Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2021 r., I SA/Po 526/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2021 r., I SA/Po 526/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Starosta [...] wypowiedział "A" S.A. (dalej jako: "spółka" lub "skarżąca") wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa położonej w M. ozn.

3 w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]

4 i ustalił nową wysokość opłaty rocznej. Wypowiedzenie to zostało doręczone spółce 9 listopada 2020 r.

5 Wnioskiem z 8 grudnia 2020 r., nadanym na poczcie 10 grudnia 2020 r., spółka, działając na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

6 o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm. – w skrócie: "u.g.n."), wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa położonej w M. ozn. w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości.

7 Pismem z 8 marca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm. – w skrócie: "u.c-19"), zawiadomiło spółkę o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadna. Jednocześnie SKO wyznaczyło spółce 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

8 Wnioskiem z 2 kwietnia 2021 r. spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie, że ustalenie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest niezasadne. Spółka wniosła o zaliczenie na poczet dopełnienia czynności, której dotyczy wniosek, złożonego przez spółkę wniosku z 8 grudnia 2020 r. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa położonej w M. , nr KW [...] (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) o pow. [...] ha, wraz z pismem uzupełniającym wniosek z [...] marca 2021 r. w zakresie przedłożenia operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie spółki.

9 W argumentacji wniosku spółka podniosła, że art. 15zzzzzn2 u.c-19. nie uzależnia możliwości przywrócenia uchybionego terminu od spełnienia dodatkowych wymogów, jak chociażby uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi, czy wymóg dopełnienia czynności, dla której termin był określony. Niezależnie od powyższego spółka wyjaśniła, że wniosek o stwierdzenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadna został przygotowany i przekazany do wysyłki w dniu 8 grudnia 2020 r., w godzinach przedpołudniowych, tj. znacznie przed upływem terminu do jego złożenia. Wniosek ten został przekazany do wysyłki pracownikom odpowiedzialnym za organizację obiegu korespondencji w spółce (pracownikom sekretariatu). Z uwagi na związane ze stanem epidemii COVID-19 ograniczenia pracy sekretariatu w zakładzie spółki, wniosek - wbrew instrukcjom pełnomocnika, został nadany listem poleconym dopiero po upływie dwóch dni od momentu jego przekazania do wysyłki, tj. w dniu 10 grudnia 2020 r. Zdaniem spółki, wskazana okoliczność świadczy o zaburzeniu zwyczajowego funkcjonowania zakładu pracy spowodowanego epidemią, a więc jest okolicznością niezawinioną przez spółkę. Jednocześnie spółka wskazała, że wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa położonej w M. ozn. w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości - został już złożony, a następnie uzupełniony o przedłożony przez spółkę operat szacunkowy. Do wniosku spółka załączyła "Zasady wprowadzone w [...] "A" S.A. – COVID-19", które szczegółowo określają zasady organizacji pracy w spółce mające na celu ograniczenie możliwości rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, m.in. jedną z wprowadzonych zmian było polecenie części pracowników wykonywania zadań w trybie pracy zdalnej.

10 Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], odmówiło spółce przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o stwierdzenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadna.

11 W motywach rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, że spółka złożyła wniosek kwestionujący aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej z uchybieniem 30-dniowego terminu liczonego od daty otrzymania wypowiedzenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. SKO wskazało, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że wypowiedzenie zostało skutecznie doręczone spółce w dniu 9 listopada 2020 r., co oznacza, że ostatnim dniem terminu do zakwestionowania tego wypowiedzenia był dzień 9 grudnia 2020 r. (środa). Natomiast, wniosek spółki został nadany w placówce pocztowej w dniu 10 grudnia 2020 r. (czwartek), a więc po ustawowo zakreślonym terminie.

12 Ponadto SKO stwierdziło, że spółka we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zdaniem SKO, powodów wskazanych we wniosku nie można bowiem uznać za niezawinione przez spółkę. W tym kontekście organ wskazał, że przekazanie wniosku do wysyłki przez pełnomocnika spółki przed upływem terminu i następnie wysłanie wniosku przez pracownika sekretariatu spółki po upływie zakreślonego terminu nie może być uznane za okoliczność niezawinioną, gdyż oznacza w istocie, iż nie dochowano minimalnej staranności, jakiej wymaga się od osób dbających o swoje interesy. O braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne spółki oraz zaniedbania jej pracowników (nawet w czasie epidemii COVID-19). W ocenie SKO, to spółka i reprezentujący ją pełnomocnik, są odpowiedzialni za właściwe zorganizowanie pracy swoich pracowników i na nich spoczywa prowadzenie bieżącego nadzoru nad nimi.

