Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2021 r., II SA/Sz 910/21

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2021 r., II SA/Sz 910/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. i M. P. na Prezydenta Miasta K. w przedmiocie działania organu postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Pismem z 17 czerwca 2021 r., M. P. i M. P., reprezentowane przez M. P., wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na działanie Prezydenta Miasta K w postaci "braku rozpatrzenia reklamacji i według uznania organu Prezydenta Miasta K, rozpatrzenie jej w sposób skandaliczny jako "skargi", dokumentowane zawiadomieniem organu [...] z dn. 4 maja 2021 r. odebranego dnia 12 maja 2021 r.".

3 W piśmie skarżące nadmieniły, iż skarga dotyczy źle wykonanej usługi dostarczenia korespondencji do skarżących, świadczonej przez organ Prezydenta Miasta K. Natomiast doręczona skarżącym odpowiedź na "skargę" pismem z 4 maja 2021 r. jest skandaliczna, urąga zasadom jej rozpatrzenia, obiektywnego udzielenia odpowiedzi, nie ma tu nawet myślenia o załatwieniu sprawy, bowiem jest tu wyraźne uchylenie się organu od przeprowadzenia rzetelnego postępowania wyjaśniającego. W ocenie skarżących błędne było też uznanie "reklamacji" skarżących z 12 kwietnia 2021 r., za skargę.

4 W treści skargi pełnomocnika skarżących opisał okoliczności doręczenia przesyłki której dotyczyła "reklamacja" przywołana w piśmie skarżących z dnia 12 kwietnia 2021 r. W piśmie powyższym wywodzono wadliwość doręczania korespondencji oraz artykułowano postulaty co do oczekiwanego sposobu jej doręczania.

5 W odpowiedzi na skargę, pismem z 3 sierpnia 2021 r., Prezydent Miasta K wniósł o jej odrzucenie. Wyjaśnił, iż skarżące żądały rozpatrzenia reklamacji tj. środka którego nie przewidują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ani inne bezwzględnie obowiązujące przepisy.

6 Organ wyjaśnił, iż mając na uwadze, że w piśmie z 12 kwietnia 2021 r. skarżące wyrażały niezadowolenie na czynność do której nie przysługiwał im żaden przewidziany prawem środek odwoławczy, uznał zasadność rozpatrzenia skargi w trybie przewidzianym w art. 227 - 240 k.p.a. Nadmienił też, że przedmiotem skargi może być nienależyte wykonywanie zadań przez pracowników, zaś skarżące zarzucały nieprawidłowe działanie gońca.

7 Organ administracji wskazała również, że skarga wniesiona do WSA jest reakcją pełnomocnika skarżących na pismo organu z 4 maja 2021. r, które było zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi przez Prezydenta Miasta K.

8 Organ podkreślił, że doręczenie przesyłki jest czynnością materialno – techniczną a nie merytorycznym załatwieniem sprawy i nie przysługują od niej żadne środki odwoławcze, a ewentualne wadliwości doręczenia powinny być podnoszono w środkach odwoławczych, czy też postępowaniach zmierzających do wzruszenia prawomocnych postępowań.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

10 Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego.

11 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przywołanym przepisie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne.

12 W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

13 1) decyzje administracyjne;

14 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

15 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

16 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 oraz z 2019 r., poz. 60 z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 768 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

17 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

18 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

19 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

20 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

21 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

22 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

23 Z powyższych przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach skarg ściśle przez ustawę określonych.

24 Przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego oraz zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego.

25 W badanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżące pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. podniosły zarzuty dotyczące doręczenia korespondencji w toku postępowania mającego za przedmiot wydanie zaświadczenia dla nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, na którego wcześniejszym etapie zapadł wyrok WSA w Szczecinie z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt. II SA/Sz 197/20.

26 Kwestionując działanie organu w tym zakresie skarżące uznają, iż ich pismo nalęzy traktować jako "reklamację".

27 Przez reklamację należy rozumieć zwrócenie się do dostawcy, producenta, wykonawcy usługi w sprawie ujawnionych wad towaru, niedokładności w dostawie, w rachunku, w wykonaniu usługi itp. z żądaniem naprawienia szkód. Organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania zaświadczenia nie wykonuje usługi względem strony lecz wykonuje władztwo publiczne w oparciu o przepisy ustawy. Kwestionowanie czynności dokonywanych przez organ w toku powyższego postępowania w trybie administracyjnym jest dopuszczalne jedynie w określone przez ustawę sposoby.

28 Doręczanie pism w toku postępowania administracyjnego stanowi czynność materialno-techniczną a ustawodawca nie przewidział odrębnego trybu zaskarżania tego rodzaju czynności. Zatem właściwym podstawowym sposobem kwestionowania doręczenia, w tym jego skuteczności i prawidłowości, jest podnoszenie stosownych zarzutów w odniesieniu do aktów administracyjnych kończących takie postępowanie (decyzji, postanowień, zaświadczeń).

29 Działalność pracowników organu może być niewątpliwie przedmiotem skargi administracyjnej. Mając na względzie okoliczności wniesienia przez skarżące pisma z 12 kwietnia 2021 r. i wywodzone w piśmie zarzuty co do wadliwości działania osób działających na zlecenie gminy, organ gminy był uprawniony do jego zakwalifikowania jako skargi albowiem jej przedmiotem było w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.).

30 Aktualnie skarżące aktualnie zmierzają do zakwestionowania powyższego przeprowadzonego przez organ postępowania skargowego.

31 Postępowanie skargowe uregulowane w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, jest jednoinstancyjnym postępowaniem uproszczonym, nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, a w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, ale czynnością materialno-techniczną.

32 Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono także innym, niż decyzje i postanowienia, aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

33 Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

34 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronie niezadowolonej z załatwienia skargi opartej na podstawie art. 227 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takich skarg, nawet jeżeli zawiadomienie o załatwieniu skargi ma formę uchwały rady gminy (miasta), albowiem sprawy te nie zostały poddane jego kontroli (por. postanowienia: NSA z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Go 398/08; WSA w Poznaniu z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 30/10, czy WSA w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 47/14). Postępowanie skargowe nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 534/08)

35 Przywołane okoliczności stanowią podstawę do uznania, że badana skarga jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

36 Wszystkie powoływane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).