreślić trzeba, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania przez
289 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także: "NSA"), który w wyniku złożonej przez
290 skarżącą skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FSK
291 1676/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
292 Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
293 W związku z powyższym, Sąd orzekający w tej sprawie, w myśl art. 190
294 zdanie pierwsze p.p.s.a., związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie
295 przez NSA. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek
296 postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania
297 sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie
298 może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Jak podkreśla się w
299 piśmiennictwie, z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić
300 wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego
301 Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy albowiem ocena ta nie jest
302 wykładnią przepisów prawa (por. J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami
303 administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa
304 2004, str. 268), natomiast w pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże
305 sąd rozpoznający sprawę ponownie.
306 W judykaturze i doktrynie zwraca się również uwagę, że wojewódzki sąd
307 administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa
308 jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy
309 ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do
310 nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od
311 wyjaśnionych przez NSA (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1998 r., sygn.
312 akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy
313 niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny
314 Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak dla przykładu: H. Knysiak-Molczyk
315 (w:) H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed
316 sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).
317 Ponieważ w ponownie rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie uległ
318 zmianie, tym samym Sąd orzekający związany jest wykładnią dokonaną w
319 przywołanym na wstępie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10
320 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II FSK 1676/11, w którym to uznał, że Wojewódzki Sąd
321 Administracyjny w Warszawie dokonał wadliwej wykładni przepisów art. 6 ust 1, a w
322 konsekwencji art. 8 ust 1 umowy między Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Polskiej a
323 Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o unikaniu podwójnego opodatkowania
324 i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów.
325 Rozpoznając skargę kasacyjną organu NSA mianowicie stwierdził, że sąd
326 orzekający pierwszej instancji bezzasadnie uznał na tle zaprezentowanego stanu
327 faktycznego, że wniesienie przez nierezydenta, tj. podmiot mający siedzibę w
328 Stanach Zjednoczonych, działający pod firmą S.,
329 wkładu do spółki komandytowo-akcyjnej mającej siedzibę w Polsce nie stanowi
330 utworzenia zakładu, poprzez który prowadzić może swą działalność. Sąd orzekający
331 uznał w ten sposób, że zyski osiągane z tego tytułu w Polsce nie będą mogły być
332 opodatkowane na podstawie art. 8 ust 1 powoływanej umowy w Polsce, gdyż
333 warunkiem opodatkowania dochodu podmiotu zagranicznego w kraju jest
334 prowadzenie działalności przedsiębiorstwa zagranicznego poprzez znajdujący się tu
335 zakład. Inaczej mówiąc, Sąd ten stwierdził, że nie jest możliwe opodatkowanie w
336 Polsce dochodów polskiej spółki komandytowo-akcyjnej przypadających na jej
337 zagranicznego wspólnika z tego powodu, iż nie osiąga on dochodów poprzez zakład
338 w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
339 W ocenie NSA pogląd taki jest błędny, gdyż treść postanowienia zawartego w
340 art. 6 ust 7 należy interpretować przez pryzmat przepisu art. 3 ust 1 pkt 5 umowy,
341 zgodnie z którym określenie spółka oznacza spółkę traktowaną dla celów
342 podatkowych w Polsce jako osoba prawna. Spółka komandytowo-akcyjna nie jest w
343 polskim systemie podatkowym traktowana jako osoba prawna. Z powyższego
344 wynika, że podczas poszukiwania normy prawnej regulującej funkcjonowanie
345 zakładu na podstawie art. 6 ust 7 umowy powinno się sięgnąć po wnioskowanie z
346 argumentum a contrario, dochodząc do odwrotnego stanowiska aniżeli
347 zaprezentowano w zaskarżonym orzeczeniu.
348 Tym samym jako prawidłowe uznać trzeba stanowisko Ministra Finansów, że
349 zgodnie z treścią art. 3 ust 1 pkt 9 umowy za przedsiębiorstwo umawiającego się
350 państwa uważa się przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę mającą siedzibę w
351 tym państwie. Z kolei zgodnie z art. 8 ust 1 umowy zyski osiągane przez
352 przedsiębiorstwo danego państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie,
353 chyba że przedsiębiorstwo to prowadzi działalność w drugim państwie, a więc w
354 Polsce. Według art. 6 ust 1 umowy zakład oznacza stałe miejsce, w którym
355 całkowicie lub częściowo wykonuje się działalność gospodarczą przedsiębiorstwa.
