Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2009 r., I SA/Sz 733/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2009 r., I SA/Sz 733/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego H. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie

2 |Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) dla Powiatu G. z siedzibą w O. decyzją z |

3 |dnia[...] ., Nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, odmówił H. B. przyznania jednolitej płatności obszarowej, |

4 |płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, uzupełniającej |

5 |płatności do powierzchni grup upraw podstawowych oraz nałożył na producenta sankcje z tytułu jednolitej płatności obszarowej w |

6 |wysokości [...] zł, z tytułu płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach |

7 |zielonych w kwocie [...] zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności do powierzchni grup upraw podstawowych w kwocie [...] zł, które będą|

8 |potrącane z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku|

9 |kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. |

10 |Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż w dniu [...] wpłynął wniosek H. B. o przyznanie płatności na rok 2007, w którym |

11 |producent zadeklarował do płatności piętnaście działek rolnych, oznaczonych symbolami od A do N, położonych na dwudziestu dwóch |

12 |działkach ewidencyjnych ([...], [...] ). W części VII dotyczącej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, w kolumnie |

13 |odnoszącej się do grup upraw, wnioskodawca zadeklarował na wszystkich działkach rolnych o łącznej powierzchni [...] ha grupę upraw, na |

14 |które ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, z czego na [...] działkach rolnych o łącznej powierzchni [...] ha |

15 |(działki: A, C, E, F, G, H, K, L, Ł, M, N) zadeklarował do przyznania również płatności uzupełniającej do powierzchni roślin |

16 |przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), natomiast na czterech działkach rolnych o |

17 |łącznej powierzchni [...] ha (działki: B, D, I, J) ubiegał się także o przyznanie płatności uzupełniającej do grup upraw podstawowych. |

18 |Do wniosku dołączono również oświadczenie M. B.- współposiadacza gospodarstwa rolnego, w którym wyraziła zgodę na przyznanie |

19 |wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych deklarowanych we wniosku. |

20 |W dniu [...] przedmiotowe działki rolne zostały poddane kontroli na miejscu, w wyniku której stwierdzono zawyżenie powierzchni |

21 |deklarowanej w stosunku do stwierdzonej dla działek rolnych H i N. |

22 |Pismem z[...] . organ I instancji wezwał wnioskodawcę do wyjaśnienia nieścisłości wykrytych w sprawie obszarowej na działkach |

23 |ewidencyjnych [...] W odpowiedzi na powyższe, H. B. złożył korektę wniosku wraz z oświadczeniem, w którym podtrzymał swoją deklarację. |

24 |W dniu [...] do Biura Powiatu G. z siedzibą w O. ARiMR, wpłynął wniosek Spółki z o.o. A. o przyznanie jednolitej płatności lub |

25 |uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na rok 2007, do którego dołączono: |

26 |– wypis aktu notarialnego (Rep.[...] ) z[...] . - stanowiącego umowę sprzedaży przedsiębiorstwa, w tym warunkową umową sprzedaży |

27 |nieruchomości wchodzącej w skład przedsiębiorstwa: działek o numerach: [...] w obrębie W., a także praw wynikających z umów dzierżawy |

28 |użytków rolnych zawartych z Agencją Nieruchomości rolnych Oddział w S., tj.: umowy z [...] nr [...] wraz ze zmianami, z wyłączeniem |

29 |działki o numerze[...] ; umowy z[...] . nr [...] wraz ze zmianami; umowy z[...] . nr [...] wraz ze zmianami; |

30 |– wypis aktu notarialnego (Rep. A nr[...] ) z[...] . – stanowiącego umowę przeniesienia własności działek rolnych w wykonaniu |

31 |warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości wchodzącej w skład przedsiębiorstwa: działek o numerach: [...] - w obrębie W.. |

32 |W ten sposób ujawniona została informacja, że H. B. przekazał gospodarstwo rolne. Działka ewidencyjna o numerze [...] była wyłączona ze|

33 |sprzedaży. |

34 |W dniu[...] . wysłano do H. B. wezwanie do wzięcia udziału w charakterze strony w rozprawie, której przedmiotem było ustalenie, kto |

