Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2019 r., I SA/Sz 487/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2019 r., I SA/Sz 487/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą

3 w D. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia M. T. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód

4 w uprawach rolnych powstałych w roku 2018.

5 Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym

6 i prawnym.

7 W dniu [...] października 2018 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Strony

8 o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. We wniosku Strona wystąpiła o udzielenie pomocy finansowej

9 do upraw, na których wystąpiły szkody co najmniej 30 % i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni [...] ha. Strona oświadczyła, że w roku 2018 nie posiadała ubezpieczenia do co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym,

10 z wyłączeniem łąk i pastwisk, od co najmniej jednego ryzyka (suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny) dopisując jednocześnie w rubryce VIII wniosku, że 100% upraw stanowi TUZ. Do wniosku Strona dołączyła:

11 - wykaz działek ewidencyjnych i powierzchnię upraw, na których wystąpiły szkody;

12 w wykazie tym Strona zadeklarowała, że - za wyjątkiem działki ewidencyjnej

13 nr [...] pow. [...] ha z uprawą mieszanki wieloletniej, pozostała część gruntów zgłoszona do płatności stanowi TUZ;

14 - protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym

15 lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego; w treści protokołu wskazano,

16 że powierzchnia upraw na gruntach ornych w postaci roślin pastewnych objętościowych w dniu wystąpienia szkód (z wyłączeniem łąk i pastwisk) wynosiła [...] ha;

17 - pismo informacyjne z dnia [...] października 2018 r., w treści którego oświadczyła, że Jej gospodarstwo rolne składa się z [...] ha mieszanki traw wieloletnich, której firmy ubezpieczeniowe nie ubezpieczają, oraz w pozostałej części z łąk

18 i pastwisk, które nie podlegają ubezpieczeniu – a zatem brak w gospodarstwie Strony upraw podlegających ubezpieczeniu.

19 Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr j.w., po rozpatrzeniu ww. wniosku Strony, organ I instancji przyznał Stronie wnioskowaną pomoc finansową w części, tj. w kwocie

20 [...] zł.

21 W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że zgodnie z § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2015.187 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z 2015 r.") pomoc została pomniejszona o 50%, w związku z brakiem ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym w dniu wystąpienia szkód w uprawach, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2015 r. Jak bowiem wskazał organ, w wyniku kontroli wniosku Strony, w tym analizy załączonych do niego dokumentów, wynika, że gospodarstwo rolne Strony o pow. rolnej [...] ha, nie było ubezpieczone. Jak dalej wskazał organ, we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2018 r., Strona zadeklarowała

22 do płatności działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha, w tym działki rolne

23 o pow. [...] ha z uprawą mieszanki wieloletnich traw z bobowatymi drobnonasiennymi (działki C3 i C4), co oznacza, że Strona nie posiadała 100% Trwałych Użytków Zielonych.

24 Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem z dnia [...] lutego 2010 r., w treści którego wskazała, że przyznana pomoc została źle naliczona z uwagi na brak stosownego ubezpieczenia. Strona oświadczyła, iż jej gospodarstwo rolne składa

25 się w 100% z łąk i pastwisk oraz [...] ha mieszanki wieloletniej, która została posiana na łąkach do spasania bydła. W ocenie Strony brak zatem w jej gospodarstwie rolnym, upraw podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zaś mieszkanki traw wieloletnich firmy ubezpieczeniowe nie ubezpieczają. Strona nie miała zatem możliwości spełnić warunku ubezpieczenia wskazanego przez organ.

