Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 stycznia 2021 r., I SA/Sz 688/20
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 stycznia 2021 r., I SA/Sz 688/20
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2021r. sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienie bez rozpoznania wniosku w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości 1.uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 6 kwietnia 2020 r. Prezydenta Miasta S. nr [...]; UNP [...], 2.zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej G. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2020 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z [...] kwietnia 2020 r. znak: [...], [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku G. R. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") z 1 lutego 2020 r. w sprawie rozłożenia
3 na raty zapłaty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości,
4 za nieruchomości położone w S. przy ul. [...]
5 oraz ul. [...] dz. [...] obręb [...].
6 Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 233 § 1 pkt 1
7 lit. a) w zw. z art. 239 oraz art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900 j.t. ze zm.; dalej: "O.p.").
8 Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy, Strona zwróciła się do organu podatkowego o rozłożenie na 30 rat zapłaty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za nieruchomości położone
9 w S. przy ul. [...] oraz ul. [...] dz. [...], obręb [...].
10 Pismem z dnia 24 lutego 2020 r. organ I instancji wezwał Stronę, na podstawie art. 169 § 1 O.p., do usunięcia braków formalnych ww. wniosku w terminie 7 dni
11 od dnia otrzymania wezwania poprzez wskazanie identyfikatora podatkowego.
12 W treści ww. wezwania organ wskazał, że identyfikatorem podatkowym jest:
13 1) numer PESEL – w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzącymi działalności gospodarczej
14 lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług,
15 2) numer NIP – w przypadku pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu (prowadzących działalność gospodarczą lub wynajmujących
16 lub dzierżawiących nieruchomości).
17 W odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona pismem z dnia 18 marca 2020 r. podała przypisany jej numer identyfikatora podatkowego PESEL.
18 Wymienionym postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. organ podatkowy I instancji orzekł o pozostawieniu ww. wniosku Strony bez rozpatrzenia.
19 W uzasadnieniu ww. postanowienia organ I instancji wskazał, że Strona figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą: G. R. "W. D. P. i C. G.". Jak dalej wskazał organ działalność
20 ta jest zawieszona od 1 stycznia 2018 r., co w ocenie organu, nie oznacza pozbawienia Strony statusu przedsiębiorcy, wobec czego właściwym dla Strony identyfikatorem podatkowym jest numer identyfikacji podatkowej NIP.
21 Organ uznał tym samym, że Strona nie zastosowała się do treści ww. wezwania i nie uzupełniła braku formalnego ww. wniosku poprzez wskazanie prawidłowego identyfikatora podatkowego. W związku z powyższym - na podstawie art. 169 § 4 O.p. – należało pozostawić wniosek Strony bez rozpatrzenia.
22 Strona zaskarżyła ww. postanowienie zażaleniem, w treści którego wskazała, że prowadzona przez Stronę działalność gospodarcza została zawieszona w 2018 r.
23 a organ I instancji dysponował danymi Strony w zakresie NIP, REGON i PESEL ponieważ dane te stanowią podstawę do imiennego obciążania podatników przez organ. Strona wskazał również, że organ nie uwzględnił istotnej okoliczności,
24 że od momentu zawieszenia działalności gospodarczej Strona składa rozliczenie roczne PIT sygnując je numerem PESEL, a nie numerem NIP, co nie było i nie jest kwestionowane przez Urząd Skarbowy. W ocenie Strony działania organu naruszyły art. 8, art. 7 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2020.256 j.t. ze zm.; dalej: "K.p.a.").
25 Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2020 r. znak jw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. postanowienie organu
26 I instancji.
27 Rozpatrując wniesione przez Stronę zażalenie, Kolegium wskazało,
28 że postępowania podatkowe, w tym postępowanie o udzielenie ulg podatkowych,
29 jest uregulowane w O.p., a zatem organ I instancji co do zasady
30 nie mógł dopuścić się naruszenia wskazanych przez Stronę przepisów K.p.a.
31 Kolegium stwierdziło, że podanie Strony nie zawierało obowiązkowego elementu, jakim jest identyfikator podatkowy. W wezwaniu z 24 lutego 2020 r. organ podatkowy I instancji wskazał, że podatnik winien identyfikować się jednym numerem identyfikacyjnym. W piśmie z 18 marca 2020 r. Strona wskazała, że jej numerem identyfikacyjnym jest nr PESEL. Kolegium zgodziło się jednak z organem I instancji,
32 że status ewidencyjny przedsiębiorcy - a więc także jego identyfikator podatkowy
33 - nie zmienia się w związku z zawieszeniem działalności. W okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca nadal posługuje się nr NIP we wszystkich kontaktach z administracją podatkową. Nieprawidłowe wypełnienie wezwania organu podatkowego skutkowało zatem pozostawieniem podania bez rozpoznania.
