Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2016 r., I SA/Po 1704/15
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2016 r., I SA/Po 1704/15
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości na 2013 r. oddala skargę
Uzasadnienie
2 Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Burmistrz [...] ustalił [...] (dalej: strona, podatnik, skarżąca) wysokość podatku od nieruchomości na 2013 rok w kwocie [...] zł, na który składa się:
3 - podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...]m2 powierzchni budynków pozostałych - garaży wolnostojących,
4 - podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...] m2 powierzchni budynków gospodarczych - innych,
5 - podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...] m2 powierzchni budynków pozostałych - innych,
6 - podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...] m2 powierzchni gruntów pozostałych (nieużytków) ,
7 - podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...] m2 powierzchni gruntów pozostałych.
8 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. wszczął wobec podatniczki postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku na 2013 rok od nieruchomości położonej w obrębie [...] gmina [...], wchodzącej w skład działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w toku którego powziął informację o rodzajach gruntów i budynków wchodzących w skład ww. nieruchomości, w związku z uzyskanym od Starosty [...] wypisem z rejestru gruntów oraz wypisem z kartoteki budynków. Organ wskazał, że wobec sprzeczności pomiędzy danymi zawartymi w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia [...] listopada 2013 r., a danymi wynikającymi z kartoteki budynków, wezwał podatniczkę do przedstawienia, w terminie 14 dni, do oględzin, będących w jej posiadaniu, wszelkich dowodów potwierdzających wykorzystywanie w okresie 2013 roku na cele mieszkalne budynków o powierzchni użytkowej [...] m2, tj. rachunków za dostawę wody i odbiór ścieków, za zużycie energii elektrycznej oraz za dostawę innych mediów do nieruchomości położonej w obrębie [...]. Organ podał, że do dnia wydania przedmiotowej decyzji podatniczka nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów potwierdzających wykorzystywanie budynków wchodzących w skład omawianej nieruchomości na cele mieszkalne.
9 Organ I instancji wskazał, że za podstawę ustalenia podatku od nieruchomości od gruntów przyjęto dane zawarte w informacji o nieruchomości i obiektach budowlanych z dnia [...] listopada 2013 r. oraz ewidencji gruntów i budynków. Przy czym organ wyjaśnił, że spośród powierzchni [...] m2 gruntów zadeklarowanych przez podatniczkę jako zwolnionych od podatku, ze zwolnienia korzysta jedynie [...] m2 gruntów będących nieużytkami, co potwierdza ewidencja gruntów i budynków. W ocenie organu pozostałe grunty o powierzchni [...] m2 nie korzystają ze zwolnienia, albowiem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje zwolnienia od podatku gruntów "Natura 2000", jak również grunty te nie są zwolnione na mocy uchwały Rady Miejskiej [...], podobnie jak grunty określone przez podatniczkę jako "[...] obszar chroniony". Z uwagi na powyższe organ wskazał, że podatek od nieruchomości od gruntów objętych tym podatkiem o powierzchni łącznej [...] m2 należało ustalić od powierzchni [...] m2, tj. z wyłączeniem jedynie gruntów stanowiących nieużytki o powierzchni [...] m2. Organ wyjaśnił, że za podstawę ustalenia podatku od nieruchomości od budynków przyjęto wielkości podane w złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych zweryfikowane, co do przeznaczenia w oparciu o dane ewidencji gruntów i budynków oraz informacje powzięte w toku przeprowadzonego postępowania. Odnośnie do budynków, organ I instancji wyjaśnił, że dane z wypisu z kartoteki budynków wykluczyły istnienie na obszarze nieruchomości jakichkolwiek budynków mieszkalnych, ponieważ wszystkie budynki wchodzące w skład przedmiotowej nieruchomości zostały opisane jako inne niemieszkalne, zaś podatniczka, pomimo wezwania do przedstawienia dowodów świadczących o przeznaczeniu na własne cele mieszkalne, żadnych takich dowodów nie przedstawiła. W związku z powyższym, Organ wskazał, że przyjął w przypadku całej powierzchni użytkowej budynków znajdujących się na nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania, podatek jak od budynków pozostałych.
10 W odwołaniu z dnia [...] października 2014 r. strona wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Burmistrza [...]. Podatniczka podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z ewidentnym naruszeniem prawa i jest sprzeczna do stanu, który podatniczka wykazała w przedłożonych deklaracjach.