26 Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr jw. Dyrektor ZOR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

27 W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, że z § 13r ust. 12 rozporządzenia z 2015 r., wynika że pomniejszenie wysokości udzielanej pomocy finansowej wystąpi, gdy nie zostanie ubezpieczona wymagana powierzchnia upraw rolnych, przez które należy rozumieć uprawy na gruntach ornych oraz uprawy trwałe, ale z wyłączeniem trwałych użytków zielonych (łąk i pastwisk - upraw wyłączonych

28 ze zmianowania przez okres pięciu lat i dłużej). Grunty orne stanowią bowiem grunty regularnie uprawniane w systemie płodozmianowym. Jak dalej wskazał organ odwoławczy, kryterium sposobu użytkowania gruntu rolnego stanowi, w omawianej sytuacji prawnej, decydujące rozróżnienie trwałego użytku zielonego (TUZ) od upraw

29 na gruncie ornym. Zatem stanowisko Strony zawarte w odwołaniu jest błędne, ponieważ trawy na gruntach ornych w rozumieniu obowiązujących przepisów w niniejszym postępowaniu nie są równoznaczne z łąkami i pastwiskami, które są wyłączone

30 z obowiązku ubezpieczenia.

31 Organ wskazał, że Strona wnioskowała o udzielenie pomocy finansowej

32 do powierzchni upraw rolnych [...] ha, zaś z wyłączeniem łąk i pastwiska do [...] ha, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30 % i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy – stawka pomocy [...] zł za 1 ha. Powierzchnia

33 z wyłączeniem łąk i pastwisk wynosiła [...] ha, co oznacza że w dniu wystąpienia szkód co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie powinno być ubezpieczonych, tj. przynajmniej [...] ha ([...] ha x 50%). Strona w złożonym wniosku zaznaczyła zaś, że nie posiadała ubezpieczenia do co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem łąk i pastwisk,

34 od co najmniej jednego ryzyka (suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny). Również w złożonym protokole szacowania szkód zaznaczono,

35 że Strona nie była ubezpieczona.

36 Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał, że Strona

37 nie posiadała ww. ubezpieczenia, zatem nie mogła otrzymać płatności w pełnej wysokości, a przyznana przez organ I instancji płatność w wysokości [...] zł przyznana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ podkreślił jednocześnie, że w świetle brzmienia § 13r ust. 12 rozporządzenia z 2015 r., błędne jest stanowisko Strony, jakoby trawy na gruntach ornych stanowiły w istocie łąki i pastwiska wyłączone z ubezpieczenia w rozumieniu tego przepisu.

38 Odnosząc się z kolei do kwestii poruszonej przez Stronę w odwołaniu,

39 iż ubezpieczyciel nie ubezpiecza mieszanki traw wieloletnich, organ odwoławczy wskazał, że art. 3 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw

40 i zwierząt gospodarskich, wymienia uprawy korzystające z przywileju dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia. Uprawa traw na gruntach ornych nie została wskazana w ww. przepisie i w związku z tym z takiego przywileju nie może korzystać. Nie oznacza to jednak, iż ubezpieczenie takiej uprawy nie jest możliwe. Jak ponadto wskazał organ odwoławczy § 13r ust. 12 rozporządzania z 2015 r. nie uzależnia przyznania pomocy w pełnym zakresie od okoliczności ubezpieczenia upraw tylko korzystając z dopłat z budżetu państwa. Pomoc finansową z tytułu powstania szkody

41 w uprawach rolnych z tytułu wystąpienia suszy lub powodzi w 2018 r., pomniejsza

42 się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk. Treść przywołanego przepisu wskazuje jednoznacznie, że nie ma znaczenia, czy uprawa została objęta ubezpieczeniem korzystającym z państwowych dopłat, czy ubezpieczeniem, którego składki w całości są pokrywane przez ubezpieczonego.

43 Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną

44 do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą

45 ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Strona wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi.