34 Kolegium zauważyło, że Strona zwróciła się o ulgę podatkową w związku z doręczonymi jej decyzjami ustalającymi podatek od nieruchomości za lata 2015 - 2019. W aktach sprawy nie ma tych decyzji, a tym samym organ odwoławczy nie ma wiedzy jakie stawki podatkowe zastosowano dla wymiaru podatkowego. Sama Strona przyznaje jednak, że na nieruchomości przy ul. [...] zabudowanej pawilonem o funkcji mieszkalno-użytkowej wraz z mężem prowadziła działalność gospodarczą (po śmierci męża w 2016 r. działalność gospodarcza nie była już prowadzona na przedmiotowej nieruchomości). Z kolei, jak wynika z wpisu w CEiDG, zawieszenie działalności nastąpiło dopiero 1 stycznia 2018 r. Zatem okres, za jaki Strona ubiega się o przyznanie ulgi podatkowej, przypada w przeważającej części na okres czynnego prowadzenia działalności gospodarczej.
35 Kolegium dostrzegło, że organ podatkowy ma możliwość ustalenia numeru NIP oraz nr PESEL, ponieważ prowadzi ewidencję podatkową nieruchomości, która
36 co do zasady obejmuje oba te numery. Jednakże ustawodawca wprowadził wymóg wskazania w podaniu numeru identyfikacji podatkowej właśnie przez podatnika. Ustawodawca nie dopuszcza przy tym zamiennego posługiwania nr PESEL lub NIP jako identyfikatorem podatkowym. Identyfikator podatkowy jest jeden. Wskazanie nieprawidłowego numeru identyfikacyjnego nie doprowadziło zatem do usunięcia braku formalnego wniosku.
37 Jednocześnie Kolegium zauważyło, że skoro wniosek z 1 lutego 2020 r. nie został merytorycznie rozpoznany, Strona posiada uprawnienie do ponownego złożenia podania.
38 Kolegium zwróciło uwagę, że na szybkość postępowania o przyznanie ulgi podatkowej wpływa przede wszystkim okoliczność wypełnienia obowiązków informacyjnych przez podatnika wnoszącego podanie, a także dostarczenie przez niego materiału dowodowego umożliwiającego organowi przeprowadzenie weryfikacji wniosku pod kątem zasad przyznawania ulg podatkowych.
39 Na marginesie organ odwoławczy zaznaczył, że Strona w zażaleniu
40 nie wskazała, na jaką okoliczność załącza pisma z 18 grudnia 2018 r.
41 oraz z 13 listopada 2019 r. skierowane do Prezydenta Miasta S.. Do akt sprawy organ dołączył natomiast notatkę służbową z dnia 30 czerwca 2020 r., w której wyjaśniono, że kwestia umorzenia A. R. części zaległości
42 oraz nieprzyznania rat G. R., dotyczy opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów.
43 Strona zaskarżyła postanowienie Kolegium skargą wniesioną do tutejszego Sądu, zarzucając, że zawiera ono błędy w opisie stanu faktycznego dotyczącego prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała,
44 że działalność gospodarczą w S. zakończyła w lipcu 1993 r., następnie
45 w sierpniu 1993 r. rozpoczęła indywidualną działalność gospodarczą w W.. Błędne było uznanie 1 stycznia 2018 r. za datę zakończenia działalności w S., podczas gdy faktycznie jest to data zawieszenia działalności gospodarczej
46 w W.. Data śmierci właściciela i wyłącznego użytkownika nieruchomości
47 w S. i data zawieszenia przez Skarżącą działalności nie mają żadnego związku ze sprawą. Skarżąca wskazała, że numer PESEL jest jedynym identyfikatorem, którym obecnie się posługuje. Według Skarżącej Kolegium naruszyło art. 7 K.p.a., myląc stany faktyczne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w S.
48 i w W., co skutkowało błędnym uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie Skarżąca zarzuciła Prezydentowi Miasta S. naruszenie
49 art. 12 § 1 K.p.a. poprzez nieuzasadnione przeciąganie w czasie realizacji wniosku
50 o rozłożenie należności podatkowych na raty. Utrudnianie spłaty zobowiązania podatkowego narusza zarówno ważny interes strony jak i interes miasta poprzez uszczuplenie jego finansów o wpływy ze zobowiązania podatkowego.
