Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2013 r., III SA/Wa 1031/13
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2013 r., III SA/Wa 1031/13
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2013 r. sprawy ze skargi W. N. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz W. N. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
3 akt sprawy wynika, że Skarżący - W. N. złożył do Ministra Finansów
4 wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w
5 sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.
6 2. W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie
7 przyszłe: Skarżący posiada akcje spółki komandytowo - akcyjnej oraz będzie
8 posiadał akcje innych spółek komandytowo - akcyjnych (dalej jako "SKA"). Walne
9 zgromadzenie w SKA podejmie uchwalę o podwyższeniu kapitału zakładowego ze
10 środków własnych SKA poprzez emisję nowych akcji lub podwyższenie wartości
11 nominalnej dotychczasowych akcji. Na ten cel zostaną przekazane zgromadzone
12 przez SKA zyski, w tym zyski z lat ubiegłych zgromadzone na kapitale zapasowym.
13 Akcje przydzielone (nabyte) w tym trybie nie wymagają objęcia, będą przysługiwały
14 akcjonariuszom w tym Skarżącemu w stosunku do ich udziałów w dotychczasowym
15 kapitale zakładowym.
16 3. W związku z powyższym Skarżący zapytał Ministra Finansów: Czy jako
17 akcjonariusz SKA jest zobowiązany zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych
18 jeśli walne zgromadzenie SKA podejmie uchwalę o przekazaniu środków
19 zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy SKA, a Skarżącemu
20 zostaną przydzielone nowe akcje lub nastąpi podwyższenie wartości nominalnej
21 dotychczasowych akcji?
22 4. Zdaniem Skarżącego obowiązek podatkowy nie powstanie, gdyż nie
23 przewiduje go ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
24 fizycznych (Dz.U. z 2012r., poz. 361 ze zm.; dalej "u.p.d.o.f."). Wskazał, że przepis
25 art. 8 u.p.d.o.f. przewiduje opodatkowanie przychodu z udziałów w zyskach osób
26 niebędących osobami prawnymi i nie obejmuje on swoim zakresem opodatkowania
27 przychodu uzyskanego przez akcjonariusza SKA w przypadku podniesienia kapitału
28 zakładowego ze środków własnych SKA. Przepis art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi, iż
29 przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie
30 realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art.
31 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku
32 kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń
33 w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Nie obejmuje on zdaniem Skarżącej
34 sytuacji opisanej przez nią w przedstawionym stanie faktycznym, podobnie jak
35 przepis art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. uznający za dochód z pozarolniczej działalności
36 gospodarczej kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po
37 wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Do
38 przedstawionej sytuacji nie odnoszą się też przepisy art. 24 ust. 5 pkt 4 i art. 17
39 u.p.d.o.f. regulujące opodatkowania przychodów z kapitałów pieniężnych, bowiem
40 dotyczą one przychodów z udziałów w zyskach w spółkach będących osobami
41 prawnymi. Spółka komandytowo - akcyjna jest zaś jednostką organizacyjna
42 niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną tak jak
43 pozostałym spółkom osobowym, co wynika z art. 8 i art. 125 Kodeksu spółek
44 handlowych (Dz. U. z 2000 r" Nr 94, poz. 1037 - dalej: "K.s.h.") oraz z art. 331
45 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964, Nr 16, poz. 93). Skarżąca powołała się na
46 zgodny z jej stanowiskiem pogląd wyrażony przez Dyrektora Izby Skarbowej w
47 W. w interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2011 r. ([...] i
48 [...]).
49 5. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] stycznia 2013r.
50 stanowisko Skarżącego uznał za nieprawidłowe w części dotyczącej podwyższenia
51 kapitału zakładowego ze środków własnych tej spółki poprzez emisję nowych akcji,
52 natomiast w części dotyczącej podwyższenia kapitału zakładowego ze środków
53 własnych tej spółki poprzez podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych
54 akcji za prawidłowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że na gruncie prawa
55 podatkowego występują dwa różne stany wywołujące odmienne w zależności od
56 tego, czy podwyższenie kapitału zakładowego ze środków pochodzących z kapitału
57 zapasowego następuje poprzez podniesienie wartości nominalnej posiadanych akcji,
58 czy też emisję nowych akcji. W tym pierwszym przypadku nie można mówić o
59 przychodzie otrzymanym, postawionym do dyspozycji lub należnym. Nie mamy tu do
60 czynienia ze świadczeniem, jakie powstaje po stronie akcjonariusza, lecz wyłącznie
61 ze wzrostem wartości akcji, jakie były już w jego posiadaniu. Tymczasem wzrost
62 wartości papierów wartościowych w czasie ich posiadania przez właściciela nie
63 skutkuje jeszcze sam w sobie powstaniem przychodu, jeżeli nie towarzyszą mu
64 kolejne operacje na tych papierach wartościowych. Natomiast w przypadku emisji
65 nowych akcji w ocenie organu w majątku akcjonariusza pojawia się
66 zmaterializowane, realne i rzeczywiste przysporzenie w postaci nowych akcji, których
67 przed podwyższeniem kapitału zakładowego w SKA nie miał. Przysporzenie to
68 pochodzi przy tym w całości z majątku spółki, którego co istotne - na etapie jego
69 powstania akcjonariusz nie opodatkowywał tak jak to czynił komplementariusz.