46 Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła zarówno naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy jak i prawa materialnego, tj.:

47 a) art. 6,7,8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U.2019.1133 j.t.; dalej: "K.p.a.") w zw. art. 77 § 1

48 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy, niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, na skutek:

49 - uznania, iż Skarżąca miała możliwość ubezpieczyć zgłoszone do pomocy uprawy łąk na gruntach ornych, trwałych użytków zielonych, mimo notoryjnej okoliczności (powszechnie wiadomej w branży rolnej), iż żaden ubezpieczyciel nie zawiera umów ubezpieczenia takich upraw traktując je jak inne łąki;

50 - na skutek sztucznego rozróżnienia sytuacji prawnej rolników posiadających łąki na gruntach ornych (trwałe użytku zielone o których mowa w art.4 pkt 1 lit h Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013 z dnia

51 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisu dotyczące płatności bezpośrednich w ramach wsparcia Producentów rolnych) od rolników posiadających łąki wpisane jako takie do wypisu z rejestru gruntów;

52 b) art. 3 ust. ustawy o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

53 z 7 lipca 2005 r. - na skutek wadliwego zastosowania, powołania w uzasadnieniu ww. przepisu, w celu wykazania Skarżącemu, iż miał możliwość ubezpieczenia uprawy łąk, co było nieprawidłowe, gdyż z przepis ten wymienia jedynie uprawy korzystające z przywileju dopłaty do składek, jego treść nie dowodzi możliwości ubezpieczenia uprawy przez Skarżącego;

54 c) art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a. na skutek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, mimo nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa przez Organ I instancji;

55 d) § 13 ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015, poz. 187 ze zm.)

56 - na skutek błędnej wykładni i nieprawidłowego zastosowania, wobec: przyjęcia nieprawidłowej definicji łąk o których mowa w ww. przepisie oraz obniżenia pomocy przyznanej Skarżącemu o 50%, mimo tego, iż nieubezpieczona przez Skarżącą powierzchnia upraw to łąki, co do których przepis ww. nie przewiduje pomniejszonych świadczeń;

57 e) art. 4 pkt 1 lit h) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisu dotyczące płatności bezpośrednich w ramach wsparcia Producentów rolnych - na skutek pominięcia przy ocenie sprawy definicję trwałych użytków zielonych zawartej w powołanym w tym przepisie, która wskazuje, że są to łąki i uprawy traw na gruntach ornych nieobjęte płodozmianem przez okres 5 lat, zatem łąki o których mowa w §13

58 ust. 12 ww. Rozporządzenia, co do których nie przysługuje pomniejszenie płatności pomocy suszowej;

59 f) art. 2, 7 i 32 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia podważającego zaufanie obywatela do organów państwa, wskazującego

60 na nierówne, dyskryminującego traktowanie Skarżącego, na skutek różnicowania praw rolników posiadających łąki na gruntach ornych od rolników posiadających łąki.

61 W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca podniosła m.in., że w jej ocenie organ administracji nie przeprowadził postępowania dowodowego należycie. Nie dokonał bowiem wnikliwej analizy stanu faktycznego pod kątem ustalenia czy w stosunku

62 do Skarżącej znajdzie zastosowanie pomniejszenie płatności pomocy suszowej,

63 o którym mowa w art. 13 ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji

64 i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

65 Skarżąca wskazała nadto, że kwestionuje ustalenie, że uprawy Skarżącej

66 nie są łąkami. Skarżąca uprawia bowiem łąki co jest związane z profilem jej gospodarstwa rolnego - produkcją bydła mięsnego. Wbrew stanowisku Organu, jako łąki uprawy te nie podlegają ubezpieczeniu. Nieprawidłowy i sprzeczny

67 z doświadczeniem życiowym i wiedzą powszechnie dostępną dla każdego podmiotu funkcjonującego w branży rolnej pozostaje wniosek przeciwny Organom. To, że trwałe użytki zielone (łąki na gruntach ornych), są traktowane przez ubezpieczycieli jak trawy stanowi fakt notoryjny i powszechnie znany w branży rolniczej.

68 Strona wskazała również, że Organ nie wyjaśnia skąd tak przyjęta definicja łąk,

69 o których mowa w § 13 ust. 12 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015r. Przepis nie rozróżnia dwóch typów łąk, skąd zatem wniosek, że łąki na gruntach ornych

70 to nie są łąki objęte zwolnieniem z obowiązku posiadania ubezpieczenia, objęte dodatkową pomocą.

