Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2010 r., II SA/Rz 879/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2010 r., II SA/Rz 879/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S. B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2009 r. [...] wydanym w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala-

Uzasadnienie

2 II SA/Rz 879/09

U Z A S A D N I E N I E

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej określany jako WSA) w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 lipca 2009 r. II SA/Rz 163/09 po rozpoznaniu skargi S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (określanego dalej jako WINB) z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (określanego dalej jako PINB) z dnia [...] września 2008 r., nr [...] nakazującą M. i S. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu (tzw. dobudówki), dobudowanego do budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ewid. 127/4 położonej w miejscowości Z., skargę oddalił. Sąd stwierdził, że w warunkach rozpoznawanej sprawy jako skutek budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli z naruszeniem prawa obowiązującego w czasie budowy, powstał bez wątpienia stan niebezpieczeństwa dla ludzi oraz mienia. Ze względu na usytuowanie przedmiotowego obiektu nie jest możliwe w drodze zmian lub przeróbek doprowadzenie do ustania tego stanu i dlatego uznano konieczność zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm., określanej dalej jako "Upb z 1974"), a więc nakazania przymusowej rozbiórki. Sąd odnosząc się do wykładni skarżącego dotyczącej art. 37 Upb z 1974 stwierdził, że nie zasługuje ona na akceptację. Za chybiony uznano także argument, że w myśl § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) budynek gospodarczy może być sytuowany bezpośrednio przy granicy działki. WSA w Rzeszowie wskazał, że okolicznością niesporną w sprawie jest fakt, że przedmiotowy obiekt /"dobudówka"/ nie odpowiada warunkom określonym w tym przepisie. Postanowieniem z dnia 2 października 2009 r. stwierdzona została prawomocność tego wyroku od dnia 22 września 2009 r.

4 S. B. w dniu 9 listopada 2009 r. nadał w Urzędzie Pocztowym w S. skargę skierowaną do WSA w Rzeszowie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyżej opisanym wyrokiem II SA/Rz 163/09.

5 Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania sądowego wskazał art. 273 § 2 i § 3 oraz art. 277 i art. 284 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako Ppsa). W uzasadnieniu skargi o wznowienie S. B. naprowadza, że po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zaczął przeglądać zgromadzone przez siebie dokumenty dotyczące zarówno rozbiórki jak i pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W tym aspekcie zwrócił uwagę na prawomocne postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2004 r. II SA/Rz 391/04 umarzające postępowanie zainicjowane jego skargą na decyzję WINB z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Wskazał, że WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]. W ocenie skarżącego prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2008 r. został wydany "niewłaściwie i tym samym dał początek nieprawidłowości w rozpoznaniu sprawy". Skarżący zwrócił również uwagę na inny prawomocny wyrok Sądu z dnia 16 kwietnia 2008 r., II SA/Rz 3/08 wydany na skutek skargi S. P. na decyzję WINB z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, którym uchylona została zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] września 2007 r., a także decyzja WINB z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], decyzja PINB z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], decyzja WINB z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] i decyzję PINB z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] oraz decyzja PINB z dnia [...] maja 2006 r., nr [...]. Skarżący w szczególności podkreślił, że wszystkie wyżej opisane decyzje uchylone przez Sąd obejmowały swoim przedmiotem pozwolenie na użytkowanie spornego obiektu budowlanego. Wskazał, że podstawą tych decyzji były przepisy art. 40 i art. 42 Upb z 1974. Ponieważ wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2008 r. skasował wszystkie te decyzje, dlatego w ocenie skarżącego organ I instancji winien kierować się wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu tego orzeczenia Sądu. Na poparcie swojego poglądu skarżący powołał się na wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 895/97, LEX nr 47186. Skarżący uznał, że zasadnym jest naprowadzenie na decyzję, która zapadła po ponownym rozpoznaniu sprawy przez PINB, który wydał decyzję z dnia [...] września 2008 r., nr [...] nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego skarżącemu i jego żonie. Według skarżącego organ nie mógł na tym etapie postępowania orzec o rozbiórce, gdyż wyrok Sądu z dnia 16 kwietnia 2008 r. II SA/Rz 3/08 został wydany w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Wyraził swoje niezadowolenie, że WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2008 r. dotyczącą rozbiórki, a następnie WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie II SA/Rz 163/09 oddalił jego skargę na tę decyzję. Zwrócił uwagę, że wszystkie decyzje miały w swojej podstawie prawnej art. 37 ust. 1 pkt 2 Upb z 1974, dlatego zarzucił, że w przedmiotowej sprawie w dniu orzekania przez Sąd tj. 22 lipca 2009 r. istniało prawomocne postanowienie Sądu z dnia 9 listopada 2004r., sygn. akt II SA/Rz 391/04 "umarzające postępowanie rozbiórkowe", jak i wyrok z dnia16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 3/08, który uchylił wszystkie decyzje zmierzające do uzyskania pozwolenia na użytkowania budynku.