13 SKO stwierdziło także, że wbrew twierdzeniom spółki, art. 15zzzzzn2 u.c-19., nie wyłącza stosowania przesłanek wymienionych w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – w skrócie: "k.p.a.") warunkujących możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności.

14 W skardze z [...] czerwca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia SKO w [...] oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

15 1) art. 15zzzzzn2 ust. 2 u.c-19. polegające na przyjęciu, że dla skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w trybie określonym u.c-19. konieczne jest, obok zachowania terminu 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o uchybieniu terminowi, dodatkowe spełnienie przesłanki przewidzianej w art. 58 § 1 k.p.a. w postaci uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi, podczas, gdy przepis art. 15zzzzzn2 ust. 2 u.c-19. takiego obowiązku nie przewiduje ani wprost, ani poprzez stosowne odesłanie do przepisu art. 58 § 1 k.p.a.,

16 2) art. 7a § 1 k.p.a. polegające na rozstrzygnięciu wątpliwości interpretacyjnych na gruncie stosowania art. 15zzzzzn2 ust. 2 u.c-19. na niekorzyść skarżącej, to jest poprzez przyjęcie, że przepis ten należy stosować przez odwołanie się do regulacji art. 58 § 1 k.p.a., mimo, że równie uprawniona jest interpretacja art. 15zzzzzn2 ust. 2 u.c-19. pozwalająca na przyjęcie, że na gruncie powołanego przepisu jedyną przesłanką warunkującą skuteczność wniosku o przywrócenie terminu jest zachowanie terminu 30 dni od daty zawiadomienia strony o uchybieniu terminowi,

17 3) art. 9 k.p.a. polegające na braku poinformowania skarżącej w zawiadomieniu z 8 marca 2021 r. o konieczności spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 58 § 1 k.p.a. jako warunku, od którego uzależnione jest złożenie skutecznego wniosku o przywrócenie terminu,

18 4) art. 58 § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu przez organ, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa położonej w M. , nr KW [...] (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) o pow. [...] ha jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości.

19 W argumentacji skargi skarżąca wyraziła przekonanie, że wniosek o przywrócenie terminu złożony w odpowiedzi na zawiadomienie organu przewidziane w art. 15zzzzzn2 u.c-19. należy oceniać wyłącznie pod kątem zachowania terminu 30 dni, nie zaś poprzez dodatkowe odesłanie do przesłanek przewidzianych w art. 58 k.p.a. Skarżąca podkreśliła, że stan epidemii COVID-19 wiąże się z licznymi ograniczeniami, w tym m.in. w zakresie normalnego funkcjonowania zakładów pracy - jak np. zalecenie wykonywania pracy w sposób zdalny, czy działalności urzędów pocztowych - jak np. ograniczenie w dostępności placówek pocztowych w ramach tzw. godzin dla seniorów.

20 Skarżąca uprawdopodabniając brak swojej winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o stwierdzenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest niezasadna, wskazała, że z uwagi na stan epidemii COVID-19 i związane z tym istotne oraz niespotykane wcześniej ograniczenia życia publicznego, działalność zakładu skarżącej podlegała daleko idącym ograniczeniom. Okoliczności te w sposób bezpośredni miały przełożenie na możliwość organizacji pracy w zakładzie spółki - zarówno bowiem pełnomocnikowi spółki, jak i osobom odpowiadającym za organizację wysyłki korespondencji polecono, w miarę możliwości, obowiązek wykonywania pracy w sposób zdalny, względnie w sposób ograniczający kontakt z innymi osobami. Okoliczności te w sposób zasadniczy rzutowały na możliwość w pełni efektywnej organizacji procesu wysyłki korespondencji, przynajmniej w porównaniu do warunków sprzed stanu epidemii COVID-19. Ponadto skarżąca podkreśliła, że uchybienie terminowi miało miejsce w grudniu 2020 r., czyli w okresie tzw. drugiej fali COVID-19, gdzie ilość nowych zakażeń utrzymywała się przez dłuższy czas na poziomie powyżej 10.000 przypadków dziennie. W związku z tym skarżąca uznała, że nie sposób stawiać jej równie wysokich wymagań w zakresie właściwej organizacji pracy pracowników i bieżącego nadzoru nad nimi. Możliwości skarżącej, jak i jej pełnomocnika w tym zakresie były bowiem w ówczesnej sytuacji istotnie ograniczone, a jednocześnie priorytetem dla skarżącej była dbałość o zdrowie pracowników, nawet kosztem ograniczenia sprawności organizacyjnej w innych obszarach.