70 Zatem w sytuacji, gdy w następstwie przeznaczenia środków z zysku lub kapitału
71 zapasowego SKA na jej kapitał zakładowy dochodzi do emisji nowych akcji celem ich
72 przekazania nieodpłatnie dotychczasowym akcjonariuszom - przychód w wysokości
73 odpowiadającej przypadającej na akcjonariusza części wartości środków
74 przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego (zapewne równy wartości
75 nominalnej otrzymanych akcji) należy potraktować jako przychód
76 z tytułu udziału w SKA, a zatem akcjonariusz uzyskuje przychód z działalności
77 gospodarczej. Skutki otrzymania takich akcji będą bowiem identyczne, jak gdyby
78 akcjonariusz otrzymał ze spółki dywidendę, tyle że w formie rzeczowej. Efektem
79 uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego ze środków spółki będzie
80 przydzielenie akcjonariuszom akcji, które już nie będą wymagać objęcia. Część
81 majątku spółki zostanie przekazana akcjonariuszom w tej formie.
82 6. Skarżący po skorzystaniu z prawa wezwania organu do usunięcia naruszenia
83 prawa złożył na indywidualną interpretację skargę do Wojewódzkiego Sądu
84 Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie w części, w której
85 stwierdzono nieprawidłowość stanowiska Skarżącego. W uzasadnieniu skargi
86 zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. w zw. z przepisem art.
87 10 ust. 1 pkt. 3 u.p.d.o.f. oraz przepisem art. 11 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o. poprzez
88 błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez organ w przedstawionym przez
89 niego zdarzeniu przyszłym i w konsekwencji uznanie, że otrzymanie przez
90 akcjonariusza SKA akcji nowej emisji w następstwie podwyższenia kapitału
91 zakładowego należy potraktować jako przychód z tytułu uczestnictwa Skarżącego w
92 SKA, który podlega opodatkowaniu jako przychód z działalności gospodarczej.
93 Ponadto Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 120 oraz 121 § 1 w związku z
94 art. 14h oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
95 (Dz. U. 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: "ustawa Ord. pod.") poprzez dokonanie
96 rozszerzającej interpretacji przepisów prawa podatkowego i w konsekwencji uznanie,
97 że po stronie Skarżącego jako akcjonariusza SKA opodatkowaniu będzie podlegało
98 otrzymanie przez niego akcji nowej emisji w następstwie podwyższenia kapitału
99 zakładowego SKA. Wykładnia dokonana przez Ministra Finansów narusza zasadę
100 prowadzenia postępowania w zakresie wydania interpretacji indywidualnej w sposób
101 budzący zaufanie do organów podatkowych. Naruszenie powyżej wskazanych
102 przepisów nastąpiło również poprzez wydanie przez Ministra Finansów, działającego
103 przez organy upoważnione do wydania interpretacji - właściwego Dyrektora Izby
104 Skarbowej odmiennych interpretacji dotyczących takiego samego zdarzenia
105 przyszłego co narusza zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych.