35 |jest faktycznym użytkownikiem działki[...] . |

36 |Organ I instancji, przywołując treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia |

37 |bezpośredniego (Dz.U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.), wskazał, że H. B. składając wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych |

38 |na 2007 r. nie był już - w myśl tego przepisu - ich posiadaczem. Organ wskazał również, że na podstawie wnikliwej analizy zgromadzonych|

39 |dowodów ustalił, iż działki ewidencyjne objęte aktami notarialnymi z [...] r. oraz z [...] r. nie były użytkowane rolniczo przez |

40 |wnioskodawcę. Fakt ten został potwierdzony podczas prowadzonej rozprawy administracyjnej dotyczącej wniosku o przyznanie jednolitej |

41 |płatności lub uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, złożonego przez Spółkę A.. Ponadto, w dniu [...] r. podczas |

42 |przesłuchania, H. B. wyjaśnił powód złożenia wniosku w 2007 r. na działki przekazane w 2006 r. Spółce z o.o. A., oświadczając, że |

43 |(cyt.) "Działki, poza działką [...] były deklarowane we wniosku na rok 2007 w zamian za niską ceną sprzedaży - takie były ustalenia ze |

44 |stroną". |

45 |Organ I instancji zakwestionował twierdzenie H. B. co do tego, iż legitymował się on prawem posiadania wynikającym z umowy dzierżawy |

46 |działki[...] . Organ ten, na podstawie zeznań powołanego przez wnioskodawcę świadka – W. K. Prezesa zarządu Spółki z o.o. A., |

47 |stwierdził bowiem, że to Spółka A. prowadziła działalność rolniczą na działkach ewidencyjnych objętych umową przekazania. Organ poddał |

48 |także w wątpliwość podnoszoną przez H. B. okoliczność zlecenia przez niego Spółce A. zadania skoszenia działki[...] . W tej sytuacji, |

49 |uznając, że wnioskodawca nie prowadził produkcji rolnej na deklarowanej działce C położonej na działce ewidencyjnej[...] , nie zbierał |

50 |z niej plonów oraz nie ponosił kosztów z tym związanych działkę tę wykluczono z płatności,. |

51 |Organ I instancji podał także, że według W.K, H. B. miał złożyć wniosek o dopłaty na rok 2007, a przyznaną płatność z tego tytułu |

52 |przekazać Spółce A.. Obecność zarządcy Spółki A. – J. S. podczas przeprowadzenia kontroli na miejscu w dniu [...] na działkach |

53 |deklarowanych w ww. wniosku wydaje się w tych okolicznościach zasadne. |

54 |W związku z tym, iż podmiot składający wniosek powinien być posiadaczem samoistnym lub posiadaczem zależnym gruntów objętym wnioskiem i|

55 |posiadaczem takim pozostać do dnia wydania decyzji administracyjnej, a H. B. już w chwili złożenia wniosku był świadomy nieposiadania |

56 |przez niego gruntów rolnych dotyczących działek objętych umową przekazania gospodarstwa rolnego - działki rolne A, B, D, E, F, G, H, I,|

57 |J, K, L, Ł, M oraz N zostały wykluczone z płatności. |

58 |Z uwagi na wykluczenie przedmiotowych działek z płatności wystąpiła 100-procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek |

59 |zadeklarowanych do płatności a powierzchnią stwierdzoną działek, która skutkowała odmową przyznania płatności we wnioskowanym zakresie |

60 |i nałożeniem sankcji na producenta. |

61 |Pismem z[...] . H. B. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej zmiany i przyznania wnioskowanych płatności, |

62 |bądź ewentualnie jej uchylenia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania. |

63 |Odwołujący się potwierdził, że w dniu [...] r. pomiędzy M. J. B. oraz H. B. a W. P. K. działającym w imieniu i na rzecz A. Spółki z |

64 |ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zawarta została umowa sprzedaży przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kc pod nazwą "B. |