11 Nadto podatniczka wskazała, że ww. decyzja została wydana także z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, a zwłaszcza:
12 1) art. 2 Konstytucji RP i art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p."), przez rozszerzenie podstawy ustaleń poza to, co bezpośrednio wynika z ustawy podatkowej i prawa miejscowego;
13 2) art. 121 § 1 O.p., przez stronnicze i fiskalne prowadzenie postępowania, sprzeczne z zasadą zaufania do organu podatkowego;
14 3) art. 122 O.p., przez brak przeprowadzenia niezbędnych dowodów w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło, że zaskarżone decyzje zapadły na podstawie niezupełnego materiału dowodowego, którego uzupełnienie było możliwe i konieczne, a zwłaszcza ze wskazanej przez podatniczkę uchwały Rady Gminy oraz informacji ze Starostwa Powiatowego w przedmiocie uzyskania informacji o wielkości powierzchni zabudowanej na przedmiotowej nieruchomości;
15 4) art. 124 O.p., przez sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie wyjaśnia jej podstawy faktycznej przez niewykazanie, że budynki, które podatnik wskazał za mieszkalne, nie spełniają wymogu prawa budowlanego dla budynku mieszkalnego;
16 5) art. 187 § 1 i 2 O.p., przez uchybienie zupełności postępowania dowodowego, a przez to art. 122 O.p., przez dokonanie ustaleń faktycznych ze złamaniem zasady bezstronności i nieustalenia prawdy obiektywnej na skutek pozostawienia poza podstawa decyzji dowodów znanych organowi podatkowemu z urzędu, a mianowicie wyjaśnienia Starosty Powiatowego oraz uchwały rady Gminy nr: [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.
17 6) art. 191 O.p., albowiem wskazane powyżej uchybienia dowodzą, że Burmistrz [...] nie zebrał i nie przeprowadził wszystkich dowodów umożliwiających wydanie obiektywnej decyzji, co pozostaje w związku i wynika z uchybienia zasadzie z art. 192 O.p.
18 Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. organ I instancji uzupełnił odpowiedź na odwołanie przesyłając w załączeniu wyjaśnienia Starosty [...] dotyczące użytków gruntowych w roku 2012, 2013 i 2014 wchodzących w skład nieruchomości położonej w obrębie [...].
19 Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
20 W uzasadnieniu decyzji organ powołał m.in. art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."), a także art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.; dalej: P.g.k.).
21 Organ odwoławczy wyjaśnił, że prawidłowo została przez organ I instancji ustalona podstawa opodatkowania gruntu wskazana w zaskarżonej decyzji, organ bowiem nie znalazł powodu aby kwestionować widniejące w ewidencji gruntów zapisy, zarówno co do kwalifikacji, jak i rozmiaru obszaru. Skoro zatem zgodnie z ewidencją gruntów i kartoteką budynków dotyczącą działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wchodzące w skład ww. działek grunty w roku 2013 były sklasyfikowane jako lasy ([...] ha), tereny zabudowane ([...] ha) oraz nieużytki ([...]ha), słusznie organ I instancji nie naliczył podatku od powierzchni [...] m2, korzystającej ze zwolnienia, natomiast w pozostałym zakresie zastosował stawkę jak za grunty pozostałe. Przy czym wbrew twierdzeniom podatniczki, brak jest podstaw w świetle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i uchwały Rady Miejskiej [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. do zwolnienia od podatku gruntów "Natura 2000", jak również nie znajduje uzasadnienia podnoszone przez podatniczkę zwolnienie gruntów stanowiących "[...] obszar chroniony" (zgodnie z określeniem wskazanym w informacji przez odwołującą się). Zatem ustalenia organu I instancji co do powierzchni i przeznaczenia budynków ujętych w zaskarżonej decyzji, jest prawidłowe. W tym zakresie, jak i powyżej, znaczenie rozstrzygające mają dane widniejące w kartotece budynków, zgodnie z którymi żaden znajdujący się na terenie działek stanowiących przedmiot opodatkowania budynek nie ma charakteru mieszkalnego.