106 Uzasadniając skargę Skarżący powołał się na przepisy art. 125, 126, 431 § 1 i 442
107 K.s.h. regulujące status spółki komandytowo - akcyjnej i kwestie podwyższenia
108 kapitału zakładowego w takiej spółce. Wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 4
109 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podlega wyłącznie podwyższenie kapitału zakładowego w
110 spółkach kapitałowych, co nie dotyczy spółki komandytowo - akcyjnej będącej spółką
111 osobową. Kwestionował pogląd organu, że w następstwie podwyższenia kapitału
112 zakładowego dochodzi do emisji nowych akcji celem przekazania ich nieodpłatnie
113 dotychczasowym akcjonariuszom, co jest równoznaczne z przychodem z
114 działalności gospodarczej. W jego ocenie brak też jest podstaw do tego, by ta sama
115 czynność - podwyższenie kapitału zakładowego SKA powodowała różne skutki
116 podatkowe w zależności od tego, czy dochodzi do emisji nowych akcji, czy też do
117 podwyższenia wartości nominalnej akcji dotychczasowych. Na poparcie swojej
118 argumentacji przywołał przepis art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f. dotyczący obowiązku
119 podatkowego z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego w spółkach mających
120 osobowość prawną, gdzie nie różnicuje się obowiązku podatkowego w zależności od
121 sposobu podwyższenia. Skarżący zauważył też, że zgodnie z uchwałą Naczelnego
122 Sądu Administracyjnego z 14 marca 2011 r., sygn. II FPS 8/10 wolne od podatku są
123 przychody z tytułu przeniesienia własności składników majątku będących
124 przedmiotem wkładu niepieniężnego do spółki niebędącej osobą prawną, co oznacza
125 neutralność podatkową transferu składników majątku pomiędzy taka spółką a jej
126 wspólnikami. Skoro zatem wniesienie aportu jest neutralne podatkowo, to tak samo
127 neutralne podatkowo powinno być podwyższenie kapitału ze środków spółki
128 komandytowo - akcyjnej. Według Skarżącego chybiona jest argumentacja organu,
129 zgodnie z którą akcjonariusz SKA na skutek podwyższenia kapitału akcyjnego
130 otrzymuje przysporzenie majątkowe. Wskutek podwyższenia kapitału zakładowego
131 ze środków spółki nie następuje bowiem zwiększenie wartości rynkowej SKA, gdyż
132 następuje tylko przeksięgowanie kapitału zapasowego na kapitał zakładowy. Suma
133 bilansowa i kapitały własne pozostają bez zmian. Nie dochodzi tu do realnej
134 transakcji. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów art. 120 i art. 121 § 1
135 Ordynacji podatkowej autor skargi podniósł, że przepisy podatkowe ustanawiające
136 podatki nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający, a obowiązek
137 podatkowy musi być wyrażony w ustawie w sposób jasny, kompletny i zupełny.
138 Interpretacja rozszerza zaś katalog źródeł przychodu oraz należności podatkowych.
139 Wskazał też ponownie na interpretacje indywidualne w takich samych stanach
140 faktycznych odmienne od przyjętego w interpretacji zaskarżonej.
141 7. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie,
142 podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
143 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
144 skarga zasługiwała na uwzględnienie.
145 8. Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy objęcie nowych akcji w
146 związku z podwyższeniem kapitału zakładowego ze środków kapitału zapasowego
147 stanowi dla akcjonariusza podlegający opodatkowaniu przychód. Zdaniem
148 Skarżącego, w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym jako akcjonariusz
149 SKA nie ma on obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż
150 obowiązku takiego nie przewiduje u.p.d.o.f. Natomiast zdaniem Ministra Finansów w
151 przypadku, gdy walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków
152 zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy SKA i w związku z tym
153 Skarżącemu zostaną przydzielone nowe akcje, uzyska on przychód z tytułu udziału w
154 SKA, rodzaj dywidendy rzeczowej (w formie akcji), ze źródła przychodu określonego
155 w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., który to przychód powinien być opodatkowany.
156 9. W ocenie Sądu stanowisko Ministra Finansów jest nieprawidłowe. Na
157 uwzględnienie zasługują więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa
158 materialnego, tj. art. 8 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 11 oraz art. 14 ust. 1
159 u.p.d.o.f. W tym miejscu zauważyć należy, że tożsamy problem był przedmiotem
160 wypowiedzi tutejszego Sądu w wyroku z 10 lipca 2013r., sygn. akt III SA/Wa 615/13 i
161 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w wyroku z dnia 19 czerwca
162 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 257/13. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości
163 poglądy tam wyrażone podziela.