65 |H. Gospodarstwo Rolne W.". W skład zbywanego przez stronę przedsiębiorstwa wchodziły, zgodnie z art. 551 pkt 3 Kc, prawa wynikające z |

66 |trzech umów dzierżawy nieruchomości o łącznym obszarze [...] ha zawartych Agencją Nieruchomości Rolnych. Zbycie przedsiębiorstwa nie |

67 |spowodowało jednak żadnych przekształceń podmiotowych w umowach dzierżawy: nabywca nie wstąpił w miejsce zbywcy jako strona umów |

68 |dzierżawy. Dokonanie przekształceń podmiotowych nie było zresztą zamiarem stron umowy sprzedaży przedsiębiorstwa. Odwołujący się |

69 |spełnia wszelkie wymogi niezbędne do uzyskania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. Na dowód powyższego, strona przedłożyła 63 |

70 |dokumenty (m.in. faktury VAT, rachunki, polecenia przelewów i wpłat, polisy), potwierdzające, że ponosi koszty związane z utrzymaniem |

71 |tych gruntów. |

72 |Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) decyzją z dnia[....] ., Nr [...] , |

73 |orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. |

74 |W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że - zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia |

75 |bezpośredniego - ustawodawca wskazuje na posiadanie gruntu rolnego, jako ustawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie |

76 |zgłoszonego wniosku o przyznanie płatności. Przy czym, pojęcie to odnosi do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy z 23 kwietnia |

77 |1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), a o jego istnieniu i postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. |

78 |Organ odwoławczy podniósł, że w trakcie postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] o przyznanie na rok 2007 jednolitej płatności |

79 |obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w którym jako przekazujący występował H.B., |

80 |zebrano materiały dowodowe uzasadniające twierdzenie, że producent nie użytkował rolniczo zgłoszonych we wniosku z dnia[...] . działek |

81 |rolnych. Z umowy sprzedaży przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kc zawartej pomiędzy M. J. B. oraz H. B. a A. Sp. z o.o. z siedzibą w|

82 |Ł., reprezentowaną przez W. P. K. wynika, że Spółce A. sprzedający sprzedali przedsiębiorstwo prowadzone w formie działalności |

83 |gospodarczej przez H. B., jako zespół składników materialnych i niematerialnych, obejmujących wszystko co wchodzi w skład |

84 |przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kc, w tym także prawa wynikające z umów dzierżawy użytków rolnych zawartych z Agencją |

85 |Nieruchomości Rolnych Oddział w S. (z wyłączeniem działki ewidencyjnej [...] o obszarze [...] ha). Zgodnie z treścią § 11 tej umowy, |

86 |sprzedający gwarantuje i zapewnia, że na każde żądanie kupującego będzie mu udzielał wszechstronnej pomocy przy próbie zawarcia umów |

87 |dzierżawy lub przy zawarciu aneksów do dotychczas obowiązujących umów dzierżawy użytków rolnych zawartych z Agencją Nieruchomości |

88 |Rolnych Oddział w S. Następnie umową przeniesienia, zawartą pomiędzy tymi samymi stronami w dniu[...] ., dokonano przeniesienia |

89 |własności zabudowanych działek gruntu opisanych szczegółowo w akcie. Dodatkowo w trakcie postępowania Spółka A. przedstawiła wydruki |

90 |wyciągów z rachunku podstawowego, potwierdzających, że w dniu[...] . dokonano przelewów na rachunek Agencji Nieruchomości Rolnych z |

91 |tytułu umów o numerach [...] i [...] (rata dzierżawy za II połowę roku) w kwocie wyższej (uwzględniającej kwotę odsetek) od kwoty na |

92 |fakturach wystawionych przez Gospodarstwo Rolne "W." H. B., stanowiących z kolei odzwierciedlenie faktur VAT wystawionych przez Agencję|

93 |Nieruchomości Rolnych OT S. – H. B.. Podobne zależności można odnaleźć pomiędzy wyciągiem z [...] fakturami VAT o numerach:[...] , |

94 |[...] , [...] (Agencji Nieruchomości Rolnych OT S.dla H. B.) oraz fakturami[...] , [...] , [...] (wystawionymi przez Gospodarstwo Rolne|

