Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2014 r., I SA/Sz 1020/13

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2014 r., I SA/Sz 1020/13

Sentencja

1 Dnia 13 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. w [...] o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 9 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 1020/13, odrzucił skargę F. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 9 lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. Postanowienie to doręczono stronie skarżącej w dniu 28 listopada 2013 r.

3 Pismem z dnia 29 listopada 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie otrzymała od Poczty Polskiej informacji o przesyłce (awizo i powtórne awizo), zawierającej zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Sądu z dnia 24 września 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Strona skarżąca zwróciła także uwagę, na powtarzający się fakt niewłaściwego przekazywania jej części przesyłek pochodzących od wielu współpracujących instytucji, a także na nieprawidłowe awizowanie przesyłek – niedochowanie właściwych terminów pomiędzy awizowaniami albo otrzymywanie powtórnego awiza pomimo braku informacji o pierwszym awizowaniu. Strona skarżąca we wniosku opisała także organizację pracy swojego biura (godziny otwarcia biura każdego dnia od 10.00 do 18.00) oraz obowiązujące jej pracowników zasady przyjmowania korespondencji (dwukrotne sprawdzanie skrzynki pocztowej każdego dnia), wskazując, iż nie jest możliwe przeoczenie jakiejkolwiek korespondencji umieszczonej w skrzynce listowej znajdującej się przy drzwiach pomieszczeń biurowych. Skarżąca wskazała również, że w okresie od dnia 24 września 2013 r. do dnia złożenia wniosku nie zdarzyła się sytuacja, aby biuro było zamknięte ze względu na urlop pracowników, chorobę, bądź wypadki losowe.

4 Strona skarżąca wyjaśniła także, że w dniu 29 listopada 2013 r. złożyła reklamację dotyczącą przedmiotowej przesyłki. Do wniosku załączono kopię reklamacji wraz z potwierdzeniem przyjęcia przez UP [...] oraz dowód opłacenia w dniu 29 listopada 2013 r. wpisu od skargi w kwocie [...] zł.

5 Pismem z dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd zwrócił się do Naczelnika UP nr [...] w [...] o udzielenie informacji, czy została rozpatrzona ww. reklamacja z dnia 29 listopada 2013 r., o czym poinformowano stronę skarżącą. W dniu 8 stycznia 2014 r. Poczta Polska S.A. przekazała pismo z dnia 17 grudnia 2013 r., zawierające odpowiedź na wskazaną reklamację.

6 We wskazanym piśmie, Poczta Polska poinformowała składającego skargę, m.in. o tym, że przesyłka polecona, będąca przedmiotem skargi została skierowana w dniu 27 września 2013 r. pod adres wskazany na przesyłce (adres siedziby skarżącej ul. [...]), tam też pozostawiono zawiadomienie o przesyłce, zaś w dniu 4 października 2013 r. sporządzono powtórne zawiadomienie. Wskazano także, iż zasadą jest nieprzekierowywanie przesyłek nadanych na zasadach specjalnych, co oznacza, że doręczenia lub pozostawienia zawiadomienia dokonuje się wyłącznie pod adresem na niej wskazanym.

7 Natomiast strona skarżąca w dniu 23 grudnia 2013 r., w uzupełnieniu wniosku, złożyła pismo procesowe, w którym podtrzymując w dalszym ciągu zarzut braku awizowania przesyłki pod adresem siedziby fundacji, zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wyjaśniła także, że od dłuższego czasu korzysta z usługi dosyłania korespondencji na adres ul. [...] w [...], dla którego wykazano pełną obsługę biurową, przez 5 dni w tygodniu. Wskazano dodatkowo, odnosząc się do informacji udzielonej przez Pocztę, iż poprzednie przesyłki sądowe w niniejszy postępowaniu zostały doręczone pod adresem ul. [...] w [...], pomimo że ich nadawcą był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Skarżąca podniosła, że w celu uszczegółowienia udzielonych wyjaśnień we wskazanych kwestiach w tym dotyczących pozostawienia zawiadomień pod adresem ul. [...], oraz wszelkich przesyłek poleconych kierowanych do skarżącej w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 23 grudnia 2013 r. zwróciła się ponownie do Poczty Polskiej, przesyłając do Sądu kopię pisma z dnia 23 grudnia 2013 r.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