21 Uwzględniając powyższe, a także fakt, że uchybienie terminowi wyniosło zaledwie jeden dzień, skarżąca stwierdziła, że w pełni zasadnym jest jej wniosek o przywrócenie terminu. Skarżąca jeszcze raz podkreśliła, że uchybienie terminowi było spowodowane szczególną i trudną do przezwyciężenia przeszkodą, jaką w grudniu 2020 r. niewątpliwie była sytuacja epidemiologiczna w Polsce. Zaznaczyła przy tym, że jej pełnomocnik dołożył starań, aby wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, został złożony w terminie ustawowym.

22 W odpowiedzi na skargę SKO w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

24 Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

25 Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a.").

26 W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście sformułowanych w skardze zarzutów, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w kwestii uznania, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa położonej w M. ozn. w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Konsekwencją tego stanowiska było wydanie postanowienia odmawiającego skarżącej przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku.

27 Zdaniem organu podniesione przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, w szczególności przekazanie wniosku do wysyłki przez pełnomocnika spółki przed upływem terminu i następnie wysłanie wniosku przez pracownika sekretariatu spółki po upływie zakreślonego terminu, nie może świadczyć o braku winy strony w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. w niedochowaniu terminu do wniesienia wniosku o stwierdzenie niezasadności aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej. SKO uznało, że o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne spółki oraz zaniedbania jej pracowników (nawet w czasie epidemii COVID-19). W ocenie SKO, to spółka i reprezentujący ją pełnomocnik, są odpowiedzialni za właściwe zorganizowanie pracy swoich pracowników i na nich spoczywa prowadzenie bieżącego nadzoru nad nimi.

28 Według przeciwnego poglądu skarżącej, z uwagi na stan epidemii COVID-19 i związane z tym istotne oraz niespotykane wcześniej ograniczenia życia publicznego, działalność zakładu skarżącej podlegała daleko idącym ograniczeniom. Okoliczności te w sposób bezpośredni miały przełożenie na możliwość organizacji pracy w zakładzie spółki - zarówno bowiem pełnomocnikowi spółki, jak i osobom odpowiadającym za organizację wysyłki korespondencji polecono, w miarę możliwości, obowiązek wykonywania pracy w sposób zdalny, względnie w sposób ograniczający kontakt z innymi osobami. Okoliczności te w sposób zasadniczy rzutowały na możliwość w pełni efektywnej organizacji procesu wysyłki korespondencji, przynajmniej w porównaniu do warunków sprzed stanu epidemii COVID-19.

29 W ocenie Sądu stanowisko SKO w Lesznie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest błędne.

30 Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że instytucja przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie możliwości skutecznego dokonania czynności procesowej, w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia.

31 Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu podlega on przywróceniu na wniosek zainteresowanej osoby, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu złoży w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz ze złożeniem wniosku dopełni czynności, dla której określony był termin. Z treści powołanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wskazanych w nich przesłanek. Niespełnienie którejkolwiek z nich - nawet przy zaistnieniu pozostałych - czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym.

32 W realiach rozpoznawanej sprawy zaznaczenia wymaga, że wniosek o stwierdzenie niezasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarżąca wniosła w czasie trwania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. 2020 r., poz. 491). W związku z tym wskazać należy, że przepis art. 15zzzzzn2 u.c-19. stanowi, że:

33 1. w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

34 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

35 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

36 3) przedawnienia,

37 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

38 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

39 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

40 - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

41 2. w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

42 3. w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

43 Z powołanego wyżej przepisu szczególnego wynika jednoznacznie, że termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 wynosi 30 dni. W rozpoznawanej sprawie SKO pismem z 8 marca 2021 r. zawiadomiło spółkę o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadna i jednocześnie pouczyło spółkę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w terminie 30 dni.