164 10. Na wstępie należy zauważyć, że utrwalony w orzecznictwie sądów
165 administracyjnych, znajdujący potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu
166 Administracyjnego (w składzie siedmiu sędziów) z 20 maja 2005 r., sygn. akt II FPS
167 6/12 jest pogląd, że przychód (dochód) osoby fizycznej, będącej akcjonariuszem
168 spółki komandytowo - akcyjnej stosownie do art. 5b ust. 2 ustawy o podatku
169 dochodowym od osób fizycznych jest przychodem z pozarolniczej działalności
170 gospodarczej, a obowiązek odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób
171 fizycznych powstaje w dacie powstania przychodu, którą w myśl art. 14 ust. 1 i tej
172 ustawy jest dzień wypłaty dywidendy. Ustawodawca nie definiuje jednak dla celów
173 podatkowych czym jest przychód z udziału w SKA. Konieczne jest wobec tego
174 rozważenie spornego zagadnienia prawnego w kontekście przepisów Kodeksu
175 spółek handlowych. Zgodnie z art. 126 § 1 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych w
176 zakresie stosunku prawnego akcjonariuszy w SKA stosuje się odpowiednio przepisy
177 dotyczące spółki akcyjnej. Konsekwencją tej regulacji jest to, że na podstawie art.
178 347 § 1 w związku z art. 126 § 1 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych prawo do udziału
179 w zysku akcjonariusza spółki powstaje dopiero z chwilą jego przeznaczenia przez
180 zgromadzenie wspólników do wypłaty akcjonariuszom. Przyjąć należy, że
181 akcjonariuszowi spółki komandytowo -akcyjnej, stosownie do art. 146 § 2 pkt 2
182 Kodeksu spółek handlowych, przysługuje zysk ze spółki tylko wtedy, gdy zostanie
183 podjęta uchwała o jego podziale. Wcześniej akcjonariusz nie ma skutecznego
184 roszczenia o jego wypłatę. Z tą chwilą (a więc dopiero po spełnieniu określonych w
185 Kodeksie spółek handlowych przesłanek) akcjonariusz nabywa wierzytelność o
186 wypłatę należnej mu części zysku (dywidendy). Jednocześnie wskazać należy, że
187 prawo do udziału w zysku jest podstawowym prawem majątkowym przysługującym
188 akcjonariuszowi SKA, jednakże to ogólne prawo należy odróżnić od wierzytelności i
189 opartego na nim roszczenia akcjonariusza wobec spółki o wypłatę przypadającej mu
190 części zysku przeznaczonego do podziału. Ze stanu faktycznego wniosku wynika, że
191 uchwała - jeśli walne zgromadzenie SKA ją podejmie - dotyczyć będzie przekazania
192 środków zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy, nie będzie to
193 więc uchwała o podziale zysku i wypłacie dywidendy. Jak wskazał Naczelny Sąd
194 Administracyjny w powołanej wyżej uchwale, dopiero wypłacona dywidenda będzie w
195 sensie ekonomicznym przysporzeniem majątkowym dla akcjonariusza SKA. Od tego
196 czasu przychód z tytułu udziału w zysku (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.) staje się przychodem
197 ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3, jako należny w rozumieniu art. 14 ust. 1
198 u.p.d.o.f., stanowi podstawę przychodu do wyliczenia zobowiązania podatkowego w
199 zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W konsekwencji powyższego
200 nie można w sposób uprawniony twierdzić, że przychód ten w postaci dywidendy
201 (rzeczowej w formie akcji) powstaje z momentem przydzielenia akcjonariuszom akcji
202 z nowej emisji. Moment uzyskania dochodu z akcji (dywidendy) nie jest tożsamy z
203 momentem ich nabycia bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku
204 przydzielenia nowych akcji w ramach podwyższenia kapitału zakładowego). Cechą
205 papierów wartościowych, jakimi są akcje, jest to, że generują dochód w przyszłości,
206 tj. w postaci dywidendy, czy też - w przypadku ich odpłatnego zbycia - w postaci
207 różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na nabycie
208 akcji. Mogą też stanowić inne niż dywidendy źródło przychodów z tytułu udziału w
209 spółkach nie będących osobami prawnymi, określone w przepisach art. 24 ust. 3a,
210 3b, 3c, 3d i 3e u.p.d.o.f., żaden z tych przepisów nie dotyczy jednak sytuacji opisanej
211 we wniosku o interpretację. Na gruncie tych ostatnich przepisów należy tylko
212 zauważyć, że dochodem z udziału w spółce nie mającej osobowości prawnej (a więc
213 i w SKA) będzie albo dochód z dywidendy podlegający opodatkowaniu z chwilą jej
214 wypłaty, albo różnica pomiędzy przychodami uzyskanymi w związku z zaprzestaniem
215 uczestnictwa w spółce, a kosztami poniesionymi w związku z uzyskaniem
216 uczestnictwa w tej spółce. W momencie zaś przydzielenia akcji nowej emisji na
217 warunkach określonych w stanie faktycznym sprawy przysporzenie, jakie z tego
218 tytułu uzyskuje akcjonariusz, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego
219 przysporzenia, jest potencjalne. Dopiero zwiększenie przychodu przy zbyciu akcji w
220 podwyższonym kapitale zakładowym może spowodować powstanie dodatkowego
221 dochodu ze zbycia akcji, gdyż wartość sumy akcji posiadanych przez akcjonariusza
222 SKA będzie zwykle większa po podwyższeniu kapitału zakładowego, niż przed tym
223 powiększeniem. Powstanie więc swego rodzaju przesunięcie terminu opodatkowania
224 udziału w zysku, który to udział w zysku wobec nieprzeznaczenia go na dywidendę
225 nie został opodatkowany w roku powstania tego zysku, a dopiero zostanie
226 opodatkowany jako zwiększenie przychodu ze zbycia akcji nabytych w drodze
227 podwyższenia kapitału zakładowego z niepodzielonych zysków.