22 Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo organ I instancji, celem wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy danymi z kartoteki budynków a informacją na podatek od nieruchomości, wezwał podatniczkę do przedstawienia będących w jej posiadaniu, wszelkich dowodów potwierdzających wykorzystywanie w okresie 2013 r. na cele mieszkalne budynków o powierzchni użytkowej [...] m2, tj. rachunków za dostawę wody i odbiór ścieków, za zużycie energii elektrycznej oraz za dostawę innych mediów do nieruchomości położonej w obrębie [...]. Pomimo przedłużenia odwołującej się, na jej prośbę, terminu do złożenia dokumentów, do dnia wydania zaskarżonej decyzji podatniczka nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów potwierdzających wykorzystywanie budynków wchodzących w skład omawianej nieruchomości na cele mieszkalne. Nadto również fakt, iż odwołująca się mieszka w [...], nie zaś na terenie przedmiotowej nieruchomości, także może świadczyć, że budynki znajdujące się na omawianej nieruchomości nie zaspokajają jej potrzeb mieszkaniowych. Jednocześnie w ocenie Kolegium nie ma znaczenia, że treść aktu notarialnego z dnia [...] października 2012 r. nr Rep. [...] potwierdza stanowisko podatniczki odnośnie do charakteru posadowionych na omawianej nieruchomości budynków, albowiem z aktu tego nie wynika aby przy jego sporządzeniu korzystano z wypisów z ewidencji gruntów i budynków, a zawarte w nim dane zostały oparte na złożonym przez matkę podatniczki, [...], oświadczeniach, która podobnie jak odwołująca się, o czym organ odwoławczy ma wiedzę z urzędu, stała na analogicznym stanowisku, w poprzednich latach podatkowych (będąc właścicielką przedmiotowej nieruchomości), tj. podnosiła na charakter mieszkalny omawianych budynków.
23 Nie znajduje w związku z powyższym podstaw zarzut podatniczki, jakoby organ I instancji nie wykazał zasadności opodatkowania wszystkich budynków posadowionych na przedmiotowej nieruchomości stawką za budynki pozostałe - organ bowiem wskazał, że wynika to przede wszystkim z wiążącej organy podatkowe kartoteki budynków, nadto zaś podatniczka, twierdząca przeciwnie, nie przedstawiła dowodów - mimo wezwania organu w tym względzie - dowodów na wykorzystywanie części budynków na cele mieszkalne. W kontekście powyższego również zarzut podatniczki, jakoby organ I instancji nie wykazał, że budynki, które wskazała za mieszkalne, nie spełniają wymogu prawa budowlanego dla budynku mieszkalnego, nie może się ostać - w związku bowiem z faktem, że podatniczka zaprzecza temu co stanowi kartoteka budynków, to w jej gestii leży przedłożenie dowodów, że wbrew treści kartoteki, wskazane przez nią budynki mają charakter mieszkalny.
24 Kolegium nie uznało również pozostałych zarzutów podatniczki za zasadne.
25 Wbrew bowiem stanowisku podatniczki, załączone do odwołania pismo ze Starostwa w [...] z dnia [...] października 2010 r. potwierdza przyjęty przez organ I instancji za podstawę orzekania stan faktyczny. Pismo to stanowi wyjaśnienie zmian w ewidencji gruntów dokonanych w roku 2008 - tj. oznaczenia części gruntów będących przedmiotem opodatkowania z "Bz" na "Bi". Tym samym Starosta [...] potwierdził widniejący w roku podatkowym stan w rejestrze gruntów, zgodnie z którym organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję. Starosta [...] potwierdził, że w omawianej sytuacji doszło do aktualizacji użytków i zmian w klasyfikacji zgodnie ze stanem rzeczywistym.
26 Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie pominął dowodów w postaci uchwały Rady Gminy z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz informacji Starosty z dnia [...] października 2010 r., jako że właśnie na ich podstawie orzekł o braku zwolnienia wskazywanych przez podatniczkę nieruchomości z opodatkowania (brak przesłanek do zwolnienia w świetle treści ww. uchwały) oraz uzyskał potwierdzenie dla prawidłowości przyjętych przez siebie podstaw opodatkowania (omawiana wyżej informacja Starosty).
27 W skardze na decyzję Kolegium, skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego, jak i postępowania, przez oparcie decyzji na faktach sprzecznych z rzeczywistym stanem faktycznym nieruchomości oraz jej przeznaczenia, co wynika z treści błędnego materiału dowodowego, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza braku rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a mianowicie okoliczności wskazanych w deklaracjach podatkowych podatnika, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.