44 Podkreślenia wymaga, że instytucja przywrócenia terminu nie jest przedmiotem uznania organów. Przepisy art. 58 k.p.a. stanowią bowiem expressis verbis, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ zatem, w razie wystąpienia pozytywnych przesłanek objętych tym przepisem, zobligowany jest do przywrócenia terminu. Ponadto zauważyć należy, że warunkiem przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., jest jedynie uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi. Zaznaczenia wymaga, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 97/10 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawach o przywrócenie terminu wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, nie zaś przedstawienie niepodważalnych dowodów, świadczących o niedających się przezwyciężyć przeszkodach (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 178/12).

45 Przy ocenie, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swej winy, co do zasady, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Stąd o braku winy można mówić jedynie wówczas gdy przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Tym samym, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o zawinionym uchybieniu terminu (por. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1677/15). Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie.

46 Prowadząc postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu Badanie okoliczności braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi powinno być każdorazowo odniesione do indywidualnych, specyficznych dla sprawy uwarunkowań, a samo ustanie przyczyny uchybienia terminu musi mieć charakter realny (por. wyrok NSA z 16 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1822/15). Należy podkreślić, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy wypośrodkować, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw.

47 Wychodząc z powyższych założeń Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie bezspornie ziściły się trzy z czterech przesłanek, o których mowa w art. 58 k.p.a. Niewątpliwie skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o stwierdzenie, że ustalenie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest niezasadne. Wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości zostało doręczone skarżącej 9 listopada 2020 r. 30-dniowy termin do wniesienia wniosku o stwierdzenie, że ustalenie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest niezasadne upływał zatem z dniem 9 grudnia 2020 r. Skarżąca złożyła ww. wniosek w dniu 10 grudnia 2020 r. (data nadania), a zatem po upływie terminu do dokonania tej czynności procesowej. O uchybieniu terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie niezasadności aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste skarżąca dowiedziała się z powiadomienia SKO z 8 marca 2021 r. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie niezasadności aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste skarżąca złożyła w 30-dniowym terminie, o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 2 u.c-19. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że wniosek o stwierdzenie niezasadności aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste złożyła w dniu 10 grudnia 2020 r., a następnie uzupełniła go składając operat szacunkowy. Tym samym dokonała czynności, której terminu uchybiła.

48 Sporna w rozpoznawanej sprawie jest ostatnia z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, tj. uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia - w kontekście tej przesłanki przywrócenia terminu - Sąd uznał, że organ nie poddał złożonego przez skarżącą wniosku wszechstronnej analizie i ocenie w zakresie występowania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. W tym kontekście należy wskazać, że skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu wyjaśniła, iż wniosek o stwierdzenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadna został przygotowany i przekazany do wysyłki w dniu 8 grudnia 2020 r., w godzinach przedpołudniowych, czyli przed upływem terminu do jego złożenia. Wniosek ten został przekazany do wysyłki pracownikom odpowiedzialnym za organizację obiegu korespondencji w spółce (pracownikom sekretariatu). Z uwagi na związane ze stanem epidemii COVID-19 ograniczenia pracy sekretariatu w zakładzie spółki, wniosek - wbrew instrukcjom pełnomocnika, został nadany listem poleconym dopiero po upływie dwóch dni od momentu jego przekazania do wysyłki, tj. w dniu 10 grudnia 2020 r. Zdaniem spółki, wskazana okoliczność świadczy o zaburzeniu zwyczajowego funkcjonowania zakładu pracy spowodowanego epidemią, a więc jest okolicznością niezawinioną przez spółkę. Do wniosku spółka załączyła dokument o nazwie "Zasady wprowadzone w [...] "A" S.A. – COVID-19", który szczegółowo określa zasady organizacji pracy w spółce. Celem opracowania tego dokumentu jak i wprowadzenia w spółce zasad nim ustalonych było ograniczenie możliwości rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19. Jedną z wprowadzonych zmian organizacji pracy w spółce było polecenie części pracownikom wykonywania zadań w trybie pracy zdalnej.

49 W ocenie Sądu, argumentacja spółki zasługuje na uwzględnienie. W szczególności należy zwrócić uwagę, że nadanie przesyłki zawierającej wniosek o stwierdzenie niezasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jeden dzień po upływie terminu do dokonania tej czynności było spowodowane zmianą organizacji pracy w spółce, która to zmiana była wywołana wdrożeniem procedur ochronnych mających na celu zapewnienie większego bezpieczeństwa pracownikom spółki i zminimalizowanie możliwości rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19. Aby ograniczyć kontakt między pracownikami spółki, niektórym z nich powierzono obowiązek wykonywania pracy w trybie zdalnym, czyli poza siedzibą spółki. Taki tryb wykonywania pracy został polecony m.in. pełnomocnikowi spółki, jak i osobom odpowiadającym za organizację wysyłki korespondencji.

