Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 września 2012 r., II SA/Rz 549/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 września 2012 r., II SA/Rz 549/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego -skargę oddala-

Uzasadnienie

2 Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], odmówił K. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką A. M. Przyczyną odmowy przyznania świadczenia był fakt pozostawania A. M w związku małżeńskim, pomimo orzeczonej separacji. SKO po rozpatrzeniu odwołania K. M. decyzją z dnia [...] września 2010 r., [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po przedstawieniu przesłanek warunkujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium stwierdziło, że nie przysługuje ono, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Kolegium wskazało na wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 29 listopada 2006 r., o sygn. akt [...], którym orzeczono separację małżeństwa A. M. i J. M., a sprawę z powództwa o rozwód umorzono.

3 Wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r. o sygn. akt II SA/Rz 835/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (zwany dalej WSA), uchylił decyzje Burmistrza Miasta i Gminy [...] oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dalej SKO) o odmowie przyznania K. M. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad chorą matką A. M. Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jego zdaniem orzekające Organy ograniczyły się do przyjęcia, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego jest istnienie stosunku małżeństwa między rodzicami skarżącego znajdującymi się w separacji. Stwierdzenie w postępowaniu administracyjnym okoliczności orzeczenia o separacji nakłada na organy obowiązek ustalenia, w jakich faktycznych relacjach pozostają małżonkowie. Separację orzeka się w sytuacjach, gdy nastąpił zupełny rozkład pożycia, a samo takie orzeczenie ma skutki jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Dlatego organy powinny wyjaśnić relacje między małżonkami pozostającymi w separacji mając na uwadze istotę tej instytucji wynikającą z przepisów k.r.i.o. Należało też ustalić, czy J. M. przebywa w kraju i czy sprawuje opiekę nad A. M. oraz wyjaśnić, kto taką opiekę sprawuje. Dopiero na tle tych ustaleń można będzie poprawnie zastosować przepisy wskazane w podstawie prawnej skarżonej decyzji, z uwzględnieniem zasady, że stosowanie do przepisów prawa powinno odbywać się w zgodzie z Konstytucją RP.

4 Burmistrz Miasta i Gminy [...] po ponownym rozpoznaniu wniosku K. M. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. [...] postanowił odmówić przyznania żądanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono stronie, że jego matka legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2009 r., Sąd Okręgowy w R. orzekł separację małżeństwa A. M. i J. M. Według oświadczenia J. M. jego kontakt z żoną ogranicza się do odwiedzin zamieszkującej z nią córki. Żona zrezygnowała z jakiejkolwiek opieki ze strony męża. Organ ustalił, że ze względu na te okoliczności J. M. nie sprawuje opieki nad żoną i że opiekę tę sprawuje jej syn K. M. K. M. jest aktualnie studentem studiów dziennych na Politechnice [...]. Według organu uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie może nabyć osoba posiadająca status osoby uczącej się w trybie dziennym. Osoby te nie mogą podjąć jak również nie mogą zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Organ przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdzając, że osoba posiadająca status osoby uczącej się nie może posiadać statusu osoby poszukującej pracy lub rezygnującej z możliwości lub podjęcia zatrudnienia.

5 Decyzję Kolegium zaskarżył do SKO K. M. W wyniku rozpoznaniu odwołania Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...]. SKO za organem pierwszej instancji przyjęło, że K. M. jest studentem Politechniki [...]. Zainteresowany nie zgłasza gotowości i woli sprawowania bezpośredniej i osobistej opieki nad matką, powołując się na okoliczność kontynuowania nauki na studiach oraz natężona ilość zajęć.

6 SKO podobnie do organu pierwszej instancji uznało, że odwołujący nie spełnia istotnej przesłanki nabycia świadczenia a mianowicie rezygnacji z zatrudnienia czy niepodejmowania zatrudnia w związku z koniecznością opieki nad chorym członkiem rodziny.

7 K. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie opisał przyczyny, dla których musi opiekować się chorą matka. Opiekuje się Nią pomimo, że aktualnie uczy się na studiach dziennych na Politechnice [...]. Jakiejkolwiek opieki nie sprawuje jego ojciec J. M. z którym matka pozostaje w separacji. O bardzo złych stosunkach pomiędzy rodzicami świadczy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. uznający J. M. winnym znęcania się nad członkami rodziny. Skarżący nie ma środków na utrzymanie i nie może podjąć zatrudnienia gdyż sprawuje opiekę na schorowaną matką. Z tego powodu nie może też korzystać w pełni z przerw wakacyjnych od nauki.

8 SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Przytoczono w odpowiedzi te argumenty, który stanowiły podstawę decyzji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji.

11 Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, lub procesowe – w stopniu mogącym mieć wpływ istotny.

12 Należy ponadto podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

13 Stan faktyczny sprawy jest bezsporny.

14 Skarżący K. M. jest studentem studiów dziennych na Politechnice [...].

15 A. M. jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki, z mężem ma orzeczoną separację.

16 K. M. złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ciężko chorą matką A. M.

17 Materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia organu jest przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej".

18 Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką przyznania świadczenia, którą musi spełniać wnioskodawca jest "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Sensem tego przepisu jest forma rekompensaty finansowej z tytułu rezygnacji z zatrudnienia dla osoby wymienionej w przepisie zobowiązanej do opieki nad bliskim z powodu jego stanu zdrowia.

19 Brak tej przesłanki, a to "rezygnacji z zatrudnienia" dyskwalifikuje wnioskodawcę, który ubiega się o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego.

20 Skarżący jest studentem studiów dziennych w R. i mówi o natężonej ilości zajęć. Świadczenie pielęgnacyjne z założenia ustawodawcy nie może być formą pomocy społecznej dla rodzin biednych lub niezamożnych.

21 Wobec tego K. M. będący studentem nie spełnia jednej z podstawowych przesłanek, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

22 Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

23 Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd skargę oddalił.