28 Podatniczka wskazała, że zarzuca i podnosi zarzuty jak w odwołaniu od decyzji, wymienione w punktach od 1 do 6, które niewyjaśnione w całości i nieuwzględnione przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji doprowadziły w konsekwencji do błędnego ustalenia stanu faktycznego, a przez to do wydania wadliwej i naruszającej prawo decyzji podatkowej. Ponadto podatniczka wniosła o dopuszczenie dowodów, które wprawdzie podniosła i wskazała, lecz nie zostały przeprowadzone, oraz o ich przeprowadzenie przed Sądem, a mianowicie:
29 - dowodu z deklaracji podatkowych, złożonych przez podatnika na wymaganym druku ZN-1 w dniu [...] stycznia 2014 r.,
30 - dowodu z informacji Burmistrza [...] o warunkach zabudowy działek stanowiących przedmiot opodatkowania oraz załączonym wydrukiem mapy ewidencyjnej, na której oznaczono kolorem żółtym teren budowlany, który Urząd Gminy wyłączył spod zabudowy,
31 - dowodu z odmowy wydania warunków zabudowy do remontu istniejącej zabudowy i inwestycji polegającej na budowie [...] domów mieszkalnych w zabudowie jednorodzinnej na działkach objętych niniejszym postępowaniem,
32 - dowodu z postanowienia Urzędu Gminy w sprawie wniosku podatniczki w sprawie wycinki krzewów i drzew na terenie działek budowlanych (niezabudowanych) w celu pozyskania możliwości użytkowania nieruchomości zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów, czyli z działek budowlanych.
33 W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że błędnie i sprzecznie do stanu faktycznego w zaskarżonej decyzji uznano, że sam wypis z rejestru gruntów jest również dowodem, że działka jest zabudowana - gdy tymczasem wypis z rejestru gruntów jest jedynie wskazaniem o przeznaczeniu gruntu i możliwości korzystania z nieruchomości, tak jak to wynika z oznaczenie "Bi" i dopiero działka podzielona i wyłączona geodezyjnie oraz zabudowana będzie mogła być potraktowana dla celu ustalenia podatku jak teren zabudowany. Podatniczka wyjaśniła, że w realiach niniejszego postępowania uznano na przykład za teren zabudowany działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, która w rzeczywistości i faktycznie zabudowana jest na powierzchni zaledwie [...] m2, a zatem [...] m2 tej działki to teren niezabudowany, lecz przeznaczony jedynie pod zabudowę. Przy czym w ocenie skarżącej, ponieważ teren ten stanowi jednocześnie teren zakrzewiony i zalesiony, to nie może być opodatkowany jak grunt budowlany.
34 Podatniczka podniosła, że złożyła deklaracje podatkowe odzwierciedlające stan faktyczny, w tym powierzchnię, która jest zakrzewiona i zalesiona, a zatem zwolniona od podatku od nieruchomości - zaś wydana decyzja nie obaliła tego dowodu, a nawet nie wykazała dlaczego, na jakiej podstawie deklaracje podatniczki nie zostały uwzględnione i nie wykazała również dlaczego został naliczony podatek od terenów zakrzewionych i zalesionych. Podatniczka wskazała, że wystąpiła o wydanie warunków zabudowy dla działki nr [...] dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych w zabudowie rodzinnej, lecz Urząd Gminy wydał decyzję odmowną, która następnie została przez Kolegium Samorządowe uchylona. Zdaniem podatniczki, powstała zatem sytuacja, że organ podatkowy z jednej strony uniemożliwia użytkowanie nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem - jako gruntu budowlanego "Bi", a drugiej strony nalicza podatek od nieruchomości na grunt, którego podatnik na skutek działania Gminy nie może użytkować zgodnie z przeznaczeniem - tj. poprzez dokonanie podziału geodezyjnego i zabudowy, co jest skutecznie przez organ podatkowy blokowane w drodze odmowy wydania warunków zabudowy oraz zgody na wycięcie krzewów i drzew na działkach objętych podatkiem od nieruchomości.
35 Skarżąca podniosła, że naruszone zostało prawo, a zwłaszcza zasada, że to rzeczywisty stan faktyczny, a nie ewidencyjny stanowi podstawę wydania decyzji i nie może być również tak, że władza uniemożliwia użytkowanie nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem, a następnie za grunt zalesiony i zakrzewiony nalicza podatek od nieruchomości tak jak od gruntu zabudowanego.