228 11. Sąd zwraca wobec tego uwagę na fakt, że w świetle interpretacji udzielonej
229 przez Ministra Finansów dochodzi do opodatkowania przychodów, których Skarżący
230 nie tylko nie otrzymał faktycznie, nie są też one należne, ponieważ nie powstało
231 prawo do dochodzenia ich od spółki. Bezpodstawne są twierdzenia organu, że
232 uzyskanie nowych akcji z podwyższenia kapitału zakładowego stanowi otrzymanie
233 surogatu dywidendy "w formie rzeczowej", czy też jest formą nieodpłatnego
234 przekazania akcjonariuszowi należących do SKA akcji lub powoduje sytuację "gdzie
235 część majątku spółki zostaje przekazana akcjonariuszowi w formie akcji". Organ
236 dokonując takich stwierdzeń zdaje się nie rozumieć istoty akcji wynikającej z
237 konstrukcji przepisów Kodeksu spółek handlowych czy przepisów ustawy z dnia 29
238 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r., Nr 211, poz.
239 1384 ze zmianami), do której odsyła przepis art. 5a pkt 11 u.p.d.o.f.. Akcje to nie
240 abstrakcyjna wartość wyrażona w nich samych rozumianych czy to jako fizycznie
241 istniejący dokument czy też jako zindywidualizowane prawo majątkowe, ale to
242 prawnie określony tytuł do udziału w zyskach spółek (akcyjnych i komandytowo-
243 akcyjnych) i w prawie decydowania o określonych istotnych sprawach tych spółek, z
244 których posiadania wynikają też określone obowiązki akcjonariusza. Spółka
245 komandytowo - akcyjna co do zasady na skutek podwyższenia kapitału akcyjnego
246 nie nabywa własności akcji, nie może więc ich przekazać jako właściciel czy mający
247 inne prawa rzeczowe akcjonariuszowi. Do takiego wniosku musi prowadzić analiza
248 przepisu art. 362 KSH w związku z art. 126 § 1 pkt 2 KSH, zakazującego nabywania
249 własnych akcji przez spółkę, z pewnymi wyraźnie określonymi wyjątkami. Wyjątki te
250 dotyczą jednak tylko takich sytuacji, gdzie spółka może nabywać pod pewnymi
251 warunkami własne akcje, ale tylko wtedy, gdy prawa do tych akcji wcześniej istniały
252 po stronie podmiotów innych niż ta spółka. Skoro spółka na etapie emisji akcji w
253 drodze podwyższenia kapitału zakładowego nie posiada własnych akcji to nie może
254 ich "świadczyć" w żaden sposób (ani nieodpłatnie, ani jako surogatu dywidendy, ani
255 jako części swojego majątku) ani akcjonariuszowi, ani komukolwiek innemu. Nabycie
256 akcji w drodze podwyższenia kapitału zakładowego jest nabyciem pierwotnym, w
257 chwili wykreowania tych akcji ich pierwotnym posiadaczem (właścicielem) jest
258 akcjonariusz.
259 12. Zatem w przypadku przydzielenia akcji z nowej emisji w związku z
260 podwyższeniem kapitału zakładowego po stronie akcjonariusza nie powstaje
261 przychód z udziału w spółce nie będącej osobą prawną stosownie do art. 8 ust. 1 i
262 art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Uzyskania akcji powstałych na skutek podwyższenia kapitału
263 zakładowego SKA z własnych środków (kapitału zapasowego), nie można rozumieć
264 jako otrzymania lub postawienia do dyspozycji akcjonariusza wartości pieniężnych
265 czy też świadczeń w naturze, ani innych nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art.