71 Jak dalej wskazała Skarżąca, organ różnicuje sytuację obywateli, którzy faktycznie pozostają w takiej samem sytuacji tj. rolników, którzy zajmują się hodowlą bydła, posiadają w gospodarstwie uprawiają trawy, na takich, którzy posiadają łąki

72 i pastwiska, od takich, którzy posiadają uprawy trawy na gruntach rolnych. Tym drugim obniżając należne odszkodowanie o 50%, choć faktycznie obie grupy rolników znajdują się w identycznej sytuacji (uprawiają trawy dla bydła, na paszę), obie grupy

73 są identycznie traktowane przez towarzystwa ubezpieczeń (nie mogą bowiem ubezpieczyć swoich upraw). Z literalnego brzmienia przepisu nie wynika takie różnicowanie obu podmiotów.

74 Skarżąca wskazała ponadto, że definicję trwałych użytków zielonych zawiera

75 art. 4 pkt 1 lit h Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisu dotyczące płatności bezpośrednich

76 w ramach wsparcia Producentów rolnych. Zgodnie z tym przepisem trwałe użytki zielone (dalej: TUZ) to grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielonych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie lub uprawianych, które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa co najmniej od 5 lat. Trwałe użytki zielone to zatem łąki. Błędne pozostaje zatem samo pominięcie przy ocenie sprawy definicji trwałych użytków zielonych zawartej w powołanym przepisie, która wyraźnie opisuje TUZ jako łąki i uprawy traw na gruntach ornych nieobjęte płodozmianem przez okres

77 5 lat, zatem łąki o których mowa w §13 ust. 12 ww. Rozporządzenia z 27.01.2015 r.,

78 co do których nie przysługuje pomniejszenie płatności pomocy suszowej, z uwagi

79 na brak możliwości ubezpieczenia takich upraw.

80 W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo podkreślił, że w jego ocenie stanowisko Skarżącego jest błędne, bowiem w świetle obowiązujących przepisów trawy na gruntach ornych (a do tej kategorii należą grunty Strony) nie są równoznaczne z łąkami i pastwiskami, które wyłączone są z obowiązku ubezpieczenia.

81 Co do kwestii, iż ubezpieczyciel nie ubezpiecza mieszanki traw wieloletnich, organ wskazał, że art.3 ust 1 ustawy z dn. 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw

82 i zwierząt gospodarskich, wymienia uprawy korzystające z przywileju dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia. Uprawa traw na gruntach ornych nie została wskazana w ww. przepisie i w związku z tym z takiego przywileju nie może korzystać. Nie oznacza to jednak, iż dobrowolne ubezpieczenie takiej uprawy nie jest możliwe.

83 Nadto organ wskazał, iż § 13r ust. 12 rozporządzania Rady Ministrów z dnia

84 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie uzależnia przyznania pomocy w pełnym zakresie od okoliczności ubezpieczenia upraw tylko korzystających

85 z dopłat z budżetu państwa. Pomoc finansową z tytułu powstania szkody w uprawach rolnych z tytułu wystąpienia suszy lub powodzi w 2018 r., pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw

86 w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych

87 co najmniej od jednego z ryzyk. Treść przywołanego przepisu wskazuje jednoznacznie, że nie ma znaczenia, czy uprawa została objęta ubezpieczeniem korzystającym

88 z państwowych dopłat, czy ubezpieczeniem, którego składki w całości są pokrywane przez ubezpieczonego.

89 W toku rozprawy w dniu 28 listopada 2019 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t.; dalej: "P.p.s.a.") postanowił przeprowadzić dowód z dokumentu w postaci wypisu z rejestru gruntów, a w pozostałym zakresie oddalić wnioski dowodowe Skarżącej. Ponadto, na podstawie art. 113 § 2 P.p.s.a., Sąd postanowił przeprowadzić dowód z dokumentu w postaci wniosku Skarżącej

90 o przyznanie płatności obszarowych za 2018 r.