36 Nadto podatniczka wskazała, że organ nie uwzględnił faktu, iż budynki zostały wyłączone spod użytkowania, bo nie mogą być użytkowane bez remontu, natomiast organ podatkowy przez odmowę zgody na remont spowodował, że użytkownik został pozbawiony możności użytkowania nieruchomości - co organ podatkowy zataił, mimo że w roku 2007 podatnik zawiadomił go, że nieruchomość została całkowicie wyłączona spod użytkowania i wskazał, że dopiero po remoncie, połączonym z rozbudową i wydzieleniem działek pod zabudowę jednorodzinną, powstaną warunki użytkowania nieruchomości, jak również organ był w posiadaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą zostały wyłączone spod użytkowania, a to w celu ich remontu i modernizacji.
37 Skarżąca podniosła także, że nie uwzględniono w zaskarżonej decyzji, że działki wyłączone z gospodarki rolno - leśnej, nawet przy oznakowaniu w ewidencji "Bi", podlegać będą opodatkowaniu jako grunt inny dopiero po podziale geodezyjnym, zabudowie i oddaniu zabudowy do użytkowania, co nie miało miejsca i nie nastąpiło. Podatniczka podkreśliła ponadto dowolność uznawania dowodów i fiskalizm decyzji, która jest niezgodna z prawem i stanem faktycznym nieruchomości, jak również niedopuszczalnym jest, w ocenie Skarżącej, arbitralne nakazanie przez wskazanie, które budynki są czy mogą być mieszkalne dla podatnika - co jest ewidentnym nadużyciem prawa.
38 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
39 W piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu [...] maja 2016 r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w skardze, rozszerzając jej argumentację i podkreślając braki postępowania dowodowego organów podatkowych. Jednocześnie skarżąca wniosła o przeprowadzenie na rozprawie dowodu z pisma Sądu Rejonowego w [...].
40 Na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy skarżącej.
41 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
42 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
43 Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w granicach określonych w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: "P.p.s.a."), Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.
44 Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły regulacje ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: "u.p.o.l.").
45 Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt. 1 i pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Przy czym zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l.). Natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Stosownie bowiem do art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: "u.p.r.") te ostatnie grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym bądź, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1682 ze zm.), podatkiem leśnym.
46 Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.).
47 Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l.).
48 Podatkiem od nieruchomości zostały objęte, w niniejszej sprawie, grunty i budynki znajdujące się na nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], w skład której wchodzą działki gruntu nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], a mianowicie:
49 - budynki pozostałe - garaże wolnostojące o powierzchni [...] m2,
50 - budynki gospodarcze - inne o powierzchni [...] m2,
51 - budynki pozostałe – inne o powierzchni [...] m2 ,
52 - grunty pozostałe (nieużytki) o powierzchni [...] m2,
53 - grunty pozostałe o powierzchni [...] m2
54 Podstawę dokonanych przez organ podatkowy ustaleń faktycznych co do gruntów (ich rodzaju i powierzchni) stanowiły dane zawarte w informacji o nieruchomości i obiektach budowlanych z dnia [...] listopada 2013 r. oraz dane z ewidencji gruntów i budynków. Przy czym organy wyjaśniły, że spośród powierzchni [...] m2 gruntów zadeklarowanych przez podatniczkę jako zwolnionych od podatku, ze zwolnienia korzysta jedynie [...] m2 gruntów będących nieużytkami, co potwierdza ewidencja gruntów i budynków. Jak wyjaśniły organy, pozostałe grunty o powierzchni [...] m2 nie korzystają ze zwolnienia, albowiem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje zwolnienia od podatku gruntów "Natura 2000", jak również grunty te nie są zwolnione na mocy uchwały Rady Miejskiej [...], podobnie jak grunty określone przez podatniczkę jako "[...] obszar chroniony". Z uwagi na powyższe podatek od nieruchomości od gruntów objętych tym podatkiem o powierzchni łącznej [...] m2 należało ustalić od powierzchni [...] m2, tj. z wyłączeniem jedynie gruntów stanowiących nieużytki o powierzchni [...] m2. Organy wyjaśniły, że za podstawę ustalenia podatku od nieruchomości od budynków przyjęto wielkości podane w złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych zweryfikowane, co do przeznaczenia w oparciu o dane ewidencji gruntów i budynków oraz informacje powzięte w toku przeprowadzonego postępowania. Odnośnie do budynków, organy wyjaśniły, że dane z wypisu z kartoteki budynków