Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 79/24
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 79/24
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi "F. G." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 listopada 2023 r. nr 9016-2023-211/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 sierpnia 2023 r., nr BP312.8110.821.2023.KW.RDM, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz "F. G." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z 30 listopada 2023 r., nr [...], wydaną Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ II instancji", "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] (dalej: "organ I instancji") z 4 sierpnia 2023 r., nr [...], którą odmówiono F. Spółce
3 z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: "spółka", "skarżąca") przyznania pomocy finansowej w sprawie o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresja Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
4 Decyzja organu II instancji została podjęta na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2023.775 ze zm.; dalej: "K.p.a."), w związku z § 13zt ust. 1-5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U.2015.187 ze zm.;
5 dalej: "rozporządzenie"), w następującym stanie sprawy.
6 W dniu 30 czerwca 2023 r. spółka złożyła do organu I instancji wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresja Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Do wniosku spółka dołączyła:
7 1) faktury VAT za sprzedaż żyta Nr [...] z 27.02.2023 r.;
8 2) fakturę VAT w walucie za sprzedaż żyta nr [...] z 7.06.2023 r.;
9 3) 6 szt. dokumentów "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru" o numerach: [...] z 27.01.2023 r.; [...] z 26.01.2023 r.; [...] z 25.01.2023 r.; [...] z 6.02.2023 r.; [...] z 24.01.2023 r.; [...] z 31.01.2023 r. (wewnątrzwspólnotowa dostawa korekta).
10 W dokumentach jako przedmiot transakcji wskazano kukurydzę (z wyjątkiem
11 2 ww. faktur obejmujących sprzedaż żyta), a jako strony transakcji – F.
12 Sp. z o.o., [...] ("Seller") i V. Sp. z o.o., [...] ("Buyer").
13 W dniu 5 lipca 2023 r. spółka złożyła zmianę do ww. wniosku.
14 Decyzją z 4 lipca 2023 r., [...], organ I instancji odmówił spółce przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.
15 Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że odmowa przyznania pomocy finansowej była spowodowana niedostarczeniem przez spółkę faktur, o których mowa w § 13zt rozporządzenia. Organ ten uznał bowiem, że przedłożone przez spółkę dokumenty "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru" nie spełniają definicji faktury. Dodatkowo Organ wskazał, że nie uwzględnił faktur dotyczących sprzedaży żyta ponieważ nie dokumentują sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy.
16 Organ wyjaśnił przy tym, że warunkiem uznania dokumentów za faktury FV WDT jest zawarcie w nich informacji, z których wynikać będzie, że dany towar został rzeczywiście dostarczony do innego państwa członkowskiego UE. Wskazał także,
17 że w dołączonych przez spółkę dokumentach WDT wskazano stawkę VAT 0%, natomiast dowodami potwierdzającymi WDT, warunkującymi zastosowanie 0% stawki VAT,
18 są dokumenty wymienione w art. 42 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli łącznie potwierdzają dostarczenie do nabywcy z kraju członkowskiego UE towarów, tj.: dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju - w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi
19 (są to głównie listy przewozowe, np. CMR. CIM) a także specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku. Ponadto organ zwrócił uwagę na brak przeliczenia należności
20 na walutę PLN, a także na konieczność sporządzenia dokumentów księgowych w języku polskim bądź przedłożenia ich tłumaczenia dokonanego przez tłumacza przysięgłego
21 w oryginale.
22 Pismem z 20 sierpnia 2023 r. spółka złożyła odwołanie od decyzji organu
23 I instancji, w którym zarzuciła tej decyzji naruszenie przepisów postępowania
24 (art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 81a K.p.a.) oraz § 13zt rozporządzenia
25 i wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych do odwołana dokumentów w postaci: "1. faktur załączonych do wniosku wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski; 2. załączników do faktur WDT załączonych do wniosku, a potwierdzających fakt wyświadczenia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do Niemiec, na rzecz kontrahenta wskazanego w tych dokumentach".