91 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

92 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

93 Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było przyznanie pomocy finansowej Skarżącej, w gospodarstwie rolnym której w 2018 r. powstały szkody

94 w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem suszy.

95 Według Organów, Skarżąca jako producent rolny, nie posiadała ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk

96 i pastwisk, od co najmniej jednego z ryzyk, o których stanowi § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2015 r. Przyznana Skarżącej pomoc powinna zatem zostać pomniejszona o 50% stosownie do § 13r ust. 12 rozporządzenia z 2015 r. Organ uznał bowiem, powołując się na treść wniosku i załączniki do niego w postaci wykazu działek oraz protokół z szacowania zakresu i wysokości szkód, że ww. ubezpieczeniu podlegać powinna uprawa mieszanki traw na gruntach ornych o pow. [...] ha umiejscowiona

97 na części działki ewidencyjnej [...] (działka rolna C3 i C4). Organ wskazał, że w świetle obowiązujących w przedmiotowej sprawie przepisów trawy na gruntach ornych (a do tej kategorii należą wskazane przez organ grunty Strony) nie są równoznaczne z łąkami

98 i pastwiskami, które wyłączone są z obowiązku ubezpieczenia.

99 Z powyższym stanowiskiem nie zgadza się Skarżąca, w ocenie której nieubezpieczona przez Skarżącą a wskazana przez organy uprawa traw wieloletnich

100 na gruntach ornych o powierzchni [...] ha to w istocie łąki, które wyłączone

101 są z obowiązku ubezpieczenia w myśl § 13 ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów

102 z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ponadto Skarżąca zarzuca, że nie miała faktycznej możliwości ubezpieczenia ww. powierzchni, albowiem faktem powszechnie znanym jest, że żaden ubezpieczyciel nie zawiera umów ubezpieczenia takich upraw traktując je jak inne łąki. Wreszcie Skarżąca wskazuje

103 na nierówne, dyskryminującego traktowanie Skarżącej, na skutek różnicowania praw rolników posiadających łąki na gruntach ornych od rolników posiadających łąki.

104 Sąd zauważa, że poza sporem pozostaje powierzchnia upraw objęta wnioskiem, fakt wystąpienia szkody (z protokołu wynikało, że wysokość szkód w gospodarstwie rolnym wynosiła [...]% średniej rocznej produkcji) oraz brak zawarcia przez producenta rolnego umowy obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia upraw

105 w jakiejkolwiek części. W tym zakresie dane zostały podane we wniosku Skarżącej,

106 w protokole z oszacowania zakresu i wysokości szkód i informacji załączonej

107 do wniosku z dnia [...] października 2018 r. Kwestię sporną stanowiła jednak wysokość udzielonej przez organ pomocy, w istocie zaś zastosowanie w stosunku do Skarżącej jej pomniejszenia o 50%, stosowanie do § 13r ust. 12 rozporządzenia z 2015 r.

108 W powyższy sporze Sąd przyznał rację organom ARiMR.

109 Mając na uwadze powyżej wymienioną istotę sporu, Sąd wskazuje, że zasady udzielania żądanej przez Skarżącą pomocy uregulowano w kolejnych przepisach § 13r ust. 1 – 12 ww. rozporządzenia z 2015 r.

110 Zgodnie z § 13r ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

111 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

112 2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły

113 co najmniej 30% danej uprawy;

114 3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem

115 w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

116 Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania

117 albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony

118 na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (§ 13r ust. 4). Przywołany przepis zawiera również w ust. 6 wyliczenie załączników, jakie należy złożyć wraz z wnioskiem. Wśród nich wymieniono m.in. kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi.

