Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2012 r., I SA/Rz 917/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2012 r., I SA/Rz 917/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ SO del. Jarosław Szaro Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Cz.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Cz. K. kwotę 118 ( słownie: sto osiemnaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S.W. z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] w przedmiocie wymiaru Cz.K. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012r. w wysokości 479,00zł.

3 Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: O.p., art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r., Nr 95, poz. 613) - dalej: u.p.l. i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) - dalej: u.p.r.

4 Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że Cz.K. złożył w dniu 2 stycznia 2012r. informację - wzór IN - 1 na podatek od nieruchomości na 2012r. wskazując w niej powierzchnię budynku mieszkalnego 272,23m2 i informację wzór IR - 1 na podatek rolny za 2012r. wskazując powierzchnię gruntu 0,3050ha całość jako użytek rolny w klasie II i III z podziałem na działki [...] pow. 2450 m2 i nr [...] - pow. 600 m2.

5 Organ I instancji za podstawę wymiaru podatku rolnego przyjął dane wynikające z ewidencji gruntów i na tej podstawie ustalił, że Cz.K. jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni 0,3084ha (w tym teren zabudowany z symbolem B - 0,1855 ha i użytek rolny R II - 0,1229 ha) poł. w jednostce rejestrowej [...] Obręb 1 Ch., natomiast do opodatkowania budynku mieszkalnego przyjął powierzchnię wynikająca z protokołu oględzin dokonanych w dniu 14 września 2005r., tj. 284m2.

6 Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając ją za prawidłową. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdziło, że powierzchnia budynku ustalona w wyniku pomiaru w dniu 14 września 2005r. nie uległa zmianie i nadal jest aktualna, a dotychczas składane przez Cz.K. informacje podatkowe zawierały informację o powierzchni budynku odpowiadającej ustaleniom organów. Natomiast złożenie przez podatnika w 2012r. informacji podatkowej wskazującej inną powierzchnię budynku, bez poparcia tej zmiany wiarygodnym dokumentem oznacza, że to podatnik fałszuje stan faktyczny.

7 Odnośnie opodatkowania gruntów, organ powołał się na treść art.21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że dane z ewidencji gruntów są podstawą wymiaru podatków. Bez znaczenia pozostaje przy tym, że dane te są niezgodne z danymi zawartymi w księdze wieczystej Sądu Rejonowego w S.W. Nr [...]. Zdaniem organu, księga wieczysta to dokument, który może stanowić dowód w odrębnym postępowaniu przed organem ewidencyjnym, natomiast w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości tylko dokumenty z ewidencji gruntów i budynków mogą być brane pod uwagę. Organ uznał też za prawidłowe wyliczenie podatku rolnego w wysokości 46,00zł, co znajduje oparcie w treści przepisów art.6 ust.1 pkt 2 i ust.2 oraz art.4 ust.1 pkt 2 u.p.r.

8 Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organów Cz.K. złożył skargę do tutejszego Sądu wnosząc w niej o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S.W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi

9 I instancji. Ponadto wniósł o orzeczenie przez Sąd, że do chwili usunięcia przez organy rozbieżności i sprzeczności danych w rejestrze gruntów i budynków z danymi wynikającymi z księgi wieczystej oraz dołączenia dowodów z pomiarów powierzchni użytkowej budynku, naliczanie podatku opierać się będzie na informacjach skarżącego. Obszerne argumenty skargi sprowadzają się do zarzucenia organom wydania decyzji w oparciu o nieodpowiadające prawdzie dane z ewidencji gruntów. Jak wskazał podatnik, dane te powinny być zgodne z danymi zawartymi w aktualnej księdze wieczystej, podczas gdy w przedmiotowej sprawie takiej zgodności nie ma. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania tj. art.art.121, 122, 123 § 1, 180, 187 § 1, 188, 191, 192, 194, 200 § 1, 274 a § 2 i 291 O.p., przez brak postępowania dowodowego i oparcie się w całości na decyzji organu I instancji, zignorowanie żądań, dowodów i uwag zgłoszonych przez skarżącego. Uznał za bezpodstawne przyjęcie do opodatkowania powierzchni budynku wskazanej

10 z protokole z kontroli w dniu 14 września 2005r. tj. 284m2, mimo braku pomiarów

11 z natury tej powierzchni i braku dokumentacji technicznej.