wykluczyły istnienie na obszarze nieruchomości jakichkolwiek budynków mieszkalnych, ponieważ wszystkie budynki wchodzące w skład przedmiotowej nieruchomości zostały opisane jako inne niemieszkalne, zaś podatniczka, pomimo wezwania do przedstawienia dowodów świadczących o przeznaczeniu na własne cele mieszkalne, żadnych takich dowodów nie przedstawiła. W związku z powyższym, organy przyjęły w przypadku całej powierzchni użytkowej budynków znajdujących się na nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania, podatek jak od budynków pozostałych. Organy kierując się uchwałą Rady Miejskiej w [...] zakwalifikowały budynki do trzech grup: garaży wolnostojących, budynków gospodarczych oraz budynków innych - przy czym wszystkie te kategorie objęte są jedną stawką (jak od budynków pozostałych). Bezzasadne są zatem zarzuty, jakoby błędnie organy uznały, że z wypisu z rejestru wynika, iż działka jest zabudowana. Wskazać należy, że organ odwoławczy uznał za prawidłowe w tym względzie ustalenia organu I instancji, potwierdzone pismem Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., z którego wynika, że stan użytków gruntowych oraz rodzaj budynków wchodzących w skład nieruchomości [...] oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w okresie od listopada do grudnia 2012 roku, cały rok 2013, jak i rok 2014 odpowiada stanowi, który został wykazany w wypisie z rejestru gruntów i kartoteki budynków według stanu na dzień [...] kwietnia 2014 r., znajdującym się w aktach niniejszej sprawy i na podstawie którego organ I instancji ustalił podstawy opodatkowania. Prawidłowo w zaskarżonej decyzji organ powołał art. 21 ust. 1 P.g.k., zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń, zaś organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów (por. np.: wyroki NSA: z 5 listopada 2009 r., II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, publ. Lex nr 490966; z dnia 12 marca 2009 r., II FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07, publ.: http:// www. orzeczenia. nsa.gov.pl/). Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego.
55 Przy czym podważenie danych zawartych w ewidencji, bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do tych działań w treści przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz wydanego na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg (por.: wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013r., II FSK 1928/11, CBOSA).
56 Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podatniczka w odwołaniu podała, że pismem z dnia [...] października 2014 r. wystąpiła do Starosty z wnioskiem o przywrócenie stanu oznakowania ewidencyjnego działek do stanu faktycznego i zgodnego z obowiązującymi w tym zakresie przepisami - jednak wyjaśnić należy, że gdyby doszło do korekty zapisu w rejestrze gruntów zgodnej z tą, o którą podatniczka, jak podaje w odwołaniu, wystąpiła do Starosty [...], wprowadzona zmiana wiązałaby na przyszłość, tj. od chwili jej dokonania, nie natomiast za lata poprzednie, a ponadto zmiana oznaczenia działek z Bz na Bi nie miałaby znaczenia dla wysokości podatku naliczonego względem przedmiotowej nieruchomości.
57 Ponadto aktualnie widniejący stan w ewidencji gruntów potwierdza także załączone do odwołania pismo ze Starostwa w [...] z dnia [...] października 2010 r. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pismo to stanowi wyjaśnienie zmian w ewidencji gruntów dokonanych w roku 2008 — tj. oznaczenia części gruntów będących przedmiotem opodatkowania z Bz na Bi. Tym samym Starosta [...] potwierdził widniejący w roku podatkowym stan w rejestrze gruntów, zgodnie z którym organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję. W piśmie tym mowa wprawdzie, że lokalizacja jednego lub kilku budynków o różnym charakterze nie jest tożsama z zakwalifikowaniem całej działki do grupy użytków zabudowanych i zurbanizowanych, jednakże jest to ogólne stwierdzenie, dalej natomiast Starosta odniósł się wprost do przedmiotowej sytuacji: "[...] włączenie całych działek w kontur gruntowy Bi - inne tereny zabudowane, wynikało z zaliczenia przez wykonawcę prac geodezyjnych aktualizowanego terenu do tej kategorii w oparciu o przeprowadzony wywiad terenowy". W konsekwencji Starosta [...] potwierdził, że w omawianej sytuacji doszło do aktualizacji użytków i zmian w klasyfikacji zgodnie ze stanem rzeczywistym.
58 W związku z powyższym organ podatkowy nie miał podstaw do pomijania wskazanych wyżej danych w postępowaniu podatkowym, a skoro w roku podatkowym 2013 część nieruchomości była sklasyfikowana jako Bi - powierzchnia ta winna zostać opodatkowania według stawek podatku od nieruchomości za grunty pozostałe. Przy czym nie ma znaczenia w takiej sytuacji, że część działki nie jest zabudowana, jak również nie można uwzględnić stanowiska podatniczki, że dopiero po podziale geodezyjnym i wytyczeniu działek budowlanych oraz wycięciu drzew i krzewów należy naliczyć podatek jak od gruntów pozostałych.