119 W w/w przepisie wskazane zostały warunki jakie muszą być spełnione, ażeby możliwe było przyznanie pomocy na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi. Wśród tych warunków zostało wymienione powstanie szkód w gospodarstwie rolnym spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. Szkody te mają być szkodami w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Szkody te także powinny powstać

120 na powierzchni uprawy i objąć co najmniej 30% danej uprawy.

121 A zatem, pojęcie uprawy rolnej przyjęte w ww. rozporządzeniu powinno zatem odpowiadać pojęciu uprawy rolnej jakim posługuje się ustawa z dnia 7 lipca 2005 roku

122 o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U.2019.477, dalej: "ustawa o ubezpieczeniu upraw").

123 W art. 3 ust. 1 przywołanego aktu ustawodawca zawarł następującą regulację:

124 ze środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia:

125 1) upraw zbóż, kukurydzy, rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub roślin strączkowych, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne lub

126 2) bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę oraz w wyniku uboju z konieczności

127 - zwanych dalej "umowami ubezpieczenia".

128 Nie bez powodu zatem przepis rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. odwołuje się do przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, gdyż to uprawy rolne i zwierzęta gospodarskie podlegają dopłatom do składek

129 do ubezpieczenia z budżetu państwa od wymienionych w ustawie ryzyk. Zatem do gruntu, który nie jest uprawą rolną, a wchodzi w skład gospodarstwa rolnego

130 nie przysługuje dopłata do ubezpieczenia. Przede wszystkim jednak do gruntu, który nie jest uprawą rolną pomoc nie jest przyznawana.

131 Stosownie do § 13r ust. 12 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

132 Wskazać należy, że powyższa regulacja stanowi oś sporu. W ocenie bowiem Skarżącej, skoro posiada wyłącznie TUZ, tj. łąki i pastwiska, w tym kwalifikację taką Skarżąca stosuje do ww. uprawy traw wieloletnich na gruntach ornych o pow. [...] ha, to w jej przypadku nie wymaga się żadnego ubezpieczenia i tym samym organ bezzasadnie dokonał pomniejszenia płatności o 50%.

133 Sąd wskazuje, wobec powyższego sporu, że łąki i pastwiska wyłączone

134 są z obowiązkowego ubezpieczenia uregulowanego w ustawie o ubezpieczeniu. Tym samym zawarcie umowy ubezpieczenia w oparciu o przepisy powyższej ustawy wiąże się wyłączenie z limitowanymi dopłatami. Pośród upraw podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu nie wymieniono traw w uprawie polowej. Nie oznacza to jednak, że na zasadzie dobrowolnego ubezpieczenia rolnik nie może zadbać o swoją przyszłość co do plonów upraw zgłoszonych do płatności.

135 Z jednej strony Skarżąca podaje, że wskazane we wniosku uprawy stanowią trwałe użytki zielone, z drugiej z tego faktu wywodzi, że są one wyłączone z obowiązku ubezpieczenia jako łąki i pastwiska. Tymczasem, jak już wskazywano, gdyby przyjąć stanowisko Skarżącej pomoc w ogóle by nie przysługiwała, gdyż do gruntu, który nie jest uprawą rolną pomoc nie przysługuje. Trawa na gruntach ornych, co nie powinno być sporne, nie jest łąką lub pastwiskiem. Między pojęciami "łąki i pastwiska" oraz "trwałymi użytkami zielonymi", a w szczególności dalej także "trawami na gruntach ornych", nie można postawić znaku równości. Terminy te nie są tożsame. Sama Skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy zadeklarowała co prawda 100 % TUZ. Jednak, co Sąd podkreśla, już w załączonym do wniosku wykazie działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody Skarżąca zadeklarowała na części działki ewidencyjnej [...] o pow. [...] ha mieszankę wieloletnią traw zaś na pozostałej części tej działki o pow. [...] TUZ – wyraźnie zatem obszary te różnicowała. Również w załączonym do wniosku Protokole oszacowania zakresu i wysokości szkód, wskazano, że na pow. [...] ha w gospodarstwie rolnym Skarżącej występowała uprawa "na gruntach ornych" w postaci "rośliny pastewne

136 i objętościowe" natomiast pozostała część gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha to "rośliny pastewne objętościowe – z łąk". Taką kwalifikację potwierdza również wniosek Skarżącej o płatności obszarowe za 2018 r., w treści którego Skarżąca zadeklarowała na pow. [...] ha działki ewidencyjnej [...] (działka rolna C3 i C4) uprawę mieszanki wieloletnich traw z motylkowatymi drobnonasiennymi na gruntach ornych.