6 W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie nastąpiło wykrycie takich okoliczności faktycznych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a z których nie mógł skorzystać w poprzednio zakończonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jednocześnie skarżący nadmienił, że nie dysponuje odpowiednią ilością środków pieniężnych, aby wykonać rozbiórkę przybudówki. Zachowanie organów I i II instancji skarżący określił jako rażąco naruszające prawo. W jego ocenie brak wymaganych odstępstw nie powoduje automatycznego nakazania rozbiórki, gdyż do takiego nakazu konieczne jest ustalenie realnego, a nie abstrakcyjnego niebezpieczeństwa wynikającego z art. 37 ust. 1 pkt 2 Upb z 1974, a takiego rodzaju ustaleń nie poczynił, jak zarzucił skarżący, żaden organ. Na poparcie swojego stanowiska powołał się również na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 649/07, LEX nr 485829. W końcowej części uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania sądowego skarżący stwierdził, że organy obu instancji w niniejszej sprawie nie uwzględniły znajdujących się w aktach sprawy opinii biegłych z zakresu pożarnictwa, uznając, że wybudowanie budynku bez pozwolenia na budowę z naruszeniem obowiązujących w czasie budowy prawa, spowodowało powstanie stanu niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia.

7 WINB udzielając informacji w piśmie z 23 listopada 2009 r. wyjaśnił, że akta administracyjne zostały przekazane do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, który zawiadomił pismem z 5 listopada 2009 r. Nr [...], że wszczęto na żądanie S. B. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji WINB z [...] stycznia 2009 r.[...].

8 Prawomocnym postanowieniem z dnia 7 stycznia 2010 r., II SA/Rz 879/09, sprostowanym następnie postanowieniem z 28 stycznia 2010 r., WSA w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu z dnia 22 lipca 2009 r. postanowił wstrzymać wykonanie tego wyroku.

9 Następnie Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 2 lutego 2010 r., II SA/Rz 879/09 wstrzymał wykonanie decyzji WINB z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

10 M. B. w piśmie procesowym z 8 lutego 2010 r. przyłączyła się do stanowiska swego męża – S. B.

11 Na wezwanie Sądu, aby skarżący jednoznacznie wskazał orzeczenie, które w jego ocenie prawomocnie rozstrzygało uprzednio sprawę, w której następnie zapadł wyrok II SA/Rz 163/09 oraz wskazania okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których skarżący nie mógł uprzednio skorzystać w postępowaniu, w którym zapadł kwestionowany przezeń skargą o wznowienie wyrok, S. B. jako uprzednie orzeczenie podał postanowienie WSA w Rzeszowie z 9 listopada 2004 r., II SA/Rz 391/04. Jeśli chodzi o nowe okoliczności to skarżący powołał się na istniejące w jego ocenie pokrewieństwo strony postępowania – S. P. z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego.

12 S. P. wniósł o oddalenie skargi, w piśmie procesowym z 8 marca 2010 r. wskazuje, że nie zachodzić ma w jego ocenie, żadna z przyczyn wznowienia postępowania sądowego, ujęta w dyspozycji art. 273 § 2 i 3 Ppsa. Uczestnik wskazuje, że on sam wykonał nakazaną mu rozbiórkę części swojego budynku gospodarczego, tego samego oczekuje od skarżącego w stosunku do popełnionej przez niego samowoli budowlanej.

