Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2020 r., II SA/Sz 125/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2020 r., II SA/Sz 125/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary nagany uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w G., po rozpoznania wniosku A. L. z dnia 11 października 2019 r., odmówił wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem dyscyplinarnym Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] wskazując, że wniosek został złożony z naruszeniem siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 135r ust. 7 ustawy o Policji.

3 A. L. wniósł zażalenie na ww. postanowienie pismem z dnia 11 listopada 2019 r.

4 Komendant Policji, powołując się na art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] października 2019 r. o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, zakończonego orzeczeniem Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył treść art. 135r ust. 9 i art. 135p ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 124 K.p.k. Następnie wskazał, że postanowienie nr [...] wydane w pierwszej instancji przez Komendanta Powiatowego Policji w G. zostało doręczone asp. szt. A. L. dnia 5 listopada 2019 r. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem 12 listopada 2019 r. Dla zachowania terminu konieczne było doręczenie zażalenia bezpośrednio Komendantowi Powiatowemu Policji w G. najpóźniej 12 listopada 2019 r., czyli złożenie go w siedzibie organu, albo nadanie w tej dacie zażalenia na adres Komendanta Powiatowego Policji w G. w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej.

5 Na podstawie akt sprawy organ ustalił, że do 12 listopada 2019 r. zażalenie strony nie zostało złożone bezpośrednio przełożonemu dyscyplinarnemu, który wydał postanowienie w pierwszej instancji, ani też nadane w placówce pocztowej. W dniu 12 listopada 2019 r. żalący się pozostawił swoje pismo w Komisariacie Policji w C., skąd przekazano je następnego dnia do Komendy Powiatowej Policji w G.. Nie można przy tym uznać Komisariatu Policji w C. za placówkę podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej. W tym stanie rzeczy zażalenie prawidłowo wniesiono dopiero 13 listopada 2019 r., gdyż dopiero wtedy dotarło ono do Komendy Powiatowej Policji w G.. Zdaniem organu, brak jest podstaw do przyjęcia innej daty, skoro zażalenia nie nadano w sposób określony w art. 124 K.p.k., w szczególności w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji. Nie można również przyjąć, że datą wniesienia zażalenia od zaskarżonego postanowienia pozostaje dzień pozostawienia go w Komisariacie Policji w C. w celu przesłania właściwemu organowi, czyli Komendantowi Powiatowemu Policji w G..

6 Komendant Wojewódzki Policji dodał, że w sprawie nie znajduje też odpowiedniego zastosowania przepis art. 125 K.p.k., a Komendant Komisariatu Policji w C. nie jest organem dyscyplinarnym w rozumieniu art. 133 ust. 1 i ust. 8 pkt 1 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji. W związku z tym, że zażalenie wpłynęło po terminie określonym w art. 135r ust. 9 ustawy o Policji, merytoryczne rozpoznanie wskazanych w nim zarzutów przez organ odwoławczy stało się w tej sytuacji bezprzedmiotowe.

7 A. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na opisane wyżej postanowienie zarzucając mu naruszenia art. 135r ust. 9 ustawy o Policji poprzez błędne przyjęcie, że zażalenie zostało wniesione po terminie i naruszenie art. 135e ust. 7 pkt 7 ustawy o Policji poprzez nieprawidłowe pouczenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z art. 139 ustawy o Policji, ustawodawca upoważnił Ministra Spraw Wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowego trybu wykonywania czynności w postępowaniu dyscyplinarnym, w tym obiegu dokumentów, a co za tym idzie, zgodnie z §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, dokumenty można przekazywać za pośrednictwem innych funkcjonariuszy lub pracowników Policji. Powyższe dopuszcza zatem doręczanie korespondencji za pośrednictwem funkcjonariuszy lub pracowników Komisariatu Policji w C.. Dopuszcza to również §1 pkt 5 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

8 Ponadto, skarżący stwierdził, że pouczenie zawarte w postanowieniu nr [...] nie zawiera wszystkich elementów określonych w art. 135e ust. 7 pkt 7 ustawy o Policji, w szczególności podstawy prawnej odwołującej się do przepisów K.p.k., co spowodowało, że działał on w przekonaniu, że złożenie zażalenia w Komisariacie Policji w C. jest zadośćuczynieniem 7 dniowemu terminowi do złożenia zażalenia.