95 |"W" H.B. firmie A. Sp. z o.o.), nie obejmującymi jednak działki rolnej[...] . Zdaniem organu, oznacza to, że koszty związane z |

96 |dzierżawą gruntów deklarowanych we wniosku, z wyłączeniem działki ewidencyjnej[...] , ponosiła Spółka A.. Organ wskazał również, że |

97 |część dołączonych do odwołania dokumentów w postaci kopii faktur i decyzji Burmistrza P. nie odnosi się do okresu, który objęty był |

98 |wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych, w związku z czym nie mają one znaczenia dla sprawy. |

99 |W ocenie organu odwoławczego, na podstawie protokołów rozprawy nr [...] z [...] . i nr [...] z[...] . oraz zeznań: C. K., A. L. K., A. |

100 |P., J. S., W. K. i J. K., bezsprzecznie można uznać, że faktycznym użytkownikiem działek deklarowanych do płatności we wniosku przez |

101 |producenta H. B. był nie producent, ale Spółka A.. Zarówno w trakcie prowadzonego postępowania, jak i w odwołaniu producent nie |

102 |podważył zasadności twierdzeń odnoszących się do faktycznego użytkowania przez Spółkę A. działek rolnych zgłoszonych przez niego do |

103 |przyznania płatności. |

104 |Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do ustalenia posiadacza działki ewidencyjnej [...] mogą się nasunąć |

105 |wątpliwości. Działka ta nie była objęta umową sprzedaży przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kc. W dniu [...] . H. B. zeznał, że w |

106 |2007 r. zlecił koszenie działki [...] w zamian za pożytki ze skoszonej trawy, z zakazem wypasu bydła. Świadek J. K. także wskazał, że |

107 |H. B. nie był zainteresowany w 2007 r. skoszeniem trawy na działce[...] , stąd zlecił to zadanie firmie A.. Jednakże świadek nie był |

108 |obecny przy ustaleniach podjętych między H. B. i reprezentantem firmy A. co do warunków wykoszenia działki[...] , a informację, iż było|

109 |to zlecenie wykoszenia powziął od producenta. Zdaniem organu, dowody zgromadzone w sprawie (m.in. zeznania świadków oraz samego |

110 |producenta) wskazują, że to Spółka A. wykonywała na niej (łąka) podstawowy zabieg agrotechniczny konieczny dla utrzymania jej w dobrej |

111 |kulturze rolnej, jakim jest wykaszanie. Nie można jednak ustalić, w sposób nie budzący wątpliwości, że było to w ramach zlecenia (jak |

112 |twierdzi producent), czy użytkowania działki przez firmę A.. Ponadto producent nie przedstawił żadnych dowodów, na podstawie których |

113 |organ mógłby uznać, że spełnił on wymóg wynikający z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj.|

114 |że był posiadaczem działki rolnej[...] . |

115 |Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zebranych dowodów oraz samego oświadczenia strony, nie ma wątpliwości co do |

116 |stanu posiadania innych działek rolnych zgłoszonych przez producenta we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, wobec czego uznał|

117 |ten wniosek za nieuzasadniony. |

118 |H. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł o uchylenie w całości ostatecznej decyzji Dyrektora [...] |

119 |Oddziału Regionalnego ARiMR, z powodu jej niezgodności z prawem, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. |

120 |Zaskarżonemu aktowi zarzucił on w szczególności błędną i dowolną wykładnię art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu |

121 |wsparcia bezpośredniego oraz art. 336 Kc. |

122 |W uzasadnieniu skarżący powtórzył w całości argumentację zawartą w odwołaniu z dnia[...] ., wskazując, że zbycie przedsiębiorstwa nie |

123 |spowodowało żadnych przekształceń podmiotowych w umowach dzierżawy, które skarżący zawarł z Agencją Nieruchomości Rolnych. Dokonanie |

124 |przekształceń podmiotowych nie było zresztą zamiarem stron umowy sprzedaży przedsiębiorstwa, co wynika bezpośrednio z brzmienia § 11 |