50 Skarżąca w skardze podkreśliła także, że uchybienie terminowi miało miejsce w grudniu 2020 r., czyli w okresie tzw. drugiej fali COVID-19, gdy ilość nowych zakażeń utrzymywała się przez dłuższy czas na poziomie powyżej 10.000 przypadków dziennie. W związku z tym skarżąca uznała, że nie sposób stawiać jej równie wysokich wymagań w zakresie właściwej organizacji pracy pracowników i bieżącego nadzoru nad nimi. Możliwości skarżącej, jak i jej pełnomocnika w tym zakresie były bowiem w ówczesnej sytuacji istotnie ograniczone, a jednocześnie priorytetem dla skarżącej była dbałość o zdrowie pracowników, nawet kosztem ograniczenia sprawności organizacyjnej w innych obszarach.

51 Zdaniem Sądu, skarżąca zasadnie twierdzi, że powyżej wskazane okoliczności w sposób zasadniczy rzutowały na możliwość w pełni efektywnej organizacji procesu wysyłki korespondencji, przynajmniej w porównaniu do warunków sprzed stanu epidemii COVID-19. W związku z tym Sąd uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy powołane przez spółkę okoliczności uprawdopodabniają, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku nastąpiło bez winy spółki. Zdaniem Sądu, okres epidemii spowodowanej COVID-19 wymaga nowego, mniej rygorystycznego sposobu dokonywania oceny przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. Niewątpliwie okoliczności powołane przez spółkę we wniosku o przywrócenie terminu, jak i załączony do wniosku dokument - "Zasady wprowadzone w [...] "A" S.A. – COVID-19", który szczegółowo reguluje zasady organizacji pracy w spółce w celu ograniczenia możliwości rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, uprawdopodabniają, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej.

52 Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że uchybienie przez spółkę terminowi było spowodowane szczególną i trudną do przezwyciężenia przeszkodą, jaką w grudniu 2020 r. niewątpliwie była sytuacja epidemiologiczna w Polsce. Jednocześnie Sąd stwierdza, że w realiach rozpoznawanej sprawy trudno skutecznie zarzucać pełnomocnikowi spółki, że nie dołożył on wystarczających starań, aby wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, został złożony w terminie ustawowym. Bezsporne w sprawie jest, że pełnomocnik dostarczył pracownikom skarżącej przygotowany wniosek ze stosownym wyprzedzeniem i nie miał już wpływu na sposób organizacji wysyłki tego pisma, za którą odpowiedzialna była skarżąca spółka.

53 Mając na względzie powyższe za zasadny należy uznać zarzut naruszenia

54 art. 58 § 1 k.p.a.

55 Na uwzględnienie nie zasługiwały natomiast pozostałe zarzuty skargi. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 15zzzzzn2 ust. 2 u.c-19. Sąd stwierdza, że skarżąca bezpodstawnie wywodzi, że dla skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w trybie określonym u.c-19. konieczne jest jedynie zachowanie terminu 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o uchybieniu terminowi, bez konieczności wykazania spełnienia przesłanki przewidzianej w art. 58 § 1 k.p.a.

56 W ocenie Sądu jest to pogląd zbyt daleko idący. Zdaniem Sądu powołana regulacja zmodyfikowała jedynie zasady złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wydłużając dotychczasowy termin do 30 dni i określając, że termin ten biegnie od doręczenia stronie stosowanego zawiadomienia organu (art. 15zzzzzn2 ust. 1 u.c-19). Przepisy te nie wyłączyły natomiast obowiązku badania spełnienia pozostałych przesłanek, w tym uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 czerwca 2021 r., VII SA/Wa 823/21).

57 Mając na względzie powyższe, za bezzasadne należy także uznać pozostałe zarzuty skargi, tj. zarzuty naruszenia art. 7a § 1 i art. 9 k.p.a.

58 W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu co do wykładni i zastosowania, w okolicznościach faktycznych tej sprawy, przepisu art. 58 § 1 k.p.a.

59 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) w zw. z art. 119 pkt 3

60 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).