Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2014 r., I SA/Sz 756/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2014 r., I SA/Sz 756/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium [...].Sz.503/2023/2013 w przedmiocie odsetek od kwoty nienależnie pobranej dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób [...] w K. kwotę [...] (trzy [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia 20.05.2013 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po ponownym rozpoznaniu odwołania Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz w K, zwanego dalej "Stowarzyszeniem", od decyzji Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 12.01.2012 r., znak: [...], w zakresie jakim nie zostało ono dotychczas rozpatrzone orzekło:

3 1. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części wzywającej stronę do zwrotu części dofinansowania nienależnie wykorzystanego w kwocie [...]zł, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od dnia przekazania dotacji do dnia faktycznego zwrotu środków dotacyjnych

4 2. i w to miejsce orzekło:

5 wobec ostatecznego ustalenia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 czerwca 2012 roku znak [...] kwoty [...]zł jako nienależnie pobranej dotacji wezwać stronę do zwrotu powyższej kwoty wraz z odsetkami liczonymi od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji (tj. od 16 stycznia 2012 r.) do dnia do faktycznego zwrotu środków.

6 Ww. zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwany dalej "K.p.a.", oraz 145 ust. 5 pkt 2 i art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), zwanej dalej "u.f.p.".

7 W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że ww. decyzją z 12.01.2012 roku organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał dofinansowanie udzielone Polskiemu Stowarzyszeniu na Rzecz w K przyznane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (w celu realizacji robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dotyczących obiektu służącego rehabilitacji w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych, polegających na "Rozbudowie i nadbudowie budynku Ośrodka Rehabilitacyjne - Edukacyjne - Wychowawczego zlokalizowanego w K przy ul. G", na podstawie zawartej umowy Nr [...] z dnia 28 października 2009 r, zmienionej aneksem nr 1 do umowy z dnia 17 grudnia 2009 r, w łącznej kwocie brutto [...]zł) za dofinansowanie nienależnie wykorzystane. Na mocy tej samej decyzji – jak dalej wskazało Kolegium - organ wezwał stronę do zwrotu powyższej kwoty wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od dnia przekazania dotacji do dnia faktycznego zwrotu środków dotacyjnych tj. [...]zł na dzień orzekania.

8 Od ww. decyzji z dnia 12.01.2012 r. strona wniosła odwołanie, po rozpoznaniu którego Kolegium wydało decyzję z dnia 04.06.2012 r., znak: [...], na mocy której orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części uznającej dofinansowanie udzielone Polskiemu Stowarzyszeniu na Rzecz [...] w K przyznane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za dofinansowanie nienależnie wykorzystane i orzekło w to miejsce o uznaniu powyższego dofinansowania za pobrane nienależnie i w nadmiernej wysokości. W pozostałej części decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy.

9 Dalej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 24.01.2013 r., sygn. akt. I SA/Sz 682/12, uchylił decyzję Kolegium w zakresie w jakim orzeczono w niej o pozostawieniu w mocy pkt. 2 decyzji Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego tj. w części dotyczącej zasad uiszczania odsetek.

10 Kolegium wyjaśniło, że w powyższym zakresie Sąd uznał, że skoro dotacja została przyznana stronie na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej w dniu 28 października 2009 r, a przekazana (wypłacona) została w grudniu 2009 r, dlatego - zgodnie z art. 113 ust. 1 p.w.u.f.p. (przyp. - chodzi tu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych -Dz. U. Nr 157, poz.1241) - jej zwrot powinien być dokonywany na podstawie dotychczasowych przepisów, tj. przepisów u.f.p. W powyższym zakresie Sąd wskazał, że odsetki powinny być naliczone zgodnie z art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p., a nadto, że niezbędne jest również określenie w decyzji daty, od której naliczane są odsetki, bowiem jest to istotny element rozstrzygnięcia, który powinien być jednoznacznie wskazany - co wynika wprost z art. 146 ust. 1 u.f.p.

11 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie mając na uwadze ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania ww. prawomocnego wyroku z dnia 24.01.2013 r., sygn. akt. I SA/Sz 682/12, przyjęło, że ustalona uprzednio przez organy administracji kwota dofinansowania [...]zł została pobrana nienależnie, a decyzja Kolegium [...] zawiera w tym zakresie rozstrzygnięcie ostateczne.

12 Dalej Kolegium wskazało, że w świetle powyższej okoliczności oraz wyroku Sądu koniecznym jest jednak ustalenie zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku, treści rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego, [...], z dnia 12. 01.2012 r.