9 Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania zażaleniowego. Organ uznał, że skarżący z uchybieniem terminu wniósł zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2019 r. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia obwołania. Organ odwoławczy zamiast wydać takie postanowienie wydał zaskarżone postanowienie, którym "utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego", co uzasadnia wniosek o jego uchylenie i umorzenie postępowania zażaleniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 3 p.p.s.a.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

11 Przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że wniesiona nań skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn w niej niepodniesionych lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu.

12 Przedmiotem skargi stało się postanowienie, mocą którego Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, zakończonego orzeczeniem Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...].

13 W podstawie prawnej postanowienia organ odwoławczy przywołał przepis art. 133 ust. 8 pkt 1 w zw. z art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.). Pierwszy z tych przepisów określa jaki organ jest wyższym przełożonym w postępowaniu dyscyplinarnym, drugi zaś wskazuje na uprawnienie do złożenia w określonym terminie zażalenia na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Żaden z tych przepisów nie stanowi jednak podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia o określonej treści przez organ odwoławczy.

14 Sentencja zaskarżonego postanowienia zdaje się wskazywać, że zostało ono wydane w oparciu o przepis art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, który stanowi, że wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie utrzymać w mocy. Brak wskazania w ocenianym postanowieniu ww. przepisu pomimo, że stanowi pewne uchybienie, można byłoby uznać jako nieistotne naruszenie przepisów prawa, gdyby sformułowane przez organ w sentencji rozstrzygnięcie było prawidłowe i należycie uzasadnione. Lektura uzasadnienia kwestionowanego przez stronę postanowienia prowadzi jednak do wniosku, że wskazane w nim motywy rozstrzygnięcia nie korespondują z jego treścią.

15 Orzeczenie przez organ odwoławczy o utrzymaniu w mocy decyzji (postanowienia) organu I instancji, może mieć miejsce wówczas, gdy organ odwoławczy w pełni akceptuje rozstrzygnięcie organu I instancji. Wówczas organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji (postanowienia) w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu (zażaleniu) oraz pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym orzeczeniem. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. organ, uznając, że zażalenie na postanowienie z dnia [...] października 2019 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego.

16 Przypomnieć należy, również ze względu na treść odpowiedzi organu na skargę, że w postępowaniu dyscyplinarnym nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o Policji zawiera autonomiczną regulację dotyczącą postępowań związanych z odpowiedzialnością dyscyplinarną, z odwołaniem się w oznaczonym zakresie, do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 135p), na co wskazuje ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne (por.: wyrok NSA z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2266/13; wyrok NSA z dnia 9 października 2019 r., sygn. akt I OSK 228/18).

17 Przepisy ustawy o Policji przewidują sposób postępowania organu odwoławczego w sytuacji wniesienia środka zaskarżenia z uchybieniem ustawowego terminu. Przepis art. 135k ust. 1 ww. ustawy stanowi, że postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. W myśl art. 135k ust. 3 ww. ustawy, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Według art. 135k ust. 4 cyt. ustawy, jeżeli orzeczenie lub postanowienie w pierwszej instancji wydał Komendant Główny Policji, odwołanie lub zażalenie nie przysługuje. Obwiniony może jednak w terminie, o którym mowa w ust. 1, zwrócić się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od orzeczeń.

18 Z przytoczonych przepisów wynika, że w przypadku wniesienia środka zaskarżenia po terminie, wyższy przełożony dyscyplinarny winien odmówić jego przyjęcia, w drodze postanowienia, w oparciu o art. 135k ust. 3 ustawy o Policji.

19 Wydając zaskarżone postanowienia Komendant Wojewódzki Policji, pomimo przedstawienia argumentacji, wedle której skarżący zażalenie na postanowienie organu I instancji wniósł z uchybieniem terminu, nie wydał postanowienia o odmowie przyjęcia zażalenia, lecz orzekł jakby sprawę rozstrzygnął merytorycznie, utrzymując w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, pomimo nie badania zasadności stanowiska organu I instancji w tym zakresie.

20 Powyższe uzasadnionym czyni stwierdzenie, że wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył wymienione wyżej przepisy postępowania określone w ustawie o Policji związane z rozpoznaniem sprawy przez organ odwoławczy, w szczególności art. 135k ust. 3 i art. 135n ust. 4 pkt 1, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł jak w sentencji.

21 Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni wskazania płynące z niniejszego wyroku a odnoszące się do prawidłowego zastosowania przepisów postępowania i w zależności od poczynionych ustaleń wyda rozstrzygnięcie adekwatne do obowiązujących przepisów prawa.