13 Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji WINB z [...] stycznia 2009 r. nr [...], wobec decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności nie składany był wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

14 W trakcie rozprawy sądowej skarżący wyjaśnił, że w toku postępować administracyjnych przed organami nadzoru budowlanego czynił starania o wyłączenie PINB od załatwienia ich, starania te nie zakończyły się sukcesem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miał złożyć oświadczenie wedle którego jest dalszym kuzynem uczestnika S. P., oświadczenie to złożył około półtora roku wcześniej, wówczas to skarżący miał się z tym oświadczeniem zapoznać. Uczestnik – S. P. zaprzeczył o istniejącym pokrewieństwie jego z PINB.

15 Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:

16 W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa).

17 Przedmiotem rozpoznania była skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tut. WSA w Rzeszowie z 22 lipca 2009 r. II SA/Rz 163/09, na zasadzie art. 282 § 1 Ppsa Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla skarga o wznowienie. Skargę o wznowienie złożył S. B., powołujący się na przesłanki wznowienia zawarte w art. 273 § 2 i § 3 Ppsa. W myśl cyt. przepisów "Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu", a ponadto "Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy". W skardze, a następnie w złożonym piśmie procesowym S. B. wywodził, iż okolicznością faktyczną która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogłaby skorzystać, miałby być fakt pokrewieństwa między uczestnikiem S. P. a osobą pełniącą funkcję PINB. Zdaniem Sądu argumentacja ta jest nietrafna, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowego. Niezależnie od tego, że uczestnik – S. P. neguje fakt pokrewieństwa z osobą pełniącą funkcję organu I instancji, to skarżący podczas rozprawy sam oświadczył, że na tego typu okoliczność powoływać się miał w toku postępowania administracyjnego, przesłanka restytucyjna nie dotyczy zatem samego postępowania sądowego. Mógł tę kwestię podnosić w toku postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem II SA/Rz 163/09. Skoro nie wskazał przyczyn, dla których na tego typu okoliczność faktyczną nie mógł się powołać w toku postępowania sądowego, to uznać należy, że z tego względu nie zachodzi przesłanka z art. 273 § 2 Ppsa.

18 Gdy chodzi o druga przesłankę wznowieniową, to S. B. wywodził, że dopiero w trakcie przeglądania własnych dokumentów natknął się na prawomocne postanowienie WSA w Rzeszowie z 9 listopada 2004 r. II SA/Rz 391/04, które w jego ocenie "dotyczy tej samej sprawy". Powyższym postanowieniem WSA w Rzeszowie umorzył postępowanie ze skargi S. B. na decyzję WINB z [...] marca 2004r., a to z tego względu, że organ działając w trybie autokontroli uwzględnił tę skargę własną decyzją z [...] sierpnia 2004 r. Pogląd skarżącego jakoby postanowienie WSA w Rzeszowie II SA/Rz 391/04 dotyczyło tej samej sprawy, którą rozstrzygnął Sąd wyrokiem II SA/Rz 163/09 jest nietrafny. W przypadku przesłanki z art. 273 § 3 Ppsa chodzi o możliwość zgłoszenia tzw. zarzutu powagi rzeczy osądzonej. W myśl art. 171 Ppsa wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Postanowienie WSA w Rzeszowie II SA/Rz 391/04 w przedmiocie umorzenia postępowania sądowego nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, zatem nie można przyjąć że zapadło ono w tożsamej sprawie sądowoadministracyjnej ze sprawą rozstrzygniętą wyrokiem II SA/Rz 163/09. Nie zachodziła zatem druga z powołanych przez skarżącego przesłanek wznowieniowych, ujęta w art. 273 § 3 Ppsa.

19 Pozostałe argumenty prezentowane przez skarżącego z punktu widzenia dopuszczalności uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania sądowego nie mają znaczenia. Z tych przyczyn Sąd działając na zasadzie art. 282 § 2 Ppsa skargę o wznowienie oddalił.