13 Następnie przywołując art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p. Kolegium wskazało, że dotacje udzielone z budżetu państwa podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, przy czym odsetki od takich należności nalicza się począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji.

14 W zakresie zasad określania daty, w której doszło do "stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji" Kolegium uznało za przekonujące i racjonalne stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17.11. 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 544/08 (publ. CBOSA), w którym przyjęto, że użyte w art. 145 ust. 5 pkt 2 pojęcie "stwierdzenie" należy rozumieć jako rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu administracji I instancji. Z tą bowiem chwilą w sposób kategoryczny następuje konkretyzacja nieprawidłowo naliczonej kwoty dotacji lub kwoty dotacji pobranej nienależnie.

15 Mając jednocześnie na względzie normę art. 110 K.p.a. - zgodnie z którą organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia - Kolegium uznało, że "datą", od której powinny być naliczane odsetki jest data doręczenia stronie decyzji z dnia 12.01.2012 roku tj. dzień 16.01.2012 r.

16 Następnie Kolegium, wskazując sposób obliczenia odsetek na dzień orzekania, uznało, że licząc od kwoty [...]zł kwota odsetek wynosi [...]zł, a zatem łączna kwota do zapłaty wynosi [...] zł.

17 Stowarzyszenie, reprezentowane przez pełnomocnika, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Szczecinie wniosło o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2, zarzucając błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że dniem stwierdzenia pobrania przez Skarżącego części dotacji w kwocie [...] zł nienależnie i w nadmiernej wysokości był dzień 16.01.2012 r, a w rezultacie naruszenia przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 145 ust.5 pkt 2 u.p.f. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że odsetki od części dotacji podlegającej zwrotowi powinny być naliczane od dnia 16.01.2012 r.

18 W uzasadnieniu strona Skarżąca, zakwestionowała stanowisko Kolegium przedstawione w uzasadnieniu zaskrzonej decyzji, wskazując za wskazaniami wyroku WSA w Szczecinie z dnia 24.01.2013 r., sygn.. akt I SA/Sz 682/12, na przepis art. 145 ust.5 pkt 2 u.f.p., i że datą początkową, od której należy liczyć odsetki, jest dzień 12.06.2012, bowiem w dniu 11.06.2012 r. doręczono skarżącej decyzję z dnia 04.06.2012 r, którą uznano dofinasowanie za pobrane nienależnie i w nadmiernej wysokości. Nadto, pełnomocnik Skarżącego Stowarzyszenia wskazał, że błędnie naliczono w zaskarżonej decyzji kwotę odsetek, bowiem nie uwzględniono zmiany wysokości odsetek, która weszła w życie w dniu 09.05.2012 r.

19 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

21 Skarga jest zasadna.

22 W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę, stwierdzając niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem nie może jej zmienić, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpoznawanej sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy.

23 Przedmiotem sądowej kontroli zainicjowanej skargą Stowarzyszenia była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 20.05.2013 r. orzekająca o:

24 1. uchyleniu zaskarżonej decyzji w części wzywającej stronę do zwrotu części dofinansowania nienależnie wykorzystanego w kwocie [...]zł, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od dnia przekazania dotacji do dnia faktycznego zwrotu środków dotacyjnych

25 2. i w to miejsce orzekło:

26 wobec ostatecznego ustalenia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 czerwca 2012 roku znak [...]kwoty [...]zł (...) jako nienależnie pobranej dotacji wezwać stronę do zwrotu powyższej kwoty wraz z odsetkami liczonymi od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji (tj. od 16 stycznia 2012 r.) do dnia do faktycznego zwrotu środków.

27 Z analizy akt sprawy wynika, że organ odwoławczy błędnie przyjął, wbrew bowiem zarówno dowodom, jak i art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p., że "datą", od której powinny być naliczane odsetki jest data doręczenia stronie decyzji z dnia 12.01.2012 roku tj. dzień 16.01.2012 r.

28 Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r., I SA/Sz 682/12, Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie odsetki powinny być naliczone zgodnie z art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p., a nadto, że niezbędne jest również określenie w decyzji daty, od której naliczane są odsetki, bowiem jest to istotny element rozstrzygnięcia, który powinien być jednoznacznie wskazany - co wynika wprost z art. 146 ust. 1 u.f.p.

29 W myśl art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się począwszy od dnia stwierdzenia (...) lub nienależnego pobrania dotacji.

30 W świetle przytoczonego przepisu art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p. należy zatem ustalić na gruncie stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie, w jakiej dacie doszło do stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji.