26 Organ II instancji wezwał spółkę do złożenia objętych wnioskiem z 30 czerwca 2023 r. faktur dokumentujących sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy. Wyznaczony spółce 14-dniowy termin na wykonanie wezwania upłynął bezskutecznie.
27 Organ II instancji, po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem spółki zawartym w odwołaniu, zaskarżoną
28 w rozpoznawanej sprawie ww. decyzją z 30 listopada 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że organ I instancji nie naruszył ani przepisów procesowych, ani materialnych.
29 Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy przywołał brzmienie § 13zt ust. 1 i 5 rozporządzenia, akcentując wynikający z ww. ust. 5 warunek przyznania dofinansowania, polegający na dołączeniu do wniosku kopii faktur VAT lub ich duplikatów potwierdzających sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r. W ocenie organu
30 II instancji, spółka nie spełniła tego warunku. Odnosząc się zaś do wniosku spółki o uwzględnienie dokumentów "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów", organ wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisów nie można zgodzić się na uwzględnienie tych dokumentów i przyznać na ich podstawie pomoc, ponieważ z rozporządzenia jasno wynika, że do wniosku dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy, których spółka w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie dostarczyła.
31 Organ II instancji nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania w kwestii naruszenia przepisów postępowania. Wskazując na treść art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U.2023.1199; dalej: "ustawa o ARiMR"), stanowiącego o wyłączeniu zastosowania w przedmiotowym postępowaniu art. 7, art. 9. art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81 K.p.a., organ stwierdził, że w sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 7, art. 9 czy art. 77 K.p.a. Jako niezasadne ocenił także zarzuty naruszenia art. 6, art. 8 i art. 80 K.p.a.
32 Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną do tutejszego sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu
33 I instancji w całości, względnie o uchylenie skarżonej decyzji organu odwoławczego
34 i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od organu
35 na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
36 Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
37 I. Przepisów prawa proceduralnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
38 1) art. 80 K.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez uznanie
39 za nieprawidłowe, w sposób sprzeczny z materiałem dowodowym, że załączone do wniosku o przyznanie płatności dokumenty są nieprawidłowe w odniesieniu do adresu kupującego - V. sp. z o.o. i braku rejestracji takiego podmiotu w niemieckim rejestrze handlowym. Spółka wyjaśniała w odwołaniu, że na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych spółka V. zarejestrowana
40 jest również w innym kraju członkowskim i z tej przyczyny w tego rodzaju transakcjach posługuje się numerem NIP z prefiksem DE. Organ do tych wyjaśnień
41 i zarzutów w ogóle się nie odniósł. Świadczy to o istotnym naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, a także braku wnikliwej analizy sprawy przez organ;
42 2) art. 81a K.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść strony wątpliwości organu co do stanu faktycznego, a związanych z przebiegiem transakcji oraz danymi nabywcy towaru, podczas
43 gdy wątpliwości dały się usunąć w drodze wezwania skarżącej do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów;
44 3) art. 11 K.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji niezawierającego precyzyjnego wyjaśnienia podstawy prawnej oraz okoliczności faktycznych i nieodniesienie się merytorycznie do wszystkich zarzutów spółki, w szczególności opisanego przebiegu transakcji;
45 4) art. 15 K.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez istotne naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności poprzez bezkrytyczną akceptację ustaleń organu I instancji i wadliwości jego procedowania. Tymczasem organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, a zatem nie może
46 on się ograniczyć jedynie do kontroli organu I instancji, co uczynił w niniejszej sprawie ograniczając się wyłącznie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej w sposób "dokumentowy", nie podejmując żadnych działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i weryfikacji błędnych ustaleń organu I instancji;
47 5) art. 6 oraz art. 8 K.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR poprzez wyjście przez organ poza obszar swojej kompetencji i dokonanie prawnopodatkowej oceny transakcji w oparciu o niekompletny stan faktyczny. Elementem formalnym wniosku o płatność jest załączenie faktur, a nie faktur wraz ze wszystkimi dokumentami towarzyszącymi. Organ nie podjął próby wyjaśnienia przebiegu transakcji, a skupił się na zasadności i warunkach zastosowania 0% stawki podatku VAT, do badania czego uprawniony jest wyłącznie organ podatkowy. Dodatkowo, organ odwoławczy w ślad za organem I instancji nie [koniec tekstu – przyp. sądu].