51 Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Kolegium.
52 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
53 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
54 Skarga zasługuje na uwzględnienie.
55 Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie bowiem do przepisu art. 119 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325, t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
56 Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny czy organy prawidłowo orzekły o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Skarżącej
57 w przedmiocie rozłożenia na raty zobowiązania w podatku od nieruchomości
58 na podstawie art. 169 § 1 O.p. i art. 169 § 4 O.p.
59 Na wstępie należy wyjaśnić, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie organu podatkowego regulowane było przez przepisy O.p., stąd nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów K.p.a.
60 Sąd wskazuje zatem, że stosownie do treści art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie
61 nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem,
62 że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie zaś z art. 169 § 4 O.p., w razie nieuzupełnienia takiego braku formalnego, organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia,
63 na które przysługuje zażalenie. Wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej stanowi podanie w rozumieniu przepisu art. 168 § 1 O.p.
64 Wymogami, o których stanowi art. 169 § 1 O.p., są w szczególności wymagania formalne określone w art. 168 § 2 i 3 O.p. I tak przepis art. 168 § 2 O.p. stanowi,
65 że podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby
66 albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. W myśl z kolei art. 168 § 3 O.p. podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego.
67 Przepisy art. 168 § 2 i 3 O.p. regulują wymagania formalne, jakie musi spełniać strona, by jej czynność (m.in. wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej) spowodowała skutek prawny. Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę ograniczonego formalizmu. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych, ustalenie
68 przez organ podatkowy, czy podanie wypełnia je, ma podstawowe znaczenie
69 dla ochrony interesu prawnego strony. Spełnienie wymagań formalnych zarówno gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez stronę,
70 a następnie, że tylko treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania.
71 Z brakami formalnymi mamy zatem do czynienia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Brak formalny może dotyczyć określonego elementu treści pisma. Wymóg taki winien jednakże wynikać z przepisów prawa.
72 Przy czym w ocenie Sądu brak jest podstaw prawnych do różnicowania barków formalnych podania na istotne i nieistotne a następnie różnicowania rozstrzygnięcia organów na tej podstawie, tj. bądź pozostawienia podania bez rozstrzygnięcia
73 bądź wydanie rozstrzygnięcia rozpoznającego sprawę co do istoty. W doktrynie jednakże do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego
74 do wezwania wnioskodawcy celem ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 O.p., zalicza się tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu
75 (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901). Sąd zwraca również uwagę, że nie można abstrahować od celu wprowadzenia poszczególnych obowiązków i niejako wykorzystywać je przeciw stronie. Sąd zauważa zatem,
76 że obowiązek wskazania w podaniu identyfikatora podatkowego wprowadzony został ustawą o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1649), która weszła w życie 1 stycznia 2016 r. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (druk nr 3462), rozwiązanie to miało usprawnić proces identyfikacji dla korzystania z elektronicznych form kontaktu z administracją podatkową. Celem była zatem łatwiejsza identyfikacja strony i usprawnienie komunikacji.
77 Zważyć jednocześnie należy, że warunkiem zastosowania przez organ podatkowy negatywnych dla podatnika skutków procesowych nieuzupełnienia braków formalnych podania jest skuteczne pod względem prawnym wezwanie, które musi
78 być doręczone uprawnionemu podmiotowi, zawierać precyzyjne określenie, jakie braki formalne mają być uzupełnione, w jaki sposób i w jakim terminie ma to nastąpić, a także musi zawierać precyzyjne określenie skutków nieuzupełnienia żądanych braków.
79 W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organów, Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego ww. wniosku w postaci wskazania numeru właściwego identyfikatora podatkowego, pomimo wezwania w trybie art. 169 § 1 O.p. Organy uznały bowiem,
80 że wskazany przez Skarżącą, w odpowiedzi na ww. wezwanie, numer PESEL
81 nie stanowi właściwego identyfikatora podatkowego Skarżącej, która winna wykazać numer NIP, czego nie uczyniła. Jak bowiem wskazały organy Skarżąca, zgodnie
82 z wpisem w CEiDG, prowadziła działalność gospodarczą, której zawieszenie nastąpiło
83 1 stycznia 2018 r. zaś okres, za jaki Skarżąca ubiega się o przyznanie ulgi podatkowej, przypada w przeważającej części na okres czynnego prowadzenia działalności gospodarczej. Kolegium przyznało równocześnie, że organ podatkowy ma możliwość ustalenia numeru NIP oraz nr PESEL, ponieważ prowadzi ewidencję podatkową nieruchomości, która co do zasady obejmuje oba te numery. Jednakże ustawodawca wprowadził wymóg wskazania w podaniu numeru identyfikacji podatkowej właśnie przez podatnika. Ustawodawca nie dopuszcza przy tym zamiennego posługiwania nr PESEL lub NIP jako identyfikatorem podatkowym. Identyfikator podatkowy jest jeden. Wskazanie nieprawidłowego numeru identyfikacyjnego nie doprowadziło zatem
84 do usunięcia braku formalnego wniosku.