125 |pkt 1 umowy sprzedaży przedsiębiorstwa, w którym strony umowy zawarły gwarancję dla nabywcy zgłoszenia żądania udzielenia przez zbywcę |

126 |pomocy przy zawarciu aneksów do umów dzierżawy, w których w miejsce zbywcy wstąpiłby jako dzierżawca kupujący. Gwarancja ta miała |

127 |jednak obowiązywać przez rok i w tym czasie kupujący miał zwrócić się ze stosowanym żądaniem. kupujący nie zgłosił - w czasie ustalonym|

128 |umową - żądania udzielenia mu pomocy przy zawarciu aneksów do umów dzierżawy (rezygnując tym samym z wstąpienia w miejsce zbywcy jako |

129 |dzierżawcy), a z innych zapisów umowy wynika, że takie jego prawo już wygasło. Wobec powyższego dzierżawca gruntu rolnego (tym samym |

130 |ich posiadaczem zależnym) którego dotyczą wnioski o płatności pozostaje nadal skarżący. Zaznaczył przy tym, że wstąpienie nabywcy |

131 |przedsiębiorstwa – A. Spółki z o.o. z siedzibą w Łodzi w miejsce skarżącego jako dzierżawcy nieruchomości (w ogół praw wynikających z |

132 |umów dzierżawy zawartych przez skarżącego) wymagałoby zgody Agencji Nieruchomości Rolnych, a zgoda taka nigdy nie została udzielona. |

133 |Ponadto skarżący wskazał, że o utrzymaniu przez niego statusu dzierżawcy świadczy również wykonywanie przez niego obowiązków związanych|

134 |z tą dzierżawą, w tym regulowanie wszelkich należności wynikających z czynszu dzierżawnego, ubezpieczenia oraz podatku rolnego od |

135 |nieruchomości, do których wykonywania zobowiązany jest na podstawie obowiązujących przepisów prawa. |

136 |Zdaniem skarżącego, skoro jest on posiadaczem zależnym, to miał prawo wystąpić o płatności bezpośrednie. W tym kontekście Spółkę A. |

137 |uznać należy jedynie za dzierżyciela (art. 338 Kc), a wszelkie jej działania tratować jako działania posiadacza zależnego, co i tak nie|

138 |skutkuje utratą posiadania przez skarżącego. |

139 |W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w |

140 |zaskarżonej decyzji. W szczególności organ ten wskazał, iż nie podważył twierdzeń producenta, że jest prawnym posiadaczem jako |

141 |dzierżawca gruntu. Natomiast zarówno w trakcie prowadzonego postępowania, jak i w skardze do Sądu, skarżący nie podważył zasadności |

142 |twierdzeń odnoszących się do użytkowania faktycznego przez Spółkę A. działek rolnych zgłoszonych do płatności przez producenta, |

143 |wskazując Spółkę jako kolejnego posiadacza zależnego. Tymczasem, dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem |

144 |działek rolnych w rozumieniu przepisów Kc, ale należy je również użytkować rolniczo. |

145 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: |

146 |Skarga okazała się uzasadnioną w części dotyczącej zarzutów co do stanowiska organu w odniesieniu do działki gruntu[...] . |

147 |W związku z występującym w rozpatrywanej sprawie sporem o uprawnienie H. B. do otrzymania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych |

148 |wskazanych w złożonym przezeń wniosku zauważyć przede wszystkim należy, iż płatności, o które ubiega się skarżący są formą wsparcia |

149 |finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego|

150 |Wspólnotę Europejską (TWE). Celem ustanowionego systemu dopłat bezpośrednich jest wyrównanie dochodowości gospodarstw rolnych oraz |

151 |poprawy warunków życia, pracy i produkcji |

152 |w rolnictwie. Obowiązująca w roku 2007 ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach |

153 |w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) jest rezultatem działań wykonawczych w stosunku do |

154 |rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. - szczegółowo powołanego w treści art. 1 pkt 1 tej ustawy. Ustalając |

155 |warunki i tryb udzielania rolnikom płatności bezpośredniej do gruntów określonych powołanym wyżej rozporządzeniem wspólnotowym, ustawa |