9 Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)

10 - zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 P.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

11 Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. jednakże nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto to na stronie ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

12 Zdaniem Sądu, powołane przez stronę skarżącą okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.

13 Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżąca w skardze podała jako swój adres ul. [...], wobec tego na ten adres była wysyłana korespondencja pochodząca z Sądu. Nie ulega zatem wątpliwości, że prawidłowo Sąd uznał za skutecznie doręczoną w trybie art. 73 P.p.s.a. przesyłkę poleconą, zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego i w konsekwencji istniały podstawy do wydania w dniu 20 listopada 2013 r. postanowienia o odrzuceniu skargi. Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu uzasadniła nieotrzymaniem korespondencji sądowej, a ściślej zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej (awiza), pomimo zgłoszenia na poczcie tzw. "żądania odsyłania" przesyłek kierowanych na adres siedziby fundacji na adres ul. [...] w [...], gdzie zorganizowane miała biuro i odbiór korespondencji. Zaznaczono przy tym, iż dotychczas zdarzało się, że inne przesyłki nie były doręczane prawidłowo na wskazany adres "odsyłania".

14 Przystępując do rozpoznania wniosku, należy przede wszystkim wyjaśnić, że ustalenia dotyczące istnienia obowiązku dosyłania korespondencji kierowanej do skarżącej nie mają znaczenia dla skuteczności dokonanych przez Sąd doręczeń. Zważyć bowiem należy, że – co wynika również z odpowiedzi Poczty Polskiej - dosyłanie korespondencji nie obejmuje pism sądowych w postępowaniu karnym, cywilnym, administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym, gdyż tryb doręczania korespondencji w tych sprawach regulują szczególne przepisy proceduralne. Znajduje to potwierdzenie w § 26 ust. 1 regulaminu świadczenia powszechnych usług pocztowych (załącznik do uchwały nr 171 Zarządu Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 lipca 2011 r. – dostępny na stronie internetowej http://bip.poczta-polska.pl). Regulamin stanowi, iż zastrzeżenie doręczania przesyłek poleconych, z wyłączeniem przesyłek za potwierdzeniem odbioru, do skrzynki oddawczej lub skrytki pocztowej adresat składa na piśmie we właściwej dla miejsca jego zamieszkania placówce oddawczej. Informacja na ten temat zawiera pouczenie znajdujące się na formularzu dosyłania korespondencji skarżąca zapoznała się z tym zastrzeżeniem podpisując formularz dosyłania korespondencji, w którym znajduje się pouczenie w tym zakresie.

15 Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w rozdziale 4 określa sposób doręczania korespondencji w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a w zakresie doręczania pism przez pocztę nakazuje stosować tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (art. 65 § 2 P.p.s.a.). Istotne znaczenie ma fakt, że zarówno przepisy P.p.s.a., jak i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. nr 190, poz. 1277 ze zm.) nie przewidują możliwości przekazania korespondencji sądowej przez pocztę na inny adres niż wskazany na przesyłce, co wyłącza możliwość skutecznego złożenia dyspozycji "przekierowania korespondencji". Trzeba zwrócić uwagę, że przesyłki sądowe są wysyłane listem poleconym za "zwrotnym potwierdzeniem odbioru" i doręcza się je wskazanemu adresatowi lub innemu uprawnionemu odbiorcy (doręczenie zastępcze). W razie niemożności doręczenia pisma w ten sposób składa się je na 14 dni w placówce pocztowej, pozostawiając zawiadomienie informujące o możliwości jego odbioru (art. 73 § 1 i § 2 P.p.s.a.). W przypadku dalszego niepodjęcia pisma, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru. Doręczenie uważa się za skuteczne z upływem 14 dni od złożenia pierwszego "awiza" i jest to tzw. fikcja doręczenia, która jest niezbędna dla ekonomiki procesowej, nietamowania procesu brakiem podejmowania korespondencji. Dodatkowo strony postępowania mają obowiązek zawiadomienia sądu o każdorazowej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby (art. 70 § 1 P.p.s.a.), o czym należy jednakże pouczyć stronę. Pouczenie to może zostać również dokonane w piśmie doręczonym w trybie zastępczym (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 855/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), co miało miejsce w niniejszej sprawie wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego.

