Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2004 r., I SA/Po 556/02

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2004 r., I SA/Po 556/02

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki(spr) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skar- żącej spółki kwotę 2805,- zł (słownie: dwa tysiące osiemset pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/B.Koś

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] o nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej, działając na podstawie m.in. art. 12 ust. 1 pkt. 2 i ust. 6 pkt. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, określił Przedsiębiorstwu "A" Sp. z o.o. w Sz. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. w wysokości [...] zł, zaległość podatkową w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł.

3 W uzasadnieniu decyzji Inspektor podał, że w wyniku kontroli ustalono, iż w 1998 r. Spółka otrzymała od swojego udziałowca i dyrektora pieniądze na bieżącą działalność. Pieniądze zasilały kasę i były rejestrowane na koncie 234-1-0000 "Rozrachunki z pracownikami".

4 Wpłat dokonywano w styczniu, lutym, czerwcu i lipcu 1998 r., a zwrot przez Spółkę otrzymanych środków nastąpił w kwietniu, maju i grudniu tegoż roku. Wyjaśniając te okoliczności dyrektor Spółki J. J. podał, że dokonywał zasilenia kasy w środki finansowe w celu zapobieżenia trudnościom płatniczym Spółki występującym w 1998 r.

5 Inspektor Kontroli Skarbowej uznał, że przekazane pieniądze należy potraktować jako nieoprocentowaną pożyczkę udzieloną Spółce przez jej udziałowca.

6 Pożyczka ta zaś w swej istocie jest nieodpłatnym świadczeniem na rzecz Spółki. Wartość nieodpłatnych świadczeń jest z kolei przychodem w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

7 Wartość nieodpłatnych świadczeń ustala się w tym przypadku według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w dacie otrzymania świadczenia (art. 12 ust. 6 pkt. 4 w/w ustawy).

8 W związku z powyższym Inspektor Kontroli Skarbowej uzyskał z Oddziału Banku Gospodarki Żywnościowej w Sz. informacje o oprocentowaniu komercyjnych kredytów krótkoterminowych i na tej podstawie obliczył odsetki, jakie musiałaby zapłacić Spółka swojemu udziałowcowi od pieniędzy włożonych przez niego do Spółki, gdyby Spółka chciała pozyskać taki kapitał na rynku.

9 Od decyzji Inspektora odwołanie wniosła Spółka "A", zarzucając jej naruszenie art. 12 ust. 1 pkt. 2 oraz ust. 6 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W uzasadnieniu odwołania podniesiono m.in., że w decyzji Inspektor przyjął stawki procentowe odsetek od kredytów obowiązujące w 1998 r. w Banku Gospodarki Żywnościowej, gdy tymczasem bankiem finansującym potrzeby Spółki był w tym czasie Bank Kredytowy.

10 Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej.

11 W uzasadnieniu organ odwoławczy, analizując treść art. 12 ust. 6 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wyjaśnił, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "cena rynkowa". Brak też jakichkolwiek regulacji odnośnie sposobu obliczenia tej ceny.

12 W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że przy obliczaniu wartości nieodpłatnego świadczenia można przyjąć, iż Spółka zaciągając ewentualny kredyt skorzystałaby z usług banku, który prowadzi jej rachunek bieżący. W okolicznościach niniejszej sprawy byłby to Bank Gospodarki Żywnościowej, co do którego trudno byłoby stwierdzić, że stosowane przez niego stopy procentowe od kredytów gospodarczych nie spełniają wymogu urynkowienia.

13 W skardze wniesionej przez Spółkę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucono decyzji Izby Skarbowej naruszenie art. 12 ust. 1 pkt. 2 oraz ust. 4 pkt. 1 i 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, polegające na wyliczeniu rzekomego przychodu Spółki z tytułu nieodpłatnych świadczeń na podstawie stóp procentowych od kredytów stosowanych przez Bank Gospodarki Żywnościowej, podczas gdy Spółka prowadziła rachunek bieżący w Banku Kredytowym w oparciu o stopy oprocentowania wynikające ze stosownych umów z bankiem.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

16 Z kolei na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

17 Skarga okazała się nieuzasadniona w tej części, w której kwestionuje sposób ustalania wartości nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt. 2 w związku z ust. 6 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

18 Nie budzi bowiem wątpliwości to, że dokonane przez udziałowca Spółki i jej dyrektora wpłaty zasilające kasę były w istocie nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu przepisów w/w ustawy.

19 Zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt. 4 powołanej ustawy wartość nieodpłatnego świadczenia ustala się według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości, w dacie otrzymania świadczenia. Działalność rynkową w zakresie udzielania kredytów i pożyczek prowadzą banki i w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowano pogląd, że wysokość odsetek od kapitału otrzymanego nieodpłatnie należy przyjmować w kwocie stanowiącej równowartość odsetek, jakie podmiot otrzymujący przychód musiałby zapłacić od kredytu pobranego z obsługującego ten podmiot banku (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2003 r., sygn. akt I SA/Po 2708/01, opubl. "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" z 2003, nr 5, poz. 139, "Lex" 80895).

20 W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżąca Spółka w dacie kontroli miała rachunki bankowe w dwóch bankach: BGŻ i WBK ("Protokół z badania dokumentów i ewidencji" - k. [...] akt administracyjnych).

21 Inspektor Kontroli Skarbowej jak i Izba Skarbowa uznały, że dla ustalenia wartości nieodpłatnego świadczenia wystarczy informacja o oprocentowaniu komercyjnych kredytów krótkoterminowych zaczerpnięta z oddziału BGŻ w Sz.

22 Spółka zaś, zarówno w odwołaniu jak i w skardze podnosiła zarzut, że ma rachunek również w WBK i że ten bank w roku 1998 stosował niższe stopy oprocentowania kredytów. Porównanie informacji o oprocentowaniu kredytów w powyższych bankach (k. [...] i [...]-[...] akt administracyjnych) pozwala uznać, że organy skarbowe w sposób niczym nieuzasadniony wybrały ten bank, w którym oprocentowanie kredytów było wyższe.

23 Wobec braku w ustawie definicji ceny rynkowej, jak słusznie to zauważył organ odwoławczy, dopuszczalne jest - zdaniem Sądu - ustalenie wartości otrzymanych nieodpłatnie świadczeń na podstawie średniej stopy oprocentowania kredytów w bankach, w których skarżąca Spółka ma konta.

24 Takie stanowiska zajął już w swoich wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z 8 marca 2000 r., sygn. SA/Sz 189/98, "Lex" nr 41528, wyrok z 14 kwietnia 2000 r., sygn. III SA 2333/99, "Lex" nr 43029).

25 W tych okolicznościach organ odwoławczy winien ponownie dokładnie zbadać zebrany w sprawie materiał dowodowy i na nowo określić skarżącej Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym za rok 1998, kierując się przy tym poglądem wyrażonym w niniejszej sprawie przez Sąd.

26 Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego oraz formalnego Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

27 O kosztach orzeczono na podstawie art. 206 w/w ustawy.

28 /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/B.Koś