156 |powyższa stanowi w art. 7, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w |

157 |skład gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do |

158 |rozporządzenia nr 1973/2004 (pkt 1); utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami (pkt 2); został mu nadany numer identyfikacyjny|

159 |w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie |

160 |płatności (pkt 3). |

161 |Jak to trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ostatecznej, określając szczegółowe warunki przyznania omawianej |

162 |płatności krajowy ustawodawca wskazuje na posiadanie gruntu rolnego, jako ustawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie |

163 |zgłoszonego wniosku i pojęcie to odnosi do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy |

164 |z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Przypomnieć tu należy, iż stosownie do treści art. 336 k.c. |

165 |posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada|

166 |jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz |

167 |zależny). W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. |

168 |Posiadaniem samoistnym jest władanie rzeczą w sposób odpowiadający korzystaniu z niej przez właściciela, czyli inaczej mówiąc władanie |

169 |we własnym imieniu i dla siebie, zaś posiadaniem zależnym - władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa |

170 |niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby (zob.: postanowienie SN z 9 maja 2003 r., sygn. akt V |

171 |CK 13/03; postanowienie SN z 13 stycznia 2004 r., sygn. akt V CK 131/03). Z kolei w doktrynie podkreśla się, iż "posiadanie" w |

172 |rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przysługującego właścicielowi |

173 |(posiadanie zgodne z prawem), ale może także wskazywać na stan faktycznego władztwa nad rzeczą i to w sytuacji, gdy prawo wykonywane |

174 |faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (posiadanie bezprawne) (tak np.: K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, |

175 |Warszawa 2005, s. 799). |

176 |Jak to już podkreślono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego |

177 |(por.: wyrok z dnia 17 stycznia 2008 r., II GSK 227/07), wskazane wyżej rozróżnienie rodzajów posiadania ma istotne znaczenie z tego |

178 |względu, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika |

179 |bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów |

180 |rolnych. Tak więc, dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu |

181 |cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. Oczywistym jest w takim stanie rzeczy, że ustawowa przesłanka "faktycznego |

182 |posiadania", kwalifikująca do uzyskania płatności, nie może być rozumiana jako przesłanka ustalenia samego tytułu prawnego |

183 |wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych, taki wymóg nie został bowiem sformułowany w żadnym przepisie |

184 |prawa. Oznacza to także, że nie dysponowanie przez rolnika stosownym tytułem prawnym do posiadanej nieruchomości nie może samo przez |

185 |się skutkować jego wyłączeniem z systemu pomocy, przepis art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie |

186 |uzależnia bowiem zastosowania instytucji pomocowych dla rolników od tego, z jakim rodzajem posiadania ma się do czynienia przy |

187 |rozpoznawaniu wniosku posiadacza gospodarstwa rolnego |

188 |o udzielenie stosownej pomocy, w szczególności czy jest to posiadanie w dobrej, czy też |

189 |w złej wierze. |

190 |Jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ostatecznej, u podstaw rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanej |

191 |przezeń pomocy w formie dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych legły ustalenia przez organy obu instancji, iż wnioskiem jego objęte |

192 |zostały grunty, których nie był właścicielem, nie był też posiadaczem w rozumieniu art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów |

193 |wsparcia bezpośredniego, tj. posiadaczem prowadzącym na tej działce rzeczywistą działalność rolniczą, w sytuacji, gdy dowody |

194 |zgromadzone w sprawie, szczegółowo przywołane w tymże uzasadnieniu, wskazują na to, iż rzeczywistym użytkownikiem spornej działki była |

195 |Spółka z o.o. A., która wykonywała na nich zabiegi agrotechniczne konieczne dla utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej. W treści |

196 |skargi wniesionej przez H. B. znalazło się stwierdzenie, iż zbycie przedsiębiorstwa nie spowodowało żadnych przekształceń podmiotowych |

197 |w umowach dzierżawy zatem jest on nadal posiadaczem zależnym a odnośnie działki [...] wykonał on w roku 2007 zabiegi – koszenie, |