12 Do skargi dołączył m.in. kserokopię zawiadomienia Sądu rejonowego w S.W. o wpisie w księdze wieczystej [...].

13 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w uzasadnieniu decyzji.

14 W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012r. Cz.K. ponownie podniósł fakt ignorowania przez organy zapisów zaktualizowanej księgi wieczystej z dnia [...]sierpnia 2009r. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego przez organ odwoławczy, przez błędną i krzywdzącą dla skarżącego wykładnię art.21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

16 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

17 Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

18 W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy powierzchni i rodzaju nieruchomości gruntowej oraz powierzchni budynku mieszkalnego, stanowiących w niniejszej sprawie przedmiot opodatkowania. Właściciel tych nieruchomości Cz.K. uważa, że nieruchomość stanowiąca przedmiot opodatkowania ma powierzchnię 3050m2 i stanowi w całości nieruchomość rolną, a znajdujący się na niej budynek mieszkalny ma powierzchnię użytkową 272,23m2.

19 W ocenie organów podatkowych powierzchnia nieruchomości wynosi 3084m2, przy czym w części stanowi ona teren zabudowany oznaczony w ewidencji budynków i gruntów symbolem B - o powierzchni 1855m2, a w części użytek rolny oznaczony symbolem R - o powierzchni 1229m2. Powierzchnia budynku mieszkalnego znajdującego się na tej nieruchomości wynosi zaś 284m2.

20 W ocenie Sądu, zarzuty skargi są nieuzasadnione w części dotyczącej opodatkowania gruntów.

21 Dokonując ustaleń odnośnie powierzchni nieruchomości gruntowej organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji budynków i gruntów. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu (por. wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2010r. I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010r. III SA/Po363/09, z dnia 13 stycznia 2010r. II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela. Słusznie zatem stwierdziło Kolegium, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji. Dodać należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dane w nim ujawnione nie mogą być skutecznie podważone przez powoływanie się na odpisy z ksiąg wieczystych czy też akty notarialne będące podstawą nabycia nieruchomości. Odnosząc się do treści tych dokumentów oraz zarzutów z nimi związanych, podnoszonych także w odwołaniu, zasadnie Kolegium stwierdziło, że kwestie dotyczące nieprawidłowo - zdaniem skarżącego - ujawnionej wielkości powierzchni gruntów, ich oznaczenia i klasyfikacji mogą być rozpatrzone w odrębnych postępowaniach, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych, natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Stanowisko to należy podzielić.

22 Sąd podkreśla, iż kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (np. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, w: System Informacji Prawnej LEX Nr 77806, dalej LEX).

23 Zatem organy prawidłowo uznały, stosownie do treści zalegającego w aktach wypisu z rejestru gruntów z dnia 9 stycznia 2012r., iż część działki nr 657/1 to tereny mieszkaniowe (B) - o powierzchni 1855m2, a pozostała część działki nr 657/1 to grunty rolne (RII) - o powierzchni 1229m2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 u.p.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W art. 1a ust. 3 u.p.l. wskazano, że przez użyte w tej ustawie określenia, m.in. w zakresie pojęcia "użytek rolny" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

24 Z kolei w myśl art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Pojęcie "użytek rolny" zostało bliżej sprecyzowane w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 ze zm.) i obejmuje ono m.in. grunty orne, oznaczone symbolem "R". Zatem prawidłowo część działki nr 657/1 - o powierzchni 1229 m2 opodatkowano podatkiem rolnym, jako właściwym dla tego rodzaju gruntu ujawnionego w ewidencji.

25 Stosownie do treści art.6 ust.1 pkt 2 i ust.2 oraz art.4 ust.1 pkt 2 u.p.r. podatek rolny dla 1 ha gruntów rolnych nie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wynosi równowartość pieniężną 5q żyta tj. 370,09zł (wg komunikatu Prezesa GUS). A zatem prawidłowo organ określił wysokość podatku rolnego od powierzchni 1229 m2 takiego gruntu na kwotę 46,00zł.