59 W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Skoro zatem z ewidencji gruntów i budynków dotyczącej stanu na rok 2013 nie wynika, aby grunt wchodzący w skład działek stanowiących nieruchomość podatniczki, był sklasyfikowany inaczej niż Bi, Ls i N - brak podstaw do uznania, że jakakolwiek część tego gruntu ma znaczenie bonitacyjne właściwe użytkom rolnym lub by stanowiła grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytkach rolnych.
60 Powyższe stanowi również wyjaśnienie dlaczego deklaracje podatniczki nie zostały uwzględnione, bowiem nie oddawały stanu faktycznego nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania, a wręcz pozostawały w nim w sprzeczności. Prawidłowość takiej oceny deklaracji skarżącej potwierdza również obecnie złożona skarga, gdzie podatniczka po raz kolejny wskazuje argumentację niemającą znaczenia dla wysokości naliczonego podatku, a przede wszystkim dla klasyfikacji nieruchomości gruntowej jako grunty pozostałe (w kontekście przywołanych już twierdzeń podatniczki o wystąpieniu do Starosty [...] o zmianę klasyfikacji z Bi na Bz).
61 Z analogicznego względu nie mogły zostać uwzględnione zawarte przez skarżącą w deklaracjach dane co do charakteru budynków znajdujących się na należącej do niej nieruchomości, jako że w tym zakresie również znaczenie rozstrzygające mają dane widniejące w kartotece budynków, zgodnie z którymi żaden znajdujący się na terenie działek stanowiących przedmiot opodatkowania budynek nie ma charakteru mieszkalnego. Przy czym w niniejszej sprawie organ I instancji, celem wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy danymi z kartoteki budynków, a informacją na podatek od nieruchomości, wezwał podatniczkę w toku prowadzonego postępowania do przedstawienia będących w jej posiadaniu, wszelkich dowodów potwierdzających wykorzystywanie w okresie 2013 roku na cele mieszkalne budynków o powierzchni użytkowej [...] m2, tj. rachunków za dostawę wody i odbiór ścieków, za zużycie energii elektrycznej oraz za dostawę innych mediów do nieruchomości położonej w obrębie [...]. Jednakże skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów potwierdzających wykorzystywanie budynków wchodzących w skład omawianej nieruchomości na cele mieszkalne. Nadto w skardze sama podała, że nie ma możliwości korzystania z omawianych budynków, a zatem z pewnością nie mogą one zaspokajać jej potrzeb mieszkaniowych. Zasadnie organ odwoławczy również z tego samego powodu nie uwzględnił zapisu w akcie notarialnym z dnia [...] października 2012 r. nr Rep. [...] co do charakteru posadowionych na omawianej nieruchomości budynków, bowiem z aktu tego nie wynika aby przy jego sporządzeniu korzystano z wypisów z ewidencji gruntów i budynków, a zawarte w nim dane zostały oparte wyłącznie na złożonym przez matkę podatniczki, [...], oświadczeniu.
62 Wobec powyższego niezasadny jest zarzut jakoby uznanie budynków posadowionych na omawianej nieruchomości jako pozostałe było wynikiem arbitralnego nakazania przez wskazanie, które budynki są, czy mogą być mieszkalne dla podatnika. Wynika to bowiem przede wszystkim z wiążącej organy podatkowe kartoteki budynków, nadto zaś podatniczka, twierdząca przeciwnie, nie przedstawiła, mimo wezwania organu I instancji w tym względzie, dowodów na wykorzystywanie części budynków na cele mieszkalne.
63 Jeśli chodzi natomiast o zarzut skarżącej o uniemożliwianiu przez Burmistrza [...] użytkowania działek stanowiących przedmiot opodatkowania zgodnie z przeznaczeniem z uwagi na wydawanie decyzji odmownych zarówno co do wydania warunków zabudowy dla planowanej przez nią inwestycji budowlanej, jak i co do zgody na remont i modernizację istniejących budynków, stwierdzić należy, że okoliczności te wychodzą poza ramy niniejszej sprawy i dotyczą odmiennych postępowań, dotyczących innego przedmiotu.