198 |zlecając je spółce z o.o. A. |

199 |Wskazane w skardze fakty, poza działką [...] dotyczące działek o numerach: [...] w obrębie W., a także praw wynikających z umów |

200 |dzierżawy użytków rolnych zawartych z Agencją Nieruchomości rolnych Oddział w S., tj.: umowy z[...] . nr [...]wraz ze zmianami; umowy |

201 |z[...] . nr [...] wraz ze zmianami; umowy z[...] . nr [...] wraz ze zmianami nie znajdują jakiegokolwiek potwierdzenia w materiale |

202 |dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Za nieuzasadnione zatem uznać należało zawarte w treści skargi zarzuty |

203 |sprowadzające się w istocie do zarzutu wadliwego ustalenia braku po stronie skarżącego przymiotu rolnika uprawiającego objęte wnioskiem|

204 |działki, od spełnienia którego to ustawowego warunku uzależnione jest otrzymanie przezeń dopłaty bezpośredniej na ten grunt rolny. |

205 |Chybionymi są również te zarzuty skargi, które wadliwości w zakresie ustaleń dotyczących faktycznego posiadania spornej działki gruntu |

206 |upatrują w bezpodstawnym przyjęciu, że doszło do zmiany stron umowy dzierżawy. Jak to już wyżej podkreślono, ewentualne posiadanie |

207 |gruntu rolnego w złej wierze pozostaje bez wpływu na uprawnienie do otrzymania pomocy w postaci dopłat bezpośrednich, o ile z takim |

208 |posiadaniem wiąże się rolnicze jego wykorzystywanie w sposób określony przepisem art. 7 ww. ustawy. |

209 |Wszystkie dokonane przez organ ustalenia a dotyczące działek o numerach: [...] w obrębie W., a także praw wynikających z umów dzierżawy|

210 |użytków rolnych zawartych z Agencją Nieruchomości rolnych Oddział w S., tj.: umowy z [...] nr [...] wraz ze zmianami; umowy z[...] . nr|

211 |[...] wraz ze zmianami; umowy z [...] nr [...] wraz ze zmianami są prawidłowe. Oparte są na wskazanym w uzasadnieniu materiale |

212 |dowodowym. Przyjęcie do ustaleń faktycznych wyjaśnień strony, Spółki z o.o. A., świadków jest zasadne. Zgodnie z art. 75 kpa stanowią |

213 |materiał dowodowy podlegający na swobodnej ocenie organu. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do tegoż dowodu w sprawie. |

214 |Wyprowadzona zaś ocena nie nosi w tym zakresie cech dowolności. Ocena tych dowodów dokonana przez organ jest logiczna, dokonana w |

215 |całokształcie zebranego materiału dowodowego. |

216 |Takiej poprawności prowadzonego postępowania nie można odnieść do stanowiska organu odnośnie działki [...] – wskazać należy, że ocena |

217 |zgromadzonego materiału dowodowego co do działki[...] nosi cechy dowolności. |

218 |Według ustaleń organu działka [...] nie była objęta umową sprzedaży przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kc. Spółka A. nie ponosiła |

219 |kosztów dzierżawy co do działki[...] . W dniu[...] . H. B. zeznał, że w 2007 r. zlecił koszenie działki [...] dla Spółki z o.o. A. w |

220 |zamian za pożytki ze skoszonej trawy, z zakazem wypasu bydła. Świadek J. K. zeznał, że H. B. zlecił koszenie firmie A. a wiadomość tą |

221 |powziął od H. B.. Przedstawiciel Spółki A. (K. W. P. Prezes Zarządu) potwierdził fakt koszenia działki [...] na zlecenie H B.. |

222 |Mając na uwadze tak zgromadzony materiał dowodowy organ wskazał, że dowody zgromadzone w sprawie (m.in. zeznania świadków oraz samego |

223 |producenta) wskazują, że to Spółka A. wykonywała na niej (łąka) podstawowy zabieg agrotechniczny, konieczny dla utrzymania jej w dobrej|