26 Pozostała część działki nr [...] tj. tereny mieszkaniowe (B) - o powierzchni 1855m2 zostały w należyty sposób opodatkowane stawką właściwą dla gruntów pozostałych.

27 W powyższym zakresie Sąd uznał postępowania organów podatkowych

28 i wydane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem.

29 W ocenie Sądu, na uwzględnienie zasługuje natomiast zawarty w skardze zarzut błędnego ustalenia podatku od nieruchomości w części dotyczącej budynku mieszkalnego.

30 Obowiązkiem organu podatkowego jest zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art.180 O.p.), a żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, chyba, że (art.188 O.p.) okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

31 W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy zakwestionował zadeklarowaną przez podatnika powierzchnię, lecz nie w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, bo z ewidencji tej wynika jedynie powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku, a nie jej powierzchnia użytkowa. Organ dokonując ustalenia powierzchni budynku przyjął za wiarygodne dane wynikające z protokołu kontroli sporządzonego dnia 14 września 2005r., z którego wynika, że powierzchnia użytkowa budynku wynosi 284m2. Jednakże, jak słusznie podnosi skarżący,

32 z protokołu tego nie wynika, aby organ dokonywał pomiaru powierzchni użytkowej budynku. W protokole wskazano, że dotyczy sprawy podatku od nieruchomości,

33 a przedmiotem kontroli jest powierzchnia użytkowa budynku poł. w S.W. przy ul. [...] i sposób wykorzystywania (przeznaczenie). Jednakże z jego treści wynika, że kontrola w istocie dotyczyła powierzchni i sposobu wykorzystania niektórych pomieszczeń (kuchnia, pralnia i garaż) na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z pewnością z protokołu nie wynika, aby organ dokonał pomiaru powierzchni całego budynku. Nie wiadomo więc, czy wskazana wielkość wynikała z rzeczywistego pomiaru, z dokumentacji budowlanej czy z oświadczenia podatnika. Nie zostały bowiem dołączone do akt inne dowody wskazujące na taką powierzchnię przedmiotowego budynku. Orzekające w sprawie organy wskazywały, że skarżący nie kwestionował powierzchni budynku wynikającej z powyższego protokołu, ani też nie wskazywał żadnych zdarzeń mających wpływ na wysokość opodatkowania w 2012r., a w szczególności zmian sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części zgodnie z przepisem art. 6 ust. 3 u.p.l.

34 Twierdzenia organów nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący zgłaszał zastrzeżenia do protokołu z kontroli, choć istotnie akcentował w nich przede wszystkim błędne określenie powierzchni niektórych pomieszczeń związanych z prowadzoną działalność gospodarczą. Jednakże od kilku lat skarżący konsekwentnie i wyraźnie domagał się przeprowadzenia przez organ pomiaru powierzchni użytkowej swojego domu uznając, że dokonał samodzielnie takiego pomiaru i jego wyniki odbiegają od powierzchni wskazanej w protokole. Żądania te wraz ze składanymi informacjami podatkowymi należało uznać za wskazanie przez podatnika zdarzeń mogących mieć wpływ na wysokość opodatkowania i wniosek o przeprowadzenie dowodu, którego przedmiotem są istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Nawet jeżeli wskazana w protokole z 2005r. wielkość powierzchni budynku oparta została na oświadczeniu podatnika, to nie oznacza, że podatnik nie ma prawa zakwestionowania w następnych latach podanej wielkości i skorygowania ewentualnego błędu. W związku z powyższym organ podatkowy powinien podjąć – stosownie do art.122 O.p. - niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jeśli zatem organ kwestionuje powierzchnię wskazaną przez podatnika w informacji IN-1 na 2012r., to powinien ustalić rzeczywistą powierzchnię budynku mieszkalnego skarżącego dokonując oględzin budynku i wykonując pomiar powierzchni użytkowej zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy udziale podatnika.

35 Dopatrując się zatem w zaskarżonej decyzji naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.152 P.p.s.a.

36 Na podstawie art. 200 i art.205 § 1 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 118,00zł, na którą składają się: uiszczony od skargi wpis w wysokości 100,00zł oraz zwrot kosztów przejazdu do sądu w wysokości 18,00zł.