137 Tym samym zasadnie, w ocenie Sądu, uznały organy ARiMR, że część zgłoszonej do przedmiotowej płatności działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna C3 i C4) o pow. [...] ha stanowi uprawa traw na gruntach ornych – nie kwalifikując jednakże pozostałego obszaru zgłoszonego do płatności, oznaczonego jako TUZ

138 do obowiązkowego ubezpieczenia. Tym samym zasadnie również uznały,

139 że ww. powierzchnia zajęta na uprawę traw na gruntach ornych ([...] ha) podlega wliczeniu do powierzchni, która stanowi 50% powierzchni ubezpieczonej – skutkiem zaś braku takiego ubezpieczenia, co jest bezsporne, jest zastosowane pomniejszenie płatności przyznanej w rozpoznawanej sprawie.

140 Ponadto, w ocenie Sądu potoczne rozumienie łąki czy pastwiska odpowiada podanej w przepisach prawa unijnego definicji trwałych użytków zielonych jako gruntów zajętych pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej, niepodlegających płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat i dłużej(...).

141 Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie przepisów rozporządzenia wyrażony został pogląd (vide: wyrok NSA z dnia 9 maja

142 2017 r., II GSK 5576/16), że o ile przepisy krajowe nie regulują definicji łąk i pastwisk

143 to na potrzeby postępowań w zakresie niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji

144 i Modernizacji Rolnictwa przyjmuje się definicję trwałych użytków zielonych określoną

145 w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia

146 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich

147 dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE)

148 nr 73/2009, (Dz.U.UE.L.2013.347.608). Mimo, że przytoczony wyrok dotyczył pomocy

149 z tytułu suszy opartej na przepisach art. 13c ust. 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. obowiązujących w 2015 r., to pogląd wyrażony w nim znajduje również uzasadnienie w przedmiotowej sprawie. Rozszerzenie stosowania przepisów przytoczonego powyżej rozporządzenia nr 1307/2013 na postępowania w przedmiocie przyznania pomocy, czy to z tytułu suszy, czy też z tytułu szkody spowodowanej nawalnym deszczem, gradem itp. nie zmienia faktu, że pomoc ta jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014. Zgodnie z definicją określoną w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013 trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych, a także – w przypadku, gdy zdecydują tak państwa członkowskie – grunty, które mogą nadawać się do wypasu i które stanowią część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielone rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu.

150 Sąd podkreśla, że skoro z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, wynika, że Skarżąca sama kwalifikowała i zgłosiła ww. powierzchnię działki [...] ([...] ha) jako uprawę traw na gruntach ornych i różnicowała ją jednoznacznie z obszarami TUZ (wniosek o płatności obszarowe, załącznik do wniosku w rozpoznawanej sprawie w postaci wykazu działek) a kwalifikacja ta była dodatkowo tożsama z dokonaną

151 w Protokole z oszacowania zakresu i wysokości szkód (str. 3 protokołu i załącznik nr 1 do protokołu) jak i we wniosku o przyznanie płatności obszarowych za 2018 r.

152 - Skarżąca zaś nie przedłożyła w postępowaniu administracyjnym przeciwstawnych

153 w tym zakresie dowodów - to organy zasadnie przyjęły w rozpoznawanej sprawie

154 ww. kwalifikację tych gruntów.