224 |kulturze rolnej, jakim jest wykaszanie. Jednocześnie organ wskazuje, że nie można ustalić, w sposób nie budzący wątpliwości, że było to|

225 |w ramach zlecenia, czy użytkowania działki przez Spółkę a ponadto, że producent nie przedstawił żadnych dowodów, na podstawie których |

226 |organ mógłby uznać, że spełnił on wymóg wynikający z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj.|

227 |że był posiadaczem działki rolnej [...]. |

228 |Takiego stanowiska organu nie sposób zaakceptować. |

229 |Wskazać należy, że rolą organu administracji jest dążyć do uzyskania najszerszych, możliwych informacji pozwalających na zgodne z |

230 |prawem rozstrzygnięcie wniosku strony. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko |

231 |w takim przypadku możliwe jest ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. |

232 |Nie kwestionując obowiązku strony co do jej aktywności dowodowej w ramach postępowania w sprawie dopłat bezpośrednich (art. 3 ust. 3 |

233 |ustawy o płatnościach |

234 |w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), podkreślić jednocześnie należy, iż obowiązkiem organu administracji wynikającym z zawartej |

235 |w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do |

236 |podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki |

237 |sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania |

238 |i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia |

239 |dokonane w całokształcie materiału dowodowego - art. 80 k.p.a., zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący - art. 77 § 1 k.p.a., a|

240 |więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o|

241 |przekonującej treści - art. 7 k.p.a. |

242 |Podkreślić należy, iż w sytuacji w której wynik dotychczasowego postępowania dowodowego nie był wystarczający do ustalenia |

243 |rzeczywistego stanu rzeczy, a strona nie wskazuje na konkretny środek dowodowy, to organ administracji powinien we własnym zakresie |

244 |dopuścić i przeprowadzić stosowne dowody, wezwać stronę do przedstawienia dowodu lub środka dowodowego. Mając na uwadze zasadę prawdy |

245 |obiektywnej organ nie może rozstrzygać sprawy bez ustalenia stanu faktycznego, poprzestając na wątpliwościach. |

246 |W tym miejscu należy przywołać regulacje art. 80 kpa zgodnie z którym organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału |

247 |dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że z wywodu decyzji organu administracyjnego winno wynikać, dlaczego |

248 |dowodom przedstawionym przez stronę i zgromadzonym w sprawie nie dano wiary, dlaczego przedstawione przez stronę dowody są |

249 |niewystarczające i w tym zakresie bądź prowadzić dalsze postępowanie dowodowe bądź wykazanie na podstawie innych dowodów, że dana |

250 |okoliczność jest udowodniona. |

251 |Mając na uwadze powyższe, Sąd wskazuje, że ponownie rozpoznając sprawę organ |

252 |obowiązany jest wezwać stronę do przedłożenia konkretnych dowodów lub do wskazania konkretnych środków dowodowych, które zdaniem organu|

253 |są niezbędne do ustalenia prawdy obiektywnej, dokonać ustaleń we własnym zakresie i dokonać ich oceny kierując się regułami |

254 |postępowania wskazanymi w powyższych przepisach. |

255 |Dokonując powyższej oceny prawnej, Sąd nie przesądza co do słuszności wydanego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przyznania płatności |

256 |do działki [...] Zgodnie bowiem |

257 |z 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę |

258 |działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie ma |

259 |kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie do zbadania, czy w toku jego wydania |

260 |nie doszło do naruszeń przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. W ocenie Sądu |

261 |w sprawie niniejszej do istotnych i opisanych wyżej naruszeń przepisów postępowania doszło i w tym zakresie Sąd zwraca uwagę na |

262 |konieczność uniknięcia podobnego uchybienia przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. Dopiero wskutek przeprowadzenia postępowania |

263 |wyjaśniającego w sposób zgodny z przepisami postępowania możliwa będzie ocena merytoryczna decyzji wydanej co istoty sprawy w zakresie |

264 |odmowy przyznania płatności do działki[...] . |

265 |Mając powyższe na uwadze stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 |

266 |i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) |

267 |należało orzec jak w sentencji. |