356 Racje więc ma Minister Finansów, iż wspólnik polskiej spółki komandytowo-akcyjnej
357 prowadząc działalność w Stanach Zjednoczonych prowadzi również swoją
358 działalność gospodarczą w Polsce poprzez spółkę mającą na celu prowadzenie
359 przedsiębiorstwa. Jako wspólnik polskiej spółki komandytowo-akcyjnej uzyskuje
360 dochody z zysku. Zysk wypracowany przez spółkę komandytowo-akcyjnej stanowi
361 więc, w części przypadającej zgodnie z udziałem lub akcjami, zysk zakładu
362 przedsiębiorstwa amerykańskiego. W świetle analizowanego stanu faktycznego bez
363 znaczenia jest przy tym informacja, czy wspólnik jest komplementariuszem czy
364 akcjonariuszem. Sprawa dotyczy bowiem opodatkowania przychodu (dochodu)
365 uzyskanego z tytułu prowadzenia polskiej spółki.
366 Z tego samego powodu bez znaczenia jest także badanie czy zamiarem
367 podmiotu zagranicznego były inwestycje kapitałowe czy prowadzenie działalności
368 gospodarczej. Zapewnienie wnioskodawcy, że polska spółka komandytowo-akcyjna
369 nie służy prowadzeniu działalności gospodarczej lecz jest jedynie sposobem
370 zorganizowania inwestycji kapitałowych nie ma znaczenia dla wykładni przepisów
371 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz norm regulujących tworzenie i
372 funkcjonowanie spółek prawa handlowego. Zgodnie z art. 125 k.s.h. spółka
373 komandytowo-akcyjna jest spółką mającą prowadzić przedsiębiorstwo. Aby
374 przedsiębiorstwo takie mogło funkcjonować niezbędne jest pozyskanie przez spółkę
375 kapitału w postaci wkładów wniesionych na kapitał zakładowy spółki, za które
376 udziałowcy, a więc wspólnicy i akcjonariusze obejmują udziały lub akcje. Stają się oni
377 w ten sposób ostatecznymi beneficjentami spółki.
378 Jako trafny uznać należy także pogląd organu interpretacyjnego wskazujący,
379 że dochody uzyskiwane przez spółkę komandytowo-akcyjną nie stanowią dochodów
380 spółki lecz podlegają opodatkowaniu wyłącznie na poziomie wspólników. Zgodzić się
381 więc należy ze stanowiskiem Ministra Finansów, że w opisanym stanie faktycznym
382 wspólnik spółki komandytowo-akcyjnej osiągać będzie dochody z zysku spółki
383 komandytowo-akcyjnej mającej na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną
384 firmą. Fakt ten nie wyklucza z góry prowadzenia w ten sposób zakładu, a więc
385 miejsca w którym całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność
386 gospodarcza podmiotu zagranicznego. Nie stoi temu na przeszkodzie przepis art. 8
387 k.s.h., który wskazuje, że spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać
388 prawa, zaciągać zobowiązania oraz prowadzić przedsiębiorstwo pod własna firmą.
389 Tym samym stanowi ona odrębny od wspólników podmiot. Jednak argumenty te nie
390 są wystarczające, aby na tej podstawie twierdzić, że spółka o której mowa tylko
391 dlatego nie może być zakładem podmiotu zagranicznego będącego jej wspólnikiem.
392 Nie przemawiają za tym dane oraz stanowisko wskazane we wniosku o wydanie
393 interpretacji indywidualnej opisujące w sposób hipotetyczny stan faktyczny.
394 W ocenie NSA Sąd orzekający uchylając interpretację Ministra Finansów,
395 dokonując błędnej wykładni art. 6 ust 1, a w konsekwencji art. 8 ust 1 umowy między
396 Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych
397 Ameryki o unikaniu podwójnego opodatkowania (...) bezzasadnie zatem uznał, że
398 udział w transparentnych podatkowo spółkach osobowych nie może prowadzić do
399 utworzenia w ten sposób zakładu w rozumieniu tej umowy. Taka interpretacja
400 skutkować może w badanym stanie faktycznym brakiem opodatkowania dochodu w
401 Polsce. Natomiast przy założeniu, że miejscem opodatkowania powinno być, zgodnie
402 z zasadami międzynarodowego prawa podatkowego, miejsce powstawania dochodu,
403 amerykańskie władze podatkowe uznają polską spółkę osobową za zakład a dochód
404 z jej działalności również będzie wolny od podatku w Stanach Zjednoczonych.
405 Tymczasem celem umowy zawartej między rządem polskim i amerykańskim jest
406 zapobieżenie podwójnemu opodatkowaniu i zapobieżenie uchylaniu się od
407 opodatkowania w zakresie podatku od dochodu.
408 Akceptując w pełni powyższe stanowisko NSA, Sąd orzekający na podstawie
409 art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Powołane przepisy
- Kodeks spółek handlowych, art. 125
- Ordynacja podatkowa, art. 14b (§ 3, § 5)
- Ordynacja podatkowa, art. 14c (§ 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 14e (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 146 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Dz. U. z 1976 r. poz. 178, art. 3
- Dz. U. z 1976 r. poz. 178, art. 6
- Dz. U. z 1976 r. poz. 178, art. 8