85 W ocenie zaś Skarżącej, w sposób prawidłowy dokonała uzupełnienia ww. braku formalnego podania na wezwanie organu. Jak bowiem wskazała Skarżąca nie jest
86 ona czynnym przedsiębiorcą, albowiem z dniem 1 stycznia 2018 r. zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej. Od tego też czasu w rozliczeniach podatkowych posługuje się identyfikatorem PESEL a prawidłowości takiego działania
87 nie kwestionują inne organy podatkowe.
88 Wskazać zatem należy, w pierwszej kolejności, że w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy wystosował do Skarżącej wezwanie z 24 lutego 2020 r., w którym wezwał do wskazania jednego numeru identyfikacji podatkowej w zależności
89 od posiadanego statusu. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca podała swój
90 nr PESEL. Następnie organ samodzielnie ustalił, że 1 stycznia 2018 r. Skarżąca zawiesiła działalność gospodarczą. W związku z tym organ uznał, że właściwym
91 w sprawie identyfikatorem był nr NIP i pozostawił podanie Skarżącej bez rozpoznania. Po wniesieniu przez Skarżąca zażalenia, organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
92 Mając na uwadze przytoczone powyżej przepisy prawa, Sąd poddał ocenie
93 ww. wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku Skarżącej. Sąd dostrzega, że treść przedmiotowego wezwania ograniczała się w istocie do wskazania,
94 że identyfikatorem podatkowym jest:
95 1) numer PESEL - w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług;
96 2) NIP - w przypadku pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu, o którym mowa w art. 2.
97 Odnosząc się do kwestii prawidłowości wezwania o uzupełnienie braków formalnych Sąd zauważa, że zagadnienie to stanowiło przedmiot zainteresowania sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 12 grudnia 2011 r., II GSK 682/11 NSA wyraził pogląd, że istotne znaczenie ma precyzyjne wskazanie jakie dokumenty strona powinna złożyć. Wyjaśnił ponadto, że w przypadku kiedy złożone dokumenty okazałyby się niewystarczające, należy ponownie wezwać stronę do nadesłania odpowiednich dokumentów, precyzyjnie określając w wezwaniu o jakie dokumenty chodzi.
98 Tym bardziej jest to istotne, gdy strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika
99 i wykonując zarządzenie mogła być przekonana, iż przedstawione przez nią dokumenty są wystarczające do wykazania umocowania osób podpisujących dokumenty
100 do działania w sprawie.
101 Sąd podziela ww. stanowisko i przenosząc je na grunt rozpoznawanej sprawy wyraża pogląd, że gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych podania budzi wątpliwości, co do jego treści lub nie precyzuje dostatecznie oczekiwań wzywającego organu, to z wykonania takiego wezwania - choć niezgodnie/niepełnie
102 z niesprecyzowanymi w wezwaniu oczekiwaniami organu - nie można wyprowadzać niekorzystnych dla strony skutków.
103 Wniosek ten jest – w rozpoznawanej sprawie – tym bardziej uzasadniony,
104 iż nie ma powodów sądzić, że w rozpoznawanej sprawie podając nr PESEL, Skarżąca
105 w sposób zawiniony i świadomie uchybiła wezwaniu organu z 24 lutego 2020 r. Sąd uznał zaś w szczególności, mając na uwadze treść wezwania organu I instancji
106 do uzupełnienia braków formalnych podania, że Skarżąca w istocie mogła uznać,
107 że właściwym identyfikatorem podatkowym jest jej nr PESEL. Sąd wskazuje bowiem,
108 że skoro Skarżąca od 1 stycznia 2018 r., zawiesiła działalność gospodarczą i jak sama wskazuje w rozliczeniach z Urzędem Skarbowym posługuje się identyfikatorem
109 PESEL - czego organy podatkowe nie kwestionują - to w istocie mogła mniemać,
110 że zalicza się do kategorii podatników nieprowadzących tej działalności a tym samy,
111 że właściwym w sprawie identyfikatorem podatkowy jest numer PESEL. Przy czym Sąd zauważa, że Skarżąca działa bez zawodowego pełnomocnika i powoływała się trudną sytuację materialną.