266 11 ust. 1 u.p.d.o.f. W świetle powyższych rozważań brak jest zatem podstaw do
267 przyjęcia, że przyznanie akcjonariuszom akcji można uznać za rodzaj dywidendy
268 rzeczowej, a tym samym za przychód z udziału w SKA. Jednocześnie należy
269 zauważyć, że ustawodawca w ustawie podatkowej wyraźnie wskazał sytuację, kiedy
270 podwyższenie kapitału zakładowego jest przychodem podlegającym opodatkowaniu.
271 Uczynił to w art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f. ale wyłączenie w odniesieniu do udziału w
272 zyskach osób prawnych, a więc do spółek kapitałowych w rozumieniu Kodeksu
273 spółek handlowych, a do takich spółka komandytowo - akcyjna nie należy. W
274 przypadku takiego zawężonego stosowania ww. przepisu należy zgodzić się ze
275 stanowiskiem strony skarżącej, że w ustawie o podatku dochodowym od osób
276 fizycznych nie zostało uregulowane opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób
277 fizycznych podwyższenie kapitału zakładowego, w sytuacji gdy walne zgromadzenie
278 SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków zgromadzonych na kapitale
279 zapasowym na kapitał zakładowy SKA, a akcjonariuszowi zostaną przydzielone
280 nowe akcje lub nastąpi podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji.
281 Wobec tego dozwolone przepisami Kodeksu spółek handlowych podwyższenie
282 kapitału zakładowego z kapitału zapasowego wyklucza zastosowanie przepisu art. 24
283 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f., w przypadku, gdy uchwała w tym przedmiocie dotyczy spółki
284 osobowej. Z przedstawionych i rozważonych powyżej powodów prawnych należało
285 więc ocenić, że zdarzenie takie jak przydzielenie akcjonariuszowi będącemu osobą
286 fizyczną akcji z nowej emisji w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego ze
287 środków własnych SKA - nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 11 ust. 1 w
288 związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ nie stanowi
289 przychodu podatkowego, o którym mowa w wymienionych przepisach. Powyższe
290 uwagi dotyczą tak samo kwestii podwyższenia kapitału zakładowego przez
291 zwiększenie wartości nominalnej akcji już istniejących. Rację ma zatem strona
292 skarżąca, że organ podatkowy dokonał rozszerzającej interpretacji analizowanych
293 wyżej przepisów prawa podatkowego, przez co naruszył zasady wynikające z
294 Ordynacji podatkowej, tj. zasadę zaufania (art. 121 § 1) oraz zasadę praworządności
295 (art. 120 ustawy Ord. pod.). Organ podatkowy dokonując ponownej oceny
296 stanowiska strony zaprezentowanej we wniosku o wydanie interpretacji winien
297 uwzględnić argumentację prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.
298 13. Sąd nie wypowiedział się w przedmiocie merytorycznej prawidłowości
299 stanowiska Organu interpretacyjnego w części niekwestionowanej przez stronę
300 Skarżącą, tj. skutków podatkowych podwyższenia kapitału zakładowego ze środków
301 własnych tej spółki poprzez podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych
302 akcji. Wskazać przy tym należy, że mimo częściowo wadliwej argumentacji, było to
303 stanowisko korzystne dla strony skarżącej, potwierdzające jej własny pogląd. Sąd w
304 całości podzielił stanowisko Skarżącego jak i Ministra Finansów w powyższym
305 względzie. Tym samym Sąd uznaje, iż Minister Finansów jest związany stanowiskiem
306 prezentowanym uprzednio w ww. zakresie w zaskarżonej interpretacji indywidualnej
307 prawa podatkowego. Jednakże mając na względzie wadliwość interpretacji
308 indywidualnej w zasadniczej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
309 mając powyższe na uwadze art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
310 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270) uchylił
311 zaskarżoną interpretację w całości. Zgodnie zaś z art. 152 ww. ustawy Sąd stwierdził,
312 że nie podlega ona wykonaniu.
313 14.0 zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200,
314 art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 2 i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia
315 Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie opłat za czynności doradcy
316 podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych
317 zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego
318 z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153).
Powołane przepisy
- Kodeks spółek handlowych, art. 126 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 209
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 11
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 14
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 17
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 19
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 20