31 Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 04.06.2012 r. Kolegium orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji (tj. decyzji Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 12.01.2012 r. w sprawie uznania dofinasowania za nienależnie wykorzystane) w części uznającej dofinansowanie udzielone Stowarzyszeniu za dofinansowanie nienależnie wykorzystane i orzekło w to miejsce o uznaniu powyższego dofinansowania za pobrane nienależnie i w nadmiernej wysokości. Decyzję tę doręczono stronie skarżącej w dniu 11.06.2012 r., co potwierdza załączony do akt dowód doręczenia. Wobec tego zachodzi podstawa do uznania, że początkową datą, od której należy liczyć odsetki, jest dzień 12.06.2012, bowiem jak wynika z akt sprawy w dniu 11.06.2012 r. doręczono stronie skarżącej decyzję z dnia 04.06.2012 r, którą to decyzją – jak wyżej wskazano - uznano dofinasowanie za pobrane nienależnie i w nadmiernej wysokości.

32 Tak też i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie przyjęło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, że mając na uwadze ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania ww. prawomocnego wyroku z dnia 24.01.2013 r., sygn. akt. I SA/Sz 682/12, ustalona uprzednio przez organy administracji kwota dofinasowania [...]zł została pobrana nienależnie, a decyzja Kolegium [...] (tj. z dnia 04.06.2012 r.) zawiera w tym zakresie rozstrzygnięcie ostateczne.

33 Jednocześnie Sąd wskazuje, że podziela argumentację Kolegium co do zasad określania daty, w której doszło do "stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji", gdzie Kolegium powołało się na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17.11. 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 544/08, w którym przyjęto, że "użyte w art. 145 ust. 5 pkt 2 pojęcie "stwierdzenie" należy rozumieć jako rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu administracji I instancji. Z tą bowiem chwilą w sposób kategoryczny następuje konkretyzacja nieprawidłowo naliczonej kwoty dotacji lub kwoty dotacji pobranej nienależnie". Jednak Sąd nie podziela oceny Kolegium dokonanej na gruncie stanu faktycznego występującego w przedmiotowej sprawie. Z oceny Kolegium wynika, że skoncentrowało się na pierwszym zdaniu, a mianowicie, że "pojęcie "stwierdzenie" należy rozumieć jako rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu administracji I instancji", pomijając przy tym drugie zdanie, lecz mające kluczowe znaczenie, że konkretyzacja kwoty dotacji nienależnie pobranej musi nastąpić w sposób kategoryczny. Wskazać także należy, że rozstrzygnięcie to dotyczyło innej sprawy rozpoznawanej w odmiennym stanie faktycznym, gdzie takie kategoryczne rozstrzygnięcie nastąpiło akurat w decyzji organu I instancji, a co nie ma zastosowania w okolicznościach faktycznych występujących w rozpoznawanej sprawie. Poza tym podkreślić należy, że Sąd w uzasadnieniu tego samego wyroku WSA w Warszawie, odwołując się do art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p., nadto wskazał, że "Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku z dnia 15 listopada 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2008/05, LEX 192638, że zapis w przepisie art. 145 ust. 5 pkt 2 u.f.p. "stwierdzenie nienależnego pobrania" należy łączyć tylko z taką czynnością, która jest stanowcza i nie pozostawia wątpliwości co do jej merytorycznej zawartości". Zdaniem Sądu, czynnością taką w niniejszej sprawie, która jest stanowcza i nie pozostawia wątpliwości co do stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji jest właśnie decyzja Kolegium z dnia 04.06.2012 r., którą doręczono skarżącej stronie w dniu 11.06.2012 r. (tak też Sąd w uzasadnieniu wyroku (str. 17 wiersz 10-12 od dołu).

34 A zatem, datą, od której należy liczyć odsetki, jest dzień 12.06.2012 r., i taką też datę należy wskazać w sentencji decyzji, stosownie do wskazań Sądu wynikających z ww. wyroku WSA w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2013 r., I SA/Sz 682/12.

35 Nadto, słusznie skarżąca zauważyła w skardze, że podczas liczenia odsetek organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił zmiany wysokości odsetek, która weszła w życie w dniu 09.05.2012 r. (Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 14 maja 2013 r w sprawie odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych - M.P., poz. 442).

36 Wobec tego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania w swoim rozstrzygnięciu.

37 W tym stanie sprawy, zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., a tym samym przekazania organowi odwoławczemu sprawę do ponownego jej rozpoznania w zakresie wyżej dokonanych wskazań.

38 O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.

39 O zwrocie zaś kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając od Skarbu Państwa – WSA w Szczecinie kwotę łączną w wysokości [...]zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi ([...]zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego G K z tytułu zastępstwa procesowego ([...]zł).