155 Sąd podkreśla również, że załączony do skargi i dopuszczony jako dowód dokument z wypisu z rejestru gruntów, nie zmienia ww. oceny Sądu, jako,

156 że odzwierciedla on stan gruntów Skarżącej na [...] kwietnia 2019 r. Ocenie Sądu podlega zaś stan faktyczny powyższych gruntów podlegający ocenie przez organy

157 – a stany te nie są tożsame.

158 Jednak w tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że postępowania – czy

159 to w przedmiocie przyznania płatności obszarowych, czy też w przedmiocie przyznania pomocy z tytułu wyrównania szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi toczą się na wniosek rolnika.

160 Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 10a ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 §1, art. 77 § 1 oraz

161 art. 81. Nieuzasadnione jest zatem powoływanie się na wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w przedmiocie kwalifikacji gruntów Skarżącej, jako stanowiących w całości trwałe użytki zielone (łąki i pastwiska). W każdym wniosku rolnika o pomoc finansową powinny być wskazane wszystkie dane dotyczące

162 m.in. rodzaju upraw i ich obszarów. Informacja co do zmiany kwalifikacji gruntów ornych powinna być zgłoszona Agencji we wniosku o przyznanie płatności obszarowych,

163 i konsekwentnie podana we wszystkich innych wnioskach.

164 Zasadnie zatem organy, opierając się na danych zawartych we wniosku o pomoc i ww. załącznikach do wniosku argumentowały, że pow. [...] ha działki ewidencyjnej

165 nr [...] (działka rolna C3 i C4) stanowi uprawy traw na gruntach ornych, które należało oceniać jako podlegające ubezpieczeniu, dla celów spełnienia warunków przyznania pomocy na podstawie § 13r ust.1 w związku z § 13r ust.12 rozporządzenia.

166 Skarżąca nie wskazała, by posiadała ubezpieczenie jakiejkolwiek części swoich upraw od wymienionych ryzyk – brak takiego ubezpieczenia przez Skarżącą był ponadto bezsporny. Nie wskazała również by takie dobrowolne ubezpieczenie było obiektywnie niemożliwe, powołując się jedynie na okoliczność, że jest to fakt powszechnie znany w branży rolniczej.

167 Sąd uznał zatem, mając na uwadze powyższe okoliczności, że wbrew zarzutom Skarżącej, organ odwoławczy wyczerpująco przeprowadził postępowanie dowodowe, rozpoznając sprawę w granicach wniosku Skarżącej złożonego w rozpoznawanej sprawie, w tym jego załączników, i zawartych tam oświadczeń. Wskazać należy,

168 że o naruszeniu zasad praworządności (art. 6 K.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.),, pogłębiania zaufania (art. 8 K.p.a.), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 par. 1 K.p.a.), swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) i pewności prawa (art. 8 § 2 K.p.a.) nie może stanowić okoliczność podjęcia przez organ odmiennego rozstrzygnięcia aniżeli oczekiwane przez Skarżącą.

169 Tym samym Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania za niezasadne.

170 Prawidłowo zatem, mając na uwadze ww. prawidłowe ustalania faktyczne

171 i przytoczone brzmienie mających zastosowanie w sprawie przepisów, organy zastosowały również wskazane w zarzutach skargi przepisy prawa materialnego.

172 Powyższe determinowało tym samym uznanie, że w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają

173 na podstawie i w granicach prawa jak i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

174 Sąd wskazuje ponadto, że na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a. oddalił wniosek dowodowy Skarżącej w zakresie przeprowadzenia dowodów z dokumentów w postaci pisma Prezesa Krajowej Rady Izb Rolniczych z dnia [...] listopada 2018 r. oraz pisma Prezesa Izby Rolniczej w O. z dnia [...] października 2018 r. W ocenie Sądu, dokumenty te, zawierające urzędową sygnalizację problemów związanych

175 ze stosowaniem ww. przepisów, pozostają bez wpływu na wynik sprawy.

176 Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.