48 II. Prawa materialnego:
49 1) § 13zt ust. 1 pkt 3a, ust. 2, ust. 5 rozporządzenia oraz art. 106e ust. 1 pkt 1-15
50 oraz 24 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
51 (t.j. Dz.U.2023.1570; dalej: "u.p.t.u.") poprzez błędną wykładnię prowadzącą
52 do wadliwego uznania, że dokumenty przedłożone przez spółkę nazwane "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów" zawierające wszystkie elementy formalne faktury, nie stanowią jednak faktury w rozumieniu powołanego przepisu,
53 co skutkowało odmową przyznania pomocy pomimo załączenia do wniosku faktur potwierdzających sprzedaż towarów kwalifikowanych do przyznania pomocy;
54 2) art. 106e ust. 1 pkt 1-15 oraz 24 u.p.t.u. poprzez nieuprawnione uznanie, że załączone do wniosku dokumenty nazwane "Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów" zawierające wszystkie elementy formalne faktury wymienione w u.p.t.u.,
55 nie stanowią jednak faktury w rozumieniu § 13zt rozporządzenia.
56 W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżąca przedstawiła argumentację
57 na ich poparcie. Skarżąca wskazała, że załączone przez nią do wniosku faktury WDT zawierają wszystkie formalne elementy faktury wskazane w art. art. 106e ust. 1 pkt 1-15 w zw. z 24 u.p.t.u., stąd całkowicie wadliwe jest stwierdzenie, że samo nazwanie dokumentu "Wewnątrzwspólnotową dostawą towarów" zamiast "Fakturą" wyklucza dokument z możliwości przyznania wsparcia w ramach wnioskowanego programu pomocowego.
58 W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując jednocześnie stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
59 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
60 Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
61 Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania,
62 jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd może także stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana
63 do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania
64 i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność
65 na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
66 Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym
67 jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
68 Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez skarżącą i organ przesłanek udzielenia jej pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki
69 lub kukurydzy spowodowanej agresja Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Sąd wskazuje bowiem, że skarżąca nie podnosi zarzutów w zakresie odmowy przyznania jej pomocy na podstawie załączonych do wniosku faktur dokumentujących sprzedaż żyta.
70 Zdaniem organu przedłożenie przez skarżącą zamiast faktur dokumentów wspólnotowej dostawy towarów nie może być uznane za wypełnienie wymogów rozporządzenia, natomiast w ocenie skarżącej dokumenty jakie przedłożyła spełniały cel rozporządzenia i potwierdzały w taki sam sposób jak faktury dokonanie dostawy kukurydzy.
71 Zakreślając ramy prawne należy przywołać przepisy rozporządzenia regulujące udzielanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty
72 w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresja Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
73 Stosownie do § 13zt ust. 1 rozporządzenia, w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa
74 w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
75 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
76 o przyznanie płatności;
77 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem
78 w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
79 3) który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;
80 3a) który dokonał sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą
81 w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.
82 4) który złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach
83 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r.
84 Zgodnie z § 13zt ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:
85 1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego
86 na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;
87 2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 6 i 7.
88 W myśl § 13zt ust. 3 i 4 rozporządzenia z 2015 r., wniosek, o którym mowa
89 w ust. 2 pkt 1, składa się raz do dnia 30 czerwca 2023 r. Wniosek, o którym mowa
90 w ust. 2 pkt 1, zawiera:
91 1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
92 2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
93 3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
94 4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, że:
95 a) poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,
96 b) dokonał sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą
97 w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.
98 Przepis § 13zt ust. 5 rozporządzenia z 2015 r. stanowi, że do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża
99 w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia
100 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.