112 W ocenie Sądu, przedmiotowemu wezwaniu z dnia 24 lutego 2020 r. można zatem skutecznie zarzucić brak precyzji, w zakresie wskazania którego z identyfikatorów podatkowych Skarżącej organ oczekuje. Sąd podkreśla w szczególności fakt,
113 że organy po pierwsze miał możliwość ustalenia numeru NIP oraz nr PESEL, ponieważ organ podatkowy prowadzi ewidencję podatkową nieruchomości, która co do zasady obejmuje oba te numery, po drugie zaś organy dysponowały właściwym wypisem
114 z CEDiG a zatem posiadały wiedzę o statusie Skarżącej. Powyższe z kolei umożliwiało organowi I instancji precyzyjne sformułowanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku Skarżącej w zakresie wskazania, którego z identyfikatorów podatkowych Skarżącej organ oczekuje. Sąd wskazuje, że brak jest usprawiedliwionych podstaw – mając na uwadze zapisy art. 120 i 121 O.p., w tym zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
115 aby wątpliwości w powyższym zakresie rozstrzygać na niekorzyść podatnika.
116 Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że analiza treści
117 ww. wezwania organu z dnia 24 lutego 2020 r. (wystosowanego do Skarżącej
118 na podstawie art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 168 § 2 O.p.) i akt sprawy, wskazuje zatem, że nie było ono dostatecznie precyzyjne i mogło nasuwać adresatowi (Skarżącej) wątpliwości, co do sposobu w jaki ma uzupełnić braki formalne podania.
119 Mając na uwadze powyższe okoliczności, ponieważ ww. wezwanie z dnia
120 zakwalifikować należało jako nie dość precyzyjne i mogące stwarzać wątpliwości,
121 co do pełnego zakresu intencji organu - to tym samym uznać należało, że w sprawie
122 nie został spełniony warunek do zastosowania przez organ negatywnych
123 dla Skarżącej skutków procesowych, tj. do pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku Skarżącej na podstawie art. 169 § 1 i 4 O.p. Pozostawienie w takiej sytuacji
124 bez rozpatrzenia wniosku Skarżącej narusza ponadto wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
125 W kontekście powyższych okoliczności faktycznych i prawnych Sąd ponownie podkreśla, że ważnym prawem podatnika jest prowadzenie postępowania przez organy podatkowe tak, aby budzić zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.).
126 W wyroku z 12 kwietnia 2011 r., I FSK 262/11, NSA zaakcentował, że norma ta,
127 choć ujęta ogólnie, nie może być traktowana jedynie jako postulat odnoszący
128 się do sposobu prowadzenia postępowania. Jest to bowiem przepis, do którego przestrzegania organy zobowiązane są na równi z innymi przepisami zawierającymi wytyczne, co do ich działań. Źródła tej zasady należy upatrywać w art. 2 Konstytucji RP,
129 czyli w zasadzie demokratycznego państwa prawnego. Organy są w świetle tej zasady zobowiązane do takiego zachowania, niepowodującego ujemnych skutków dla strony postępowania, która działa w dobrej wierze, ma zaufanie do aktów danego organu
130 i je wykonuje. Z kolei w wyroku z 3 marca 2008 r. I FSK 365/07, NSA wyraził pogląd,
131 że postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa,
132 a powstałych wątpliwości nie rozstrzyga na niekorzyść podatnika. Zasada ta dotyczy zarówno stosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procesowych.
133 W innym orzeczeniu NSA wskazał, że z zasady, o której mowa w art. 121 § 1 O.p., wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania
134 oraz rozstrzygnięcia sprawy. Brak zaufania do organów jest z reguły skutkiem naruszenia przez te organy niektórych wartości jak równość czy sprawiedliwość
135 (wyrok z dnia 27 czerwca 2008 r., I FSK 783/07).
136 Powyższe poglądy, Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni akceptuje i przyjmuje za własne.
137 Reasumując Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów
138 art. 169 § 4 O.p. oraz art. 120 i art. 121 § 1 i art. 120 O.p. zaś wskazane naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
139 Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie zobowiązany uwzględnić wykładnię prawa dokonaną przez Sąd w niniejszym wyroku.
140 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
141 oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające
142 je postanowienie organu I instancji.
143 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Koszty te stanowił uiszczony przez Skarżącą wpis sądowy od skargi w wysokości
144 100 zł.
145 Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w wyroku dostępne
146 są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 12 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 168 (§ 1, § 2, § 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 169 (§ 1, § 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 1)