16 Zdaniem Sądu nie można uznać, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżąca nie obaliła fikcji prawnej skuteczności doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego dokonanego w trybie art. 73 P.p.s.a., prawidłowo awizowanego, które nastąpiło na podany przez nią w skardze adres siedziby. Dodatkowo należy podkreślić, że okoliczność niepozostawienia przez doręczyciela awiza nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez skarżąca. Jakkolwiek uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, to jednak wymaga, co najmniej przedstawienia okoliczności, które uwiarygodniłyby wystąpienie określonego zdarzenia. Nie jest do tego natomiast wystarczające poprzestanie na ogólnikowym stwierdzeniu o zaistnieniu, bądź niezaistnieniu jakiegoś faktu.

17 W ocenie Sądu, przytoczone przez skarżącą okoliczności, a to niedoręczenie przez Pocztę Polską przesyłki z decyzją oraz niepozostawienie przez pracownika poczty awiza informującego o przesyłce, nie są przekonujące. Z dołączonych do akt przesyłek zaopatrzonych w zwrotne potwierdzenie odbioru oraz wyjaśnień przedstawicieli operatora jednoznacznie wynika, iż przesyłki te były dwukrotnie awizowane pod adresem siedziby skarżącej. Brak jest zatem podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż powstałe wskutek zapisków osoby doręczającej korespondencję świadectwo faktu i daty awizowania przesyłki ma charakter dowodu prima facie, kreuje zatem swoiste domniemanie prawidłowości doręczenia, to jednak jego zakwestionowanie w toku niniejszego postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu niewątpliwie wymaga uwiarygodnienia okoliczności przeciwnych, co jednak nie miało miejsca. W tym miejscu odwołać się można do wypowiedzi Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 30 kwietnia 1998r., sygn. akt III CZ 51/98, zapadłym na gruncie procedury cywilnej, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki sądowej jest urzędowym dokumentem potwierdzającym fakt i datę doręczenia. Osoba, która twierdzi, że doręczenia dokonano w innej dacie, tudzież w ogóle go nie dokonano - powinna tę okoliczność udowodnić. Tymczasem, w warunkach niniejszej sprawy, twierdzenia skarżącej oparte na jej wiedzy nie znajdują potwierdzenia w żadnych innych okolicznościach o charakterze zobiektywizowanym. W szczególności wyniki przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego nie wspierają w żaden sposób wersji skarżącej.

18 Odnosząc się do zarzutów skarżącej co do sposobu funkcjonowania Poczty Polskiej – wskazać należy, że przepisy o doręczeniu mają charakter obligatoryjny, który wyłącza swobodną dyspozycję stron w zakresie sposobu doręczania pism sądowych (zasada oficjalności doręczeń). Doręczenie stanowi czynność materialno-techniczną, wywołującą określone skutki prawne przez fakty. Polega ono na zgodnym z przepisami umożliwieniu określonej osobie zapoznania się z treścią przeznaczonej dla niej korespondencji. Sąd dokonując, jak w niniejszej sprawie, oceny prawidłowości doręczenia, z natury rzeczy opierać się musi na treści akt postępowania, przyjmując w braku nasuwających się wątpliwości stan faktyczny wynikający ze ściśle określonej procedury doręczenia korespondencji sądowej. Zaistnienie wspomnianych wątpliwości związane być zaś musi zasadniczo – co oczywiste - z nieścisłościami, jakie występują w treści zgromadzonej w sprawie dokumentacji. W sposób oczywisty procedura doręczenia pism opiera się niechybnie na zaufaniu, jakim obdarza się osobę dostarczającą przesyłki. Dochowanie ustawowych wymogów oraz wiarygodność konkretnego doręczyciela weryfikować można jedynie za pomocą czynionych przez niego zapisków. Sąd nie znajduje natomiast jakichkolwiek podstaw do odmówienia wiarygodności sporządzonej w ten sposób dokumentacji w niniejszej sprawie.

19 Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 86 §1 w związku

20 z art. 87 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.