101 Zgodnie z przepisem § 13zt ust. 6 rozporządzenia z 2015 r. wysokość pomocy,
102 o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy, gryki lub kukurydzy:
103 1) do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach
104 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r., pomniejszonej o powierzchnię upraw pszenicy lub gryki, do której przyznano pomoc, o której mowa w§ 13zw ust. 1,
105 oraz o powierzchnię upraw kukurydzy, do której przyznano pomoc na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
106 (Dz. U. poz. 762 i 928);
107 2) stanowiącej iloraz liczby ton pszenicy, liczby ton gryki lub liczby ton kukurydzy wynikającej z dokumentów, o których mowa w ust. 5, i liczby:
108 a) 5,5 - w przypadku pszenicy,
109 b) 7 - w przypadku kukurydzy,
110 c) 1,6 - w przypadku gryki.
111 Z akt administracyjnych postępowania wynika, że skarżąca złożyła wniosek
112 o przyznanie pomocy 30 czerwca 2023 r., czyli w terminie wymaganym przez przepisy rozporządzenia. Składając wniosek skarżąca oświadczyła, że podniosła dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy oraz że dokonał sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 14 kwietnia 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmiotu produkcja zwierzęcą. Do wniosku skarżąca dołączyła ww. dokumenty wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów - WDT potwierdzających ww. sprzedaż jak również ww. dokumenty potwierdzające sprzedaż żyta.
113 Odmawiając przyznania pomocy finansowej organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 13zt ust. 5 do wniosku dołącza się kopie faktur, zdaniem tego organu załączonych dokumentów WDT nie można uznać za faktury, organ ten także zwrócił uwagę
114 na nieprawidłowe jego zdaniem zastosowanie stawki 0%.
115 W odwołaniu spółka podniosła, że przedłożone przez nią dokumenty pod względem treści zawierają to samo co wymagane przez organ faktury i są dowodem dokonania dostawy. Odniosła się także do argumentacji dotyczącej zastosowania nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług, podnosząc, że w tym zakresie organ przekroczył swoje kompetencje. Do odwołania skarżąca załączyła tłumaczenia dokonane przez tłumacza przysięgłego dokumentów WDT oraz dokumenty potwierdzające WDT
116 (dokumenty rozliczeniowe wystawione przez nabywcę oraz dokumenty przewozowe
– CMR).
117 Organ odwoławczy natomiast swoją argumentację oparł na tym, że skarżąca
118 nie dołączyła do wniosku faktur pomimo kierowania do niej wezwań w tym zakresie.
119 W ocenie Sądu treści decyzji organu odwoławczego prowadzi do wniosku,
120 że organ ten ani nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji wszystkich zgromadzonych dowodów w sprawie, ani nie dokonał jakiejkolwiek ich oceny. Organ ten nie odniósł
121 się także do argumentacji podniesionej w odwołaniu, co skutkuje wnioskiem,
122 że odwołania tego w istocie nie rozpoznał. Sąd wskazuje, że o ile organ drugiej instancji nie ma prawa poprzestać na kontroli orzeczenia i nie ma prawa ograniczyć
123 się do zbadania zasadności odwołania (przedmiotem postępowania dla niego jest bowiem dana sprawa, a nie środek zaskarżenia), to nie może on jednak zarzutów strony pominąć milczeniem. Dwuinstancyjność oznacza bowiem, że organ odwoławczy
124 ma obowiązek odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym art. 107 § 3 K.p.a. wymaga od organu wyższego stopnia odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, które faktycznie mogą mieć wpływ na ocenę sprawy. Uzasadnienie decyzji wydanej na skutek odwołania przez organ drugiej instancji winno przekonywać, że realizując obowiązek powtórnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy wzięto pod uwagę argumentację wyrażoną w odwołaniu. Zasada przekonywania wyrażona w art. 11 K.p.a. nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony. Wszelkie okoliczności
125 i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 stycznia 2024 r., II SA/Po 585/23).
126 Sąd podkreśla, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, czy i w jaki sposób organ odwoławczy ocenił zgromadzony, w szczególności załączone do odwołania dokumenty, materiał dowodowy w sprawie i jakie wywiódł z niego wnioski.