64 Odnośnie zarzutu niemożności użytkowania budynków znajdujących się na terenie nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania, wskazać należy, że okoliczność ta również nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wynika aby można było na tej podstawie wyłączyć budynki pozostałe spod opodatkowania.
65 Na marginesie nadmienić należy, że analogiczne ustalenia, w oparciu o tożsamy stan faktyczny w latach poprzednich (dotyczących ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2007 - 2011), zostały dokonane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z dnia 28 stycznia 2015 r. o sygn. akt III SA/Po 1048/14, III SA/Po 1049/14, III SA/Po 1050/14 i III SA/Po 1051/14.
66 Należy podkreślić, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły przedmiot opodatkowania co do gruntów na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i to według stanu aktualnego dla istotnego w sprawie roku podatkowego 2013. Przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są bowiem dane wynikające z tej ewidencji, jeżeli znajdują się w niej informacje istotne dla odtworzenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2680/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to przede wszystkim z treści dodanego z dniem 1 stycznia 2007 r. art. 1a ust. 3 u.p.o.l., który stanowi, że przez użyte w ustawie określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, 7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto powyższe znajduje wyraz w art. 21 ust. 1 P.g.k.
67 Organy podatkowe mogą przy tym jedynie wyjątkowo odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 O.p. przeciwko ewidencji zostanie przeprowadzony przeciwdowód i gdy dojdą do wniosku, że dane z niej wynikające są zdezaktualizowane, a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów, zostały pominięte (zob. powołany wyrok NSA o sygn. akt II FSK 2680/12).
68 W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju sytuacja nie miała jednak miejsca. Skarżąca zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i sądowego nie wykazała, ażeby skutecznie wystąpiła o zmianę kwalifikacji gruntów w ewidencji gruntów. Podstawę do uznania gruntu jako rolny i wyłączenia go jako takiego z opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi bowiem jego sklasyfikowanie w ten sposób w ewidencji gruntów, co wynika z art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 3 u.p.o.l.
69 Wbrew zarzutom strony skarżącej organ podatkowy uwzględnił w sprawie całokształt materiału dowodowego, w tym dokumenty przedłożone przez skarżącą i dokumenty, na które skarżąca się powoływała, przy czym jednak dokonując ich prawidłowej oceny, słusznie przyjął za miarodajne dane z ewidencji gruntów. Natomiast odmowa mocy dowodowej dokumentom, które nie były aktualne w niniejszej sprawie czy też wyprowadzenie z nich wniosków odmiennych aniżeli domagała się skarżąca, przy prawidłowości tej oceny i wniosków organu podatkowego, wynikającej z powyższej części rozważań, nie stanowi o naruszeniu prawa. Nie można również potraktować jako naruszenie prawa nieuwzględnienia przez organ podatkowy wniosków dowodowych skarżącej, które dotyczyły dokumentów nie odnoszących się do istotnego w sprawie roku podatkowego 2013, a tym samym nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy w sposób dostateczny odniósł się przy tym do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu, co znajduje wyraz w treści zaskarżonej decyzji. Natomiast brak kazuistycznego odniesienia się do wszystkich twierdzeń skarżącej nie stanowi o naruszeniu prawa i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
70 Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszenia, zarówno prawa procesowego jaki i prawa materialnego, które uzasadniałoby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wbrew zarzutom skargi organ podatkowy prawidłowo, na podstawie dostępnego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, ustalił okoliczności faktyczne sprawy istotne w zakresie opodatkowania nieruchomości skarżącej w 2013 roku i również prawidłowo zastosował w tym względzie normy prawa materialnego, dokonując ich właściwej wykładni.
71 Nie zasługiwały na uwzględnienie wnioski skarżącej o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze, jak i w piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu [...] maja 2016 r. Należy wyjaśnić, że przed sądem administracyjnym zasadniczo nie jest prowadzone postępowanie dowodowe. Stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tego rodzaju wyjątkowe okoliczności, uzasadniające przeprowadzenie dowodu z dokumentów przez sąd administracyjny, nie zachodziły w niniejszej sprawie. W konsekwencji wnioski dowodowe skarżącej nie mogły zostać uwzględnione.
72 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 124
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 192
- Ordynacja podatkowa, art. 194 (§ 3)
- Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 21
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 106 (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 1a
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 2
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 3
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 4
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 7
- Ustawa o podatku leśnym, art. 1
- Ustawa o podatku rolnym, art. 1