127 Wskazać w tym miejscu należy, że postępowanie przed organami Agencji uregulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2023.1199 t.j.), stosownie do którego, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a.,
128 z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy Agencji nie stosują tych przepisów K.p.a., które nakładają
129 na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych
130 do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 K.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nadto, przepis art. 10a ust. 1a ww. ustawy stanowi, że w postępowaniach, o których mowa
131 w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych
132 i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział
133 w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia
134 im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
135 Rozpoznając sprawę organ odwoławczy pominął treść odwołania oraz dokumenty złożone w sprawie przez skarżącą. Tymczasem z art. 80 K.p.a. wynika, że - na podstawie całokształtu materiału dowodowego - organ ocenia, czy udowodniona została konkretna okoliczność. W rozpoznawanej sprawie zatem organ powinien był ocenić wszystkie zgromadzone w sprawie dokumenty i wyjaśnienia strony, następnie przedstawić
136 je w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia i umieścić tam dokonaną ocenę,
137 czy skarżąca spełniła przesłanki rozporządzenia kwalifikujące ją do przyznania wnioskowanej pomocy.
138 W tym miejscu wskazać należy, że lektura przepisu § 13zt ust. 5 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że dołączenie faktur lub ich duplikatów ma potwierdzić sprzedaż wymienionych w tym przepisie zbóż dla podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub prowadzoną produkcją zwierzęcą. Przy czym Sąd wskazuje, że zboża te to: pszenica, gryka lub kukurydza - a zatem pomoc objęta rozporządzeniem nie obejmuje żyta. Zdaniem sądu istotne jest tu powiązanie przez ustawodawcę użytych w przepisie słów: "faktura lub duplikat" z potwierdzeniem sprzedaży. Faktura bowiem jest dokumentem potwierdzającym dokonanie dostawy (sprzedaży), taką samą funkcję pełni dokument wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, który potwierdza dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru. Przepis art. 42 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. stanowi o tym, że warunkiem zastosowania przez podatnika podatku od towarów i usług stawki 0% jest posiadanie przez niego w swojej dokumentacji dowodów, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. O tyle zatem o ile w przypadku dokonywania sprzedaży/dostawy w kraju wystawiany jest dla celów podatku od towarów i usług dokument w postaci faktury zawierający elementy o jakich mowa w art. 106e u.p.t.u.,
139 o tyle w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów ze względu na możliwość zastosowania stawki 0%, sprzedawca powinien legitymować się dokumentem potwierdzającym wywiezienie towaru będącego przedmiotem dostawy dokonywanej wewnątrzwspólnotowo i dostarczenie go na terytorium innego państwa członkowskiego. Nie ulega jednak wątpliwości, że zarówno dokument w postaci faktury jak dokumenty
140 o jakich mowa w art. 42 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. potwierdzają dokonanie dostawy/sprzedaży towaru.
141 Dodatkowo wskazać należy, że z powodów wskazanych powyżej decyzja organu odwoławczego nie spełnia wymogów jakie stawia decyzji administracyjnej art. 107 § 3 K.p.a. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno
142 w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
143 Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
144 i art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu
145 I instancji. Przy czym stosując przepis art. 135 P.p.s.a. sąd uznał, że jest to niezbędne
146 do końcowego załatwiania sprawy oraz podyktowane ekonomiką procesową.
147 W ponownie prowadzonym postepowaniu organ oceni całokształt materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w tym w szczególności dokumenty załączone do odwołania i uwzględni ww. ocenę prawną § 13zt ust. 5 rozporządzenia. Przeprowadzona przez organ ocena znajdzie odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji odpowiadającym art. 107 §1 i § 3 K.p.a.
148 O kosztach postępowania, na które składają się uiszczony wpis od skargi (200 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego (480 zł), sąd orzekł w pkt. II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
149 z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 t.j.).
150 Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne
151 są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 15
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 75 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 79a
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 81
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 81a
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 1, § 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 247 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, art. 10a
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 42
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 106e